అగ్నిపురాణమ్

సంస్కృత్య యాదవాన్ పార్థో దత్తోదకధనాదికః। స్త్రియోష్టావక్రశాపేన భార్య్యా విష్ణోశ్చ యాః స్థితాః

పార్థుడు యాదవులకు అంత్యక్రియలు చేసి, నీరు, ధనం వంటి దానాలు సమర్పించాడు. వక్రంగా మాట్లాడిన స్త్రీ శాపంతో, విష్ణువు భార్యలు అక్కడే మిగిలిపోయారు.

పునస్తచ్ఛాపతో నీతా గోపాలైర్లగుడాయుధైః। అర్జునం హి తిరస్కృత్య పార్థః శోకఞ్చకార హ

ఆ శాపం వల్ల మళ్లీ, ఆ మహిళలు గోపాలులు చేతిలో లఘుడాయుధాలతో పట్టుబడ్డారు. వారిని రక్షించలేకపోయిన అర్జునుడు తీవ్రంగా విచారించాడు.

వ్యాసేనాశ్వాసితో మేనే బలం మే కృష్ణాసన్నిధౌ। హస్తినాపురమాగత్య పార్థః సర్వం న్యవేదయత్

వ్యాసుడు ఓదార్చిన తరువాత, తన బలం కృష్ణుని సమీపంలో ఉండటం వల్లే అని భావించాడు. హస్తినాపురానికి వచ్చి, పార్ధుడు అన్నీ వివరించాడు.

యుధిష్ఠిరాయ స భ్రాత్రే పాలకాయ నృణాన్తదా। తద్ధనుస్తాని చాస్త్రాణిస రథస్తే చ వాజినః

తన అన్న యుదిష్ఠిరునికి, ప్రజలను రక్షించే రాజుకు, తన విల్లు, ఆయుధాలు, రథం, గుర్రాలు అన్నీ ఇచ్చాడు.

వినా కృష్ణేన తన్నష్టం దానఞ్చాశ్రోత్రియే యథా। తచ్ఛ్రుత్వా ధర్మ్మరాజస్తు రాజ్యే స్థాప్య పరీక్షితమ్

కృష్ణుడు లేనిదే అవన్నీ నశించాయి. దానాలు యోగ్యమైన బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు. ఇది విని ధర్మరాజు, పరీక్షిత్‌ను రాజ్యానికి అధిపతిగా నియమించాడు.

ప్రస్థానం ప్రస్థితో ధీమాన్ ద్రౌపద్యా భ్రాతృభిః సహ। సంసారనిత్యతాం జ్ఞాత్వా జపన్నష్టశతం హరేః

ధీమంతుడు ద్రౌపదితో పాటు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి ప్రయాణానికి బయలుదేరాడు. ఈ లోక జీవితం శాశ్వతం కాదని తెలుసుకొని, హరిదేవుని పోయిన వంద నామాలను జపించాడు.

మహాపథే తు పతితా ద్రౌపదీ సహదేవకః। నకులః ఫాల్గునో భీమో రాజా శోకపరాయణః

ఆ మహాపథంలో ద్రౌపది, సహదేవుడు, నకులుడు, అర్జునుడు, భీముడు ఒక్కొక్కరుగా పడిపోయారు. రాజు మాత్రం దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు.

ఇన్ద్రానీతరయారూఢః సానుజః స్వర్గమాప్తవాన్। దృష్ట్వా దుర్యోధనాదీంశ్చ వాసుదేవం చ హర్షితః

ఇంద్రుని రథంలో అన్నదమ్ములతో కలిసి స్వర్గానికి చేరాడు. అక్కడ దుర్యోధనుడు మొదలైనవారిని, వాసుదేవుని కూడా చూసి ఆనందించాడు.

అగ్నిరువాచ వక్ష్యే బుద్ధావతారఞ్చ పఠతః శ్రృణ్వతోర్థదమ్। పురా దేవాసురే యుద్ధే దేత్యైర్ద్దేవాః పపాజితాః

అగ్ని వాక్యం: ఇప్పుడు బుద్ధావతారాన్ని, చదివేవారికి వినేవారికి ఫలదాయకంగా ఉండే విషయాన్ని చెబుతాను. ఒకప్పుడు దేవతలు, దానవుల యుద్ధంలో, దానవుల చేతిలో దేవతలు ఓడిపోయారు.

రక్ష రక్షేతి శరణం వదన్తో జగ్మురీశ్వరమ్। మాయామోహస్వరూపోసౌ శుద్ధోదనసుతోఽభవత్

'రక్షించు, రక్షించు' అని శరణు కోరుతూ వారు పరమేశ్వరుని వద్దకు వెళ్లారు. ఆయన మాయా మోహ స్వరూపంగా, శుద్ధోదనుని కుమారుడిగా అవతరించాడు.

మోహయామాస దైత్యాంస్తాంస్త్యాజితా వేదధర్మకమ్। తే చ బౌద్ధా బభూవుర్హి తేభ్యోన్యే వేదవర్జితాః

ఆయన ఆ దానవులను మాయలో పడేసి, వారు వేదధర్మాన్ని వదిలిపెట్టేలా చేశాడు. వారు బౌద్ధులయ్యారు, వారిలో మరికొందరు వేదాలను పూర్తిగా వదిలేశారు.

ఆర్హతః సోఽభవత్ పశ్చాదార్హతానకరోత్ పరాన్। ఏవం పాషణ్డినో జాతా వేదధర్మ్మాదివర్జితాః

తరువాత ఆయన ఆర్హతుడిగా మారి, మరికొందరిని కూడా ఆర్హతులుగా చేశాడు. ఇలా వేదమూల ధర్మాన్ని వదిలిన పాశండులు పుట్టుకొచ్చారు.

నారకార్హం కర్మ చక్రుర్గ్రహీష్యన్త్యధమాదపి। సర్వే కలియుగాన్తే తు భవిష్యన్తి చ సఙ్కరాః

వారు నరకానికి దారి తీసే పనులు చేసి, అతి నీచమైనవారినీ అంగీకరిస్తారు. కలియుగాంతంలో అందరూ కలిసిపోతారు.

దస్యవః శీలహీనాశ్చ వేదో వాజసనేయకః। దశ పఞ్చ చ శాఖా వై ప్రమాణేన భవిష్యతి

ధర్మహీనమైన దొంగలు మిగిలిపోతారు, వాజసనేయ వేదం మాత్రమే ఉంటుంది. పది, ఐదు శాఖలు మాత్రమే ప్రమాణంగా మిగిలిపోతాయి.

ధర్మ్మకఞ్చుకసంవీతా అధర్మరుచయస్తథా। మానుపాన్ భక్షయిష్యన్తి మ్లేచ్ఛాః పార్థివరూపిణః

ధర్మపు వేషం వేసుకుని, కానీ అధర్మంలో ఆనందించే వారు, మాంసం తిని మద్యం తాగే విదేశీయులు రాజుల రూపంలో ఉంటారు.

కల్కీ విష్ణుయశః పుత్రో యాజ్ఞవల్క్యపురోహితః। ఉత్సాదయిష్యతి మ్లేచ్ఛాన్ గృహీతాస్త్రః కృతాయుధః

విష్ణుయశసుని కుమారుడైన కల్కి, యాజ్ఞవల్క్యుడు పురోహితుడిగా ఉండగా, ఆయుధాలు ధరించి, మ్లేచ్ఛులను నాశనం చేస్తాడు.

స్థాపయిష్యతి మర్యాదాం చాతుర్వర్ణ్యే యథోచితామ్। ఆశ్రమేషు చ సర్వేషు ప్రజాః సద్ధర్మ్మవర్త్మని

ఆయన నాలుగు వర్ణాలకు తగినట్టు నియమాలు స్థాపించి, అన్ని ఆశ్రమాల్లో ప్రజలను సద్ధర్మ మార్గంలో నడిపిస్తాడు.

కల్కిరూపం పరిత్యజ్య హరిః స్వర్గం గమిష్యతి। తతః కృతయుగన్నామ పురావత్ సమ్భవిష్యతి

కల్కి రూపాన్ని వదిలి, హరిదేవుడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు. తర్వాత మళ్లీ క్రుతయుగం పూర్వంలా ప్రారంభమవుతుంది.

వర్ణాశ్రమాశ్చ ధర్మేషు స్వేషు స్థాస్యన్తి సత్తమ। ఏవం సర్వేషు కల్పేషు సర్వమన్వన్తరేషు చ

వర్ణాలు, ఆశ్రమాలు తమ తమ ధర్మాల్లో స్థిరంగా ఉంటాయి, ఓ ఉత్తముడా! ఇలా ప్రతి కల్పంలో, ప్రతి మన్వంతరంలో ఇదే జరుగుతుంది.

అవతారా అసఙ్ఖ్యాతా అతీతానాగతాదయః। విష్ణోర్ద్దశావతారాఖ్యాన్‌యః పఠేత్ శ్రృణుయాన్నరః

విష్ణువు అవతారాలు ఎన్నో, గతంలో, భవిష్యత్తులో, ఇప్పుడూ ఉన్నాయి. ఆయన దశావతారాలను చదివేవారు, వినేవారు,

సోవాప్తకామో విమలః సకులః స్వర్గమాప్నుయాత్। ధర్మ్మాధర్మ్మవ్యవస్థానమేవం వై కురుతే హరీః

వారు కోరికలు తీరినవారు, పవిత్రులు, కుటుంబంతో కలిసి స్వర్గాన్ని పొందుతారు. హరిదేవుడు ధర్మ, అధర్మాలకు భేదాన్ని ఇలానే స్థాపిస్తాడు.

అగ్నిరువాచ జగత్సర్గాదికాం క్రీడాం విష్ణోర్వక్ష్యేధునా శ్రృణు। స్వర్గాదికృత్ స సర్గాదిః సృష్ట్యాదిః సగుణోగుణః

అగ్ని వాక్యం: జగత్తు సృష్టి మొదలైన విష్ణువు లీలను ఇప్పుడు చెబుతాను, విను. ఆయన స్వర్గాది సృష్టికర్త, సృష్టి, స్థితి, గుణాలు, నిర్గుణత అన్నింటికీ మూలం.

బ్రహ్మావ్యక్తం సదాగ్రేఽభూత్ న ఖం రాత్రిదినాదికమ్। ప్రకృతిం పురుషం విష్ణుః ప్రవిశ్యాక్షోభయత్తతః

మొదట బ్రహ్మ, అవ్యక్తం మాత్రమే ఉండేవి. ఆకాశం, రాత్రి, పగలు ఏదీ ఉండేవి కావు. విష్ణువు ప్రకృతి, పురుషులలో ప్రవేశించి వాటిని కదిలించాడు.

సర్గకాలే మహత్తత్త్వమహఙ్కారస్తతోఽభవత్। వైకారికస్తైజసశ్చ భూతాదిశ్చైవ తామసః

సృష్టి సమయంలో మహత్తత్త్వం పుట్టింది, దానివల్ల 'అహంకారం' వచ్చిందీ. ఆ అహంకారంలో నుంచి సత్త్వగుణం, రజోగుణం, తమోగుణం అనే మూడు రూపాలు ఏర్పడ్డాయి.

అహఙ్కారాచ్ఛబ్దమాత్రమాకాశమభవత్తతః । స్పర్శమాత్రోఽనిలస్తస్మాద్రూపమాత్రోఽనలస్తతః

అహంకారం నుండి శబ్దమాత్రం పుట్టింది, దానివల్ల ఆకాశం ఏర్పడింది. స్పర్శమాత్రం నుండి వాయువు, రూపమాత్రం నుండి అగ్ని పుట్టాయి.

రసమాత్రా ఆప ఇతో గన్ధమాత్రా మహీ స్మృతా । అహఙ్కారాత్తామసాత్తు తైజసానీ న్ద్రియాణి చ

రసమాత్రం నుండి నీరు, గంధమాత్రం నుండి భూమి ఏర్పడినదిగా చెప్పబడింది. తమోగుణ అహంకారం నుండి ఇంద్రియాలు, రజోగుణం నుండి ఇంద్రియకర్మేంద్రియాలు పుట్టాయి.

వైకారికా దశదేవా మన ఏకాదశేన్ద్రియమ్। తతః స్వయమ్భూర్భగవాన్ సిసృక్షుర్వివిధాః ప్రజాః

సత్త్వగుణం నుండి పది దేవతలు, మనస్సు కలిగి పదకొండు ఇంద్రియాలు పుట్టాయి. ఆ తరువాత స్వయంభూ భగవంతుడు వివిధ ప్రజలను సృష్టించాలనే సంకల్పం చేసాడు.

అప ఏవ ససర్జాదౌ తాసు వీర్యమవాసృజత్ । ఆపో నారా ఇతి ప్రోక్తా ఆపో వై నరసూనవః

మొదట నీటిని సృష్టించి, అందులో తన శక్తిని ప్రవేశపెట్టాడు. ఆ నీటిని 'నార' అని పిలుస్తారు. ఆ నీరు నరుని సంతానంగా చెప్పబడింది.

అయనన్తస్య తాః పూర్వన్తేన నారాయణః స్మృతః । హిరణ్యవర్ణమభవత్ తదణ్డముదకేశయమ్

ఆ నీరు ఆయన మొదటి నివాసమైనందువల్ల ఆయనను 'నారాయణుడు' అని పిలుస్తారు. ఆ తరువాత బంగారు రంగు గల గుడ్డు నీటిమీద తేలుతూ కనిపించింది.