అగ్నిపురాణమ్

ద్విగుణం త్రిగుణం వాపి నగరస్య చ కల్పయేత్ । వృతి తత్ర ప్రకుర్వీత యాముష్ట్రో నావలోకయేత్ ।। ౨౨౭.

పట్టణానికి అయితే, రెండింతలు లేదా మూడింతలు నిర్ణయించాలి. అలాంటి సందర్భంలో ఒంటె కాపరి దిగుబడిని పరిశీలించకూడదు.

తత్రాపరివృతే ధాన్యే హింసితే నైవ దణ్డనం । గృహన్తడాగమారామం క్షేత్రం వా భీషయా హరన్ ।। ౨౨౭.

రక్షణ లేకుండా ఉన్న పొలంలో ధాన్యం నష్టపోతే శిక్ష ఉండదు. కానీ ఎవడు బెదిరించి ఇల్లు, తోట లేదా పొలాన్ని తీసుకుంటే—

శతాని పఞ్చ దణ్డ్యః స్యాదజ్ఞానాద్‌ద్విశతోదమః । మర్యాదాభేదకాః సర్వే దణ్డ్యాః ప్రథమసాహసం ।। ౨౨౭.

అతడికి అయిదు వందలు జరిమానా, తెలియకపోతే రెండువందలు జరిమానా వేయాలి. సరిహద్దులు చెరిపే వారందరినీ మొదటి స్థాయి జరిమానాతో శిక్షించాలి.

శతం బ్రాహ్మణమాక్రుశ్య క్షత్రియో దణ్డమర్హతి । వైశ్యశ్చ ద్విశతం రామ శూద్రశ్చ బధమర్హతి ।। ౨౨౭.

బ్రాహ్మణుడిని దూషించిన క్షత్రియుడు వంద జరిమానా, వైశ్యుడు రెండు వందలు, రామా, శూద్రుడు శారీరక శిక్షకు పాత్రుడు.

పఞ్చాశద్‌బ్రాహ్మణో దణ్డ్యః క్షత్రియస్యాభిశంసనే । వైశ్యే వాప్యర్ద్ధపఞ్చాశచ్ఛూద్రే ద్వాదశకో దమః ।। ౨౨౭.

క్షత్రియుడిని దూషించిన బ్రాహ్మణుడు యాభై జరిమానా, వైశ్యునికి అరయాభై, శూద్రునికి పన్నెండు జరిమానా విధించాలి.

క్షత్రియస్యాప్నుయాద్వైశ్యః సాహసం పూర్వమేవ తు । శూద్రః క్షత్రియమాక్రుశ్య జిహ్వాచ్ఛేదనమాప్నుయాత్ ।। ౨౨౮.

వైశ్యుడు క్షత్రియుడిని దూషిస్తే మొదటి స్థాయి జరిమానా పడుతుంది. శూద్రుడు క్షత్రియుడిని దూషిస్తే అతని నాలుక కోయాలి.

ధర్మోపదేశం విప్రాణాం శూద్రః కుర్వంశ్చ దణ్డభాక్ । శ్రుతదేశాదివితథీ దాప్యో ద్విగుణసాహసం ।। ౨౨౭.

బ్రాహ్మణులకు ధర్మోపదేశం చెప్పిన శూద్రుడు శిక్షకు పాత్రుడు. విన్నదానికైనా చూచినదానికైనా అబద్ధపు సాక్ష్యం చెప్పినవాడు రెండింతలు అత్యధిక జరిమానా చెల్లించాలి.

ఉత్తమః సాహసస్తస్య యః పాపైరుత్తమాన్ క్షిపేత్ । ప్రమాదాద్యైర్మయా ప్రోక్తం ప్రీత్యా దణ్డార్ద్ధమర్హతి ।। ౨౨౭.

పుణ్యులపై చెడ్డ మాటలు చెప్పినవాడు అత్యధిక జరిమానా చెల్లించాలి. కాని అపరాధంగా లేదా ప్రేమతో చేసినట్లయితే, నేను చెప్పిన ప్రకారం అర్ధ జరిమానా చెల్లించాలి.

మాతరం పితరం జ్యేష్ఠం భ్రాతరం శ్వశురం గురుం । ఆక్షారయఞ్ఛతం దణ్డ్యః పన్థానం చాదదద్‌గురోః ।। ౨౨౭.

తల్లి, తండ్రి, పెద్ద అన్న, మామ, గురువును దూషించినవాడు, లేదా గురువు దారిని తీసుకున్నవాడు వంద జరిమానా చెల్లించాలి.

అన్త్యజాతిర్ద్విజాతిన్తు యేనాఙ్గేనాపరాధ్నుయాత్ । తదేవచ్ఛేదయేత్తస్య క్షిప్రమేవావిచారయన్ ।। ౨౨౭.

కనిష్ఠ జాతికి చెందినవాడు అయినా, ద్విజుడు అయినా, ఏ అవయవంతోనైనా తప్పు చేసినప్పుడు, రాజు ఆ అవయవాన్ని వెంటనే విచారణ లేకుండా తొలగించాలి.

అవనిష్ఠీవతో దర్పాద్‌ ద్వావోష్ఠౌ ఛేదయేన్నృపః । అపమూత్రయతో మేఢ్రమపశబ్దయతో గుదం ।। ౨౨౭.

ఎవరైనా అహంకారంతో నేలపై ఉమ్మితే, రాజు వారి రెండు పెదవులను తొలగించాలి. ఎవరైనా బహిరంగంగా మూత్రవిసర్జన చేస్తే, వారి లింగాన్ని తొలగించాలి. అసభ్య పదాలు మాట్లాడితే, వారి గుదాన్ని తొలగించాలి.

ఉత్కృష్టాసనసంస్థస్య నీచస్యాధోనికృన్తనం । యో యదఙ్గం చ రుజయేత్తదఙ్గన్తస్య కర్త్తయేత్ ।। ౨౨౭.

ఒక దిగువ వ్యక్తి ఉన్నత స్థానంలో కూర్చుంటే, అతని కాళ్లు కత్తిరించాలి; మరియు ఏ అవయవం హానికరంగా ఉంటే, ఆ అవయవాన్ని కత్తిరించాలి.

అర్ద్ధపాదకరాః కార్యా గోగజాశ్వోష్ట్రఘాతకాః । వృక్షన్తు విఫలం కృత్త్వా సువర్ణ దణ్డమర్హతి ।। ౨౨౭.

గొర్రెలను, ఏనుగులను, గుర్రాలను లేదా ఒంటళ్లను చంపే వారు, వారి పాదాలు మరియు చేతులలో అర్ధం కత్తిరించాలి; ఫలములేని చెట్టును నాశనం చేసే వారు, బంగారంలో జరిమానా చెల్లించాలి.

ద్విగుణం దాప్యేచ్ఛిన్నే పథి సీమ్ని జలాశయే । ద్రవ్యాణి యో హరేద్యస్య జ్ఞానతోఽజ్ఞానతోఽపి వా ।। ౨౨౭.

ఒకరు రహదారిలో, సరిహద్దులో లేదా నీటి నిల్వలో ఆస్తిని చోరీ చేస్తే లేదా నష్టం కలిగిస్తే, అతను ద్విగుణంగా విలువ చెల్లించాలి, తెలిసి లేదా తెలియక.

స సస్యోత్పాద్య తుష్టిన్తు రాజ్ఞే దద్యాత్తతో దమం । యస్తు రజ్జుం ఘటం కూపాద్ధరేచ్ఛిన్ద్యాచ్చ తాం ప్రపాం ।। ౨౨౭.

అతను రాజుకు పొందిన ఉత్పత్తి లేదా లాభాన్ని ఇవ్వాలి, తరువాత నిర్దేశించిన శిక్షను చెల్లించాలి; ఒకరు బావిలో నుండి కండరాన్ని లేదా పాత్రను తీసుకుంటే, లేదా ప్రజా నీటి మూలం యొక్క కండరాన్ని కట్ చేస్తే,

స దణ్డం ప్రాప్నుయాన్‌మాసం దణ్డ్యః స్యాత్ ప్రాణితాड़నే । ధాన్యం దశభ్యః కుమ్భేభ్యో హరతోఽభ్యధికం బధః ।। ౨౨౭.

ఇలాంటి వ్యక్తికి నెలరోజుల శిక్ష విధించాలి. ఎవరికైనా ప్రాణహాని కలిగిస్తే, అతడిని మరణదండనకు గురిచేయాలి. పది కుండల కంటే ఎక్కువ ధాన్యం దొంగిలించినవాడికి కూడా మరణశిక్షే విధించాలి.

శేషేఽప్యేకాదశగుణం తస్య దణ్డం ప్రకల్పయేత్ । సువర్ణరజతీదీనాం నృస్త్రీణాం హరణే బధః ।। ౨౨౭.

ఇతర దొంగతనాలకైతే, దొంగిలించిన వస్తువుకి పదకొండు రెట్లు జరిమానా విధించాలి. బంగారం, వెండి లేదా మహిళలను దొంగిలించినవారికి మరణశిక్షే విధించాలి.

యేన యేన యథాహ్గేన స్తేనో నృషు విచేష్టతే । తత్తదేవ హరేదస్య ప్రత్యాదేశాయ పార్థివః ।। ౨౨౭.

దొంగ ఏ అవయవంతో, ఏ విధంగా దొంగతనం చేసినా, రాజు అతని నుండి అదే వస్తువును తీసుకుని శిక్షించాలి.

బ్రాహ్మణః శాకధాన్యాది అల్పం గృహ్ణన్న దోషబాక్ । గోదేవార్థం హరంశ్చాపి హన్యాద్దుష్టం బధోద్యతం ।। ౨౨౭.

బ్రాహ్మణుడు కొద్దిగా కూరగాయలు లేదా ధాన్యం తీసుకున్నా తప్పు కాదు. కానీ పశువుల కోసం లేదా దేవతల కోసం దొంగతనం చేసినవాడు, చెడ్డ మనసుతో ఉంటే, దురుద్దేశంతో ఉన్నాడని తెలిసినపుడు అతడిని హతమార్చాలి.

గృహక్షేత్రాపహర్త్తారం తథా పత్న్యభిగామినం । అగ్నినదం గరదం హన్యాత్తథా చాభ్యుద్యతాయుధం ।। ౨౨౭.

ఇల్లు లేదా పొలం దొంగిలించేవాడిని, పరస్త్రీని ఆశించే వాడిని, గింజ పెట్టేవాడిని, విషం ఇచ్చేవాడిని, ఆయుధంతో బెదిరించే వాడిని — వీరిని హత్య చేయాలి.

రాజా గవాభివారాద్యం హన్యాచ్చైవాతతాయినః । పరస్త్రియం న భాషేత ప్రతిషిద్ధో విశేన్న హి ।। ౨౨౭.౪౦ అదణ్డ్యా స్త్రీ భవేద్రాజ్ఞా వరయన్తీ పతిం స్వయం। ఉత్తమాం సేవమానః స్త్రీం జఘన్యో బధమర్హతి ।। ౨౨౭.

పశువులను దొంగిలించేందుకు దాడి చేసే వారిని రాజు శిక్షించాలి. పరస్త్రీతో మాట్లాడకూడదు, అనుమతి లేకుండా ఆమె ఇంట్లోకి వెళ్లకూడదు.

భర్త్తారం లఙ్‌ఘయేద్యా తాం శ్వభిః సఙ్ఘాతయేత్ స్థిరం । సవర్ణదూషితాం కుర్య్యాత్ పిణ్డమాత్రోపజీవినీం ।। ౨౨౭.

భర్తను అవమానించిన భార్యను కుక్కల చేత వదిలించాలి. తన జాతిలోని వాడి వల్ల అపవిత్రురాలైనదాన్ని కేవలం భిక్షతోనే జీవించేటట్లు చేయాలి.

జ్యాయసా దూషితా నారీ ముణ్డనం సమవాప్నుయాత్ । వైశ్యాగమే తు విప్రస్య క్షత్రియస్యాన్త్యజాగమే ।। ౨౨౭.

ఎవరైనా పెద్దవాడి వల్ల అపవిత్రురాలైతే, ఆ స్త్రీ తల ముండన చేయాలి. బ్రాహ్మణుడు వైశ్యుని వల్ల, క్షత్రియుడు చండాలుని వల్ల అపవిత్రుడైతే...

క్షత్రియః ప్రథమం వైశ్యో దణ్డ్యః శద్రాగమే భవేత్ । గుహీత్వా వేతనం వేశ్యా లోభాదన్యత్ర గచ్ఛతి ।। ౨౨౭.

క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు శూద్ర స్త్రీతో అనుచిత సంబంధం కలిగి ఉంటే మొదటగా శిక్షించాలి. ఒక వేశ్య, తాను తీసుకున్న పారితోషికాన్ని దాచిపెట్టి, లోభంతో ఇంకెక్కడికైనా వెళితే,

వేతనన్ద్విగుణం దద్యాద్దణ్డఞ్చ ద్విగుణం తథా। భార్యా పుత్రాశ్చ దాసాశ్చ శిష్యో భ్రాతా చ సోదరః ।। ౨౨౭.

ఆమె రెండు రెట్లు పారితోషికం తిరిగి ఇవ్వాలి, అలాగే రెండు రెట్లు జరిమానా కూడా చెల్లించాలి. భార్య, కుమారులు, దాసులు, శిష్యుడు, సోదరుడు కూడా,

కృతాపరాధాస్తాడ్యాః స్యూ రజ్వా వేణుదలేన వా । పృష్టేన మస్తకే హన్యాచ్చౌరస్యాప్నోతి కిల్విషం ।। ౨౨౭.

వారు తప్పు చేస్తే వారిని తాడుతో లేదా పలుచని కర్రతో కొట్టవచ్చు. కానీ వీరి వెనక భాగంలో లేదా తలపై కొడితే, కొట్టినవాడు దొంగ చేసిన పాపాన్ని పొందుతాడు.

రక్షాస్వధికృతైర్యస్తు ప్రజాఽత్యర్థం విలుప్యతే । తేషాం సర్వస్వమాదాయ రాజా కుర్య్యాన్ ప్రవాసనం ।। ౨౨౭.

రక్షణ కోసం నియమించబడినవారు ప్రజలను అధికంగా బాధిస్తే, రాజు వారి సర్వస్వాన్ని తీసుకుని, వారిని దేశ 밖కు పంపించాలి.

యే నియుక్తాః స్వకార్యేషుహన్యుః కార్యాణి కర్మిణాం । నిర్ఘృణాః క్రూరమనసస్తాన్నిః స్వాన్ కారయేన్నృప ।। ౨౨౭.

తమ పనుల్లో నియమించబడి, ఇతరుల పనులు నిర్లక్ష్యంగా వదిలేసి, దయలేని హృదయంతో క్రూరంగా ప్రవర్తించే వారిని రాజు తప్పక తమ పనులు చేయించాలి.

అమాత్యః ప్రాడ్‌వివాకో వా యః కుర్య్యాత్ కార్య్యమన్యథా । తస్య సర్వస్వమాదాయ తం రాజా విప్రవాసయేత్ ।। ౨౨౭.

మంత్రి లేదా న్యాయాధికారి తన విధిని తప్పుగా నిర్వహిస్తే, రాజు అతని సర్వస్వాన్ని తీసుకొని, దేశ 밖కు పంపించాలి.