అగ్నిపురాణమ్

తతస్తు ఏకచక్రాయాం బ్రాహ్మణస్య నివేశనే। మునివేషాః స్థితాః సర్వే నిహత్య వకరాక్షసమ్

అనంతరం, ఏకచక్ర నగరంలో ఒక బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో, అందరూ మునుల వేషంలో ఉండి, వకాసురుడిని సంహరించారు.

యయుః పాఞ్చాలవిషయం ద్రౌపద్యాస్తే స్వయమ్వరే। సమ్ప్రాప్తా బాహువేధేన ద్రౌపదీ పఞ్చపాణ్డవైః

పాంచాల దేశానికి ద్రౌపదీ స్వయంవరానికి వారు వెళ్లారు. బాహువేదం పరీక్షలో ద్రౌపదీని ఐదుగురు పాండవులు గెలుచుకున్నారు.

అర్ద్ధరాజ్యం తతః ప్రాప్తా జ్ఞాతా దుర్యోధనాదిభిః। గాణ్డీవఞ్చ ధనుర్దివ్యం పావకాద్రథముత్తమమ్

ఆ తరువాత వారు అర్ధరాజ్యాన్ని పొందారు. దుర్యోధనుడు మొదలైనవారు అది తెలుసుకున్నారు. అర్జునుడు పవకుని నుండి గాండీవం అనే దివ్య ధనుస్సును, ఉత్తమ రథాన్ని పొందాడు.

సారథిఞ్చార్జునః సఙ్ఖయే కృష్ణమక్షయ్యశాయకాన్। బ్రహ్మాస్త్రార్దిస్తథా ద్రోణాత్సర్వే శస్త్రవిశారదాః

యుద్ధంలో అర్జునుడు కృష్ణుడిని తన రథసారధిగా చేసుకున్నాడు. అతనికి ఎప్పటికీ తరుగని బాణాలు ఉన్నాయి. ద్రోణుని నుండి బ్రహ్మాస్త్రాన్ని పొందాడు. అందరూ ఆయుధాలలో నిపుణులు అయ్యారు.

కృష్ణేన సోఽర్జునో వహ్నిం ఖాణ్డవే సమతర్పయత్। ఇన్ద్రవృష్టిం వారయంశ్చ శరవర్షేణ పాణ్డవః

కృష్ణుడితో కలిసి అర్జునుడు ఖాండవ వనంలో అగ్నిని తృప్తిపరిచాడు. ఇంద్రుడు వర్షించిన వానను పాండవుడు బాణవర్షంతో అడ్డుకున్నాడు.

జితా దిశః పాణ్డవైశ్చ రాజ్యఞ్చక్రే యుధిష్ఠిరః। బహుస్వర్ణం రాజసూయం చ సేహై తం సుయోధనః

పాండవులు అన్ని దిశలను జయించి, యుధిష్ఠిరుడు తన రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. వారు బహు బంగారంతో రాజసూయ యాగం నిర్వహించారు. దాన్ని చూసి సుయోధనుడు అసూయపడ్డాడు.

భ్రాత్రా దుః శాసనేనోక్తః కర్ణేన ప్రాప్తభూతినా। ద్యుతకార్యే శకునినా ద్యూతేన స యుధిష్ఠిరమ్

తమ్ముడు మరియు ఐశ్వర్యాన్ని పొందిన కర్ణుడు ప్రేరేపించగా, శకుని యుధిష్ఠిరుడిని పాశాక్రీడకు ఆహ్వానించాడు.

అజయత్తస్య రాజ్యఞ్చ సభాస్థో మాయయాహసత్। అష్టాశీతిసహస్త్రాణి భోజయన్ పూర్వవద్ ద్విజాన్

సభలో యుధిష్ఠిరుడు తన రాజ్యాన్ని కోల్పోయి, మోసంతో అపహాస్యం పొందాడు. అయినా, మునుపటిలాగే ఎనబై ఎనిమిది వేల మంది బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం కొనసాగించాడు.

వనే ద్వాదశవర్షాణి ప్రతిజ్ఞాతాని సోఽనయత్। అష్టాశీతిసహస్త్రాణి భోజయన్ పూర్వవద్ ద్విజాన్

అతడు పన్నెండు సంవత్సరాలు అడవిలో గడిపాడు. అయినా, మునుపటిలాగే ఎనబై ఎనిమిది వేల మంది బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం కొనసాగించాడు.

సధౌమ్యో ద్రౌపదీషష్ఠస్తతః ప్రాయాద్విరాటకమ్। కఙ్కో ద్విజో హ్యవిజ్ఞాతో రాజా భీమోథ సూపకృత్

ధౌమ్యుడు, ద్రౌపదీతో కలసి ఆరుగురు విరాటునగరానికి వెళ్లారు. కంక అనే బ్రాహ్మణుడిగా యుధిష్ఠిరుడు గుర్తుపట్టకుండానే ఉన్నాడు. భీముడు రాజుకు వంటవాడిగా మారాడు.

బృహన్నలార్జునో భార్యా సైరిన్ధ్రీ యమజౌ తథా। అన్యనామ్నా భీమసేనః కీచకఞ్చాబధీన్నిశి

అర్జునుడు బ్రిహన్నలగా, అతని భార్య సైరింద్రీగా, యమునందుడు కూడా అక్కడే ఉన్నాడు. భీమసేనుడు మరో పేరుతో కీచకుడిని రాత్రి చంపాడు.

ద్రౌపదీం హర్త్తుకామం తమర్జునశ్చాజయత్ కురూన్। కుర్వతో గోగ్రహాదీంశ్చ తైర్జ్ఞాతాః పాణ్డవా అథ

ద్రౌపదీని అపహరించదలచినవారిని, కౌరవులను అర్జునుడు ఓడించాడు. పశువులను మరియు ఇతర వస్తువులను తీసుకెళ్లినవారివల్ల పాండవులు గుర్తించబడ్డారు.

సుభద్రా కృష్ణభగినీ అర్జునాత్సమజీజనత్। అభిమన్యున్దదౌ తస్మై విరాటశ్చోత్తరాం సుతామ్

కృష్ణుని సోదరి సుభద్ర అర్జునునికి కుమారుడిని ప్రసవించింది. ఆ అభిమన్యునికి విరాటుడు తన కుమార్తె ఉత్తరను ఇచ్చాడు.

సప్తాక్షౌహిణీశ ఆసీద్ధర్మ్మరాజో రణాయ సః। కృష్ణో దూతోబ్రవీద్ గత్వా దుర్యోధనమమర్షణమ్

ధర్మరాజుకు ఏడుకొండల సైన్యం యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉంది. కృష్ణుడు దూతగా వెళ్లి, దుర్యోధనుడిని ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించాడు.

ఏకాదశక్షౌహిణీశం నృపం దుర్యోధనం తదా। యుధిష్ఠిరాయార్ద్ధరాజ్యం దేహి గ్రామాంశ్చ పఞ్చ వా

అప్పుడు దుర్యోధనునికి పదకొండు సైన్యాలు ఉన్నాయి. కృష్ణుడు, యుధిష్ఠిరుడికి కనీసం అర్ధరాజ్యాన్ని, లేదా ఐదు గ్రామాలైనా ఇవ్వమని అడిగాడు.

యుధ్యస్వ వా వచః శ్రుత్వా కృష్ణమాహ సుయోధనః। భూసూచ్యగ్రం న దాస్యామి యోత్స్యే సఙ్‌గ్రహణోద్యతః

ఈ మాటలు విన్న సుయోధనుడు కృష్ణునికి, "నేను సూచి అగ్రంంత భూమిని కూడా ఇవ్వను. యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను," అన్నాడు.

విశ్వరూపన్దర్శయిత్వా అధృష్యం విదురార్చ్చితః । ప్రాగాద్యుధిష్ఠిరం ప్రాహ యోధయైనం సుయోధనమ్

కృష్ణుడు విశ్వరూపాన్ని చూపించి, విదురుని నుండి సత్కారం పొందాడు. తరువాత యుధిష్ఠిరుని వద్దకు వెళ్లి, "సుయోధనుడితో యుద్ధం చేయి" అని చెప్పాడు.

కురుపాణ్డవసఙ్‌గ్రామవర్ణనమ్ । అగ్నిరువాచ యౌధిష్ఠిరీ దౌర్యోధనీ కురుక్షేత్రం యయౌ చమూః। భీష్మద్రోణాదికాన్ హృష్ట్వా నాయుధ్యత గురునితి

కౌరవులు, పాండవుల మధ్య యుద్ధవివరణ. అగ్ని ఇలా చెప్పాడు: యుధిష్ఠిరుడు, దుర్యోధనుని సైన్యాలు కురుక్షేత్రానికి చేరాయి. భీష్ముడు, ద్రోణుడు మొదలైనవారు ఆనందించారు, కానీ తాము గురువులమని యుద్ధానికి దిగలేదు.

పార్థం హ్యువాచ భగవాన్నశోచ్యా భీష్మముఖ్యకాః। శరీరాణి వినాశీని న శరీరీ వినశ్యతి

పార్థుడికి భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: "భీష్ముడు మొదలైనవారు శోకించదగినవారు కారు. శరీరాలు నశించేవే, కానీ ఆత్మ నశించదు."

అయమాత్మా పరం బ్రహ్మ అహం బ్రహ్మాస్మి విద్ధి తమ్ । సిద్ధ్యసిద్ధ్యోః సమో యోగీ రాజధర్మ్మం ప్రపాలయ

ఈ ఆత్మే పరబ్రహ్మం. 'నేనే బ్రహ్మం' అని తెలుసుకో. యోగి విజయాపజయాల్లో సమంగా ఉండాలి. రాజధర్మాన్ని నీవు నిబద్ధంగా పాటించు.

కృష్ణోక్తోథార్జునోఽయుధ్యద్రథస్థో వాద్యశబ్దవాన్। భీష్మః సేనాపతిరభూదాదౌ దౌర్యోధనే బలే

కృష్ణుడు చెప్పిన మాటలతో అర్జునుడు తన రథంలో నుంచే యుద్ధం చేశాడు, శంఖాన్ని ఊదాడు. దుర్యోధనుడి సేన ప్రారంభంలో భీష్ముడు సేనాధిపతిగా నియమించబడ్డాడు.

పాణ్డవానాం శిఖణ్డీ చ తయోర్యుద్ధం బభూవ హ। ధార్త్తరాష్ట్రాః పాణ్డవాంశ్చ జఘ్నుర్యుద్ధే సభీష్మకాః

పాండవులలో శిఖండీ కూడా యుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు. ఇద్దరు పక్షాల మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది. ధృతరాష్ట్ర కుమారులు, పాండవులు, భీష్ముడితో కలిసి పరస్పరం పోరాడారు.

ధార్త్తరాష్ట్రాన్ శిఖణ్డ్యాద్యాః పాణ్డవా జఘ్నురాహేవే। దేవాసురసమం యుద్ధం కురుపాణ్డవసేనయోః

శిఖండీ మొదలైన పాండవులు ధృతరాష్ట్ర కుమారులను యుద్ధంలో చంపారు. కురు, పాండవ సేనల మధ్య యుద్ధం దేవతలు, దానవుల మధ్య జరిగిన యుద్ధంలా ఉగ్రంగా జరిగింది.

బభూవ స్వః స్థదేవానాం పశ్యతాం ప్రీతిబర్ద్ధనమ్। భీష్మోస్త్రైః పాణ్డవం సైన్యం దశాహోభిర్న్యపాతయత్

ఆ యుద్ధం స్వర్గంలో ఉన్న దేవతలకు చూసే దృశ్యంగా, ఆనందాన్ని పెంచేదిగా మారింది. భీష్ముడు తన ఆయుధాలతో పాండవ సైన్యాన్ని పది రోజుల్లో నేలకూల్చాడు.

దశమే హ్యర్జునౌ బాణైర్భిష్మం వీరం వవర్ష హ। శిఖణ్డీ ద్రుపదోత్తోఽస్త్రైర్వవర్ష జలదో యథా

పదవ రోజున అర్జునుడు వీరుడైన భీష్ముపై బాణ వర్షం కురిపించాడు. ద్రుపదుని కుమారుడైన శిఖండీ మేఘంలా ఆయుధాలను వర్షించాడు.

హస్త్యశ్వరథపాదాతమన్యోన్యాస్త్రనిపాతితమ్ । భీష్మః స్వచ్ఛన్దమృత్యుశ్చ యుద్ధమార్గం ప్రదర్శ్య చ

ఏనుగులు, కుదిరాలు, రథాలు, కాలాళ్ళు ఒకరినొకరు ఆయుధాలతో పడగొట్టారు. స్వేచ్ఛగా మరణాన్ని ఎంచుకున్న భీష్ముడు యుద్ధ మార్గాన్ని చూపించాడు.

వసూక్తో వసులోకాయ శరశయ్యాగతః స్థితః। ఉత్తరాయణమీక్షంశ్చ ధ్యాయన్ విష్ణుంస్తువన్ స్థితః

వసువులు స్తుతించిన భీష్ముడు వసువుల లోకానికి బాణశయ్యపై పడుకున్నాడు. ఉత్తరాయణాన్ని ఎదురుచూస్తూ, విష్ణువును ధ్యానిస్తూ స్తుతిస్తూ ఉండిపోయాడు.

దుర్యోధనే తు శోకార్త్తే ద్రోణః సేనాపతిస్త్వభూత్। పాణ్డవే హర్షితే సైన్యే ధృష్టద్యుమ్నశ్చమూపతిః

దుర్యోధనుడు శోకంతో ఉన్నప్పుడు ద్రోణుడు సేనాధిపతిగా అయ్యాడు. పాండవ సైన్యం ఆనందంతో ఉన్నప్పుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు సేనాధిపతిగా నియమించబడ్డాడు.

తయోర్యుద్ధం బభూవోగ్రం యమరాష్ట్రవివర్ధనమ్। విరాటద్రుపదాద్యాశ్చ నిమగ్నా ద్రోణసాగరే

వారిద్దరి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది, అది యమధర్మరాజు లోకాన్ని పెంచింది. విరాటుడు, ద్రుపదుడు మొదలైన వారు ద్రోణుడనే సముద్రంలో మునిగిపోయారు.