అగ్నిపురాణమ్

శుకపక్షనిభః స్నిగ్ధః కాన్తిమాన్విమలస్తథా । స్వర్ణచూర్ణనిభైః సూక్ష్మైర్మరకతశ్చ విన్దుభిః ।। ౨౪౬.

పౌర్ణమి చంద్రుని వంటి తెలుపు, మృదువుగా, మెరిసేలా, నిర్మలంగా, బంగారు పొడి లాంటి సన్నని పచ్చని మరకతపు బొట్లు అలంకరించినదిగా ఉంటుంది.

స్ఫటికజాః పద్మరాగాః స్యూ రాగవన్తోఽతినిర్మ్మలాః । జాతవఙ్గా భవన్తీహ కురువిన్దసముద్భవాః ।। ౨౪౬.

స్ఫటికం నుండి పుట్టిన పద్మరాగ రత్నాలు గాఢమైన రంగుతో, అత్యంత నిర్మలంగా ఉంటాయి; జాతవంగ రత్నాలు ఇక్కడ కురువింద రాయిలోంచి ఉద్భవిస్తాయి.

సౌగన్ధికోత్థాః కాషాయా ముక్తాఫలాస్తు శుక్తిజాః । విమలాస్తేభ్య ఉత్కృష్టా యే చ శఙఖోద్భవా మునే ।। ౨౪౬.

సువాసన కలిగిన వాటి నుండి పుట్టిన ముత్యాలు ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి; శంఖంలో పుట్టినవి నిర్మలమైన వాటిలో ఉత్తమం, కాని శంఖం నుండి పుట్టినవే మునివరా, ఇంకా గొప్పవిగా ఉంటాయి.

నాగదన్తభవాశ్చాగ్ర్యాః కుమ్భశూకరమత్స్యజాః । వేణునాగభవాః శ్రేష్ఠా మౌక్తికం నాగజం వరం ।। ౨౪౬.

నాగదంతం నుండి పుట్టినవే అగ్రస్థానంలో ఉంటాయి; కుండ, పంది, చేపలలో పుట్టినవీ మంచి ముత్యాలు; బాంబూ, పాము నుండి పుట్టినవే అత్యుత్తమం, పాము నుండి పుట్టిన ముత్యం అతి శ్రేష్ఠమైనది.

thumb|500px|వాస్తుపురుష (౮౧పద) thumb|500px|వాస్తుపురుషః. అగ్నిరువాచ వాస్తులక్ష్మ ప్రవక్ష్యామి విప్రాదీనాం చ భూరిహ । శ్వేతా రక్తా తథా పీతా కృష్ణా చైవ యథాక్రమమ్ ।। ౨౪౭.

అగ్ని ఇలా అన్నాడు: వాస్తుపురుషుని లక్షణాలు, బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారికి అనేక రకాలు వివరించబోతున్నాను. అవి వరుసగా తెలుపు, ఎరుపు, పసుపు, నలుపు రంగుల్లో ఉంటాయి.

ఘృతరక్తాన్నమద్యానాం గన్ధాఢ్యా వసతశ్చ చ భూః । మధురా చ కషాయా చ అమ్లాద్యుపరసా క్రమాత్ ।। ౨౪౭.

నెయ్యి, రక్తం, అన్నం, మద్యం వంటి వాటి సువాసనతో నిండిన భూమి, తీపిగా, కషాయంగా, పుల్లగా ఉండే రుచులతో అనుక్రమంగా అనుకూలంగా ఉంటుంది.

కుశైః శరైస్తథాకాశైర్దూర్వాభిర్యా చ సంశ్రితా । ప్రార్చ్య విప్రాంశ్చ నిఃశల్పాం ఖాతపూర్వన్తు కల్పయేత్ ।। ౨౪౭.

కుశ, ముళ్లు, ఆకాశం, దర్భ గడ్డి వంటి వాటితో కప్పబడి ఉన్న భూమిని ఎంచుకోవాలి; బ్రాహ్మణులను పూజించి, ముందుగా త్రవ్విన స్థలాన్ని సిద్ధం చేయాలి.

చతుఃషష్టిపదం కృత్వా మధ్యే బ్రహ్మా చతుష్పదః । ప్రాక్ తేషాం వై గృహస్వామీ కథితస్తు తథార్య్యమా ।। ౨౪౭.

అరవై నాలుగు చదరాలు వేసి, మధ్యలో బ్రహ్మను నాలుగు భాగాలుగా ఉంచాలి; తూర్పు వైపున ఇంటి యజమానిని, అలాగే అర్యమాను కేటాయించాలి.

దక్షిణేన వివస్వాంశ్చ మిత్రః పశ్చిమతస్తథా । ఉదఙ్మహీధరశ్చైవ ఆపవత్సౌ చ వహ్విగే ।। ౨౪౭.

దక్షిణ దిశలో వివస్వంతుడు, పడమర వైపున మిత్రుడు, ఉత్తర దిశలో మహీధరుడు, మూలల్లో ఆపవత్, వహ్విగ ఉంటారు.

సావిత్రశ్చైవ సవితా జయేన్ద్రౌ నైర్ఋతేఽమ్బుధౌ । రుద్రవ్యాధీ చ వాయవ్యే పూర్వ్వాదౌ కోణగాద్వహిః ।। ౨౪౭.

దక్షిణ పడమర దిశలో సావిత్రుడు, సవితా, ఉత్తర పడమర దిశలో జయేంద్రుడు, రుద్రుడు, వ్యాధి; తూర్పు ప్రవేశద్వారంలో కోణగుడు, వహి ఉంటారు.

మహేన్ద్రశ్చ రవిః సత్యో భృశః పూర్వ్వేఽథ దక్షిణే। గృహక్షతోఽర్యమధృతీ గన్ధర్వాశ్చాథ వారుణే ।। ౨౪౭.

తూర్పు, దక్షిణ దిశల్లో మహేంద్రుడు, రవి, సత్య, భృశ; పడమర వైపున గృహక్షతుడు, అర్యమ, ధృతి, గంధర్వులు, వరుణుడు ఉంటారు.

పుష్పదన్తోఽసురాశ్చైవ వరుణో యక్ష ఏవ చ । సౌమేయే భల్లాటసోమౌ చ అదితిర్ధనదస్తథా ।। ౨౪౭.

పుష్పదంతుడు, అసురులు, వరుణుడు, యక్షుడు అక్కడ ఉంటారు; ఈశాన్యంలో భల్లాటుడు, సోముడు, అదితి, ధనదుడు ఉంటారు.

నాగః కరగ్రహశ్చైశే అష్టౌ దిశి దిశి స్మృతాః । ఆదాయన్తౌ తు తయోర్దేవౌ ప్రోక్తావత్ర గృహేశ్వరౌ ।। ౨౪౭.

ఈశాన్యంలో నాగుడు, కరగ్రహుడు ఉంటారు; ప్రతి దిశలో ఎనిమిది మంది గుర్తించబడ్డారు, అక్కడ ఉంచిన ఇద్దరు దేవతలు ఇంటి యజమానులుగా పిలవబడతారు.

. పర్జ్యన్యః ప్రథమో దేవో ద్వితీయశ్చ కరగ్రహః । మహేన్ద్రరవిసత్యాశ్చ భృశోఽథ గగన్న్తథా ।। ౨౪౭.

పర్జన్యుడు మొదటి దేవుడు, రెండవవాడు కరగ్రహుడు; మహేంద్రుడు, రవి, సత్య, భృశ, గగనుడు కూడా అక్కడ ఉంటారు.

రోగో ముఖ్యశ్చ వాయవ్యే దక్షిణే పుష్పవిత్తదౌ । గృహక్షతో యసభృశౌ గన్ధర్వో నాగపైతృకః ।। ౨౪౭.

వాయవ్య దిశలో రోగుడు ప్రధానంగా ఉంటాడు; దక్షిణ దిశలో పుష్పుడు, విత్తదుడు; గృహక్షతుడు, యశ, భృశ, గంధర్వుడు, నాగుడు, పైతృకుడు కూడా అక్కడ ఉంటారు.

ఆప్యే దౌవారికసుగ్రీవౌ పుష్పదన్తోఽసురో జలం । యక్ష్మా రోగశ్చ శోషశ్చ ఉత్తరే నాగరాజకః । ౨౪౭.

ఈశాన్య దిశలో దౌవారికుడు, సుగ్రీవుడు, పుష్పదంతుడు అనే అసురుడు, నీరు, యక్ష్మా, వ్యాధి, ఎండిపోయే లక్షణాలు ఉంటాయి. ఉత్తర దిశలో నాగరాజకుడు ఉంటాడు.

ముఖ్యో భల్లాటశశినౌ అదితిశ్చ కువేరకః । నాగో హుతాశః శ్రేష్ఠో వై శక్రసూర్య్యౌ చ పూర్వతః ।। ౨౪౭.

ప్రధానంగా భల్లాటుడు, శశినుడు, అదితి, కుబేరుడు ఉంటారు. నాగుడు, హుతాశుడు ఉత్తములు. శక్రుడు, సూర్యుడు తూర్పు దిశలో ఉంటారు.

దక్షే గృహక్షతః పుష్ప ఆప్యే సుగ్రీవ ఉత్తమః । పుష్పదన్తో హ్యుదగ్ద్వారి భల్లాటః పుష్పదన్తకః ।। ౨౪౭.

దక్షిణ దిశలో గృహక్షతుడు, పుష్పుడు ఉంటారు. ఈశాన్యంలో సుగ్రీవుడు అత్యుత్తముడు. ఉత్తర ద్వారంలో పుష్పదంతుడు, భల్లాటుడు పుష్పదంతకుడు.

శిలేష్టకాదివిన్యాసం మన్త్రైః ప్రార్చ్య సురాంశ్చరేత్ । నన్దే నన్దయ వాసిష్ఠే వసుభిః ప్రజయా సహ ।। ౨౪౭.

రాళ్లు, ఇటుకల ఏర్పాటును మంత్రాలతో పూజించి, దేవతలకు ఆచరణలు చేయాలి. నంద, నందయ, వాసిష్ఠలో వసువులు, సంతానంతో కలసి పూజించాలి.

జయే ఫార్గవదాయాదే ప్రజానాఞ్చయమావహ । పూర్ణేఽఙ్గిరసదాయాదే పూర్ణకామం కురుష్వ మాం ।। ౨౪౭.

విజయ సమయంలో ఫార్గవ వంశంతో సంతాన వృద్ధిని కలిగించు. సంపూర్ణతలో ఆంగిరస వంశంతో నా కోరికను పూర్తిగా నెరవేర్చు.

భద్రే కాశ్యపదాయాదే కురు భద్రాం మతిం మమ । సర్వవీజసమాయుక్తే సర్వరత్నౌషధైర్వృతే ।। ౨౪౭.

శుభ సమయంలో కాశ్యప వంశంతో నాకు మంగళకరమైన మనస్సు కలిగించు. అన్ని విత్తనాలతో, రత్నాలు, ఔషధులతో చుట్టుముట్టినదిగా ఉండాలి.

రుచిరే నన్దనే నన్దే వాసిష్ఠే రమ్యతామిహ। ప్రజాపతిసుతే దేవి చతురస్త్రే మహీమయే ।। ౨౪౭.

రుచికరమైన నందనంలో, నందలో, వాసిష్ఠలో ఇక్కడ ఆనందం కలగాలి. ప్రజాపతి కుమార్తె దేవీ, నాలుగు మూలలతో భూమితో నిండిన ప్రదేశంలో.

సుభగే సువ్రతే భద్రే గృహే కాశ్యపి రమ్యతాం । పూజితే పరమాచార్య్యైర్గన్ధమాల్యైరలఙ్‌కృతే ।। ౨౪౭.

సుభగే, సువ్రతే, భద్రే, ఇంట్లో కాశ్యపి ఆనందంగా ఉండాలి. పరమాచార్యులు పూజించి, సుగంధాలు, పూలమాలలతో అలంకరించాలి.

భవభూతికరే దేవి గృహే కాశ్యాపి రమ్యతాం । అవ్యహ్గ్యే చాక్షతే పూర్ణే మునేరఙ్గిరసః సుతే ।। ౨౪౭.

భవభూతి కలిగించే దేవీ, ఇంట్లో కాశ్యపి ఆనందంగా ఉండాలి. అడ్డంకులు లేని, పూర్ణమైన, ఆంగిరస మునిపుత్రుని ఇంట్లో.

ఇష్టకే త్వం ప్రయచ్ఛేష్టం ప్రతిష్ఠాఙ్గారయామ్యహం । దేశస్వామిపురస్వామిగృహస్వామిపరిగ్రహే ।। ౨౪౭.

ఇటుకపై కావలసినది సమర్పించాను, స్థాపనను నిర్వహించాను. దేశాధిపతి, పురాధిపతి, గృహాధిపతి మరియు వారి సొత్తులలో.

మనుష్యధనహస్త్యశ్వపశువృద్ధికరీ భవ । గృహవ్రవేశేఽపి తథా శిలాన్యాసం సమాచరేత్ ।। ౨౪౭.

మనుషులు, ధనం, ఏనుగులు, కుదిరాలు, పశువుల వృద్ధిని కలిగించు. అలాగే ఇంట్లో ప్రవేశించినప్పుడు రాళ్లను వేసే కార్యక్రమం చేయాలి.

ఉత్తరేణ శుభః ప్లక్షో వచః ప్రాక్ స్యాద్ గృహాదితః । ఉదుమ్వరశ్చ యామ్యేన పశ్చిమేఽశ్వత్థ ఉత్తమః ।। ౨౪౭.

ఉత్తర దిశలో శుభమైన ప్లక్షవృక్షం ఉంటుంది. ఇంటి తూర్పు వైపున మాటలు ఉంటాయి. దక్షిణంలో ఉదుంబర వృక్షం, పడమరలో ఉత్తమమైన అశ్వత్థ వృక్షం ఉంటుంది.

వామభాగే తథోద్యానం కుర్య్యాద్వాసం గృహే శుభం । సాయం ప్రాతస్తు ధర్మాప్తౌ శీతకాలే దినాన్తరే ।। ౨౪౭.

ఇంటి ఎడమవైపు తోటను లేదా శుభమైన నివాసాన్ని నిర్మించాలి. సాయంత్రం, ఉదయం ధర్మాన్ని పొందేందుకు, చల్లని కాలంలో, రోజు ముగిసే సమయాల్లో చేయాలి.

వర్షారాత్రే భువః శోషే సేక్తవ్యా రోపితద్రుమాః । విड़ఙ్గఘృతసంయుక్తాన్ సేచయేచ్ఛీతవారిణా ।। ౨౪౭.

వర్షాకాల రాత్రుల్లో భూమి ఎండిపోయినప్పుడు నాటిన చెట్లకు నీరు పోయాలి. విరంగ, నెయ్యితో కలిపిన చల్లని నీటితో చెట్లను నీరుపోవాలి.