అగ్నిపురాణమ్

శూద్రాదీన్ ఘాతయేద్రాజా పాపాన్ విప్రాన్ ప్రవాసయేత్ । మహాపాతకినాం విత్తం వరుణాయోపపాదయేత్ ।। ౨౨౭.

పాపమైన శూద్రులను మరియు ఇతరులను రాజు శిక్షించాలి; పాపమైన బ్రాహ్మణులను దేశనుంచి పంపించాలి; మహాపాతకుల సంపదను వరుణుని వద్దకు అప్పగించాలి.

గ్రామేష్వపి చ యే కేచిచ్చౌరాణాం భక్తదాయకాః । భాణ్డార కోషదాశ్చైవ సర్వాంస్తానపి ఘాతయేత్ ।। ౨౨౭.

గ్రామాల్లో దొంగలకు భోజనం పెట్టేవారు, వారి వస్తువులను దాచేవారు, ధనాన్ని కాపాడేవారు — వీరందరినీ రాజు శిక్షించాలి.

రాష్ట్రేషు రాష్ట్రాధికృతాన్ సామన్తాన్ పాపినోహరేత్ । సన్ధి కృత్వా తు యే చౌర్యం రాత్రౌ కుర్వన్తి కస్తరాః ।। ౨౨౭.

రాజ్యం లోని చెడు అధికారులను, సరిహద్దు అధిపతులను రాజు తొలగించాలి; ఒప్పందం చేసిన తరువాత రాత్రి దొంగతనం చేసే దుర్మార్గులను కూడా శిక్షించాలి.

తేషాం చ్ఛిత్వా నృపో హస్తౌ తీక్ష్ణే శూలే నివేశయేత్ । తड़ాగదేవతాగారభేదకాన్ ఘాతయేన్నృపః ।। ౨౨౭.

వారి చేతులను కోసి, పదునైన కడ్డంపై పెట్టాలి; దేవాలయాలు లేదా పుణ్యస్థలాలను దోచేవారిని రాజు మరణశిక్ష విధించాలి.

సముత్సృజేద్రాజమార్గే యస్త్వమేధ్యమనాపది । స హి కార్షాపణన్దణ్డ్యస్తమమేధ్యఞ్చ శోధయేత్ ।। ౨౨౭.

ఎవరైనా అవసరం లేకుండా రాజమార్గంలో మలినాన్ని పడితే, వారికి కర్షాపణ దండన విధించాలి; ఆ మలినాన్ని శుభ్రం చేయించాలి.

ప్రతిమాసఙ్‌క్రమభిదో దద్యుః పఞ్చశతాని తే । సమైశ్చ విషమం యో వా చరతేక మూల్యతోఽపి వా ।। ౨౨౭.

విగ్రహాలను లేదా వాటి పీఠాలను పగలగొట్టినవారు ఐదు వందల నాణేలు జరిమానా చెల్లించాలి; బరువులు, కొలతలు, ధనంలో మోసం చేసినవారు కూడా అంతే జరిమానా చెల్లించాలి.

సమాప్నుయాన్నరః పూర్వం దమం మధ్యమమేవ వా । ద్రవ్యమాదాయ వణిజామనర్ఘేణావరున్దతాం ।। ౨౨౭.

వాణిజ్యుల నుండి సరుకులు తక్కువ ధరకు తీసుకుని, ముందుగా లేదా మధ్య దండన చెల్లించినవారిని అదుపులో పెట్టాలి.

రాజా పృథక్‌ పృథక్ కుర్య్యాద్దణ్డముత్తమసాహసం । ద్రవ్యాణాం దూషకో యశ్చ ప్రతిచ్ఛన్దకవిక్రయీ ।। ౨౨౭.

వస్తువులను కలిపేవారికి, తప్పుడు పేరుతో అమ్మేవారికి రాజు వేరుగా అత్యధిక దండన విధించాలి.

మధ్యమం ప్రాప్నుయాద్దణ్డం కూటకర్త్తా తథోత్తమం । కలహాపకృతం దేయం దణ్డశ్చ ద్విగుణస్తతః ।। ౨౨౭.

నకిలీ తయారుచేసేవారు మధ్యమ దండన పొందాలి; నకిలీ నాణేలు చేసే వారు అత్యధిక దండన పొందాలి; కలహం కలిగించేవారికి ఆ దండన కంటే రెండింతలు విధించాలి.

అభక్ష్యభక్ష్యే విప్రే వా శూద్రే వా కృష్ణలో దమః । లులాశాసనకర్త్తా చ కూటకృన్నాశకస్య చ ।। ౨౨౭.

వేధించబడిన ఆహారం బ్రాహ్మణుడు అయినా, శూద్రుడు అయినా తింటే, కృష్ణల దండన విధించాలి; తప్పుడు ఆజ్ఞలు జారీచేసేవారు, నకిలీ వస్తువులను నాశనం చేసేవారికి కూడా అంతే దండన విధించాలి.

ఏభిశ్చ వ్యవహర్త్తాం యః స దాప్యో దమముత్తమం । విషాగ్నిదాం పతిగురువిప్రాపత్యప్రమాపిణీం ।। ౨౨౭.

ఈ విధంగా ప్రవర్తించేవారు అత్యధిక దండన చెల్లించాలి; విషం పెట్టేవారు, అగ్ని పెట్టేవారు, భర్తను, గురువును, బ్రాహ్మణుడిని, పిల్లవాడిని హతమార్చేవారు కూడా అంతే దండన పొందాలి.

వికర్ణకరనాసౌష్ఠీం కృత్వా గోభిః ప్రవాసయేత్ । క్షేత్రవేశ్మగ్రామవనవిదారకాస్తథా నరాః ।। ౨౨౭.

చెవులు, ముక్కు, వేలులు కోసినవారిని పశువులతో పాటు దేశనుంచి పంపాలి; పొలాలు, ఇళ్ళు, గ్రామాలు, అడవులు నాశనం చేసేవారిని కూడా అంతే శిక్షించాలి.

రాజపత్న్యభిగామీ చ దగ్ధవ్యాస్తు కటాగ్నినా । ఊనం వాప్యధికం వాపి లిఖేద్యో రాజశాసనం ।। ౨౨౭.

రాజు భార్యను సమీపించేవారిని చితి అగ్నితో కాల్చాలి; రాజాజ్ఞను తక్కువగా లేదా ఎక్కువగా రాసేవారిని కూడా శిక్షించాలి.

పారజాయికచౌరౌ చ ముఞ్చతో మణ్డ ఉత్తమః । రాజయానాసనారోఢ్‌ర్దణ్డ ఉత్తమసాహసః ।। ౨౨౭.

పునఃపునః దొంగతనం చేసిన దొంగను విడిచిపెట్టినవారికి అత్యధిక దండన విధించాలి; రాజు రథం లేదా ఆసనంపై ఎక్కినవారికి కూడా అత్యధిక శిక్ష విధించాలి.

యో మన్యేతాజితోఽస్మీతి న్యాయేనాపి పరాజితః । తమాయాన్తం పరాజిత్య౬ దణ్డయేద్‌ ద్విగుణం దమం ।। ౨౨౭.

న్యాయంగా ఓడిపోయినా, 'నేను ఓడిపోలేదు' అని భావించి తిరిగి వచ్చి వాదించేవారికి, రాజు రెండింతలు దండన విధించాలి.

ఆహ్వానకారీ బధ్యః స్యాదనాహూతమథాహ్వయన్ । దాణ్డికస్య చ యో హస్తాదభిముక్తః పలాయతే ।। ౨౨౭.

పోరుకు పిలిచినవాడిని కట్టేయాలి. పిలవకపోయినా పోరుకు పిలిచినవాడిని కూడా కట్టాలి. అధికారికి చేతిలోనుండి విడిపోతే పారిపోయినవాడిని కూడా కట్టాలి.

పుష్కర ఉవాచ యదా మన్యేత నృపతిరాక్రన్దేన బలీయసా । పార్ష్ణిగ్రాహోఽభిభూతో మే తదా యాత్రాం ప్రయోజయేత్ ।। ౨౨౮.

పుష్కరుడు చెప్పాడు: రాజు గట్టిగా అరుపు విన్నప్పుడు, శత్రువు మన వెనుకవారిని జయించాడని నమ్మితే, వెంటనే యుద్ధానికి సిద్ధమవ్వాలి.

పుష్టా యోధా భృతా భృత్యాః ప్రభూతఞ్చ బలం మమ । మూలరక్షాసమర్థోఽస్మి తైర్గత్వా౧ శివిరే వ్రజేత్ ।। ౨౨౮.

నా సైనికులు బలంగా ఉన్నారు, నా సేవకులకు జీతాలు చెల్లించాను, నా సైన్యం గొప్పది. నేనూ స్థిరంగా రక్షించగలను. వాళ్లతో కలిసి శిబిరంలోకి వెళ్ళాలి.

శత్రోర్వా వ్యసనే యాయాత్ దైవాద్యైః పీడితం పరం । భూకమ్పో యాన్దిశం యాతి యాఞ్చ కేతుర్వ్యదూషయత్ ।। ౨౨౮.

శత్రువు కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు, లేదా దురదృష్టం వల్ల బాధపడుతున్నప్పుడు, భూకంపం వచ్చినప్పుడు, జెండా పాడవుతుంటే, శుభసూచకాలు లేనప్పుడు ముందుకు వెళ్లాలి.

శరీరస్ఫురణే ధన్యే తథా సుస్వప్నదర్శనే ।। ౨౨౮.

శరీరంలో శుభస్పందన కలిగినప్పుడు, లేదా మంచి కలలు కనినప్పుడు.

నిమిత్తే శకునే ధన్యే జాతే శత్రుపురం వ్రజేత్ । పదాతినాగబహులాం సేనాం ప్రావృషి యోజయేత్ ।। ౨౨౮.

శుభసూచక పక్షి లేదా శుభలక్షణం కనిపించినప్పుడు శత్రు పట్టణంలోకి వెళ్లాలి. వర్షకాలంలో పాదాటులు, ఏనుగులు ఎక్కువగా ఉన్న సైన్యాన్ని పంపాలి.

సేనా పదాతిబహులా శత్రూన్ జయతి సర్వదా । అఙ్గదక్షిణభాగే తు శస్తం ప్రస్ఫురణం భవేత్ ।। ౨౨౮.

పాదాటులు ఎక్కువగా ఉన్న సైన్యం ఎప్పుడూ శత్రువులను జయిస్తుంది. దేహంలో కుడివైపు స్పందన శుభం.

న శస్తన్తు తథా వామే పృష్ఠస్య హృదయస్య చ । లాఞ్ఛనం పిటకఞ్చైవ విజ్ఞేయం స్ఫురణం తథా ।। ౨౨౮.

అలాగే ఎడమవైపు, వెనుక భాగంలో, గుండెపై స్పందన శుభం కాదు. మచ్చలు, ఉబ్బిన చోటు, అలాగే స్పందనను గమనించాలి.

పుష్కర ఉవాచ స్వప్నం శుభాశుభం వక్ష్యే దుఃస్వప్నహరణన్తథా । నాభిం వినాన్యత్ర గాత్రే తృణవృక్షసముద్భవః ।। ౨౨౯.

పుష్కరుడు చెప్పాడు: కలలు శుభమైనవి, అశుభమైనవి ఎలా ఉంటాయో, చెడు కలల నివారణను కూడా చెబుతాను. నాభిని తప్ప మరెక్కడైనా శరీరంపై గడ్డి లేదా చెట్లు మొలకెత్తడం.

చూర్ణనం మూద్‌ర్ధ్ని కాంస్యానాం ముణ్డనం నగ్నతా తథా । మలినామ్బరధారిత్వమభ్యఙ్గః పఙ్కదిగ్ధతా ।। ౨౨౯.

తలపై దంచడం, రాగి పాత్రలు ముండనం చేయడం, తల ముండనం, నగ్నంగా ఉండడం, మురికి బట్టలు ధరించడం, నూనె రాయడం, మట్టితో పూతపడడం.

ఉచ్చాత్ ప్రపతనఞ్చైవ వివాహో గీతమేవ చ । తన్త్రీవాద్యవినోదశ్చ దాలారోహణమేవ చ ।। ౨౨౯.

ఎత్తైన చోట నుంచి పడిపోవడం, పెళ్లి, పాట పాడడం, తంతివాద్యాలు వాయించడం, కొమ్మపైకి ఎక్కడం.

అర్జనం పద్మలోహానాం సర్పాణామథ మారణం । రక్తపుష్పద్రుమాణాఞ్చ చణ్డాలస్య తథైవ చ ।। ౨౨౯.

తామర లేదా రాగి సంపాదించడం, పాములను చంపడం, ఎర్ర పువ్వుల చెట్లు, అలాగే చండాలునితో సంబంధం కలగడం.

మాతుః ప్రవేశో జఠరే చితారోహణమేవ చ । శక్రధ్వజాభిపతనం పతనం శశిసూర్య్యయోః ।। ౨౨౯.

తల్లి గర్భంలోకి ప్రవేశించడం, చితిపైకి ఎక్కడం, ఇంద్రుని జెండాపై పడిపోవడం, చంద్రుడు లేదా సూర్యునిపై పడిపోవడం.

దివ్యాన్తరీక్షభౌమానాముత్పాతానాఞ్చ దర్శనం । దేవద్విజాతిభూపానాం గురూణాఙ్కోప ఏవ చ ।। ౨౨౯.

దేవతలు, ఆకాశజులు, భూమిజులలో అపశకునాలు కనిపించడం, దేవతలు, ద్విజులు, రాజులు, గురువులు కోపపడడం.