అగ్నిపురాణమ్

యే పాతకకృతాం లోకా మహాపాతకినాం తథా । అగ్నిదానాఞ్చ యే లోకా యే చ స్త్రీబాలఘాతినాం ।। ౨౫౫.

పెద్ద పాపాలు చేసినవారు, అగ్నిప్రమాదం కలిగించినవారు, స్త్రీలు, పిల్లలను హత్య చేసినవారు పొందే లోకాలు—

తాన్ సర్వ్వాన్ సమవాప్నోతి యః సాక్ష్యమనృతం వదేత్ । సుకృతం యత్త్వాయా కిఞఅచిజ్జన్మాన్తరశతైః కృతమ్ ।। ౨౫౫.

అబద్ధ సాక్ష్యం చెప్పేవాడు ఆ లోకాలన్నింటిని పొందుతాడు. వంద జన్మల్లో చేసిన పుణ్యమంతా—even చిన్నదైనా—

తస్తర్వం తస్య జానీహి యం పరాజయసే మృషా । ద్వైధే బహూనాం వచనం సమేషు గుణఇనాన్తథా ।। ౨౫౫.

దురుసుగా అబద్ధం చెప్పి ఎవ్వరినైనా ఓడిస్తే, ఆ పుణ్యం అంతా పోతుందని తెలుసుకో. అనేక మంది మధ్య విభేదం ఉంటే, ఎక్కువ గుణాలు ఉన్నవారి మాటే గెలుస్తుంది.

గుణిద్వైధే తు వచనం గ్రాహ్యం యే గుణవత్తరాః । యస్యోచుః సాక్షఇణః సత్యాం ప్రతిజ్ఞాం స జయీ భవేత్ ।। ౨౫౫.

గుణాల్లో సమానత ఉంటే, ఎక్కువ గుణములు ఉన్నవారి మాటను తీసుకోవాలి. ఎవరి కోసం సత్యమైన ప్రమాణాన్ని సాక్షులు చెబుతారో, వాడు విజేత అవుతాడు.

అన్యథా వాదినో యస్య ధ్రువస్తస్య పరాజయః ఉక్తేపి సాక్షఇభిః సాక్ష్యే యద్యన్యే గుణవత్తరాః ।। ౨౫౫.

ఇంకా, ఎవరి సాక్షులు తక్కువ గుణములు కలిగి ఉంటారో, వాడు తప్పక ఓడిపోతాడు. సాక్షులు చెప్పినా, మరికొందరు ఎక్కువ గుణములు కలిగి ఉంటే, వారి మాటే ప్రాముఖ్యత పొందుతుంది.

ద్విగుణావాన్యథా బ్రయుః కూటాః స్యు పూర్వసాక్షఇణః । పృథక్ పృథగ్దణ్డనీయాః కూటకృత్సాక్షఇణస్తథా ।। ౨౫౫.

తర్వాతి సాక్షులు రెండు రెట్లు ఎక్కువగా ఉండి వేరేలా చెబితే, ముందు సాక్షులు అబద్ధంగా పరిగణించబడతారు. వంచకులు, అబద్ధపు సాక్షులను వేరుగా శిక్షించాలి.

వివాదాద్ ద్విగుణం దణ్డం వివాస్యో బ్రాహ్మణః స్మృతః । యః సాక్ష్యం శ్రావితోఽన్యేభ్యో నిహ్నతే తత్తమోవృతః ।। ౨౫౫.

వివాదంలో రెండు రెట్లు జరిమానా విధించాలి. బ్రాహ్మణుడు సాక్ష్యానికి పిలిచి, నిజాన్ని దాచిపెడితే, అతడిని దేశనుంచి తరిమేయాలి.

స దాప్యోష్టగుణం దణ్డం బ్రాహ్మణన్తు వివాసయేత్ । వర్ణినాం హి బధో యత్ర తత్ర సాక్ష్యఽనృతం వదేత్ ।। ౨౫౫.

అతడు ఎనిమిది రెట్లు జరిమానా చెల్లించాలి, బ్రాహ్మణుడిని దేశనుంచి తరిమేయాలి. ఏ వర్ణానికి చెందినవాడైనా అబద్ధపు సాక్ష్యం చెప్పితే, కారాగార శిక్ష విధించాలి.

యః కశ్చిదర్థోఽభిమతః స్వరుకచ్యా తు పరస్పరం । లేఖ్యం తు సాక్షిమత్ కార్య్యం తస్మిన్ ధనికపూర్వకమ్ ।। ౨౫౫.

రెండు పక్షాలు పరస్పరం ఏ విషయాన్ని ఒప్పుకున్నా, దానికి సాక్షులతో రాతపూర్వకంగా నమోదు చేయాలి. అందులో అప్పిచ్చినవాడి పేరు ముందుగా ఉండాలి.

సమామాసతదర్ద్ధాహర్న్నామజాతిస్వగోత్రజైః । సబ్రహ్మచారికాత్మీయపితృనామాదిచిహ్నితమ్ ।। ౨౫౫.

ఋణపత్రాన్ని పూర్తిగా రాయాలి. అందులో ఋణి పేరు, వంశం, కుటుంబం, సహపాఠులు, బంధువుల పేర్లు, తండ్రి పేరు మొదలైన వివరాలు స్పష్టంగా ఉండాలి.

సమాప్తేఽర్థే ఋణీ నామ స్వహస్తేన నివేశయేత్ । మతం మేఽముకపుత్రస్య యదత్రోపరిలేఖితం ।। ౨౫౫.

విషయం పూర్తయిన తర్వాత, ఋణి తన పేరును తన చేతితో రాయాలి. ఇక్కడ రాసినది నా కుమారుని అభిప్రాయం అని పత్రంలో పేర్కొనాలి.

సాక్షఇణశ్చ స్వహస్తేన పితృనామకర్పూర్వకమ్ । అత్రాహమముకః సాక్షీ లిఖేయురితి ర్తే సమాః ।। ౨౫౫.

సాక్షి కూడా తన తండ్రి పేరు, కుటుంబ వివరాలను తన చేతితో రాయాలి. 'ఇక్కడ నేను ఫలానా సాక్షిని' అని రాయాలి. అవసరం లేనప్పుడు తప్పించవచ్చు.

అలిపిజ్ఞ ఋణీ యః స్యాల్లేఖయేత్ స్వమతన్తు సః । సాక్షీ వా సాక్షఇణాన్యేన సర్వసాక్షిసమీపతః ।। ౨౫౫.

ఋణి చదవలేని వాడైతే, తన అభిప్రాయాన్ని చెప్పాలి. అప్పుడు సాక్షి లేదా ఇంకొకరు, అందరు సాక్షుల సమక్షంలో, ఆ విషయాన్ని రాయాలి.

ఉభయాభ్యర్థినైతన్మయా హ్యముకసూనునా । లిఖితం హ్యముకేనేతి లేఖకోఽథాన్తతో లిఖేత ।। ౨౫౫.

ఇది ఇద్దరు వాదుల అభ్యర్థనపై, నేను ఫలానా కుమారునిగా రాసాను అని పత్రంలో చివర రాయాలి. 'ఫలానా వాడి చేత రాయబడింది' అని లేఖకుడు చివర రాయాలి.

వినాపి సాక్షిభిర్ల్లేఖ్యం స్వహస్తలిఖితఞ్చ యత్ । తత్ ప్రమాణం స్మృతం సర్వం బలోపధికృతాదృతే ।। ౨౫౫.

సాక్షులు లేకపోయినా, ఎవరి చేతితో వారు రాసిన పత్రం, బలవంతంగా లేదా మోసంతో రాకపోతే, అన్ని సందర్భాల్లో నమ్మదగిన ఆధారంగా పరిగణించబడుతుంది.

ఋణం లేఖ్యకృతం దేయం పురుషైస్త్రిభిరేవ తు । ఆధిస్తు భుజ్యతే తావద్యావత్తన్న ప్రదీయతే ।। ౨౫౫.

పత్రంలో రాసిన ఋణాన్ని ముగ్గురు వ్యక్తులు చెల్లించాలి. బదులు పెట్టిన వస్తువు తిరిగి ఇచ్చేవరకు, దాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు.

దేశాన్తరస్థే దుర్ల్లేఖ్యే నష్టోన్మృష్టే హృతే తథా । భిన్నే చ్ఛిన్నే తథా దగ్ధే లేఖ్యమన్యత్తు కారయేత్ ।। ౨౫౫.

పత్రం ఇతర దేశంలో ఉంటే, చదవడానికి కష్టంగా ఉంటే, పోయినా, మాయమైపోయినా, దొంగిలించబడినా, పగిలినా, చించబడినా, కాలిపోతే, మరొక కొత్త పత్రం తయారు చేయాలి.

సన్దిగ్ధార్థవిశుద్ధ్యర్థం స్వహస్తలిఖితం తు యత్ । యుక్తిప్రాప్తిక్రియాచిహ్నసమ్బన్ధాగమహేతుభిః ।। ౨౫౫.

సందేహాస్పద విషయాన్ని స్పష్టంగా చేసేందుకు, ఎవరి చేతితో వారు రాసిన పత్రాన్ని, తగిన కారణాలు, సరైన విధానం, చర్యల గుర్తులు, సంబంధం, కారణాలతో బలపరచాలి.

లేఖ్యేస్య పృష్ఠేఽభిలిఖేత్ ప్రవిష్టమఘమర్ణినః । ధనీ చోపగతం దద్యాత్ స్వహస్తపరిచిహ్నితమ్ ।। ౨౫౫.

పత్రం వెనుక భాగంలో, ఋణి ఋణంలో ప్రవేశించినట్టు రాయాలి. అప్పు చెల్లించిన తర్వాత, అప్పుదారు తన చేతి గుర్తుతో రశీదు ఇవ్వాలి.

దత్వర్ణం పాటయేల్లేఖ్యం శుద్ధ్యై చాన్యత్తు కారయేత్ । సాక్షిమచ్చ భవేద్యత్తు దద్దాతవ్యం సమాక్షికం ।। ౨౫౫.

ఋణం చెల్లించిన తర్వాత, పత్రాన్ని చించాలి. ఇంకా స్పష్టత కోసం కొత్త పత్రం తయారు చేయాలి. సాక్షులు ఉంటే, వారికి సమక్షంలో ఇవ్వవలసినది ఇవ్వాలి.

తులాగ్న్యాపో విషం కోషో దివ్యానీహ విశుద్ధయే । మహాభియోగేష్వేతాని శీర్షకస్థేఽభియోక్తరి ।। ౨౫౫.

తులా, అగ్ని, నీరు, విషం, పెట్టె — ఇవన్నీ శుద్ధి కోసం పరీక్షలు. పెద్ద ఆరోపణలలో, అభియోగం చేసినవాడు ముందుండే సందర్భాల్లో ఇవి నిర్వహించాలి.

రుచ్యా వాన్యతరః కుర్య్యాదితరో వర్త్తయేచ్ఛిరః । వినాపి శీర్షకాత్ కుర్య్యాన్నృపద్రోహేఽథ పాతకే ।। ౨౫౫.

ఇద్దరిలో ఎవరికైనా ఇష్టమైతే వారు పరీక్షను చేయవచ్చు. మరొకరు తలపెట్టాలి. పరీక్ష లేకుండానే, రాజద్రోహం లేదా పెద్ద నేరాల్లో కూడా ఇలా చేయవచ్చు.

నాసహస్రాద్ధరేత్ ఫాలం న తులాన్న విషన్తథా । నృపార్థేష్వభియోగేషు వహేయుః శుచయః సదా ।। ౨౫౫.

వెయ్యి రూపాయల విషయంలో తలపెట్టడం, తులా పరీక్ష, విషపరీక్ష చేయకూడదు. రాజసంబంధమైన కేసుల్లో ఎప్పుడూ పవిత్రులే పరీక్ష చేయాలి.

సహస్రార్థే లులాదీని కోషమల్పేఽపి దాపయేత్ । శతార్ద్ధం దాపయేచ్ఛుద్ధమశుద్ధో దణ్డభాగ భవేత్ ।। ౨౫౫.

వెయ్యి రూపాయల విషయంలో తులా, ఇతర పరీక్షలు, చిన్న మొత్తానికి పెట్టె పరీక్ష చేయాలి. యాభై రూపాయలకైనా పవిత్రుడు పరీక్ష చేయాలి. అపవిత్రుడు అయితే శిక్ష విధించాలి.

సచేలస్నాతమాహూయ సూర్య్యోదయ ఉపోషితమ్ । కారయేత్సర్వదివ్యాని నృపబ్రాహ్మణసన్నిధౌ ।। ౨౫౫.

స్నానం చేసి, బట్టలు ధరించి, సూర్యోదయానికి ఉపవాసంగా ఉండే వ్యక్తిని పిలిపించి, రాజు, బ్రాహ్మణుని సమక్షంలో అన్ని పరీక్షలు నిర్వహించాలి.

తులా స్త్రీబాలవృద్ధాన్ధపఙ్గుబ్రాహ్మణరోగిణాం । అగ్నిర్జ్జలం వా శూద్రస్య యవాః సప్త విషస్య వా ।। ౨౫౫.

స్త్రీలు, పిల్లలు, వృద్ధులు, అంధులు, లంగడాలు, బ్రాహ్మణులు, రోగులకి తులా పరీక్ష. శూద్రునికి అగ్ని లేదా నీటి పరీక్ష. లేదా ఏడుసార్లు యవలు లేదా విషపరీక్ష కూడా చేయవచ్చు.

తులాధారణవిద్వద్భిరభియుక్తస్తులాశ్రితః । ప్రతిమానసమీభూతో రేఖాం కృత్వావతారితః ।। ౨౫౫.

తులా పరీక్షలో నిపుణుడైన అభియోగాన్ని ఎదుర్కొనేవాడు తులాపై కూర్చోబెట్టాలి. సమతుల్య బరువుతో సమానంగా చేసి, గీత వేసి, తులా దిగిపోవాలి.

ఆదిత్యచన్ద్రావనిలోఽనలశ్చ ద్యౌర్భూమిరాపో హృదయం యమశ్చ । అహశ్చ రాత్రిస్చ ఉభే చ సన్ధ్యే ధర్మ్మశ్చ జానాతి నరస్య వృత్తమ్ ।। ౨౫౫.

సూర్యుడు, చంద్రుడు, గాలి, అగ్ని, ఆకాశం, భూమి, నీరు, మనసు, యముడు, పగలు, రాత్రి, రెండు సంధ్యలు, ధర్మం — ఇవన్నీ మనిషి నడవడిని తెలుసుకుంటాయి.

త్వం తులే సత్యధామాసి పురా దేవైవినిర్మితా । సత్యం వదస్వ కల్యాణి సంశయాన్మాం విమోచయ ।। ౨౫౫.

నీ తూటా నిజాయితీకి నిలయం, దేవతలు నిన్ను పూర్వం సృష్టించాయి. శుభమయురాలా, నీవు నిజం చెప్పు, నా సందేహాన్ని తొలగించు.