అగ్నిపురాణమ్

సప్తర్షిభిః పరివృతో నిశాం బ్రాహ్మీం చరిష్యసి। ఉపస్థితస్య మే శ్రృఙ్గే నిబధ్నీహి మహాహినా

'సప్తర్షులతో కూడి బ్రహ్మ రాత్రిని నీవు గడుపుతావు. నేను వచ్చినపుడు, నౌకను నా కొమ్ముకు గొప్ప పాముతో కట్టి ఉంచు.'

ఇత్యుక్త్వాన్తర్దృధే మత్స్యో మనుః కాలప్రతీక్షకః । స్థితః సముద్ర ఉద్వేలే నావమారురుహే తదా

ఇలా చెప్పి ఆ చేప అంతర్ధానమైంది. మనువు నిర్ణీత సమయం కోసం ఎదురుచూశాడు. సముద్రం ఉప్పొంగినప్పుడు, ఆయన నౌకపై ఎక్కాడు.

ఏకశ్రృఙ్గధరో మత్స్యో హైమో నియుతయోజనః। నాలమ్బబన్ధ తచ్ఛృఙ్గే మత్స్యాఖ్యం చ పురాణకమ్

ఒకే ఒక్క కొమ్ముతో, బంగారు వర్ణంతో, లక్షల యోజనాల పొడవుతో ఉన్న ఆ చేప కొమ్ముకు గొయ్యి కట్టబడి ఉండేది. దాన్ని మత్స్య పురాణం అని పిలిచేవారు.

శుశ్రావ మత్స్యాత్పాపఘ్నం సంస్తువన్ స్తుతిభిశ్చ తమ్ । బ్రహ్మవేదప్రహర్త్తారం హయగ్రీవఞ్చ దానవమ్

పాపాలను హరించే ఆ మత్స్యుని నుండి మనువు విన్నాడు. ఆయనను స్తోత్రాలతో స్తుతిస్తూ, వేదాలను అపహరించిన హయగ్రీవ అనే దానవుని గురించి తెలుసుకున్నాడు.

అవధీద్ వేదమన్త్నాద్యాన్ పాలయామాస కేశవః। ప్రాప్తే కల్పేఽథ బారాహే కూర్మ్మరూపోఽభవద్ధరిః

వేదాలను దోచుకున్న దానవుని కేశవుడు సంహరించి, వాటిని కాపాడాడు. కొత్త కల్పం వచ్చినప్పుడు, హరి వరాహ రూపాన్ని, తరువాత కూర్మ రూపాన్ని ధరించాడు.

అగ్నిరువాచ అవతారం వరాహస్య వక్ష్యేఽహం పాపనాశనమ్ । హిరణ్యాక్షోఽసురేశోఽభూద్ దేవాన్ జిత్వా దివి స్థితః

అగ్ని ఇలా చెప్పాడు: పాపాలను నశింపజేసే వరాహావతారాన్ని నేను వివరంగా చెబుతాను. హిరణ్యాక్షుడు అనే అసురుల అధిపతి, దేవతలను జయించి, స్వర్గంలో నిలిచాడు.

దేవైర్గత్వా స్తుతో విష్ణుర్యజ్ఞరూపో వరాహకః । అభూత్ తం దానవం హత్వా దైత్యైః సాకఞ్చ కణ్టకమ్

అప్పుడు దేవతలు వెళ్లి, యజ్ఞస్వరూపుడైన వరాహమూర్తిని స్తుతించారు. ఆయన ఆ దానవుడిని, ఇతర దైత్యులతో కలిపి, సంహరించాడు.

ధర్మదేవాదిరక్షాకృతం తతః సోఽన్తర్ద్దధే హరిః। హిరణ్యాక్షస్య వై భ్రాతా హిరణ్యకశిపుస్తథా

ధర్మదేవుడు మరియు ఇతర దేవతలను రక్షించిన తర్వాత, హరి అక్కడి నుండి అంతర్ధానమయ్యాడు. హిరణ్యాక్షునికి అన్నయ్య హిరణ్యకశిపుడు.

జితదేవయజ్ఞభాగః సర్వదేవాధికారకృత్। నారసింహవపుః కృత్వా తం జఘాన సురైః సహ

ఆయన దేవతల యజ్ఞభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకొని, అందరు దేవతలపై అధికారం సాధించాడు. నరసింహరూపం ధరించి, దేవతలతో కలిసి అతన్ని సంహరించాడు.

స్వపదస్థాన్ సురాంశ్చక్రే నారసింహః సురైః స్తుతః। దేవాసురే పురా యుద్ధే బలిప్రభృతిభిః సురాః

దేవతలు స్తుతించిన నరసింహుడు, దేవతలను మళ్లీ వారి స్థానాల్లో స్థాపించాడు. పురాతన కాలంలో దేవాసుర యుద్ధంలో, బలి మొదలైనవారి చేత దేవతలు ఓడిపోయారు.

జితాః స్వర్గాత్పరిభ్రప్టా హరిం వై శరణం గతాః। సురాణామమయం దత్త్వా అదిత్యా కశ్యపేన చ

ఓడిపోయి, స్వర్గం నుండి పడిపోయిన దేవతలు హరిని ఆశ్రయించారు. దేవతల కోసం, అదితి, కశ్యపుడు కలిసి మాయలేని శరీరాన్ని ఆయనకు ఇచ్చారు.

స్తుతోఽసౌ వామనో భూత్వా హ్యదిత్యాం స క్రతుం యయౌ। బలేః శ్రీయజమానస్య, రాజద్వారేఽగృణాత్ శ్రుతిమ్

దేవతలు స్తుతించగా, ఆయన వామనరూపం ధరించి, అదితి యజ్ఞానికి వెళ్లాడు. బలి అనే రాజు యజ్ఞం చేస్తున్నప్పుడు, రాజద్వారంలో వేదమంత్రాలు పఠించాడు.

వేదాన్ పఠన్తం తం శ్రుత్వా వామనం వరదోఽబ్రవీత్। నివారితోఽపి శుక్రేణ బలిర్బ్రూహి యదిచ్ఛసి

వామనుడు వేదాలు పఠిస్తున్నదాన్ని విని, వరాలిచ్చే బలి ఇలా అన్నాడు: శుక్రుడు నిషేధించినా, 'నీవు ఏది కావాలో చెప్పు' అని బలి అనుమతించాడు.

త్తత్తేఽహం సమ్ప్రదాస్యామి,వామనో బలిమబ్రవీత్। పదత్రయం హి గుర్వర్థం దేహి దాస్యే తమబ్రవీత్

వామనుడు బలిని చూసి, 'నీవు అడిగినదాన్ని తప్పకుండా ఇస్తాను. నా గురువు కోసం మూడు అడుగుల భూమి ఇవ్వు' అన్నాడు. బలి 'ఇస్తాను' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

తోయే తు పతితే హస్తే వామనోఽభూదవామనః। భూర్లోకం స భువర్లోకం స్వర్లేకఞ్చ పదత్రయమ్

నీరు చేతిలో పోయగానే, వామనుడు చిన్నవాడిగా ఉండలేదు. మూడు అడుగులతో భూమి, భువర్ లోకం, స్వర్గాన్ని తీసుకున్నాడు.

చక్రే బలిఞ్చ సుతలం తచ్ఛక్రాయ దదౌ హరిః। శక్రో దేవైర్హరిం స్తుత్వా భువనేశః సుఖీం త్వభూత్

బలిని సుతలలో స్థాపించి, ఆ లోకాన్ని ఇంద్రుడికి ఇచ్చాడు. దేవతలతో కలిసి హరిని స్తుతించిన ఇంద్రుడు, భువనాలకు అధిపతిగా సుఖంగా ఉన్నాడు.

వక్ష్యే పరశురామస్య చావతారం శ్రృణు ద్విజ। ఉద్వతాన్ క్షత్రియాన్ మత్వా భూభారహాణాయ సః

ఇప్పుడు పరశురామావతారాన్ని చెబుతాను, విను బ్రాహ్మణా. క్షత్రియులు గర్వంతో పెరిగినప్పుడు, భూభారం తీయడానికి ఆయన అవతరించాడు.

అవతీర్ణో హరిః శాన్త్యై దేవవిప్రాదిపాలకః। జమదగ్నే రేణుకాయాం భార్గవః శస్త్రపారగః

హరి శాంతికోసం, దేవతలు, బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారిని కాపాడేందుకు అవతరించాడు. జమదగ్ని, రెణుకకు పుత్రుడిగా, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడైన భార్గవుడిగా జన్మించాడు.

దత్తాత్రేయప్రసాదేన కార్త్తవీర్యో నృపస్త్వభూత్। సహస్త్రబాహుః సర్వోర్వీపతిః స మృగయాం గతః

దత్తాత్రేయుని అనుగ్రహంతో, కార్తవీర్యుడు రాజుగా అవతరించాడు. వేలు వేలుగా ఉన్న అతను, భూమికి అధిపతిగా, వేటకోసం వెళ్లాడు.

శ్రాన్తో నిమన్త్రితోఽరణ్యే మునినా జమదగ్నినా। కామధేనుప్రభావేణ భోజితః సబలో నృపః

వేటలో అలసిపోయిన రాజును, అరణ్యంలో ముని జమదగ్ని ఆహ్వానించాడు. కామధేనువు మహిమతో, ఆ రాజు సైన్యంతో కలిసి తినిపించబడ్డాడు.

అప్రార్థయత్ కామధేనుం యదా స న దదౌ తదా। హృతవానథ రామేణ శిరశ్ఛిత్త్వా నిపాతితః

రాజు కామధేనువును అడిగినప్పుడు ఇవ్వకపోవడంతో, ఆమెను బలవంతంగా తీసుకున్నాడు. అప్పుడు రాముడు అతని తల నరికి పడగొట్టాడు.

యుద్ధే పరశునా రాజా ధేనుః స్వాశ్రమమాయయౌ । కార్త్తవీర్యస్య పుత్రస్తు జమదగ్నిర్నిపాతితః

యుద్ధంలో పరశురాముడు క్షత్రియుడిని పరశుతో సంహరించాడు. ఆవు తిరిగి తన ఆశ్రమానికి వచ్చింది. కానీ కార్తవీర్యుని కుమారుడు జమదగ్నిని హత్య చేశాడు.

రామే వనం గతే వైరాదథ రామః సమాగతః। పితరం నిహతం దృష్ట్వా పితృనాశాభిమర్షితః

రాముడు అడవికి వెళ్లినప్పుడు, శత్రుత్వంతో రాముడు తిరిగి వచ్చాడు. తండ్రిని హతమై ఉన్నాడని చూసి, తండ్రి మరణం వల్ల కలిగిన కోపంతో ఉక్కిరిబిక్కిరయ్యాడు.

త్రిః సప్తకృత్వః పృథివీం నిఃక్షత్రామకరోద్విభుః। కురుశ్రేత్రే పఞ్చ కుణ్డాన్ కృత్వా సన్తర్ప్య వై పితృన్

విశాలుడు మూడుసార్లు ఏడుసార్లు భూమిని నక్షత్రాల్లేని దిగా చేశాడు. కురుక్షేత్రంలో అయిదు యజ్ఞవేదికలు నిర్మించి, పితృదేవతలను సంతృప్తిపరిచాడు.

కాశ్యపాయ మహీం దత్త్వా మహేన్ద్రే పర్వతే స్థితః। కూర్మ్మస్య చ వరాహస్య నృసింహస్య చ వామనమ్

భూమిని కాశ్యపునికి ఇచ్చి, మహేంద్రపర్వతంపై నిలిచాడు. అక్కడ కూర్మం, వరాహం, నరసింహం, వామనంగా అవతరించాడు.

అవతారం చ రామస్య శ్రుత్వా యాతి దివం నరః

రాముని అవతార కథను వినినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.

అగ్నిరువాచ రామాయణమహం వక్ష్యే నారదేనోదితం పురా। వాల్మీకయే యథా తద్వత్ పఠితం భుక్తిముక్తిదమ్

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: నేను నారదుడు చెప్పినట్టు, వాల్మీకి పఠించినట్టు రామాయణాన్ని వివరంగా చెబుతాను. ఇది భోగం, మోక్షం రెండూ ఇస్తుంది.

నారద ఉవాచ విష్ణునాభ్యవ్జజో బ్రహ్మా మరీచిర్బ్రహ్మణః సుతః। మరీచేః కశ్యపస్తస్మాత్ సూర్యో వైవస్వతో మనుః

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: విష్ణువు నుండి బ్రహ్మ వచ్చాడు; బ్రహ్మకు మరీచి కుమారుడు; మరీచి నుండి కశ్యపుడు, అతనివలన సూర్యుడు, సూర్యుని కుమారుడే వైవస్వత మనువు.

తతస్తస్మాత్తథేక్ష్వాకుస్తస్య వంశే కకుత్స్థకః। కకుత్స్థస్య రఘుస్తస్మాదజో దశరథస్తతః

ఆ తర్వాత మనువునుండి ఇక్ష్వాకువు, ఆయన వంశంలో కకుత్థుడు, కకుత్థుని వంశంలో రఘువు, రఘువునుండి అజుడు, అజునుండి దశరథుడు పుట్టారు.