అగ్నిపురాణమ్

వస్త్రాదికస్య ధర్మ్మజ్ఞ తథా ధర్మో న హీయతే । యో నిక్షేపం ఘాతయతి యశ్చానిక్షిప్య యాచతే ।। ౨౨౭.

ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, వస్త్రాదులు మొదలైన వాటికీ ఇదే ధర్మం వర్తిస్తుంది. ధర్మం తగ్గదు. ఎవడు నిక్షేపాన్ని నాశనం చేస్తాడో, ఎవడు పెట్టని వస్తువు కోసం అడుగుతాడో —

తావుభౌ చౌరవచ్ఛాస్యౌ దణ్డ్యౌ వా ద్విగుణం దమం । అజ్ఞానాద్యః పుమాన్ కుర్య్యాత్ పరద్రవ్యస్య విక్రయం ।। ౨౨౭.

ఇద్దరూ దొంగల్లా శిక్షించబడాలి, ఇద్దరూ రెండింతలు జరిమానా చెల్లించాలి. ఎవడైనా తెలియకపోయినా, ఇతరుల వస్తువును అమ్మితే అతడికి ఇదే శిక్ష.

నిర్ద్దోషో జ్ఞానపూర్వన్తు చౌరవద్దణ్డమర్హతి

ఎవరైనా తప్పు చేయని వారు అయినా, తెలిసే చేసి ఉంటే, దొంగలతో సమానంగా శిక్షించాలి.

మూల్యమాదాయ యః శిల్పం న దద్యాద్ దణ్డ్య ఏవ సః ।। ౨౨౭.౧౧ ప్రతిశ్రుత్యాప్రదాతారం సువర్ణం దణ్డయేన్నృపః । భృతి గృహ్య న కుర్య్యాద్యః కర్మాష్టౌ కృష్ణలా దమః ।। ౨౨౮.

ఎవరైనా పారితోషికం తీసుకుని పని చేయకపోతే, అతడిని తప్పక శిక్షించాలి.

అకాలే తు త్యజన్ భృత్యం దణ్డ్యః స్యాత్తావదేవ తు । క్రీత్వా విక్రీయ వా కిఞ్చిద్యస్యేహానుశయో భవేత్ ।। ౨౨౮.

సరైన సమయం కాకముందే పనివాడిని తొలగిస్తే, ఎంతవరకు తప్పు జరిగిందో అంతవరకు శిక్షించాలి. కొనుగోలు లేదా అమ్మకంలో మనసు మారితే—

సోఽన్తర్దశాహాత్తత్స్వామీ దద్యాచ్చైవాదదీత చ । పరేణ తు దశాహస్య నాదద్యాన్నైవ దాపయేత్ ।। ౨౨౮.

పది రోజుల్లోపే యజమాని వస్తువును తిరిగి ఇవ్వవచ్చు లేదా తీసుకోవచ్చు. కానీ పది రోజులు దాటి పోయిన తర్వాత తిరిగి తీసుకోవడం లేదా ఇవ్వించడం జరగకూడదు.

దత్తాప్యదత్తా సా సస్య రాజ్ఞా దణ్డ్యః శతద్వయం । ప్రదాయ కన్యాం యోఽన్యస్మై పునస్తాం సమ్ప్రయచ్ఛతి ।। ౨౨౭.

పెళ్లికూతురిని ఇచ్చినా, ఇంకా అప్పగించకపోయినా, మరొకరికి మళ్లీ ఇస్తే, ఇచ్చినవాడిని రాజు రెండు వందలు జరిమానా వేయాలి.

దణ్డః కార్య్యో నరేన్ద్రేణ తస్యాప్యుత్తమసాహసః । సత్యఙ్‌కారేణ వాచా చ యుక్తం పుణ్యమసంశయం ।। ౨౨౭.

దానికి కూడా రాజు అత్యధికమైన జరిమానా విధించాలి. నిజాయితీగా మాట్లాడితే, నిస్సందేహంగా పుణ్యం కలుగుతుంది.

లుబ్ధోఽన్యత్ర చ విక్రేతా షట్‌శతం దణ్డమర్హతి । దద్యార్ద్ధనుం న యః పాలో గృహీత్వా భక్తవేతనం ।। ౨౨౭.

ఎవరైనా లోభంగా మరెక్కడైనా అమ్మితే, ఆరువందలు జరిమానా విధించాలి. గోపాలుడు భోజనం, జీతం తీసుకుని, అర్ధం విలువైన ధనుస్సు ఇవ్వకపోతే, అతడే తప్పు.

స తు దణ్డ్యః శతం రాజ్ఞా సువర్ణం వాప్యరక్షితా । ధనుఃశతం పరీణా్హో గ్రామస్య తు సమన్తతః ।। ౨౨౮.

అతడిని రాజు వంద జరిమానా లేదా ఒక బంగారు నాణెం విధించాలి. గ్రామానికి చుట్టూ వంద ధనుస్సుల పొడవు మేరే సరిహద్దు.

ద్విగుణం త్రిగుణం వాపి నగరస్య చ కల్పయేత్ । వృతి తత్ర ప్రకుర్వీత యాముష్ట్రో నావలోకయేత్ ।। ౨౨౭.

పట్టణానికి అయితే, రెండింతలు లేదా మూడింతలు నిర్ణయించాలి. అలాంటి సందర్భంలో ఒంటె కాపరి దిగుబడిని పరిశీలించకూడదు.

తత్రాపరివృతే ధాన్యే హింసితే నైవ దణ్డనం । గృహన్తడాగమారామం క్షేత్రం వా భీషయా హరన్ ।। ౨౨౭.

రక్షణ లేకుండా ఉన్న పొలంలో ధాన్యం నష్టపోతే శిక్ష ఉండదు. కానీ ఎవడు బెదిరించి ఇల్లు, తోట లేదా పొలాన్ని తీసుకుంటే—

శతాని పఞ్చ దణ్డ్యః స్యాదజ్ఞానాద్‌ద్విశతోదమః । మర్యాదాభేదకాః సర్వే దణ్డ్యాః ప్రథమసాహసం ।। ౨౨౭.

అతడికి అయిదు వందలు జరిమానా, తెలియకపోతే రెండువందలు జరిమానా వేయాలి. సరిహద్దులు చెరిపే వారందరినీ మొదటి స్థాయి జరిమానాతో శిక్షించాలి.

శతం బ్రాహ్మణమాక్రుశ్య క్షత్రియో దణ్డమర్హతి । వైశ్యశ్చ ద్విశతం రామ శూద్రశ్చ బధమర్హతి ।। ౨౨౭.

బ్రాహ్మణుడిని దూషించిన క్షత్రియుడు వంద జరిమానా, వైశ్యుడు రెండు వందలు, రామా, శూద్రుడు శారీరక శిక్షకు పాత్రుడు.

పఞ్చాశద్‌బ్రాహ్మణో దణ్డ్యః క్షత్రియస్యాభిశంసనే । వైశ్యే వాప్యర్ద్ధపఞ్చాశచ్ఛూద్రే ద్వాదశకో దమః ।। ౨౨౭.

క్షత్రియుడిని దూషించిన బ్రాహ్మణుడు యాభై జరిమానా, వైశ్యునికి అరయాభై, శూద్రునికి పన్నెండు జరిమానా విధించాలి.

క్షత్రియస్యాప్నుయాద్వైశ్యః సాహసం పూర్వమేవ తు । శూద్రః క్షత్రియమాక్రుశ్య జిహ్వాచ్ఛేదనమాప్నుయాత్ ।। ౨౨౮.

వైశ్యుడు క్షత్రియుడిని దూషిస్తే మొదటి స్థాయి జరిమానా పడుతుంది. శూద్రుడు క్షత్రియుడిని దూషిస్తే అతని నాలుక కోయాలి.

ధర్మోపదేశం విప్రాణాం శూద్రః కుర్వంశ్చ దణ్డభాక్ । శ్రుతదేశాదివితథీ దాప్యో ద్విగుణసాహసం ।। ౨౨౭.

బ్రాహ్మణులకు ధర్మోపదేశం చెప్పిన శూద్రుడు శిక్షకు పాత్రుడు. విన్నదానికైనా చూచినదానికైనా అబద్ధపు సాక్ష్యం చెప్పినవాడు రెండింతలు అత్యధిక జరిమానా చెల్లించాలి.

ఉత్తమః సాహసస్తస్య యః పాపైరుత్తమాన్ క్షిపేత్ । ప్రమాదాద్యైర్మయా ప్రోక్తం ప్రీత్యా దణ్డార్ద్ధమర్హతి ।। ౨౨౭.

పుణ్యులపై చెడ్డ మాటలు చెప్పినవాడు అత్యధిక జరిమానా చెల్లించాలి. కాని అపరాధంగా లేదా ప్రేమతో చేసినట్లయితే, నేను చెప్పిన ప్రకారం అర్ధ జరిమానా చెల్లించాలి.

మాతరం పితరం జ్యేష్ఠం భ్రాతరం శ్వశురం గురుం । ఆక్షారయఞ్ఛతం దణ్డ్యః పన్థానం చాదదద్‌గురోః ।। ౨౨౭.

తల్లి, తండ్రి, పెద్ద అన్న, మామ, గురువును దూషించినవాడు, లేదా గురువు దారిని తీసుకున్నవాడు వంద జరిమానా చెల్లించాలి.

అన్త్యజాతిర్ద్విజాతిన్తు యేనాఙ్గేనాపరాధ్నుయాత్ । తదేవచ్ఛేదయేత్తస్య క్షిప్రమేవావిచారయన్ ।। ౨౨౭.

కనిష్ఠ జాతికి చెందినవాడు అయినా, ద్విజుడు అయినా, ఏ అవయవంతోనైనా తప్పు చేసినప్పుడు, రాజు ఆ అవయవాన్ని వెంటనే విచారణ లేకుండా తొలగించాలి.

అవనిష్ఠీవతో దర్పాద్‌ ద్వావోష్ఠౌ ఛేదయేన్నృపః । అపమూత్రయతో మేఢ్రమపశబ్దయతో గుదం ।। ౨౨౭.

ఎవరైనా అహంకారంతో నేలపై ఉమ్మితే, రాజు వారి రెండు పెదవులను తొలగించాలి. ఎవరైనా బహిరంగంగా మూత్రవిసర్జన చేస్తే, వారి లింగాన్ని తొలగించాలి. అసభ్య పదాలు మాట్లాడితే, వారి గుదాన్ని తొలగించాలి.

ఉత్కృష్టాసనసంస్థస్య నీచస్యాధోనికృన్తనం । యో యదఙ్గం చ రుజయేత్తదఙ్గన్తస్య కర్త్తయేత్ ।। ౨౨౭.

ఒక దిగువ వ్యక్తి ఉన్నత స్థానంలో కూర్చుంటే, అతని కాళ్లు కత్తిరించాలి; మరియు ఏ అవయవం హానికరంగా ఉంటే, ఆ అవయవాన్ని కత్తిరించాలి.

అర్ద్ధపాదకరాః కార్యా గోగజాశ్వోష్ట్రఘాతకాః । వృక్షన్తు విఫలం కృత్త్వా సువర్ణ దణ్డమర్హతి ।। ౨౨౭.

గొర్రెలను, ఏనుగులను, గుర్రాలను లేదా ఒంటళ్లను చంపే వారు, వారి పాదాలు మరియు చేతులలో అర్ధం కత్తిరించాలి; ఫలములేని చెట్టును నాశనం చేసే వారు, బంగారంలో జరిమానా చెల్లించాలి.

ద్విగుణం దాప్యేచ్ఛిన్నే పథి సీమ్ని జలాశయే । ద్రవ్యాణి యో హరేద్యస్య జ్ఞానతోఽజ్ఞానతోఽపి వా ।। ౨౨౭.

ఒకరు రహదారిలో, సరిహద్దులో లేదా నీటి నిల్వలో ఆస్తిని చోరీ చేస్తే లేదా నష్టం కలిగిస్తే, అతను ద్విగుణంగా విలువ చెల్లించాలి, తెలిసి లేదా తెలియక.

స సస్యోత్పాద్య తుష్టిన్తు రాజ్ఞే దద్యాత్తతో దమం । యస్తు రజ్జుం ఘటం కూపాద్ధరేచ్ఛిన్ద్యాచ్చ తాం ప్రపాం ।। ౨౨౭.

అతను రాజుకు పొందిన ఉత్పత్తి లేదా లాభాన్ని ఇవ్వాలి, తరువాత నిర్దేశించిన శిక్షను చెల్లించాలి; ఒకరు బావిలో నుండి కండరాన్ని లేదా పాత్రను తీసుకుంటే, లేదా ప్రజా నీటి మూలం యొక్క కండరాన్ని కట్ చేస్తే,

స దణ్డం ప్రాప్నుయాన్‌మాసం దణ్డ్యః స్యాత్ ప్రాణితాड़నే । ధాన్యం దశభ్యః కుమ్భేభ్యో హరతోఽభ్యధికం బధః ।। ౨౨౭.

ఇలాంటి వ్యక్తికి నెలరోజుల శిక్ష విధించాలి. ఎవరికైనా ప్రాణహాని కలిగిస్తే, అతడిని మరణదండనకు గురిచేయాలి. పది కుండల కంటే ఎక్కువ ధాన్యం దొంగిలించినవాడికి కూడా మరణశిక్షే విధించాలి.

శేషేఽప్యేకాదశగుణం తస్య దణ్డం ప్రకల్పయేత్ । సువర్ణరజతీదీనాం నృస్త్రీణాం హరణే బధః ।। ౨౨౭.

ఇతర దొంగతనాలకైతే, దొంగిలించిన వస్తువుకి పదకొండు రెట్లు జరిమానా విధించాలి. బంగారం, వెండి లేదా మహిళలను దొంగిలించినవారికి మరణశిక్షే విధించాలి.

యేన యేన యథాహ్గేన స్తేనో నృషు విచేష్టతే । తత్తదేవ హరేదస్య ప్రత్యాదేశాయ పార్థివః ।। ౨౨౭.

దొంగ ఏ అవయవంతో, ఏ విధంగా దొంగతనం చేసినా, రాజు అతని నుండి అదే వస్తువును తీసుకుని శిక్షించాలి.

బ్రాహ్మణః శాకధాన్యాది అల్పం గృహ్ణన్న దోషబాక్ । గోదేవార్థం హరంశ్చాపి హన్యాద్దుష్టం బధోద్యతం ।। ౨౨౭.

బ్రాహ్మణుడు కొద్దిగా కూరగాయలు లేదా ధాన్యం తీసుకున్నా తప్పు కాదు. కానీ పశువుల కోసం లేదా దేవతల కోసం దొంగతనం చేసినవాడు, చెడ్డ మనసుతో ఉంటే, దురుద్దేశంతో ఉన్నాడని తెలిసినపుడు అతడిని హతమార్చాలి.