అగ్నిపురాణమ్

జగద్వ్యాప్నోతి వై చారైరతో రాజా సమీరణః । దోషనిగ్రహకారిత్వాద్రాజా వైవస్వతః ప్రభుః ।। ౨౨౬.

రాజు తన గూఢచారులతో ప్రపంచమంతా వ్యాపిస్తాడు, అందుకే అతడు గాలిలా ఉంటాడు. దోషాలను నశింపజేసే రాజు వైవస్వతుడిలా ప్రభువవుతాడు.

యదా దహతి దుర్బుద్ధిం తదా భవతి పావకః । యదా దానం ద్విజాతిభ్యా దద్యాత్ తస్మాద్ధనేశ్వరః ।। ౨౨౬.

దుష్టులను కాల్చినప్పుడు అతడు అగ్నిలా ఉంటాడు. ద్విజులకు దానం చేసినప్పుడు ధనాధిపతిగా మారతాడు.

ధనధారాప్రవర్షిత్వాద్దేవాదౌ వరుణః స్మృతః । క్షమయా ధారయంల్లోకాన్ పార్యివః పార్థివో భవేత్ ।। ౨౨౬.

ధనాన్ని వర్షించినందున దేవతల్లో వరుణుడని పిలుస్తారు. సహనంతో లోకాలను పోషిస్తూ, భూమిపుత్రుడు వానదేవుడిలా ఉంటాడు.

పుష్కర ఉవాచ దణ్డప్రణయనం వక్ష్యే యేన రాజ్ఞః పరా గతిః । త్రియవం కృష్ణలం విద్ధి మాషస్తత్‌పఞ్చకం భవేత్ ।। ౨౨౭.

పుష్కరుడు ఇలా అన్నాడు — రాజు పరమగతిని పొందే విధంగా శిక్షను విధించే విధానాన్ని చెప్పుతాను. మూడు యవాలు ఒక కృష్ణళం, ఐదు కృష్ణళాలు ఒక మాషం అవుతాయని తెలుసుకో.

కృష్ణలానాం తథా షష్ట్యా౧ కర్షార్ద్ధం రామ కీర్త్తితం । సువర్ణశ్చ వినిర్ద్దిష్టో రామ షోడశమాషకః ।। ౨౨౭.

అరవై కృష్ణళాలు అర కర్షం అవుతాయని, పదహారు మాషాలు ఒక సువర్ణమని, ఓ రామా, గుర్తుంచుకో.

నిష్కః సువర్ణాశ్చత్వారో ధరణం దశభిస్తు తైః । తామ్రరూప్యసువర్ణానాం మానమేతత్ ప్రకీర్త్తింతం ।। ౨౨౭.

నాలుగు సువర్ణాలు ఒక నిష్కం, వాటిలో పది కలిస్తే ఒక ధరణం అవుతుంది. ఇంతే తామ్రం, రజతం, సువర్ణానికి కొలతగా నిర్ణయించబడింది.

మధ్యమః పఞ్చ విజ్ఞేయః సహస్రమపి చోత్తమ । చౌరైరమూషితో యస్తు మూషితోఽస్మీతి భాషతే ।। ౨౨౭.

మధ్యమ శిక్ష అయిదు, ఉత్తమ శిక్ష వెయ్యి. దొంగలు దోచినప్పుడు 'నన్ను దోచారు' అని చెప్పినవాడు —

తత్‌ప్రదాతరి భూపాలే స దణ్డ్యస్తావదేవ తు । యో యావద్విపరీతార్థం మిథ్యా వా యో వదేత్తు తం ।। ౨౨౭.

రాజు ఆ వస్తువును తిరిగి ఇచ్చినట్లయితే, అతడికి తగినంత శిక్ష విధించాలి. కాని ఎవడు అబద్ధంగా, లేదా వ్యతిరేక ఉద్దేశంతో మాట్లాడితే —

కూటసాక్ష్యన్తు కుర్వాణాంస్త్రీన్ వర్ణాంశ్చ ప్రదాపయేత్ ।। ౨౨౭.

అటువంటి వారికి, అబద్ధ సాక్ష్యమిచ్చినవారికి మూడు రెట్లు ముడుపు చెల్లించాలి.

వివాసయేద్ బ్రాహ్మణన్తు భోజ్యో విధిర్న్న హీరితః । నిక్షేపస్య సమం మూల్యం దణ్డ్యో నిక్షేపభుక్ తథా ।। ౨౨౭.

బ్రాహ్మణుడిని దేశనుండి పంపించాలి, కానీ అన్నం మాత్రం తీయకూడదు — ఇదే నియమం. నిక్షేపాన్ని దుర్వినియోగం చేసినవాడు, ఆ మొత్తం విలువంతా జరిమానా చెల్లించాలి.

వస్త్రాదికస్య ధర్మ్మజ్ఞ తథా ధర్మో న హీయతే । యో నిక్షేపం ఘాతయతి యశ్చానిక్షిప్య యాచతే ।। ౨౨౭.

ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, వస్త్రాదులు మొదలైన వాటికీ ఇదే ధర్మం వర్తిస్తుంది. ధర్మం తగ్గదు. ఎవడు నిక్షేపాన్ని నాశనం చేస్తాడో, ఎవడు పెట్టని వస్తువు కోసం అడుగుతాడో —

తావుభౌ చౌరవచ్ఛాస్యౌ దణ్డ్యౌ వా ద్విగుణం దమం । అజ్ఞానాద్యః పుమాన్ కుర్య్యాత్ పరద్రవ్యస్య విక్రయం ।। ౨౨౭.

ఇద్దరూ దొంగల్లా శిక్షించబడాలి, ఇద్దరూ రెండింతలు జరిమానా చెల్లించాలి. ఎవడైనా తెలియకపోయినా, ఇతరుల వస్తువును అమ్మితే అతడికి ఇదే శిక్ష.

నిర్ద్దోషో జ్ఞానపూర్వన్తు చౌరవద్దణ్డమర్హతి

ఎవరైనా తప్పు చేయని వారు అయినా, తెలిసే చేసి ఉంటే, దొంగలతో సమానంగా శిక్షించాలి.

మూల్యమాదాయ యః శిల్పం న దద్యాద్ దణ్డ్య ఏవ సః ।। ౨౨౭.౧౧ ప్రతిశ్రుత్యాప్రదాతారం సువర్ణం దణ్డయేన్నృపః । భృతి గృహ్య న కుర్య్యాద్యః కర్మాష్టౌ కృష్ణలా దమః ।। ౨౨౮.

ఎవరైనా పారితోషికం తీసుకుని పని చేయకపోతే, అతడిని తప్పక శిక్షించాలి.

అకాలే తు త్యజన్ భృత్యం దణ్డ్యః స్యాత్తావదేవ తు । క్రీత్వా విక్రీయ వా కిఞ్చిద్యస్యేహానుశయో భవేత్ ।। ౨౨౮.

సరైన సమయం కాకముందే పనివాడిని తొలగిస్తే, ఎంతవరకు తప్పు జరిగిందో అంతవరకు శిక్షించాలి. కొనుగోలు లేదా అమ్మకంలో మనసు మారితే—

సోఽన్తర్దశాహాత్తత్స్వామీ దద్యాచ్చైవాదదీత చ । పరేణ తు దశాహస్య నాదద్యాన్నైవ దాపయేత్ ।। ౨౨౮.

పది రోజుల్లోపే యజమాని వస్తువును తిరిగి ఇవ్వవచ్చు లేదా తీసుకోవచ్చు. కానీ పది రోజులు దాటి పోయిన తర్వాత తిరిగి తీసుకోవడం లేదా ఇవ్వించడం జరగకూడదు.

దత్తాప్యదత్తా సా సస్య రాజ్ఞా దణ్డ్యః శతద్వయం । ప్రదాయ కన్యాం యోఽన్యస్మై పునస్తాం సమ్ప్రయచ్ఛతి ।। ౨౨౭.

పెళ్లికూతురిని ఇచ్చినా, ఇంకా అప్పగించకపోయినా, మరొకరికి మళ్లీ ఇస్తే, ఇచ్చినవాడిని రాజు రెండు వందలు జరిమానా వేయాలి.

దణ్డః కార్య్యో నరేన్ద్రేణ తస్యాప్యుత్తమసాహసః । సత్యఙ్‌కారేణ వాచా చ యుక్తం పుణ్యమసంశయం ।। ౨౨౭.

దానికి కూడా రాజు అత్యధికమైన జరిమానా విధించాలి. నిజాయితీగా మాట్లాడితే, నిస్సందేహంగా పుణ్యం కలుగుతుంది.

లుబ్ధోఽన్యత్ర చ విక్రేతా షట్‌శతం దణ్డమర్హతి । దద్యార్ద్ధనుం న యః పాలో గృహీత్వా భక్తవేతనం ।। ౨౨౭.

ఎవరైనా లోభంగా మరెక్కడైనా అమ్మితే, ఆరువందలు జరిమానా విధించాలి. గోపాలుడు భోజనం, జీతం తీసుకుని, అర్ధం విలువైన ధనుస్సు ఇవ్వకపోతే, అతడే తప్పు.

స తు దణ్డ్యః శతం రాజ్ఞా సువర్ణం వాప్యరక్షితా । ధనుఃశతం పరీణా్హో గ్రామస్య తు సమన్తతః ।। ౨౨౮.

అతడిని రాజు వంద జరిమానా లేదా ఒక బంగారు నాణెం విధించాలి. గ్రామానికి చుట్టూ వంద ధనుస్సుల పొడవు మేరే సరిహద్దు.

ద్విగుణం త్రిగుణం వాపి నగరస్య చ కల్పయేత్ । వృతి తత్ర ప్రకుర్వీత యాముష్ట్రో నావలోకయేత్ ।। ౨౨౭.

పట్టణానికి అయితే, రెండింతలు లేదా మూడింతలు నిర్ణయించాలి. అలాంటి సందర్భంలో ఒంటె కాపరి దిగుబడిని పరిశీలించకూడదు.

తత్రాపరివృతే ధాన్యే హింసితే నైవ దణ్డనం । గృహన్తడాగమారామం క్షేత్రం వా భీషయా హరన్ ।। ౨౨౭.

రక్షణ లేకుండా ఉన్న పొలంలో ధాన్యం నష్టపోతే శిక్ష ఉండదు. కానీ ఎవడు బెదిరించి ఇల్లు, తోట లేదా పొలాన్ని తీసుకుంటే—

శతాని పఞ్చ దణ్డ్యః స్యాదజ్ఞానాద్‌ద్విశతోదమః । మర్యాదాభేదకాః సర్వే దణ్డ్యాః ప్రథమసాహసం ।। ౨౨౭.

అతడికి అయిదు వందలు జరిమానా, తెలియకపోతే రెండువందలు జరిమానా వేయాలి. సరిహద్దులు చెరిపే వారందరినీ మొదటి స్థాయి జరిమానాతో శిక్షించాలి.

శతం బ్రాహ్మణమాక్రుశ్య క్షత్రియో దణ్డమర్హతి । వైశ్యశ్చ ద్విశతం రామ శూద్రశ్చ బధమర్హతి ।। ౨౨౭.

బ్రాహ్మణుడిని దూషించిన క్షత్రియుడు వంద జరిమానా, వైశ్యుడు రెండు వందలు, రామా, శూద్రుడు శారీరక శిక్షకు పాత్రుడు.

పఞ్చాశద్‌బ్రాహ్మణో దణ్డ్యః క్షత్రియస్యాభిశంసనే । వైశ్యే వాప్యర్ద్ధపఞ్చాశచ్ఛూద్రే ద్వాదశకో దమః ।। ౨౨౭.

క్షత్రియుడిని దూషించిన బ్రాహ్మణుడు యాభై జరిమానా, వైశ్యునికి అరయాభై, శూద్రునికి పన్నెండు జరిమానా విధించాలి.

క్షత్రియస్యాప్నుయాద్వైశ్యః సాహసం పూర్వమేవ తు । శూద్రః క్షత్రియమాక్రుశ్య జిహ్వాచ్ఛేదనమాప్నుయాత్ ।। ౨౨౮.

వైశ్యుడు క్షత్రియుడిని దూషిస్తే మొదటి స్థాయి జరిమానా పడుతుంది. శూద్రుడు క్షత్రియుడిని దూషిస్తే అతని నాలుక కోయాలి.

ధర్మోపదేశం విప్రాణాం శూద్రః కుర్వంశ్చ దణ్డభాక్ । శ్రుతదేశాదివితథీ దాప్యో ద్విగుణసాహసం ।। ౨౨౭.

బ్రాహ్మణులకు ధర్మోపదేశం చెప్పిన శూద్రుడు శిక్షకు పాత్రుడు. విన్నదానికైనా చూచినదానికైనా అబద్ధపు సాక్ష్యం చెప్పినవాడు రెండింతలు అత్యధిక జరిమానా చెల్లించాలి.

ఉత్తమః సాహసస్తస్య యః పాపైరుత్తమాన్ క్షిపేత్ । ప్రమాదాద్యైర్మయా ప్రోక్తం ప్రీత్యా దణ్డార్ద్ధమర్హతి ।। ౨౨౭.

పుణ్యులపై చెడ్డ మాటలు చెప్పినవాడు అత్యధిక జరిమానా చెల్లించాలి. కాని అపరాధంగా లేదా ప్రేమతో చేసినట్లయితే, నేను చెప్పిన ప్రకారం అర్ధ జరిమానా చెల్లించాలి.

మాతరం పితరం జ్యేష్ఠం భ్రాతరం శ్వశురం గురుం । ఆక్షారయఞ్ఛతం దణ్డ్యః పన్థానం చాదదద్‌గురోః ।। ౨౨౭.

తల్లి, తండ్రి, పెద్ద అన్న, మామ, గురువును దూషించినవాడు, లేదా గురువు దారిని తీసుకున్నవాడు వంద జరిమానా చెల్లించాలి.