అగ్నిపురాణమ్

రాజా గవాభివారాద్యం హన్యాచ్చైవాతతాయినః । పరస్త్రియం న భాషేత ప్రతిషిద్ధో విశేన్న హి ।। ౨౨౭.౪౦ అదణ్డ్యా స్త్రీ భవేద్రాజ్ఞా వరయన్తీ పతిం స్వయం। ఉత్తమాం సేవమానః స్త్రీం జఘన్యో బధమర్హతి ।। ౨౨౭.

పశువులను దొంగిలించేందుకు దాడి చేసే వారిని రాజు శిక్షించాలి. పరస్త్రీతో మాట్లాడకూడదు, అనుమతి లేకుండా ఆమె ఇంట్లోకి వెళ్లకూడదు.

భర్త్తారం లఙ్‌ఘయేద్యా తాం శ్వభిః సఙ్ఘాతయేత్ స్థిరం । సవర్ణదూషితాం కుర్య్యాత్ పిణ్డమాత్రోపజీవినీం ।। ౨౨౭.

భర్తను అవమానించిన భార్యను కుక్కల చేత వదిలించాలి. తన జాతిలోని వాడి వల్ల అపవిత్రురాలైనదాన్ని కేవలం భిక్షతోనే జీవించేటట్లు చేయాలి.

జ్యాయసా దూషితా నారీ ముణ్డనం సమవాప్నుయాత్ । వైశ్యాగమే తు విప్రస్య క్షత్రియస్యాన్త్యజాగమే ।। ౨౨౭.

ఎవరైనా పెద్దవాడి వల్ల అపవిత్రురాలైతే, ఆ స్త్రీ తల ముండన చేయాలి. బ్రాహ్మణుడు వైశ్యుని వల్ల, క్షత్రియుడు చండాలుని వల్ల అపవిత్రుడైతే...

క్షత్రియః ప్రథమం వైశ్యో దణ్డ్యః శద్రాగమే భవేత్ । గుహీత్వా వేతనం వేశ్యా లోభాదన్యత్ర గచ్ఛతి ।। ౨౨౭.

క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు శూద్ర స్త్రీతో అనుచిత సంబంధం కలిగి ఉంటే మొదటగా శిక్షించాలి. ఒక వేశ్య, తాను తీసుకున్న పారితోషికాన్ని దాచిపెట్టి, లోభంతో ఇంకెక్కడికైనా వెళితే,

వేతనన్ద్విగుణం దద్యాద్దణ్డఞ్చ ద్విగుణం తథా। భార్యా పుత్రాశ్చ దాసాశ్చ శిష్యో భ్రాతా చ సోదరః ।। ౨౨౭.

ఆమె రెండు రెట్లు పారితోషికం తిరిగి ఇవ్వాలి, అలాగే రెండు రెట్లు జరిమానా కూడా చెల్లించాలి. భార్య, కుమారులు, దాసులు, శిష్యుడు, సోదరుడు కూడా,

కృతాపరాధాస్తాడ్యాః స్యూ రజ్వా వేణుదలేన వా । పృష్టేన మస్తకే హన్యాచ్చౌరస్యాప్నోతి కిల్విషం ।। ౨౨౭.

వారు తప్పు చేస్తే వారిని తాడుతో లేదా పలుచని కర్రతో కొట్టవచ్చు. కానీ వీరి వెనక భాగంలో లేదా తలపై కొడితే, కొట్టినవాడు దొంగ చేసిన పాపాన్ని పొందుతాడు.

రక్షాస్వధికృతైర్యస్తు ప్రజాఽత్యర్థం విలుప్యతే । తేషాం సర్వస్వమాదాయ రాజా కుర్య్యాన్ ప్రవాసనం ।। ౨౨౭.

రక్షణ కోసం నియమించబడినవారు ప్రజలను అధికంగా బాధిస్తే, రాజు వారి సర్వస్వాన్ని తీసుకుని, వారిని దేశ 밖కు పంపించాలి.

యే నియుక్తాః స్వకార్యేషుహన్యుః కార్యాణి కర్మిణాం । నిర్ఘృణాః క్రూరమనసస్తాన్నిః స్వాన్ కారయేన్నృప ।। ౨౨౭.

తమ పనుల్లో నియమించబడి, ఇతరుల పనులు నిర్లక్ష్యంగా వదిలేసి, దయలేని హృదయంతో క్రూరంగా ప్రవర్తించే వారిని రాజు తప్పక తమ పనులు చేయించాలి.

అమాత్యః ప్రాడ్‌వివాకో వా యః కుర్య్యాత్ కార్య్యమన్యథా । తస్య సర్వస్వమాదాయ తం రాజా విప్రవాసయేత్ ।। ౨౨౭.

మంత్రి లేదా న్యాయాధికారి తన విధిని తప్పుగా నిర్వహిస్తే, రాజు అతని సర్వస్వాన్ని తీసుకొని, దేశ 밖కు పంపించాలి.

గురుతల్పే భయః కార్య్యః సురాపాణే సురాధ్వజః । స్తేయేషు శ్వపదం విద్యాద్‌ బ్రహ్మహత్యాశిరః పుమాన్ ।। ౨౨౭.

గురువు భార్యను సమీపించడంలో భయాన్ని కలిగించాలి; మద్యం తాగితే మద్యం గుర్తు పెట్టాలి; దొంగతనానికి పశువు గుర్తు పెట్టాలి; బ్రాహ్మణ హత్యకు మానవ శిరస్సు గుర్తుగా ఉంచాలి.

శూద్రాదీన్ ఘాతయేద్రాజా పాపాన్ విప్రాన్ ప్రవాసయేత్ । మహాపాతకినాం విత్తం వరుణాయోపపాదయేత్ ।। ౨౨౭.

పాపమైన శూద్రులను మరియు ఇతరులను రాజు శిక్షించాలి; పాపమైన బ్రాహ్మణులను దేశనుంచి పంపించాలి; మహాపాతకుల సంపదను వరుణుని వద్దకు అప్పగించాలి.

గ్రామేష్వపి చ యే కేచిచ్చౌరాణాం భక్తదాయకాః । భాణ్డార కోషదాశ్చైవ సర్వాంస్తానపి ఘాతయేత్ ।। ౨౨౭.

గ్రామాల్లో దొంగలకు భోజనం పెట్టేవారు, వారి వస్తువులను దాచేవారు, ధనాన్ని కాపాడేవారు — వీరందరినీ రాజు శిక్షించాలి.

రాష్ట్రేషు రాష్ట్రాధికృతాన్ సామన్తాన్ పాపినోహరేత్ । సన్ధి కృత్వా తు యే చౌర్యం రాత్రౌ కుర్వన్తి కస్తరాః ।। ౨౨౭.

రాజ్యం లోని చెడు అధికారులను, సరిహద్దు అధిపతులను రాజు తొలగించాలి; ఒప్పందం చేసిన తరువాత రాత్రి దొంగతనం చేసే దుర్మార్గులను కూడా శిక్షించాలి.

తేషాం చ్ఛిత్వా నృపో హస్తౌ తీక్ష్ణే శూలే నివేశయేత్ । తड़ాగదేవతాగారభేదకాన్ ఘాతయేన్నృపః ।। ౨౨౭.

వారి చేతులను కోసి, పదునైన కడ్డంపై పెట్టాలి; దేవాలయాలు లేదా పుణ్యస్థలాలను దోచేవారిని రాజు మరణశిక్ష విధించాలి.

సముత్సృజేద్రాజమార్గే యస్త్వమేధ్యమనాపది । స హి కార్షాపణన్దణ్డ్యస్తమమేధ్యఞ్చ శోధయేత్ ।। ౨౨౭.

ఎవరైనా అవసరం లేకుండా రాజమార్గంలో మలినాన్ని పడితే, వారికి కర్షాపణ దండన విధించాలి; ఆ మలినాన్ని శుభ్రం చేయించాలి.

ప్రతిమాసఙ్‌క్రమభిదో దద్యుః పఞ్చశతాని తే । సమైశ్చ విషమం యో వా చరతేక మూల్యతోఽపి వా ।। ౨౨౭.

విగ్రహాలను లేదా వాటి పీఠాలను పగలగొట్టినవారు ఐదు వందల నాణేలు జరిమానా చెల్లించాలి; బరువులు, కొలతలు, ధనంలో మోసం చేసినవారు కూడా అంతే జరిమానా చెల్లించాలి.

సమాప్నుయాన్నరః పూర్వం దమం మధ్యమమేవ వా । ద్రవ్యమాదాయ వణిజామనర్ఘేణావరున్దతాం ।। ౨౨౭.

వాణిజ్యుల నుండి సరుకులు తక్కువ ధరకు తీసుకుని, ముందుగా లేదా మధ్య దండన చెల్లించినవారిని అదుపులో పెట్టాలి.

రాజా పృథక్‌ పృథక్ కుర్య్యాద్దణ్డముత్తమసాహసం । ద్రవ్యాణాం దూషకో యశ్చ ప్రతిచ్ఛన్దకవిక్రయీ ।। ౨౨౭.

వస్తువులను కలిపేవారికి, తప్పుడు పేరుతో అమ్మేవారికి రాజు వేరుగా అత్యధిక దండన విధించాలి.

మధ్యమం ప్రాప్నుయాద్దణ్డం కూటకర్త్తా తథోత్తమం । కలహాపకృతం దేయం దణ్డశ్చ ద్విగుణస్తతః ।। ౨౨౭.

నకిలీ తయారుచేసేవారు మధ్యమ దండన పొందాలి; నకిలీ నాణేలు చేసే వారు అత్యధిక దండన పొందాలి; కలహం కలిగించేవారికి ఆ దండన కంటే రెండింతలు విధించాలి.

అభక్ష్యభక్ష్యే విప్రే వా శూద్రే వా కృష్ణలో దమః । లులాశాసనకర్త్తా చ కూటకృన్నాశకస్య చ ।। ౨౨౭.

వేధించబడిన ఆహారం బ్రాహ్మణుడు అయినా, శూద్రుడు అయినా తింటే, కృష్ణల దండన విధించాలి; తప్పుడు ఆజ్ఞలు జారీచేసేవారు, నకిలీ వస్తువులను నాశనం చేసేవారికి కూడా అంతే దండన విధించాలి.

ఏభిశ్చ వ్యవహర్త్తాం యః స దాప్యో దమముత్తమం । విషాగ్నిదాం పతిగురువిప్రాపత్యప్రమాపిణీం ।। ౨౨౭.

ఈ విధంగా ప్రవర్తించేవారు అత్యధిక దండన చెల్లించాలి; విషం పెట్టేవారు, అగ్ని పెట్టేవారు, భర్తను, గురువును, బ్రాహ్మణుడిని, పిల్లవాడిని హతమార్చేవారు కూడా అంతే దండన పొందాలి.

వికర్ణకరనాసౌష్ఠీం కృత్వా గోభిః ప్రవాసయేత్ । క్షేత్రవేశ్మగ్రామవనవిదారకాస్తథా నరాః ।। ౨౨౭.

చెవులు, ముక్కు, వేలులు కోసినవారిని పశువులతో పాటు దేశనుంచి పంపాలి; పొలాలు, ఇళ్ళు, గ్రామాలు, అడవులు నాశనం చేసేవారిని కూడా అంతే శిక్షించాలి.

రాజపత్న్యభిగామీ చ దగ్ధవ్యాస్తు కటాగ్నినా । ఊనం వాప్యధికం వాపి లిఖేద్యో రాజశాసనం ।। ౨౨౭.

రాజు భార్యను సమీపించేవారిని చితి అగ్నితో కాల్చాలి; రాజాజ్ఞను తక్కువగా లేదా ఎక్కువగా రాసేవారిని కూడా శిక్షించాలి.

పారజాయికచౌరౌ చ ముఞ్చతో మణ్డ ఉత్తమః । రాజయానాసనారోఢ్‌ర్దణ్డ ఉత్తమసాహసః ।। ౨౨౭.

పునఃపునః దొంగతనం చేసిన దొంగను విడిచిపెట్టినవారికి అత్యధిక దండన విధించాలి; రాజు రథం లేదా ఆసనంపై ఎక్కినవారికి కూడా అత్యధిక శిక్ష విధించాలి.

యో మన్యేతాజితోఽస్మీతి న్యాయేనాపి పరాజితః । తమాయాన్తం పరాజిత్య౬ దణ్డయేద్‌ ద్విగుణం దమం ।। ౨౨౭.

న్యాయంగా ఓడిపోయినా, 'నేను ఓడిపోలేదు' అని భావించి తిరిగి వచ్చి వాదించేవారికి, రాజు రెండింతలు దండన విధించాలి.

ఆహ్వానకారీ బధ్యః స్యాదనాహూతమథాహ్వయన్ । దాణ్డికస్య చ యో హస్తాదభిముక్తః పలాయతే ।। ౨౨౭.

పోరుకు పిలిచినవాడిని కట్టేయాలి. పిలవకపోయినా పోరుకు పిలిచినవాడిని కూడా కట్టాలి. అధికారికి చేతిలోనుండి విడిపోతే పారిపోయినవాడిని కూడా కట్టాలి.

పుష్కర ఉవాచ యదా మన్యేత నృపతిరాక్రన్దేన బలీయసా । పార్ష్ణిగ్రాహోఽభిభూతో మే తదా యాత్రాం ప్రయోజయేత్ ।। ౨౨౮.

పుష్కరుడు చెప్పాడు: రాజు గట్టిగా అరుపు విన్నప్పుడు, శత్రువు మన వెనుకవారిని జయించాడని నమ్మితే, వెంటనే యుద్ధానికి సిద్ధమవ్వాలి.

పుష్టా యోధా భృతా భృత్యాః ప్రభూతఞ్చ బలం మమ । మూలరక్షాసమర్థోఽస్మి తైర్గత్వా౧ శివిరే వ్రజేత్ ।। ౨౨౮.

నా సైనికులు బలంగా ఉన్నారు, నా సేవకులకు జీతాలు చెల్లించాను, నా సైన్యం గొప్పది. నేనూ స్థిరంగా రక్షించగలను. వాళ్లతో కలిసి శిబిరంలోకి వెళ్ళాలి.

శత్రోర్వా వ్యసనే యాయాత్ దైవాద్యైః పీడితం పరం । భూకమ్పో యాన్దిశం యాతి యాఞ్చ కేతుర్వ్యదూషయత్ ।। ౨౨౮.

శత్రువు కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు, లేదా దురదృష్టం వల్ల బాధపడుతున్నప్పుడు, భూకంపం వచ్చినప్పుడు, జెండా పాడవుతుంటే, శుభసూచకాలు లేనప్పుడు ముందుకు వెళ్లాలి.