అగ్నిపురాణమ్

ఘృతం సుగన్ధి భవతి దుగ్ధైః క్షిప్తైస్తథా యవైః । భోజ్యస్య కల్పనైవం స్యాద్‌గన్ధముక్తిః ప్రదర్శ్యతే ।। ౨౨౪.

పాలూ, యవలతో కలిపిన నెయ్యి సువాసన కలిగి ఉంటుంది; ఇలాగే భోజనం తయారు చేసినప్పుడు మంచి వాసన వస్తుంది.

శౌచమాచమనం రామ తథైవ చ విరేచనం । భావనా చైవ పాకశ్చ బోధనం ధూపనన్తథా ।। ౨౨౪.

శౌచం, ఆచమనము, అలాగే విరేచనం, ధ్యానం, వంట, మేల్కొలుపు, ధూపం కూడా, రామా.

వాసనఞ్చైవ నిర్ద్దిష్టం కర్మ్మాష్టకమిదం స్మృతం । కపిత్థవిల్వజమ్వామ్రకరవీరకపల్లబైః ।। ౨౨౪.

వాసన కూడా చెప్పబడింది; ఇవే ఎనిమిది విధులుగా గుర్తించాలి; కపిత్థం, బిల్వం, మామిడి, కరవీరా ఆకులతో కలిపి.

కృత్వోదకన్తు యద్‌ద్రవ్యం శౌవితం శౌచనన్తు తత్ । తేషామభావే శౌచన్తు మృగదర్పామ్భసా భవేత్ ।। ౨౨౪.

నీటితో శుద్ధి చేసిన పదార్థమే పవిత్రంగా భావించాలి; అవి లేకపోతే మృగదర్పపు నీటితో శౌచం చేయాలి.

సరలం దేవకాష్ఠఞ్చ౮ కర్పూరం కాన్తయా సహ । బాలః కున్దురుకశ్చైవ గుగ్గులుః శ్రీనివాసకః ।। ౨౨౪.

సరళ, దేవదారు, కర్పూరం, కుంద, బాల, కుందురుక, గుగ్గులు, శ్రీనివాసకా కలిపి.

సహ సర్జరసేనైవం ధూపద్రవ్యైకవింశతిః । ధూపద్రవ్యగణాదస్మాదేకవింశాద్యథేచ్ఛయా ।। ౨౨౪.

సర్జరసంతో కలిపి ఇలా ఇరవై ఒక ధూపద్రవ్యాలు; వీటిలో ఏవైనా కావాలనుకున్నంత తీసుకోవచ్చు.

ద్వే ద్వే ద్రవ్యే సమాదాయ సర్జభాగైర్న్నియోజయేత్ । నఖపిణ్యాకమలయైః సంయోజ్య మధునా తథా ।। ౨౨౪.

ప్రతి పదార్థంలో రెండేసి తీసుకుని, సమానంగా సర్జతో కలిపి, నఖం, నువ్వుల పొడి, తేనెతో కలిపి తయారు చేయాలి.

మాసీం సురాఞ్చ కుష్ఠఞ్చ స్నానద్రవ్యాణి నిర్దిశేత్ ।। ౨౨౪.

మాసి, సురా, కుష్ఠం ఇవి స్నానానికి సూచించబడిన పదార్థాలు.

ఏతేభ్యస్తు సమాదాయ ద్రవ్యత్రయమథేచ్ఛయా । మృగదర్పయుతం స్నానం కార్యం కన్దర్పవర్ద్ధనం ।। ౨౨౪.

వీటిలో ఏ మూడు కావాలనుకుంటే తీసుకుని, మృగదర్పం కలిపిన స్నానం చేయాలి, అది ప్రేమను పెంచుతుంది.

త్వఙ్‌మురానలదైస్తుల్యైర్వాలకార్ద్ధసమాయుతైః। స్నానముత్పలగన్ధి స్యాత్ సతైలం కుఙ్కుమాయతే ।। ౨౨౪.

నీలకమలం వాసన కలిగిన నీటిలో, అర భాగం మురా, అనలద, వాలక మరియు ముష్కరసాలు కలిపి, కొంత నూనెతో స్నానం చేస్తే, అది కుంకుమ వాసనతో పరిమళంగా మారుతుంది.

జాతీపుష్పసుగన్ధి స్యాత్ తగరార్ద్ధేన యోజితం । సద్ధ్యామకం స్యాద్వకులైస్తుల్యగన్ధి మనోహరం ।। ౨౨౪.

జాతిపుష్పాల సువాసన, టగరా అర భాగం కలిపితే వస్తుంది. వకులపువ్వులతో కలిపితే, ఆహ్లాదకరమైన, తీయని పరిమళం కలుగుతుంది.

మఞ్జిష్ఠాన్తగరం చోలం త్వచం చవ్యాఘ్రనఖం నఖం । గనధపత్రఞ్చ విన్యస్య గన్ధతైలం భవేచ్ఛుభం ।। ౨౨౪.

మంజిష్ఠ, టగరా, చోళ, దాల్చిన చెక్క, వ్యాఘ్రనఖ, నఖం, గంధపత్రం ఇవన్నీ కలిపితే, ఆ నూనె శుభప్రదమైన పరిమళ నూనెగా మారుతుంది.

తైలం నిపీడితం రామ తిలైః పుష్పాధివాసితైః । వాసనాత్ పుష్పసట్టశం గన్ధేన తు భవేద్ ధ్రువం ।। ౨౨౪.

పువ్వులతో నానబెట్టిన నువ్వులనూనెను, పుష్పాల పరిమళంతో కలిపితే, అది నిస్సందేహంగా పరిమళభరితంగా మారుతుంది.

ఏలాలవఙ్గకక్కోలజాతీఫలనిశాకరాః । జాతీపత్రికయా సార్ద్ధం స్వతన్త్రా ముఖవాసకాః ।। ౨౨౪.

ఏలకులు, లవంగాలు, కాక్కోళ, జాతిపత్రి, జాతిపళ్లు, ఇవన్నీ ఒక్కొక్కటి స్వతంత్రంగా నోటి పరిమళంగా ఉపయోగించవచ్చు.

కర్పూరం కుఙ్కుమం కాన్తా మృగదర్పం హరేణుకం । కక్కోలైలాలవఙ్గఞ్చ జాతీ కోశకమేవ చ ।। ౨౨౪.

కర్పూరం, కుంకుమ, మృగమదం, హరేణుక, కాక్కోళ, ఏలకులు, లవంగాలు, జాతిపత్రి, జాతిపండు ఇవన్నీ కలిపి ఉపయోగిస్తారు.

త్వక్‌పత్రం త్రుటిముస్తౌ చ లతాం కస్తూరికం తథా । కణ్టకాని లవఙ్గస్య ఫలపత్రే చ జాతితః ।। ౨౨౪.

దాల్చిన చెట్టు ఆకులు, ముస్తా వేర్లు, లత, కస్తూరిక, లవంగపు ముల్లు, జాతిపత్రి ఆకులు, జాతిపండు ఇవన్నీ కలిపి వాడతారు.

ముఖే న్యస్తాః సుగన్ధాస్తా ముఖరోగవినాశనాః ।। ౨౨౪.

ఈ పరిమళ ద్రవ్యాలను నోటిలో పెట్టుకుంటే, నోటి వ్యాధులు నశిస్తాయి.

పూగం ప్రక్షాలితం సమ్యక్ పఞ్చపల్లవవారిణా । శక్త్యా తు గుటికాద్రవ్యైర్వాసితం ముఖవాసకం ।। ౨౨౪.

పానసపండు, ఐదు రకాల ఆకుల నీటితో బాగా కడిగి, నోటి పరిమళ ద్రవ్యాలతో కలిపితే, అది మంచి నోటి పరిమళంగా మారుతుంది.

కటుకం దన్తకాష్ఠఞ్చ గోమూత్రే వాసితం త్ర్యహం । కృతఞ్చ పూగవద్రామ ముఖసౌగన్ధికారకం ।। ౨౨౪.

తిత్తిగా ఉండే దంత కట్టెలను, మూడు రోజులు ఆవుపిసినిలో నానబెట్టి, పానసపండు లాగ తయారు చేస్తే, నోటికి పరిమళాన్ని ఇస్తుంది.

త్వక్‌పథ్యయోః సమావంశౌ శశిభాగార్ద్ధసంయుతౌ । నాగవల్లీసమో భాతి ముఖవాసో మనోహరః ।। ౨౨౪.

దాల్చిన చెక్క, హరిద్రా సమాన భాగాలు, వాటి అర భాగం శశిభాగంతో, పానసాకు సమానంగా కలిపితే, అది ఆకర్షణీయమైన నోటి పరిమళంగా మారుతుంది.

ఏవం కుర్య్యాత్ సదా స్త్రీణం రక్షణం పృథివీపతిః । న చాసాం విశ్వసేజ్జాతు పుత్రమాతుర్విశేషతః ।। ౨౨౪.

ఇలా రాజు స్త్రీలను ఎప్పుడూ రక్షించాలి. ముఖ్యంగా వారి కుమారులు, తల్లుల విషయంలో పూర్తిగా నమ్మకపోవాలి.

పుష్కర ఉవాచ రాజపుత్రస్య రక్షా చ కర్త్తవ్యా పృథివీక్షితా । ధర్మార్థ్కామశాస్త్రాణి ధనుర్వేదఞ్చ శిక్షయేత్ ।। ౨౨౫.

పుష్కరుడు ఇలా అన్నాడు: రాజు తన కుమారుని రక్షణను చూసుకోవాలి. ధర్మం, అర్ధం, కామ శాస్త్రాలు, ధనుర్వేదాన్ని కూడా నేర్పించాలి.

శిల్పాని శిక్షయేచ్చైవమాప్తైర్మిథ్యాప్రియంవదైః । శరీరరక్షావ్యాజేన రక్షిణోఽస్య నియోజయేత్ ।। ౨౨౫.

అలాగే, నమ్మకమైన గురువుల ద్వారా కళలు నేర్పించాలి. అబద్ధంగా మాట్లాడేవారు, మోసపూరితంగా ప్రవర్తించేవారు వద్దు. శరీర రక్షణ పేరుతో రక్షకులను నియమించాలి.

న చాస్య సఙ్గో దాతవ్యః క్రుద్ధలుబ్ధవిమానితైః । అశక్యన్తు గుణాధానం కర్త్తు తం బన్ధయేత్ సుఖైః ।। ౨౨౫.

కోపం, లోభం, గర్వం ఉన్నవారితో అతనికి స్నేహం కలిగించకూడదు. మంచి లక్షణాలు ఉన్నవాడు నియంత్రించలేనివాడైతే, సుఖాలు ఇచ్చి అతన్ని కట్టడి చేయాలి.

అధికారేషు సర్వేషు వినీతం వినియోజయేత్ । మృగయాం పానమక్షాంశ్చ రాజ్యనాశం స్త్యజేన్నృపః ।। ౨౨౫.

అన్ని పదవుల్లో వినయంగా ఉన్న కుమారుని నియమించాలి. రాజు వేట, మద్యం, జూదం, రాజ్య నాశనకరమైన పనులను దూరంగా ఉంచాలి.

దివాస్వప్నం వృథాట్యాఞ్చ వాక్పారుష్యం వివర్జయేత్ । నిన్దాఞ్చ దణ్డపారుష్యమర్థదూషణముత్సృజేత్ ।। ౨౨౫.

పగటి నిద్ర, వ్యర్థంగా తిరగడం, కఠినంగా మాట్లాడడం, నింద, కఠిన శిక్షలు, ధనాన్ని దుర్వినియోగం చేయడం వీటిని వదలాలి.

ఆకారాణాం సముచ్ఛేదో దుర్గాదీనామసత్క్రియా । అర్థానాం దూషణం ప్రోక్తం విప్రకీర్ణత్వమేవ చ ।। ౨౨౫.

కోటలు, దుర్గాలు నాశనం చేయడం, వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయడం, ధనాన్ని దుర్వినియోగం చేయడం, వ్యవస్థ లేకపోవడం ఇవన్నీ ఐశ్వర్యానికి నాశనంగా చెప్పబడినవి.

అదేశకాలే యద్దానమపాత్రే దానమేవ చ । అర్థేషు దూషణం ప్రోక్తమసత్కర్మప్రవర్త్తనం ।। ౨౨౫.

సరైన స్థలం, సరైన సమయం కాకుండా, అర్హత లేని వారికి దానం చేయడం, స్వార్థం కోసం దానం చేయడం—all ఇవన్నీ చెడు పనులుగా చెప్పబడ్డాయి, ఇవి ధర్మానికి విరుద్ధంగా మారుస్తాయి.

కామం క్రోధం మదం మానం లోభం దర్పఞ్చ వర్జయేత్ । తతో భృత్యజయఙ్‌కృత్వా పౌరజానపదం జయేత్ ।। ౨౨౫.

కామం, కోపం, మదం, గర్వం, లోభం, అహంకారం—ఇవి అన్నింటినీ వదిలేయాలి. ముందుగా తన సేవకులను జయించి, ఆ తరువాత పట్టణ ప్రజలను, గ్రామ ప్రజలను కూడా జయించాలి.