అగ్నిపురాణమ్

తత్కామితాసు చ స్త్రీసు మధ్యస్థేవ చ లక్ష్యతే । జ్ఞాతమణ్డనకాలాపి న కరోతి చ మణ్డనం ।। ౨౨౪.

ఇతర స్త్రీలు ఆకర్షణకు లోనైతే, మధ్యస్థురాలిని ఇలా గుర్తించవచ్చు: అలంకరణ సమయం తెలిసినా, అలంకారం చేసుకోదు.

దృష్ట్వైవ హృష్టా భవతి వీక్షితే చ పరాఙ్‌ముఖీ ।। ౨౨౪.

దృష్టమాత్రంలోనే ఆమె హర్షంతో ఉప్పొంగుతుంది, చూడగానే ముఖం తిప్పుకుంటుంది.

దృశ్యమానా తథాన్యత్ర దృష్టిం క్షిపతి చఞ్చలాం । తథాప్యుపావర్త్తయితుం నైవ శక్రోత్యశేషతః ।। ౨౨౪.

ఇంకెక్కడైనా చూస్తున్నప్పుడు ఆమె కన్ను చంచలంగా ఎక్కడికో వేస్తుంది, అయినా పూర్తిగా దృష్టిని మళ్లించలేను.

వివృణీతి తథాహ్గాని స్వస్యా గుహ్యాని భార్గవ । గహితఞ్చ తథైవాఙ్గం ప్రయత్నేన నిగూహతి ।। ౨౨౪.

భార్గవా! అలా ఆమె తన అవయవాలు, రహస్యాలను బయటపెడుతుంది, కానీ పట్టుకున్న భాగాన్ని జాగ్రత్తగా దాచిపెడుతుంది.

తద్దర్శనే చ కురుతే వాలాలిడ్గనచుమ్బనం । ఆభాష్యమాణా భవతి సత్యవాక్యా తథైవ చ ।। ౨౨౪.

అతడిని చూసినప్పుడు ఆమె ఆటపాటలు, ఆలింగనం, ముద్దులు ఇస్తుంది; మాట్లాడినప్పుడు నిజాయితీగా సమాధానం ఇస్తుంది.

స్పృష్టా పులకితైరఙ్గైః స్వేదేనైవ చ భజ్యతే । కరోతి చ తథా రామ సులభద్రవ్యయాచనం ।। ౨౨౪.

తనను తాకినప్పుడు ఆమె అవయవాలు పులకరిస్తాయి, చెమటతో తడిపోతుంది; రామా! ఆమె సులభంగా చిన్నపాటి వస్తువులు అడుగుతుంది.

తతః స్వల్పమపి ప్రాప్య కరోతి పరమాం ముదం । నామసఙ్కీర్త్తనాదేవ ముదితా బహు మన్యతే ।। ౨౨౪.

తర్వాత, కొంచెం అయినా దక్కితే ఆమె ఎంతో ఆనందిస్తుంది; తన పేరు పొగిడితే ఎంతో సంతోషంగా భావిస్తుంది.

కరకజాఙ్కాఙ్కితాన్యస్య ఫలాని ప్రేషయత్యపి । తత్ప్రేషితఞ్చ హృదయే విన్యసత్యపి చాదరాత్ ।। ౨౨౪.

తన చేతితో గుర్తు వేసిన పండ్లు అతనికి పంపుతుంది; అతను పంపినదాన్ని ప్రేమతో తన హృదయంపై ఉంచుకుంటుంది.

ఆలిఙ్గనైశ్చ గాత్రాణి లిమ్పతీవామృతేన యా । సుప్తే స్వపిత్యథాదౌ చ తథా తస్య విబుధ్యతే ।। ౨౨౪.

ఆలింగనాలతో అతని శరీరాన్ని అమృతంలా కప్పేస్తుంది; అతను నిద్రిస్తే ఆమె కూడా నిద్రిస్తుంది, మొదటగా అతను లేస్తే ఆమె కూడా లేస్తుంది.

ఉరూ స్పృశతి చాత్యర్థం సుప్తఞ్చైనం విబుధ్యతే । కపిత్థచూర్ణయోగేన తథా దధ్నః స్రజా తథా ।। ౨౨౪.

ఆమె అతని తొడలను ఎక్కువగా తాకుతుంది, అతను నిద్రిస్తే లేపుతుంది; కపిత్థపు పొడి, పెరుగు హారంతో కూడి కూడా అలానే చేస్తుంది.

ఘృతం సుగన్ధి భవతి దుగ్ధైః క్షిప్తైస్తథా యవైః । భోజ్యస్య కల్పనైవం స్యాద్‌గన్ధముక్తిః ప్రదర్శ్యతే ।। ౨౨౪.

పాలూ, యవలతో కలిపిన నెయ్యి సువాసన కలిగి ఉంటుంది; ఇలాగే భోజనం తయారు చేసినప్పుడు మంచి వాసన వస్తుంది.

శౌచమాచమనం రామ తథైవ చ విరేచనం । భావనా చైవ పాకశ్చ బోధనం ధూపనన్తథా ।। ౨౨౪.

శౌచం, ఆచమనము, అలాగే విరేచనం, ధ్యానం, వంట, మేల్కొలుపు, ధూపం కూడా, రామా.

వాసనఞ్చైవ నిర్ద్దిష్టం కర్మ్మాష్టకమిదం స్మృతం । కపిత్థవిల్వజమ్వామ్రకరవీరకపల్లబైః ।। ౨౨౪.

వాసన కూడా చెప్పబడింది; ఇవే ఎనిమిది విధులుగా గుర్తించాలి; కపిత్థం, బిల్వం, మామిడి, కరవీరా ఆకులతో కలిపి.

కృత్వోదకన్తు యద్‌ద్రవ్యం శౌవితం శౌచనన్తు తత్ । తేషామభావే శౌచన్తు మృగదర్పామ్భసా భవేత్ ।। ౨౨౪.

నీటితో శుద్ధి చేసిన పదార్థమే పవిత్రంగా భావించాలి; అవి లేకపోతే మృగదర్పపు నీటితో శౌచం చేయాలి.

సరలం దేవకాష్ఠఞ్చ౮ కర్పూరం కాన్తయా సహ । బాలః కున్దురుకశ్చైవ గుగ్గులుః శ్రీనివాసకః ।। ౨౨౪.

సరళ, దేవదారు, కర్పూరం, కుంద, బాల, కుందురుక, గుగ్గులు, శ్రీనివాసకా కలిపి.

సహ సర్జరసేనైవం ధూపద్రవ్యైకవింశతిః । ధూపద్రవ్యగణాదస్మాదేకవింశాద్యథేచ్ఛయా ।। ౨౨౪.

సర్జరసంతో కలిపి ఇలా ఇరవై ఒక ధూపద్రవ్యాలు; వీటిలో ఏవైనా కావాలనుకున్నంత తీసుకోవచ్చు.

ద్వే ద్వే ద్రవ్యే సమాదాయ సర్జభాగైర్న్నియోజయేత్ । నఖపిణ్యాకమలయైః సంయోజ్య మధునా తథా ।। ౨౨౪.

ప్రతి పదార్థంలో రెండేసి తీసుకుని, సమానంగా సర్జతో కలిపి, నఖం, నువ్వుల పొడి, తేనెతో కలిపి తయారు చేయాలి.

మాసీం సురాఞ్చ కుష్ఠఞ్చ స్నానద్రవ్యాణి నిర్దిశేత్ ।। ౨౨౪.

మాసి, సురా, కుష్ఠం ఇవి స్నానానికి సూచించబడిన పదార్థాలు.

ఏతేభ్యస్తు సమాదాయ ద్రవ్యత్రయమథేచ్ఛయా । మృగదర్పయుతం స్నానం కార్యం కన్దర్పవర్ద్ధనం ।। ౨౨౪.

వీటిలో ఏ మూడు కావాలనుకుంటే తీసుకుని, మృగదర్పం కలిపిన స్నానం చేయాలి, అది ప్రేమను పెంచుతుంది.

త్వఙ్‌మురానలదైస్తుల్యైర్వాలకార్ద్ధసమాయుతైః। స్నానముత్పలగన్ధి స్యాత్ సతైలం కుఙ్కుమాయతే ।। ౨౨౪.

నీలకమలం వాసన కలిగిన నీటిలో, అర భాగం మురా, అనలద, వాలక మరియు ముష్కరసాలు కలిపి, కొంత నూనెతో స్నానం చేస్తే, అది కుంకుమ వాసనతో పరిమళంగా మారుతుంది.

జాతీపుష్పసుగన్ధి స్యాత్ తగరార్ద్ధేన యోజితం । సద్ధ్యామకం స్యాద్వకులైస్తుల్యగన్ధి మనోహరం ।। ౨౨౪.

జాతిపుష్పాల సువాసన, టగరా అర భాగం కలిపితే వస్తుంది. వకులపువ్వులతో కలిపితే, ఆహ్లాదకరమైన, తీయని పరిమళం కలుగుతుంది.

మఞ్జిష్ఠాన్తగరం చోలం త్వచం చవ్యాఘ్రనఖం నఖం । గనధపత్రఞ్చ విన్యస్య గన్ధతైలం భవేచ్ఛుభం ।। ౨౨౪.

మంజిష్ఠ, టగరా, చోళ, దాల్చిన చెక్క, వ్యాఘ్రనఖ, నఖం, గంధపత్రం ఇవన్నీ కలిపితే, ఆ నూనె శుభప్రదమైన పరిమళ నూనెగా మారుతుంది.

తైలం నిపీడితం రామ తిలైః పుష్పాధివాసితైః । వాసనాత్ పుష్పసట్టశం గన్ధేన తు భవేద్ ధ్రువం ।। ౨౨౪.

పువ్వులతో నానబెట్టిన నువ్వులనూనెను, పుష్పాల పరిమళంతో కలిపితే, అది నిస్సందేహంగా పరిమళభరితంగా మారుతుంది.

ఏలాలవఙ్గకక్కోలజాతీఫలనిశాకరాః । జాతీపత్రికయా సార్ద్ధం స్వతన్త్రా ముఖవాసకాః ।। ౨౨౪.

ఏలకులు, లవంగాలు, కాక్కోళ, జాతిపత్రి, జాతిపళ్లు, ఇవన్నీ ఒక్కొక్కటి స్వతంత్రంగా నోటి పరిమళంగా ఉపయోగించవచ్చు.

కర్పూరం కుఙ్కుమం కాన్తా మృగదర్పం హరేణుకం । కక్కోలైలాలవఙ్గఞ్చ జాతీ కోశకమేవ చ ।। ౨౨౪.

కర్పూరం, కుంకుమ, మృగమదం, హరేణుక, కాక్కోళ, ఏలకులు, లవంగాలు, జాతిపత్రి, జాతిపండు ఇవన్నీ కలిపి ఉపయోగిస్తారు.

త్వక్‌పత్రం త్రుటిముస్తౌ చ లతాం కస్తూరికం తథా । కణ్టకాని లవఙ్గస్య ఫలపత్రే చ జాతితః ।। ౨౨౪.

దాల్చిన చెట్టు ఆకులు, ముస్తా వేర్లు, లత, కస్తూరిక, లవంగపు ముల్లు, జాతిపత్రి ఆకులు, జాతిపండు ఇవన్నీ కలిపి వాడతారు.

ముఖే న్యస్తాః సుగన్ధాస్తా ముఖరోగవినాశనాః ।। ౨౨౪.

ఈ పరిమళ ద్రవ్యాలను నోటిలో పెట్టుకుంటే, నోటి వ్యాధులు నశిస్తాయి.

పూగం ప్రక్షాలితం సమ్యక్ పఞ్చపల్లవవారిణా । శక్త్యా తు గుటికాద్రవ్యైర్వాసితం ముఖవాసకం ।। ౨౨౪.

పానసపండు, ఐదు రకాల ఆకుల నీటితో బాగా కడిగి, నోటి పరిమళ ద్రవ్యాలతో కలిపితే, అది మంచి నోటి పరిమళంగా మారుతుంది.

కటుకం దన్తకాష్ఠఞ్చ గోమూత్రే వాసితం త్ర్యహం । కృతఞ్చ పూగవద్రామ ముఖసౌగన్ధికారకం ।। ౨౨౪.

తిత్తిగా ఉండే దంత కట్టెలను, మూడు రోజులు ఆవుపిసినిలో నానబెట్టి, పానసపండు లాగ తయారు చేస్తే, నోటికి పరిమళాన్ని ఇస్తుంది.