శమ్బరేణామ్బుధౌ క్షిప్తోమత్స్యోజగ్రాహ ధీవరః। తం మత్స్యం శమ్బరాయాదాన్మాయావత్యైచ శమ్బరః
శంబరుడు సముద్రంలో పడేసిన ప్రద్యుమ్నుని, ఒక మత్స్యకారుడు చేపగా పట్టుకున్నాడు. ఆ చేపను శంబరుని వద్దకు తీసుకెళ్ళగా, మాయావతి అక్కడే ఉంది.
మాయావతీ మత్స్యమధ్యే దృష్ట్వా స్వం పతిమాదరాత్। పపోష సా తం చోవాచ రతిస్తేఽహం పతిర్మమ
మాయావతి ఆ చేపలో తన భర్తను చూసి, ప్రేమతో పోషించి, 'నేను నీ రతి, నువ్వు నా భర్తవు' అని చెప్పింది.
కామస్త్వం శమ్భునానఙ్గః కృతోహం శమ్బరేణ చ। హృతా న తస్య పత్నీ త్వం మాయాజ్ఞః శమ్బరం జహి
'నువ్వు కామదేవుడు, శివుని చేత అంగవిహీనుడవయ్యావు. నేను శంబరుని చేత అపహరించబడ్డాను, అతనికి భార్యను కాదు. నీవు మాయావిద్యలో నిపుణుడవు, శంబరుని సంహరించు' అని చెప్పింది.
తచ్ఛ్రుత్వా శమ్బరం హత్వా ప్రద్యుమ్నః సహ భార్యయా। మా యావత్యా యయౌ కృష్ణం కృష్ణో హృష్టోఽథ రుక్మిణీ
అది విని, ప్రద్యుమ్నుడు శంబరుని సంహరించి, తన భార్య మాయావతితో కలిసి కృష్ణుని వద్దకు వెళ్ళాడు. కృష్ణుడు, రుక్మిణి ఎంతో ఆనందించారు.
ప్రద్యుమ్నాదనిరుద్వోభూదుషాపతిరుదారధీః। బాణో బలిసుతస్తస్య సుతోషా శోణితం పురమ్
ప్రద్యుమ్నుని నుండి అనిరుద్ధుడు జన్మించాడు, అతడు ఉషకు భర్తగా, మహాత్ముడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. బాణాసురుడు, బలిచక్రవర్తి కుమారుడు, తన కుమార్తె ఉషతో శోణితపురంలో నివసించేవాడు.
తపసా శివపుత్రోఽభూద్ మాయూరధ్వజపాతితః। యుద్ధం ప్రాప్స్యసి బాణ త్వం బాణం తుష్టః శివోభ్యధాత్
తపస్సుతో బాణుడు శివుని కుమారుడిగా, మయూరధ్వజాన్ని ధరించేవాడిగా మారాడు. శివుడు సంతోషించి, 'నీకు యుద్ధం లభిస్తుంది' అని బాణునికి వరమిచ్చాడు.
శివేన క్రీడతీం గౌరీం దృష్ట్వోషా సస్పృహా పతౌ। తామాహ గౌరీ భర్త్తా తే నిశి సుప్తేతి దర్శనాత్
శివునితో గౌరీ ఆడుకుంటుండగా, ఉషకు భర్తపై ఆకాంక్ష కలిగింది. అప్పుడు గౌరీ, 'నీ భర్త రాత్రి నిద్రలో నీకు కనబడతాడు' అని చెప్పింది.
వైశాఖమాసద్వాదశ్యాం పుంసో భర్త్తా భవిష్యతి। గౌర్య్యుక్త హర్షితా చోషా గృహే సుప్తా దదర్శ తమ్
వైశాఖ మాసంలో ద్వాదశి రోజున నీకు భర్త లభిస్తాడు అని గౌరీ చెప్పగా, ఉష ఆనందంతో తన ఇంట్లో నిద్రలో అతన్ని దర్శించింది.
ఆత్మనా సఙ్గతం జ్ఞాత్వా తత్సఖ్యా చిత్రలేఖయా। లిఖితాద్వై చిత్రపటాదనిస్ద్ధం సమానయత్
తన భర్తతో కలయిక తెలిసిన ఉషకు, స్నేహితురాలు చిత్రలేఖ చిత్రపటంపై అతని రూపాన్ని గీయించి, అనిరుద్ధుని నిర్బంధం లేకుండా తీసుకొచ్చింది.
కృష్ణణౌత్రం ద్వారకాతో దుహితా బాణమన్త్రిణః। కుమ్భాణ్డస్యానిరుద్ధోగాద్రరామ హ్యుషయా సహ
కృష్ణుని మనవడు అనిరుద్ధుడు ద్వారక నుండి బయలుదేరి, బాణుని మంత్రి కుమార్తె ఉషతో కలిసి వెళ్లాడు.
బాణధ్వజస్య సమ్పాతై రక్షిభిః స నివేదితః। అనిరుద్ధస్య బాణేన యుద్ధమాసీత్సుదారుణమ్
బాణుని రక్షకులు వారి కలయికను గమనించి, బాణునికి తెలియజేశారు. దాంతో బాణుడు, అనిరుద్ధుని మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది.
శ్రుత్వా తు నారదాత్ కృష్ణః ప్రద్యుమ్నబలభద్రవాన్। గరుడస్థోథ జిత్వాగ్నీఞ్జ్వరం మాహేశ్వరన్తథా
నారదుని ద్వారా విని, కృష్ణుడు ప్రద్యుమ్నుడు, బలరామునితో కలిసి గరుడునిపై ఎక్కి, అగ్ని మరియు మహేశ్వరుని జ్వరాన్ని జయించాడు.
హరిశఙ్కరయోర్యుద్ధం బభూవాథ శరాశరి। నన్దివినాయకస్కన్దముఖాస్తాక్షర్యాదిభిర్జితాః
హరి, శంకరుల మధ్య బాణాల వర్షంతో యుద్ధం జరిగింది. నంది, వినాయకుడు, స్కందుడు మరియు ఇతరులు కృష్ణుని బలగాల చేత ఓడిపోయారు.
జృమ్భితే శఙ్కరే నష్టే జృమ్భణాస్త్రేణ విష్ణునా। ఛిన్నం సహస్త్రం బాహూనాం రుద్రేణాభయమర్థితమ్
విష్ణువు జృంభణాస్త్రంతో శంకరుడు మోహించబడగా, బాణుని వెయ్యి చేతులు కోసివేయబడ్డాయి. రుద్రుడు అభయం కోరగా, అది మంజూరయ్యింది.
విష్ణునా జీవితో బాణో ద్విబాహుః ప్రాబ్రవీచ్ఛివమ్। త్వయా యదభయం దత్తం బాణస్యాస్య మయా చ తత్
విష్ణువు కృపతో బాణుడు ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. ఆ రెండు చేతులవాడు శివుడిని చూచి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ బాణుడికి నీవు ఇచ్చిన భయమేమీ లేకపోవడం, నేను ఇచ్చినదీ అలాగే, ఇక్కడే నిలిచిపోతుంది.'
ఆవయోర్నాస్తి భేదో వై భేదీ నరకమాప్నుయాత్। శివాద్యైః పూజితో విష్ణుః సోనిరుద్ధ ఉషాదియుక్
మనిద్దరిలో ఎలాంటి భేదం లేదు; ఎవరు భేదాన్ని కలిగిస్తే వారు నరకానికి పోతారు. శివుడు మొదలైనవారు పూజించిన విష్ణువు, అనిరుద్ధుడు, ఉషా కలిసి ఉన్నారు.
ద్వారకాన్తు గతో రేమే ఉగ్రసేనాదియాదవైః। అనిరుద్ధాత్మజో వజ్రో మార్కణ్డేయాత్తు సర్వవిత్
ఆయన ద్వారకకు వెళ్లి ఉగ్రసేనుడు, యాదవులతో ఆనందంగా గడిపాడు. అనిరుద్ధుని కుమారుడు వజ్రుడు, మార్కండేయుని వంశంలో పుట్టి అన్నీ తెలిసినవాడు.
బలభద్రః ప్రలమ్బఘ్నో యమునాకర్షణోఽభవత్। ద్వివిదస్య కపేర్భేత్తా కౌరవోన్మాదనాశనః
బలరాముడు, ప్రలంబాసురుడిని సంహరించినవాడు, యమునాను లాగినవాడు. ద్వివిద అనే కోతిని చీల్చినవాడు, కౌరవుల పిచ్చిని తుడిచిపెట్టినవాడు.
హరీ రేమేనేకమూర్త్తీ రుక్మిణ్యాదిభిరీశ్వరః। పుత్రానుత్పాదయామాస త్వసంఖ్యాతాన్ స యాదవాన్
హరి, ఆ పరమేశ్వరుడు, ఒక్క రూపంలో రుక్మిణి మొదలైనవారితో సంతోషంగా ఉన్నాడు. ఆయన యాదవులలో లెక్కలేనన్ని కుమారులను కనేశాడు.
అగ్నిరువాచ భారతం సమ్ప్రవక్షయామి కృష్ణమాహాత్మ్యలక్షణమ్। భూభారమహరద్విష్ణునిమిత్తీకృత్య పాణ్డవాన్
అగ్ని ఇలా చెప్పాడు: 'నేను భారతాన్ని, కృష్ణుని మహిమను వివరంగా చెబుతాను. విష్ణువు, పాండవులను కారణంగా చేసుకుని భూమి భారాన్ని తొలగించాడు.'
విష్ణునాభ్యబ్జజో బ్రహ్మా బ్రహ్మాపుత్రోఽత్రిరత్రితః। సోమః సోమాద్ బుధస్తస్మాదైల ఆసీత్ పురూరవాః
విష్ణువు నుండి బ్రహ్మ పుట్టాడు; బ్రహ్మకు అత్రి కుమారుడు. అత్రి నుండి సోముడు, సోముని నుండి బుధుడు, బుధుని నుండి ఐలుడు, ఐలుని నుండి పురూరవుడు పుట్టారు.
తస్మాదాయుస్తతో రాజా నహుషోఽతో యయాతికః। తతః పురుస్తస్య వంశే భరతోఽథ నృపః కురుః
ఆయన నుండి ఆయువు, తరువాత నహుషుడు అనే రాజు, తరువాత యయాతి పుట్టారు. పురువు వంశంలో భరతుడు, తరువాత రాజు కురు పుట్టాడు.
తద్వంశే శాన్తనుస్తస్మాద్భీష్మో గఙ్గాసుతోఽనుజౌ। చిత్రాఙ్గదౌ విచిత్రశ్చ సత్యవత్యాఞ్చ శాన్తనోః
ఆ వంశంలో శాంతను పుట్టాడు; ఆయన నుండి గంగా కుమారుడు భీష్ముడు, అతని తమ్ములు చిత్రాంగదుడు, విచిత్రవీర్యుడు, సత్యవతి కుమారుడు శాంతను పుట్టారు.
స్వర్గం గతే శాన్తనౌ చ భీష్మో భార్య్యావివర్జ్జితః। అపాలయత్ భ్రాతృరాజ్యం బాలశ్చి త్రాఙ్గదో హతః
శాంతను స్వర్గానికి వెళ్లిన తరువాత, భార్య లేని భీష్ముడు తన తమ్ముల రాజ్యాన్ని పరిరక్షించాడు. చిన్న వయసులో చిత్రాంగదుడు చనిపోయాడు.
చిత్రాఙ్గదేన ద్వే కన్యే కాశిరాజస్య చామ్బికా। అమ్బాలికా చ భీష్మేణ ఆనీతే విజితారిణా
చిత్రాంగదుడు కాశిరాజు కుమార్తెలైన అంబిక, అంబాలికలను, శత్రువులను ఓడించిన భీష్ముడు తీసుకొచ్చాడు.
భార్యే విచిత్రవీర్యస్య యక్ష్మణా స దివఙ్గతః। సత్యవత్యా హ్యనుమతాదమ్బికాయాం నృపోభవత్
విచిత్రవీర్యుని భార్యలు, ఆయన క్షయవ్యాధితో మరణించిన తరువాత, సత్యవతి అనుమతితో అంబికలో రాజు పుట్టాడు.
ధృతరాష్ట్రోఽమ్బాలికాయాం పాణ్డుశ్చ వ్యాసతః సుతః। గాన్ధార్య్యాం ధృతరాష్ట్రాచ్చ దుర్యోంధనముఖం శతమ్
అంబాలికలో ధృతరాష్ట్రుడు, వ్యాసుని ద్వారా పాండు పుట్టాడు. ధృతరాష్ట్రుడు, గాంధారి నుండి దుర్యోధనుడు ముందుగా, వందమంది కుమారులు పుట్టారు.
శతశ్రృఙ్గాశ్రమపదే భార్యాయోగాద్ యతో మృతిః। ఋషిశాపాత్తతో ధర్మ్మాత్ కున్త్యాం పాణ్డోర్యుధిష్ఠిరః
శతశృంగ ఆశ్రమంలో భార్య లేనందువల్ల మరణం సంభవించింది. ఒక ఋషి శాపం వల్ల, పాండువుకు కుంతిలో ధర్ముడు ద్వారా యుధిష్ఠిరుడు పుట్టాడు.
వాతాద్భీమోఽర్జునః శక్రాన్మాద్ర్యామశ్వికుమారతః। నకులః సహదేవశ్చ పాణ్డుర్మ్మాద్రీయుతో మృతః
వాయుదేవుని ద్వారా భీముడు, ఇంద్రుని ద్వారా అర్జునుడు పుట్టారు. మాద్రీ ద్వారా అశ్వినీదేవతల వల్ల నకులుడు, సహదేవుడు పుట్టారు. పాండు, మాద్రీతో కలిసిన తరువాత మరణించాడు.
కర్ణః కున్త్యాం హి కన్యాయాం జాతో దుర్యోధనాశ్రితః। కురుపాణ్డవయోర్వైరన్దైవయోగాద్ బభూవ హ
కుంతిలో ఆమె కన్యకా స్థితిలో కర్ణుడు పుట్టాడు; అతడు దుర్యోధనుని పక్షాన నిలిచాడు. కురువులు, పాండవుల మధ్య వైరం విధి వల్ల ఏర్పడింది.