అగ్నిపురాణమ్

యస్యాం స్థితః సా జ్వలితా ముక్తా చాఙ్గారిణీ మతా । ఏతాస్తిస్రః స్మృతా దీప్తాః పఞ్చ శాన్తాస్తథాపరాః ।। ౨౩౧.

ఏ శకునం ఉన్నపుడు అది జ్వలించిపోతే, విడిపోతే అగ్ని లాంటి శకునంగా భావించాలి. ఇవి మూడు ప్రకాశవంతమైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి. ఇంకా ఐదు శాంతమైనవిగా చెప్పబడ్డాయి.

దీప్తాయాన్దిశి దిగ్దీప్తం శకునం పరికీర్త్తితం । గ్రామేఽరణ్యా వనే గ్రామ్యాస్తథా నిన్దితపాదపః ।। ౨౩౧.

ఏ దిశలో ప్రకాశవంతమైన శకునం కనబడితే, దాన్ని దిక్కు శకునంగా అంటారు. గ్రామంలో, అడవిలో, లేదా నిందితమైన చెట్టు మీద కనిపిస్తే, అవి గృహపక్షుల శకునాలుగా పరిగణిస్తారు.

దేశే చైవాశుభే జ్ఞేయో దేశదీప్తో ద్విజోత్తమః । క్రియాదీప్తో వినిర్ద్దిష్టః స్వజాత్యనుచితక్రియః ।। ౨౩౧.

అశుభమైన ప్రదేశంలో కనిపించే ప్రకాశవంతమైన శకునాన్ని ప్రదేశ శకునంగా తెలుసుకోవాలి, ద్విజోత్తమా. తాను చేయరాని పనిని చేసినప్పుడు కనిపించేది క్రియాశకునంగా చెప్పబడింది.

రుతదీప్తశ్చ కథితో భిన్నభైరవనిస్వనః । జాతిదీప్తస్తథా జ్ఞేయః కేవలం మాంసభోజనః ।। ౨౩౧.

విపరీతమైన భయంకరమైన అరుపుతో వినిపించేది శబ్దశకునంగా చెప్పబడింది. కేవలం మాంసాహారం చేసే జాతి ప్రకాశవంతమైన శకునంగా తెలుసుకోవాలి.

దీప్తాచ్ఛాన్తో వినిర్దిష్టః సర్వైర్భేదైః ప్రయత్నతః । మిశ్రైర్మిశ్రో వినిర్దిష్టస్తస్య వాచ్యం ఫలాఫలం ।। ౨౩౧.

ప్రకాశవంతమైన శకునాల నుంచి శాంతమైనవి జాగ్రత్తగా వేరు చేయాలి. కలిసిన శకునాలు కలిసినవిగా పరిగణించాలి. వాటి ఫలితం మంచిదా, చెడ్డదా చెప్పాలి.

గోశ్వోష్ట్రగర్ద్దభశ్వానః సారికా గృహగోధికా । చటకా భాసకూర్మాద్యాః కథితా గ్రామవాసినః ।। ౨౩౧.

ఆవులు, గుర్రాలు, ఒంటెలు, గాడిదలు, కుక్కలు, సారికలు, ఇంటి గోదుగులు, చిట్టలు, బకులు, తాబేళ్లు మొదలైనవి గ్రామంలో నివసించే జంతువులుగా చెప్పబడ్డాయి.

మార్జారకుక్కుటౌ గ్రామ్యౌ తౌ చైవ వనగోచరౌ । తయోర్భవతి విజ్ఞానం నిత్యంక వై రూపభేదతః ।। ౨౩౧.

పిల్లి, కోడి ఇవి గ్రామజీవులే అయినా అడవిలో కూడా సంచరిస్తాయి. వీటిని ఎప్పుడూ రూపభేదాన్ని బట్టి గుర్తించాలి.

గోకర్ణశిఖిచక్రాహ్వఖరహారీతవాయసాః । కులాహకుక్కుభశ్యేనఫేరుఖఞ్జనవానరాః ।। ౨౩౧.

గోకర్ణ, నెమలి, చక్రపక్షి, గాడిద, హరితపక్షి, కాకి, కులాహపక్షి, కుకుభపక్షి, గద్ద, ఫేరుక, అంజనపక్షి, కోతులు — ఇవన్నీ కూడా ఉన్నాయి.

శతఘ్నచటకశ్యామచాసశ్యేనకపిఞ్జలాః । తిత్తిరిః శతపత్రఞ్చ కపోతశ్చ తథా త్రయః ।। ౨౩౧.

శతఘ్న, చిట్ట, నల్లపక్షి, కాకి, గద్ద, కపింజలము, తిత్తిరిపక్షి, శతపత్రపక్షి, మూడు రకాల పావురాలు కూడా ఉన్నాయి.

ఖఞ్జరీటకదాత్యూహశుకరాజీవకుక్కుటాః । భారద్వాజశ్చ సారఙ్గ ఇతి జ్ఞేయా దివాచరాః ।। ౨౩౧.

ఖంజరీట, దాత్యూహ, అడవి పంది, జీవకుక్కుట, భారద్వాజ, సారంగపక్షి ఇవన్నీ పగలు సంచరించే జంతువులుగా తెలుసుకోవాలి.

వాగుర్యులూకశరభక్రౌఞ్చాః శశకకచ్ఛపాః । లోమాసికాః పిఙ్గలికాః కథితా రాత్రిగోచరాః ।। ౨౩౧.

వాగుర్యు, గుడ్లగూబ, శరభము, క్రౌంచపక్షి, ముషికము, తాబేలు, రోమాలున్నవి, పింగళివన్నె ఉన్నవి — ఇవన్నీ రాత్రి సంచరించేవిగా చెప్పబడ్డాయి.

హంసాశ్చ మృగమార్జారనకులర్క్షభుజఙ్గమాః । వృక్కారిసింహవ్యాఘ్రోష్ట్రగ్రామశూకరమానుషాః ।। ౨౩౧.

హంసలు, జింకలు, పిల్లులు, ముంగిసలు, ఎలుగుబంటి, పాములు, తోడేళ్లు, సింహాలు, పులులు, ఒంటెలు, గ్రామపందులు, మనుషులు కూడా ఉన్నాయి.

శ్వావిద్‌వృషభగోమాయువృకకోకిలసారసాః । తురఙ్గకౌపీననరా గోధా హ్యుభయచారిణః ।। ౨౩౧.

వేటకుక్కలు, ఎద్దులు, నక్కలు, తోడేళ్లు, కోయిలలు, బకులు, గుర్రాలు, కౌపీనధారులు, గోదుగులు ఇవన్నీ పగలు, రాత్రి రెండింటిలోనూ సంచరిస్తాయి.

బలప్రస్థానయోః సర్వే పురస్తాత్సఙ్ఘచారిణః । జథావహా వినిర్దిష్టాః పశ్చాన్నిధనకారిణః ।। ౨౩౧.

సేన పోయే ముందు సమూహంగా ముందుకు వెళ్లేవారు నాయకులుగా పరిగణించబడతారు. భారాన్ని మోయేవారు వెనుక నుండి మరణాన్ని కలిగించేవారిగా చెప్పబడ్డారు.

గృహాద్‌గమ్య యదా చాసో వ్యాహరేత్ పురతః స్థితః । నృపావమానం వదతి వామః కలహభోజనే ।। ౨౩౧.

ఇంటి నుంచి వచ్చి, ముందు నిలబడి కాకి అరుస్తే, అది రాజును అవమానించడాన్ని, లేదా ఎడమవైపు ఉంటే భోజన సమయంలో కలహాన్ని సూచిస్తుంది.

యానే తద్దర్శనం శస్తం సవ్యమఙ్గస్య వాప్యథ । చౌరైర్మోషమథాఖ్యాతి మయూరో భిన్ననిస్వనః ।। ౨౩౧.

వాహనంలో అది కనిపిస్తే, ఎడమవైపు అయినా, కుడివైపు అయినా శుభమే. నెమలి అరుపు అసంగతంగా ఉంటే, దొంగలు దోపిడీ చేయబోతున్నారని తెలియజేస్తుంది.

ప్రయాతస్యాగ్రతో రామ మృగః ప్రాణహరో భవేత్ । ఋక్షాఖుజమ్బుకవ్యాఘ్రసింహమార్జారగర్దభాః ।। ౨౩౧.

ప్రయాణం ప్రారంభించినప్పుడు, రామా, ముందుగా జింక కనిపిస్తే ప్రాణహాని కలుగుతుంది. అలాగే ఎలుగుబంటి, అడవి పంది, నక్క, పులి, సింహం, పిల్లి, గాడిదలు కూడా అదే ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.

ప్రతిలోమాస్తథా రామ ఖరశ్చ వికృతస్వనః వామః కపిఞ్జలః శ్రేష్ఠస్తథా దక్షిణసంస్థితః ।। ౨౩౧.

ఓ రామా, అలాగే ప్రతిలోమ పక్షి, గట్టిగా అరచే ఖర పక్షి, ఎడమవైపు కనిపించే కపింజల పక్షి, అలాగే కుడివైపు ఉన్న ఉత్తమమైన పక్షి — వీటిని ఇలా వివరించబడినవి.

పృష్ఠతో నిన్దితఫలస్తిత్తిరిస్తు న శస్యతే । ఏణా వరాహాః పృషతా వామా భూత్వా తు దక్షిణాః ।। ౨౩౧.

వెనుకవైపు కనిపించే తిత్తిరి పక్షి ఫలితాన్ని నిందించబడింది, అది శుభదాయకం కాదు. కానీ, ఎడమవైపు వచ్చి తరువాత కుడివైపు వచ్చే ఏణా, వరాహం, పృషత పక్షులు శుభదాయకంగా భావించబడతాయి.

వాఞ్ఛితార్థకరా జ్ఞేయా దక్షఇణాద్వామతో గతాః । శివా శ్యామాననాచ్ఛూచ్ఛూః పిఙ్గలా గృహగోధికా ।। ౨౩౧.

కుడివైపు నుంచి ఎడమవైపు వచ్చే పక్షులు కోరుకున్న ఫలితాన్ని ఇస్తాయని గుర్తించాలి. శ్యామా, నాచ్చూ, శూహ్, పింగళా, ఇంటి గోదిక — ఇవన్నీ శుభదాయకమైనవే.

శూకరీ పరపుష్టా చ పున్నామానశ్చ వామతః । స్త్రీసఞ్‌జ్ఞా భాసకారూషకపిశ్రీకర్ణచ్ఛిత్కరాః ।। ౨౩౧.

పంది ఆడపిల్ల, పరపుష్టా, పున్నామాన పక్షులు, అలాగే ఎడమవైపు వచ్చే పక్షులు; స్త్రీల పేర్లు కలిగినవారు, భాస, కారూష, కపిశ్రీ, కర్ణచ్చిత్ — ఇవన్నీ కూడా ఇందులో చేరతాయి.

కపిశ్రీకర్ణపిప్యీకా౩ రురుశ్యేనాశ్చ దక్షిణాః । జాతోక్షాహిశశక్రోడగోధానాం కీర్త్తనం శుభం ।। ౨౩౧.

కపిశ్రీ, కర్ణ, పిప్యీకా, రురు, ఏణా — ఇవన్నీ కుడివైపు వస్తే శుభదాయకం. ఎద్దు, పాము, మొసలి, పంది, గోదిక గురించి చెప్పడమూ శుభదాయకమే.

తతః సన్దర్శనం నేష్టం ప్రతీపం వానరర్క్షంయోః । కార్య్యకృద్‌బలీ శకునః ప్రస్థితస్య హి యోఽన్వహం ।। ౨౩౧.

అందువల్ల, ఎదురుగా వస్తున్న కోతి లేదా ఎడ్డు కనిపించడం శుభం కాదు. కానీ, ప్రతి రోజు వెంబడించే పక్షి ప్రయాణికుడికి మంచిదే.

భవేత్తస్య ఫలం వాచ్యం తదేవ దివసం బుధైః । మత్తా భక్ష్యార్థినో బాలా వైరసక్తాస్తథైవ చ ।। ౨౩౧.

ఆ వ్యక్తికి ఆ రోజు ఫలితాన్ని పండితులు చెప్పాలి. మత్తులో ఉన్నవి, తిండి కోసం వెతికేవి, చిన్నవి, శత్రుత్వానికి అలవాటైనవి — ఇవన్నీ కూడా అలాగే పరిగణించాలి.

సీమాన్తమభ్యన్తరితా విజ్ఞేయా నిష్ఫలా ద్విజ । ఏకద్విత్రిచతుర్భిస్తు శివా ధన్యా రుతైర్భవేత్ ।। ౨౩౧.

ఓ ద్విజా, పక్షి సరిహద్దులోకి వచ్చి లోపలే ఉంటే అది ఫలితం ఇవ్వదు. కానీ ఒకసారి, రెండుసార్లు, మూడుసార్లు, లేదా నాలుగుసార్లు అరుస్తే అది శుభదాయకం, ఫలదాయకం.

పఞ్చభిశ్చ తథా షడ్‌భిరధన్యా పరికీర్త్తితా । సప్తభిశ్చ తథా ధన్యా నిష్ఫలా పరతో భవేత్ ।। ౨౩౧.

ఐదు లేదా ఆరు సార్లు అరుస్తే అది ఫలితం ఇవ్వదని చెప్పబడింది. ఏడు సార్లు అరుస్తే మళ్లీ ఫలితం కలుగుతుంది, అంతకన్నా ఎక్కువ అయితే ఫలితం ఉండదు.

నృణాం రోమాఞ్చజననీ వాహనానాం భయప్రదా । జ్వాలానలా సూర్య్యముఖీ విజ్ఞేయా భయవర్ద్ధనీ ।। ౨౩౧.

మనుషులకు గుబురుపుట్టించే, వాహనాలకు భయాన్ని కలిగించే జ్వాలానల, సూర్యముఖి అనే పక్షి భయాన్ని పెంచేదిగా గుర్తించాలి.

ప్రథమం సారఙ్గే దృష్టే శుభే దేశే శుభం భవేత్ । సంవత్సరం మనుష్యస్య అశుభే చ శుభం తథా ।। ౨౩౧.

మొదటగా శుభప్రదేశంలో చిలుక కనిపిస్తే, ఆ మనిషికి ఏడాది పాటు శుభం కలుగుతుంది. శుభం కాని ప్రదేశంలో కనిపించినా కూడా అది మంచిదే.

తథావిధన్నరః పశ్యేత్సారఙ్గం ప్రథమేఽహని । ఆత్మనశ్చ తథాత్వేన జ్ఞాతవ్యం వత్సరం ఫలం ।। ౨౩౧.

అలాంటి మనిషి మొదటి రోజున చిలుకను చూసినప్పుడు, తనకు ఆ ఏడాది ఫలితం ఎలా ఉంటుందో అర్థం చేసుకోవాలి.