అగ్నిపురాణమ్

మ్రియన్నపి న చాదద్యాద్ బ్రాహ్మణేభ్యస్తథా కరం । యస్య రాజ్ఞస్తు విషయే శ్రోత్రియః సీదతి క్షుధా ।। ౨౨౨.

బ్రాహ్మణుల నుండి రాజు, తన ప్రాణం పోతున్నా కూడా పన్ను వసూలు చేయరాదు. రాజ్యం లోని శ్రోత్రియుడు ఆకలితో బాధపడితే —

తస్య సీదతి తద్రాష్ట్రం వ్యాధిదుర్భిక్షతస్తరైః । శ్రుతం వృత్తన్తు విజ్ఞాయ వృత్తిం తస్య ప్రకల్పయేత్ ।। ౨౨౨.

ఆ రాజ్యంలో వ్యాధి, కరువు, అపాయాలు కలుగుతాయి. ఇది తెలిసిన రాజు, ఆ బ్రాహ్మణుని జీవనాన్ని సంరక్షించాలి.

క్షేచ్చ సర్వతస్త్వేనం పితా పుత్రమివౌరసం । సంరక్ష్యమాణో రాజ్ఞా యః కురుతే ధర్మమన్వహం ।। ౨౨౨.

తండ్రి తన స్వంత కుమారుని ఎలా రక్షిస్తాడో, రాజు కూడా అన్ని విధాలా అతన్ని కాపాడాలి. రాజు సంరక్షణలో ఉండి, ప్రతిరోజూ ధర్మాన్ని ఆచరించే వాడు —

తేనాయుర్వర్ద్ధతే రాజ్ఞో ద్రవిణం రాష్ట్రమేవ చ । కర్మ్మ కుర్యుర్న్నరేన్ద్రస్య మాసేనైకఞ్చ౧౦ శిల్పినః ।। ౨౨౨.

అతని వల్ల రాజుకు ఆయుష్షు, ధనం, రాజ్యం పెరుగుతాయి. శిల్పులు రాజు కోసం నెలకు ఒక్కొక్క పనిని చేయాలి.

రాజధర్మాః పుష్కర ఉవాచ వక్ష్యేఽన్తః పురచిన్తాం చ ధర్మాద్యాః పురుషార్థకాః । అన్యోన్యరక్షయా తేషాం సేవా కార్యా స్త్రియా నృపైః ।। ౨౨౪.

పుష్కరుడు చెప్పాడు: ఇప్పుడు అంతఃపురంలో ఉండే విషయాలు, ధర్మాది పురుషార్థాలకు దారి చూపే విధులను చెప్పుతాను. వాటిలో పరస్పర రక్షణ, స్త్రీల సేవను రాజులు తప్పక నిర్వహించాలి.

ధర్మమూలోఽర్థవిటపస్తథా కర్మ్మఫలో మహాన్ । త్రివర్గపాదపస్తత్ర రక్షయా ఫలభాగ్‌ భవేత్ ।। ౨౨౪.

ధర్మమే వేరుకట్టు, ధనం దాని కాండం, కర్మ ఫలం గొప్పది. ఈ త్రివర్గ వృక్షంలో రక్షణ వల్ల ఫలాన్ని పొందవచ్చు.

కామాధీనాః౧ స్త్రియో రామ తదర్థం రత్నసఙ్‌గ్రహః । సేవ్యాస్తా నాతిసేవ్యాస్చ భూభుజా విషయైషిణా ।। ౨౨౪.

స్త్రీలు కామానికి లోబడినవారు, రామా! అందుకే రత్నాలు కూడబెట్టడం అవసరం. రాజు తన రాజ్యాన్ని ఆస్వాదించాలంటే, స్త్రీలను సేవించాలి, కానీ అతిగా కాకూడదు.

దుష్టాన్యాచరతే౪ యా తు నాభినన్దతి తత్కథాం। ఐక్యం ద్విషద్భిర్వ్రజతి గర్వం వహతి చోద్ధతా ।। ౨౨౪.

దుష్ట స్త్రీ తప్పుగా ప్రవర్తిస్తుంది, అలాంటి మాటలను ఇష్టపడదు, శత్రువులతో కలిసిపోతుంది, అహంకారంతో ప్రవర్తిస్తుంది.

చుమ్బితా మార్ష్టి వదనం దత్తన్న బహు మన్యతే । స్వపిత్యాదౌ ప్రసుప్తాపి తథా పశ్చాద్విబుధ్యతే ।। ౨౨౪.

ముద్దిచ్చినప్పుడు ముఖాన్ని తుడుచుకుంటుంది, ఇచ్చిన అన్నాన్ని విలువ చేయదు, మొదట నిద్రపోతుంది, తర్వాత కూడా నిద్రలోనే ఉంటుంది, ఆలస్యంగా మేల్కొంటుంది.

స్పృష్టా ధునోతి గాత్రాణి గాత్రఞ్చ విరుణాద్ధి యా । ఈషచ్ఛృణోతి వాక్యాని ప్రియాణ్యపి పరాఙ్‌ముఖీ ।। ౨౨౪.

తాకినప్పుడు శరీరాన్ని ఊపుతుంది, దూరంగా మళ్లిస్తుంది, ప్రేమగా చెప్పిన మాటలు కూడా తక్కువగా వినిపిస్తుంది, ముఖాన్ని తిప్పుకుంటుంది.

తత్కామితాసు చ స్త్రీసు మధ్యస్థేవ చ లక్ష్యతే । జ్ఞాతమణ్డనకాలాపి న కరోతి చ మణ్డనం ।। ౨౨౪.

ఇతర స్త్రీలు ఆకర్షణకు లోనైతే, మధ్యస్థురాలిని ఇలా గుర్తించవచ్చు: అలంకరణ సమయం తెలిసినా, అలంకారం చేసుకోదు.

దృష్ట్వైవ హృష్టా భవతి వీక్షితే చ పరాఙ్‌ముఖీ ।। ౨౨౪.

దృష్టమాత్రంలోనే ఆమె హర్షంతో ఉప్పొంగుతుంది, చూడగానే ముఖం తిప్పుకుంటుంది.

దృశ్యమానా తథాన్యత్ర దృష్టిం క్షిపతి చఞ్చలాం । తథాప్యుపావర్త్తయితుం నైవ శక్రోత్యశేషతః ।। ౨౨౪.

ఇంకెక్కడైనా చూస్తున్నప్పుడు ఆమె కన్ను చంచలంగా ఎక్కడికో వేస్తుంది, అయినా పూర్తిగా దృష్టిని మళ్లించలేను.

వివృణీతి తథాహ్గాని స్వస్యా గుహ్యాని భార్గవ । గహితఞ్చ తథైవాఙ్గం ప్రయత్నేన నిగూహతి ।। ౨౨౪.

భార్గవా! అలా ఆమె తన అవయవాలు, రహస్యాలను బయటపెడుతుంది, కానీ పట్టుకున్న భాగాన్ని జాగ్రత్తగా దాచిపెడుతుంది.

తద్దర్శనే చ కురుతే వాలాలిడ్గనచుమ్బనం । ఆభాష్యమాణా భవతి సత్యవాక్యా తథైవ చ ।। ౨౨౪.

అతడిని చూసినప్పుడు ఆమె ఆటపాటలు, ఆలింగనం, ముద్దులు ఇస్తుంది; మాట్లాడినప్పుడు నిజాయితీగా సమాధానం ఇస్తుంది.

స్పృష్టా పులకితైరఙ్గైః స్వేదేనైవ చ భజ్యతే । కరోతి చ తథా రామ సులభద్రవ్యయాచనం ।। ౨౨౪.

తనను తాకినప్పుడు ఆమె అవయవాలు పులకరిస్తాయి, చెమటతో తడిపోతుంది; రామా! ఆమె సులభంగా చిన్నపాటి వస్తువులు అడుగుతుంది.

తతః స్వల్పమపి ప్రాప్య కరోతి పరమాం ముదం । నామసఙ్కీర్త్తనాదేవ ముదితా బహు మన్యతే ।। ౨౨౪.

తర్వాత, కొంచెం అయినా దక్కితే ఆమె ఎంతో ఆనందిస్తుంది; తన పేరు పొగిడితే ఎంతో సంతోషంగా భావిస్తుంది.

కరకజాఙ్కాఙ్కితాన్యస్య ఫలాని ప్రేషయత్యపి । తత్ప్రేషితఞ్చ హృదయే విన్యసత్యపి చాదరాత్ ।। ౨౨౪.

తన చేతితో గుర్తు వేసిన పండ్లు అతనికి పంపుతుంది; అతను పంపినదాన్ని ప్రేమతో తన హృదయంపై ఉంచుకుంటుంది.

ఆలిఙ్గనైశ్చ గాత్రాణి లిమ్పతీవామృతేన యా । సుప్తే స్వపిత్యథాదౌ చ తథా తస్య విబుధ్యతే ।। ౨౨౪.

ఆలింగనాలతో అతని శరీరాన్ని అమృతంలా కప్పేస్తుంది; అతను నిద్రిస్తే ఆమె కూడా నిద్రిస్తుంది, మొదటగా అతను లేస్తే ఆమె కూడా లేస్తుంది.

ఉరూ స్పృశతి చాత్యర్థం సుప్తఞ్చైనం విబుధ్యతే । కపిత్థచూర్ణయోగేన తథా దధ్నః స్రజా తథా ।। ౨౨౪.

ఆమె అతని తొడలను ఎక్కువగా తాకుతుంది, అతను నిద్రిస్తే లేపుతుంది; కపిత్థపు పొడి, పెరుగు హారంతో కూడి కూడా అలానే చేస్తుంది.

ఘృతం సుగన్ధి భవతి దుగ్ధైః క్షిప్తైస్తథా యవైః । భోజ్యస్య కల్పనైవం స్యాద్‌గన్ధముక్తిః ప్రదర్శ్యతే ।। ౨౨౪.

పాలూ, యవలతో కలిపిన నెయ్యి సువాసన కలిగి ఉంటుంది; ఇలాగే భోజనం తయారు చేసినప్పుడు మంచి వాసన వస్తుంది.

శౌచమాచమనం రామ తథైవ చ విరేచనం । భావనా చైవ పాకశ్చ బోధనం ధూపనన్తథా ।। ౨౨౪.

శౌచం, ఆచమనము, అలాగే విరేచనం, ధ్యానం, వంట, మేల్కొలుపు, ధూపం కూడా, రామా.

వాసనఞ్చైవ నిర్ద్దిష్టం కర్మ్మాష్టకమిదం స్మృతం । కపిత్థవిల్వజమ్వామ్రకరవీరకపల్లబైః ।। ౨౨౪.

వాసన కూడా చెప్పబడింది; ఇవే ఎనిమిది విధులుగా గుర్తించాలి; కపిత్థం, బిల్వం, మామిడి, కరవీరా ఆకులతో కలిపి.

కృత్వోదకన్తు యద్‌ద్రవ్యం శౌవితం శౌచనన్తు తత్ । తేషామభావే శౌచన్తు మృగదర్పామ్భసా భవేత్ ।। ౨౨౪.

నీటితో శుద్ధి చేసిన పదార్థమే పవిత్రంగా భావించాలి; అవి లేకపోతే మృగదర్పపు నీటితో శౌచం చేయాలి.

సరలం దేవకాష్ఠఞ్చ౮ కర్పూరం కాన్తయా సహ । బాలః కున్దురుకశ్చైవ గుగ్గులుః శ్రీనివాసకః ।। ౨౨౪.

సరళ, దేవదారు, కర్పూరం, కుంద, బాల, కుందురుక, గుగ్గులు, శ్రీనివాసకా కలిపి.

సహ సర్జరసేనైవం ధూపద్రవ్యైకవింశతిః । ధూపద్రవ్యగణాదస్మాదేకవింశాద్యథేచ్ఛయా ।। ౨౨౪.

సర్జరసంతో కలిపి ఇలా ఇరవై ఒక ధూపద్రవ్యాలు; వీటిలో ఏవైనా కావాలనుకున్నంత తీసుకోవచ్చు.

ద్వే ద్వే ద్రవ్యే సమాదాయ సర్జభాగైర్న్నియోజయేత్ । నఖపిణ్యాకమలయైః సంయోజ్య మధునా తథా ।। ౨౨౪.

ప్రతి పదార్థంలో రెండేసి తీసుకుని, సమానంగా సర్జతో కలిపి, నఖం, నువ్వుల పొడి, తేనెతో కలిపి తయారు చేయాలి.

మాసీం సురాఞ్చ కుష్ఠఞ్చ స్నానద్రవ్యాణి నిర్దిశేత్ ।। ౨౨౪.

మాసి, సురా, కుష్ఠం ఇవి స్నానానికి సూచించబడిన పదార్థాలు.

ఏతేభ్యస్తు సమాదాయ ద్రవ్యత్రయమథేచ్ఛయా । మృగదర్పయుతం స్నానం కార్యం కన్దర్పవర్ద్ధనం ।। ౨౨౪.

వీటిలో ఏ మూడు కావాలనుకుంటే తీసుకుని, మృగదర్పం కలిపిన స్నానం చేయాలి, అది ప్రేమను పెంచుతుంది.