అగ్నిపురాణమ్

బృహన్నలార్జునో భార్యా సైరిన్ధ్రీ యమజౌ తథా। అన్యనామ్నా భీమసేనః కీచకఞ్చాబధీన్నిశి

అర్జునుడు బ్రిహన్నలగా, అతని భార్య సైరింద్రీగా, యమునందుడు కూడా అక్కడే ఉన్నాడు. భీమసేనుడు మరో పేరుతో కీచకుడిని రాత్రి చంపాడు.

ద్రౌపదీం హర్త్తుకామం తమర్జునశ్చాజయత్ కురూన్। కుర్వతో గోగ్రహాదీంశ్చ తైర్జ్ఞాతాః పాణ్డవా అథ

ద్రౌపదీని అపహరించదలచినవారిని, కౌరవులను అర్జునుడు ఓడించాడు. పశువులను మరియు ఇతర వస్తువులను తీసుకెళ్లినవారివల్ల పాండవులు గుర్తించబడ్డారు.

సుభద్రా కృష్ణభగినీ అర్జునాత్సమజీజనత్। అభిమన్యున్దదౌ తస్మై విరాటశ్చోత్తరాం సుతామ్

కృష్ణుని సోదరి సుభద్ర అర్జునునికి కుమారుడిని ప్రసవించింది. ఆ అభిమన్యునికి విరాటుడు తన కుమార్తె ఉత్తరను ఇచ్చాడు.

సప్తాక్షౌహిణీశ ఆసీద్ధర్మ్మరాజో రణాయ సః। కృష్ణో దూతోబ్రవీద్ గత్వా దుర్యోధనమమర్షణమ్

ధర్మరాజుకు ఏడుకొండల సైన్యం యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉంది. కృష్ణుడు దూతగా వెళ్లి, దుర్యోధనుడిని ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించాడు.

ఏకాదశక్షౌహిణీశం నృపం దుర్యోధనం తదా। యుధిష్ఠిరాయార్ద్ధరాజ్యం దేహి గ్రామాంశ్చ పఞ్చ వా

అప్పుడు దుర్యోధనునికి పదకొండు సైన్యాలు ఉన్నాయి. కృష్ణుడు, యుధిష్ఠిరుడికి కనీసం అర్ధరాజ్యాన్ని, లేదా ఐదు గ్రామాలైనా ఇవ్వమని అడిగాడు.

యుధ్యస్వ వా వచః శ్రుత్వా కృష్ణమాహ సుయోధనః। భూసూచ్యగ్రం న దాస్యామి యోత్స్యే సఙ్‌గ్రహణోద్యతః

ఈ మాటలు విన్న సుయోధనుడు కృష్ణునికి, "నేను సూచి అగ్రంంత భూమిని కూడా ఇవ్వను. యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను," అన్నాడు.

విశ్వరూపన్దర్శయిత్వా అధృష్యం విదురార్చ్చితః । ప్రాగాద్యుధిష్ఠిరం ప్రాహ యోధయైనం సుయోధనమ్

కృష్ణుడు విశ్వరూపాన్ని చూపించి, విదురుని నుండి సత్కారం పొందాడు. తరువాత యుధిష్ఠిరుని వద్దకు వెళ్లి, "సుయోధనుడితో యుద్ధం చేయి" అని చెప్పాడు.

కురుపాణ్డవసఙ్‌గ్రామవర్ణనమ్ । అగ్నిరువాచ యౌధిష్ఠిరీ దౌర్యోధనీ కురుక్షేత్రం యయౌ చమూః। భీష్మద్రోణాదికాన్ హృష్ట్వా నాయుధ్యత గురునితి

కౌరవులు, పాండవుల మధ్య యుద్ధవివరణ. అగ్ని ఇలా చెప్పాడు: యుధిష్ఠిరుడు, దుర్యోధనుని సైన్యాలు కురుక్షేత్రానికి చేరాయి. భీష్ముడు, ద్రోణుడు మొదలైనవారు ఆనందించారు, కానీ తాము గురువులమని యుద్ధానికి దిగలేదు.

పార్థం హ్యువాచ భగవాన్నశోచ్యా భీష్మముఖ్యకాః। శరీరాణి వినాశీని న శరీరీ వినశ్యతి

పార్థుడికి భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: "భీష్ముడు మొదలైనవారు శోకించదగినవారు కారు. శరీరాలు నశించేవే, కానీ ఆత్మ నశించదు."

అయమాత్మా పరం బ్రహ్మ అహం బ్రహ్మాస్మి విద్ధి తమ్ । సిద్ధ్యసిద్ధ్యోః సమో యోగీ రాజధర్మ్మం ప్రపాలయ

ఈ ఆత్మే పరబ్రహ్మం. 'నేనే బ్రహ్మం' అని తెలుసుకో. యోగి విజయాపజయాల్లో సమంగా ఉండాలి. రాజధర్మాన్ని నీవు నిబద్ధంగా పాటించు.

కృష్ణోక్తోథార్జునోఽయుధ్యద్రథస్థో వాద్యశబ్దవాన్। భీష్మః సేనాపతిరభూదాదౌ దౌర్యోధనే బలే

కృష్ణుడు చెప్పిన మాటలతో అర్జునుడు తన రథంలో నుంచే యుద్ధం చేశాడు, శంఖాన్ని ఊదాడు. దుర్యోధనుడి సేన ప్రారంభంలో భీష్ముడు సేనాధిపతిగా నియమించబడ్డాడు.

పాణ్డవానాం శిఖణ్డీ చ తయోర్యుద్ధం బభూవ హ। ధార్త్తరాష్ట్రాః పాణ్డవాంశ్చ జఘ్నుర్యుద్ధే సభీష్మకాః

పాండవులలో శిఖండీ కూడా యుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు. ఇద్దరు పక్షాల మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది. ధృతరాష్ట్ర కుమారులు, పాండవులు, భీష్ముడితో కలిసి పరస్పరం పోరాడారు.

ధార్త్తరాష్ట్రాన్ శిఖణ్డ్యాద్యాః పాణ్డవా జఘ్నురాహేవే। దేవాసురసమం యుద్ధం కురుపాణ్డవసేనయోః

శిఖండీ మొదలైన పాండవులు ధృతరాష్ట్ర కుమారులను యుద్ధంలో చంపారు. కురు, పాండవ సేనల మధ్య యుద్ధం దేవతలు, దానవుల మధ్య జరిగిన యుద్ధంలా ఉగ్రంగా జరిగింది.

బభూవ స్వః స్థదేవానాం పశ్యతాం ప్రీతిబర్ద్ధనమ్। భీష్మోస్త్రైః పాణ్డవం సైన్యం దశాహోభిర్న్యపాతయత్

ఆ యుద్ధం స్వర్గంలో ఉన్న దేవతలకు చూసే దృశ్యంగా, ఆనందాన్ని పెంచేదిగా మారింది. భీష్ముడు తన ఆయుధాలతో పాండవ సైన్యాన్ని పది రోజుల్లో నేలకూల్చాడు.

దశమే హ్యర్జునౌ బాణైర్భిష్మం వీరం వవర్ష హ। శిఖణ్డీ ద్రుపదోత్తోఽస్త్రైర్వవర్ష జలదో యథా

పదవ రోజున అర్జునుడు వీరుడైన భీష్ముపై బాణ వర్షం కురిపించాడు. ద్రుపదుని కుమారుడైన శిఖండీ మేఘంలా ఆయుధాలను వర్షించాడు.

హస్త్యశ్వరథపాదాతమన్యోన్యాస్త్రనిపాతితమ్ । భీష్మః స్వచ్ఛన్దమృత్యుశ్చ యుద్ధమార్గం ప్రదర్శ్య చ

ఏనుగులు, కుదిరాలు, రథాలు, కాలాళ్ళు ఒకరినొకరు ఆయుధాలతో పడగొట్టారు. స్వేచ్ఛగా మరణాన్ని ఎంచుకున్న భీష్ముడు యుద్ధ మార్గాన్ని చూపించాడు.

వసూక్తో వసులోకాయ శరశయ్యాగతః స్థితః। ఉత్తరాయణమీక్షంశ్చ ధ్యాయన్ విష్ణుంస్తువన్ స్థితః

వసువులు స్తుతించిన భీష్ముడు వసువుల లోకానికి బాణశయ్యపై పడుకున్నాడు. ఉత్తరాయణాన్ని ఎదురుచూస్తూ, విష్ణువును ధ్యానిస్తూ స్తుతిస్తూ ఉండిపోయాడు.

దుర్యోధనే తు శోకార్త్తే ద్రోణః సేనాపతిస్త్వభూత్। పాణ్డవే హర్షితే సైన్యే ధృష్టద్యుమ్నశ్చమూపతిః

దుర్యోధనుడు శోకంతో ఉన్నప్పుడు ద్రోణుడు సేనాధిపతిగా అయ్యాడు. పాండవ సైన్యం ఆనందంతో ఉన్నప్పుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు సేనాధిపతిగా నియమించబడ్డాడు.

తయోర్యుద్ధం బభూవోగ్రం యమరాష్ట్రవివర్ధనమ్। విరాటద్రుపదాద్యాశ్చ నిమగ్నా ద్రోణసాగరే

వారిద్దరి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది, అది యమధర్మరాజు లోకాన్ని పెంచింది. విరాటుడు, ద్రుపదుడు మొదలైన వారు ద్రోణుడనే సముద్రంలో మునిగిపోయారు.

దౌర్యోధనీ మహాసేనా హస్త్యశ్వరథపత్తినీ। ధృష్టద్యుమ్నాధిపతితా ద్రోణః కాల ఇవాబభౌ

దుర్యోధనుని మహాసేనలో ఏనుగులు, కుదిరాలు, రథాలు, కాలాళ్ళు ఉన్నారు. ఆ సైన్యానికి ధృష్టద్యుమ్నుడు అధిపతిగా ఉండగా, ద్రోణుడు కాలమంతటి భయంకరుడిగా కనిపించాడు.

హతోశ్వత్థామా చేత్యుక్తే ద్రోణః శస్త్రాణి చాత్యజత్। ధృష్టద్యుమ్నశరాక్రాన్తః పతితః స మహీతలే

అశ్వత్థాముడు చనిపోయాడని చెప్పిన వెంటనే ద్రోణుడు ఆయుధాలు వదిలేశాడు. ధృష్టద్యుమ్నుడి బాణాలతో గాయపడి భూమిపై పడిపోయాడు.

పఞ్చమేహని దుర్ద్ధర్షః సర్వక్షత్రం ప్రమథ్య చ। దుర్యోధనే తు శోకార్తే కర్ణః సేనాపతిస్త్వభూత్

ఐదవ రోజున అప్రతిహతుడైన కర్ణుడు అన్ని క్షత్రియులను జయించాడు. దుర్యోధనుడు శోకంతో ఉన్నప్పుడు కర్ణుడు సేనాధిపతిగా అయ్యాడు.

అర్జునః పాణ్డవానాఞ్చ తయోర్యుద్ధం బభూవ హ। శస్త్రశస్త్రి మహారౌద్రం దేవాసురరణోపమమ్

అర్జునుడు, పాండవులు అతనితో యుద్ధం చేశారు. ఆయుధాలతో జరిగిన ఆ యుద్ధం దేవతలు, దానవుల మధ్య జరిగిన యుద్ధంలా భయంకరంగా జరిగింది.

కర్ణార్జునాఖ్యే సఙ్‌ప్రామే కర్ణోరీనవధీచ్ఛరైః। ద్వితీయేహని కర్ణస్తు అర్జునేన నిపాతితః

కర్ణుడు, అర్జునుడు మధ్య జరిగిన పోరులో కర్ణుడు అర్జునుని బాణాలతో గాయపరిచాడు. రెండవ రోజున అర్జునుడు కర్ణుని సంహరించాడు.

శల్యో దినార్ద్ధం యుయుధే హ్యబధీత్తం యుధిష్ఠిరః। యుయుధే భీమసేనేన హతసైన్యః సయోధనః

శల్యుడు అర రోజు యుద్ధం చేశాడు, యుద్ధంలో యుధిష్ఠిరుడు అతన్ని సంహరించాడు. తన సైన్యం నశించాక, భీమసేనునితో యుద్ధం చేసి, దుర్యోధనుడితో పాటు చనిపోయాడు.

బహూన్ హత్వా నరాదీంశ్చ భీమసేనమథాబ్రబీత్। గదయా ప్రహరన్తం తు భీమస్తన్తు న్యపాతయత్

అనేక మంది పురుషులను, ఇతరులను చంపిన తర్వాత భీమసేనుడు మాటలాడాడు. గదతో దెబ్బతీస్తూ భీముడు అతన్ని నేలకూల్చాడు.

గదయాన్యానుజాంస్తస్య తస్మిన్నష్టాదశేహని। రాత్రౌ సషుప్తఞ్చ బలం పాణ్డవానాం న్యపాతయత్

పదహారవ రోజున అతను తన గదతో మిగిలిన అన్నదమ్ములను చంపాడు. రాత్రి సమయంలో నిద్రిస్తున్న పాండవ సైన్యాన్ని సంహరించాడు.

అక్షౌహిణీప్రమాణన్తు అశ్వత్థామా మహాబలః। ద్రౌపదేయాన్ సాపఞ్చాలాన్ ధృష్టద్యున్నఞ్చ సోఽవధీత్

అశ్వత్థాముడు అపారమైన బలంతో, అక్షౌహిణి సమానమైన దళాన్ని, ద్రౌపదీ కుమారులను, పాంచాళులను, ధృష్టద్యుమ్నుడిని సంహరించాడు.

పుత్రహీనాం ద్రౌపదీం తాం రుదన్తీమర్జునస్తతః। శిరోమణిం తు జగ్రాహ ఐషికాస్త్రేణ తస్య చ

తన కుమారులను కోల్పోయి ద్రౌపదీ విలపిస్తున్నప్పుడు, అర్జునుడు అశ్వత్థాముని తలపై ఉన్న ప్రకాశవంతమైన మణిని ఐషికాస్త్రంతో తీసుకున్నాడు.