అగ్నిపురాణమ్

తేనైవ సహితం మధ్యే శరం సఙ్‌గృహ్య ధారయేత్ । వామహస్తేన వై కక్షాం ధనుస్తస్మాత్సముద్ధరేత్ ।। ౨౫౦.

బాణాన్ని మధ్యలో బాగా పట్టుకుని ఉంచాలి. ఎడమచేతితో కవచాన్ని పట్టుకుని, అక్కడి నుంచి విల్లు తీసుకోవాలి.

అవిషణ్ణమతిర్భూత్వా గుణే పుఙ్ఖం నివేశయేత్ । సమ్పీడ్య సింహకర్ణేన పుఙ్ఖేనాపి సమే దృఢం ।। ౨౫౦.

మనస్సు స్థిరంగా ఉంచి, ఈకను విల్లులోని దోరపై పెట్టాలి. సింహకర్ణ పట్టు వేసి, ఈకను బలంగా, సమంగా నొక్కాలి.

వామకర్ణోపవిష్టఞ్చ ఫలం వామస్య ధారయేత్ । వర్ణాన్ మధ్యమయా తత్ర వామాఙ్గుల్యా చ ధారయేత్ ।। ౨౫౦.

బాణం తలాన్ని ఎడమ చెవికి దగ్గరగా ఉంచాలి. రంగులను మధ్యవేలు, ఎడమవేలు వేసి పట్టుకోవాలి.

మనో లక్ష్యగతం కృత్వా ముష్టినా చ విధానవిత్ । దక్షిణే గాత్రభాగో తు కృత్వా వర్ణం విమోక్షయేత్ ।। ౨౫౦.

మనస్సు లక్ష్యంపై పెట్టి, సరైన పట్టు వేసి, కుడి భాగాన్ని ముందుకు చేసి, బాణాన్ని వదలాలి.

లలాటపుటసంస్థానం దణ్డం లక్ష్యే నివేశయేత్ । ఆకృష్య తాड़యేత్తత్ర చన్ద్రకం షోड़శఙ్గులమ్ ।। ౨౫౦.

బాణం దండాన్ని నుదుటి మధ్యలో పెట్టి, బాణాన్ని వెనక్కి లాగి, పదహారు వేళ్ల దూరంలో చంద్రాకారాన్ని ఉంచి వదలాలి.

ముక్త్వా వాణం తతః పశ్చాదుల్కాశిక్షస్తదా తయా । నిగృహ్ణీయానుమధ్యమయా తతోఽఙ్గుల్యా పునః పునః ।। ౨౫౦.

బాణాన్ని వదిలిన తర్వాత, అగ్ని పద్ధతిలో, మధ్యవేలు ఉపయోగించి మళ్లీ మళ్లీ అదుపులోకి తేవాలి.

అక్షిలక్ష్యం క్షిపేత్తూణాచ్చతురస్రఞ్చ దక్షిణమ్ । చతురస్రగతం వేధ్యమభ్యసేచ్చాదితః స్థితః ।। ౨౫౦.

తుంణీ నుంచి కళ్ల స్థాయిలో ఉన్న లక్ష్యాన్ని, కుడి వైపు ఉన్న చతురస్ర లక్ష్యాన్ని కూడా వదలాలి. మొదటి స్థానం నుంచే చతురస్రాన్ని ఛేదించడాన్ని సాధన చేయాలి.

తస్మాదనన్తరం తీక్ష్ణం పరవృత్తం గతఞ్చ యత్ । నిమ్నమున్నతవేధఞ్చ అభ్యసేత్ క్షిప్రకన్తతః ।। ౨౫౦.

అందువల్ల, తరువాత, పదునైనవి, తిరిగిపోయినవి, దూరమైనవి, అలాగే తక్కువగా ఉన్నవి, ఎత్తుగా ఉన్నవి, కదులుతున్న లక్ష్యాలను త్వరగా సాధన చేయాలి.

వేధ్యస్థానేష్వథైతేషు సత్త్వస్య పుటకాద్ధనుః । హస్తావాపశతైశ్చిత్రైస్తర్జ్జయేద్‌దుస్తరైరపి ।। ౨౫౦.

చూడు, చీల్చవలసిన చోట్ల ఈ లక్ష్యాలలో, ధనుస్సును బలంగా పటాకుల నుండి చేతితో లాగి, ఎన్నో విధాలుగా కష్టమైన లక్ష్యాలను కూడా బెదిరించాలి.

తస్మిన్ వేధ్యగతే విప్ర ద్వే వేధ్యే దృఢసంజ్ఞకే । ద్వే వేధ్యే దుష్కరే వేధ్యే ద్వే తథా చిత్రదుష్కరే ।। ౨౫౦.

ఆ లక్ష్యాన్ని తాకినప్పుడు, బ్రాహ్మణా, రెండు దృఢమైనవి, రెండు కష్టమైనవి, అలాగే రెండు వింతగా కష్టమైన లక్ష్యాలు ఉంటాయి.

న తు నిమ్నఞ్చ తీక్ష్ణఞ్చ దృఢవేధ్యే ప్రకీర్త్తితే । నిమ్నం దుష్కరముద్దిష్టం వేధ్యమూద్‌ర్ధ్వగతఞ్చ యత్ ।। ౨౫౦.

కానీ తక్కువగా ఉన్నది, పదునైనది దృఢమైన లక్ష్యాలలో చెప్పబడలేదు; తక్కువది కష్టమైనదిగా, ఎత్తుగా ఉన్న లక్ష్యం కూడా అలాగే పేర్కొనబడింది.

మస్తకాయనమధ్యే తు చిత్రదుష్కరసఞ్‌జ్ఞకే । ఏవం వేధ్యగణఙ్‌కృత్వా దక్షిణేనేతరేణ చ ।। ౨౫౦.

తల, శరీర మధ్యలో ఉన్న లక్ష్యం వింతగా కష్టమైనదిగా పిలవబడుతుంది; ఇలా లక్ష్యాల సమూహాన్ని ఏర్పరచి, కుడిచేతితో మరియు మరొక చేతితో సాధించాలి.

ఆరోహేత్ ప్రథమం వీరో జితలక్షస్తతో నరః । ఏష ఏవ విధిః ప్రోక్తస్తత్ర దృష్టః ప్రయోక్తృభిః ।। ౨౫౦.

మొదటగా లక్ష్యాన్ని సాధించిన వీరుడు ఎక్కాలి, తరువాత మరొకడు; ఇదే విధానం, ఇది సాధనచేసేవారు చూశారు.

అధికం భ్రమణం తస్య తస్మాద్ వేధ్యాత్ ప్రకీర్త్తితమ్ । లక్ష్యం స యోజయేత్తత్ర పత్రిపత్రగతం దృఢమ్ ।। ౨౫౦.

ఆ లక్ష్యానికి ఎక్కువగా తిరుగుతుందని చెప్పబడింది; అక్కడ బాణాన్ని బలంగా అమర్చాలి.

భ్రాన్తం ప్రచలిచఞ్చైవ స్థిరం యచ్చ భవేదతి । సమన్తాత్తాడయేద్ భిన్ద్యాచ్ఛేదయేద్వ్యథయేదపి ।। ౨౫౦.

ఏది తిరుగుతున్నదో, కదులుతున్నదో, చాలా స్థిరంగా ఉన్నదో, దానిని అన్ని వైపుల నుంచి కొట్టాలి, పగలగొట్టాలి, కోయాలి, గాయపరచాలి.

కర్మ్మయోగవిధానజ్ఞో జ్ఞాత్వైవం విధిమాచరేత్ । మనసా చక్షుషా దృష్ట్యా యోగరిక్షుర్యమం జయేత్ ।। ౨౫౦.

కార్యపద్ధతి తెలిసినవాడు ఈ విధంగా ఆచరించాలి; మనస్సుతో, చూపుతో, దృష్టితో యోగి ధనుర్విద్యలో నియమాన్ని జయించాలి.

అగ్నిరువాచ జితహస్తో జితమతిర్జ్జితదృగ్‌లక్ష్యసాధకః । నియతాం సిద్ధిమాసాద్య తతో వాహనమారుహేత్ ।। ౨౫౧.

అగ్ని ఇలా అన్నారు: చేతిని, మనస్సును, చూపును జయించినవాడు, లక్ష్యాన్ని సాధించినవాడు, నిశ్చితమైన విజయాన్ని పొందిన తరువాత వాహనంపై ఎక్కాలి.

దశహస్తో భవేత్ పాశో వృత్తః కరముఖస్తథా । గుణకార్పాసముఞ్జానాం భఙ్గస్నాయ్వర్క్కవర్మ్మిణామ్ ।। ౨౫౧.

పాశం పది చేతుల పొడవుండాలి, వృత్తాకారంగా, చేతి చివర ఉండాలి; అది పత్తి, ముంజగడ్డి, ఎండు నార, బలమైన బంగారు లేదా కవచపు తాడులతో చేయాలి.

అన్యేషాం సుదృఢానాఞ్చ సుకృతం పరివేష్టితమ్ । తయా త్రింశత్‌సమం పాశం బుధః కుర్య్యాత్ సువర్త్తింతమ్ ।। ౨౫౧.

ఇతర బలవంతులకు బలంగా చుట్టాలి; దానితో తెలివైనవాడు పాశాన్ని ముప్పై రెట్లు పొడవుగా, బాగా వడిగా చేయాలి.

కర్త్తవ్యం శిక్షకైస్తస్య స్థానం కక్షాసు వై తదా । వామహస్తేన సఙ్గృహ్య దక్షిణేనోద్ధరేత్తతః ।। ౨౫౧.

బోధకులు ఆ పాశానికి స్థలాన్ని కక్షలో సిద్ధం చేయాలి; ఎడమచేతితో పట్టుకుని, తరువాత కుడిచేతితో పైకి తీయాలి.

కుణ్డలస్యాకృతిం కృత్వా భ్రామ్యైకం మస్తకోపరి । క్షిపేత్ తూణమయే తూర్ణం పురుషే చర్మవేష్టితే ।। ౨౫౧.

వలయాకారంగా చేసి, తలపై ఒకసారి తిప్పి, వెంటనే చర్మపు కవచం ధరించిన మనిషిపై వేయాలి.

వల్గితే చ ప్లుతే చైవ తథా ప్రవ్రజితేషు చ । సమయోగవిధిం కృత్వా ప్రయుఞ్జీత సుశిక్షితమ్ ।। ౨౫౧.

ఎగిరేటప్పుడు, దూకేటప్పుడు, తిరుగుతూ ఉండేటప్పుడు, సరైన విధానాన్ని పాటించి, శిక్షణతో నెరవేర్చాలి.

విజిత్వా తు యథాన్యాయం తతో బన్ధం సమాచరేత్ । కట్యామ్బద్‌ధ్వా తతః ఖడ్గం వామపార్శ్వావలమ్బితమ్ ।। ౨౫౧.

నియమానుసారం గెలిచిన తరువాత, బంధనాన్ని చేయాలి; నడుముకు కట్టి, తరువాత ఖడ్గాన్ని ఎడమవైపు వేలాడదీయాలి.

దృఢం విగృహ్య వామేన నిష్కర్షేద్దక్షిణేన తు । షడఙ్గులపరీణాహం సప్తహస్తసముచ్ఛితం ।। ౨౫౧.

ఎడమచేతితో బలంగా పట్టుకుని, కుడిచేతితో బయటకు లాగాలి; అది ఆరు వేళ్ల పరిమాణంలో, ఏడు చేతుల ఎత్తులో ఉండాలి.

అయోమయ్యః శలాకాశ్చ వర్మాణి వివిధాని చ । అర్ద్ధహస్తే సమే చైవ తిర్య్యగూద్‌ర్ధ్వగతం తథా ।। ౨౫౧.

ఇనుప కడ్డీలు, వివిధ రకాల కవచాలు, అరచేతి దూరంలో, సమంగా, అడ్డంగా, అలాగే ఎత్తుగా కూడా ఉండాలి.

యోజయేద్విధినా యేన తథాత్వఙ్గదతః శ్రృణు । తూణచర్మావనద్‌ధాఙ్గం స్థాపయిత్వా నవం దృఢం ।। ౨౫౧.

ఇప్పుడు నేను చెప్పిన విధంగా, కొత్తగా తయారైన బలమైన ధనుస్సు, కవచాన్ని శరీరంపై సరిగా అమర్చాలి.

కరేణాదాయ లగుడం దక్షిణాఙ్గులకం నవం । ఉద్యమ్య ఘాతయేద్యస్య నాశస్తేన శిశోర్దృఢం ।। ౨౫౧.

కుడి చేతిలో కొత్తగా చేసిన గొడ్డలిని పట్టుకుని, దాన్ని పైకి ఎత్తి గట్టిగా కొడితే, ఆ శిశువు నాశనం అవడం ఖాయం.

ఉభాభ్యామథ హస్తాబ్యాం కుర్య్యాత్తస్య నిపాతనం । అక్లేశేన తతః కుర్వన్ బధే సిద్ధిః ప్రకీర్త్తితా ।। ౨౫౧.

తర్వాత రెండు చేతులతో దాన్ని బలంగా దించాలి. ఇలా ఎలాంటి కష్టమూ లేకుండా చేస్తే, వధలో విజయం లభిస్తుంది.

అగ్నిరువాచ భ్రాన్తముద్ భ్రాన్తమావిద్ధమాప్లుతం విప్లుతం సృతం । సమ్పాతం సముదీశఞ్చ శ్యేనపాతమథాకులం ।। ౨౫౨.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: చుట్టుముట్టడం, గట్టిగా కొట్టడం, ఎగిరిపోవడం, లోపలికి దూకడం, పరుగెత్తడం, పైనుంచి దూకడం, దాడి చేయడం, గద్దపక్షిలా పడిపోవడం, కలవరపడటం—