అగ్నిపురాణమ్

సదాశివపదవ్యాపి మణ్డపం ధామ శాఙ్కరం। పతాకాశక్తిసంయుక్తం తత్త్వదృష్ట్యావలోకయేత్

సదాశివుని స్థలాన్ని వ్యాపించిన శివుని మందపాన్ని, పతాకలు, శక్తులతో కూడినదిగా, తత్త్వదృష్టితో దర్శించాలి.

దివ్యాన్తరిక్షభూమిష్ఠవిఘ్నానుత్సార్య్య పూర్వవత్। ప్రవిశేత్ పశ్చిమద్వారా శేషద్వారాణి దర్శయేత్

దైవిక, అంతరిక్ష, భౌమ లోకాలలోని విఘ్నాలను మునుపటిలాగే తొలగించి, పశ్చిమ ద్వారం ద్వారా ప్రవేశించి, మిగతా ద్వారాలను చూపించాలి.

ప్రదక్షిణక్రమాద్‌గత్వా నివిష్టో వేదిదక్షిణే। ఉత్తరాభిముఖః కుర్య్యాద్ భూతశుద్ధిం యథా పురా

ప్రదక్షిణగా తిరిగి, వేదిక యొక్క దక్షిణ భాగంలో కూర్చొని, ఉత్తర దిశను ఎదురుగా చూసి, మునుపటిలాగే భూతశుద్ధి చేయాలి.

అన్తర్య్యాగం విశేషార్ఘ్యం మన్త్రద్రవ్యాదిశోధనం। కుర్వ్వీంత ఆత్మనః పూజాం పఞ్చగవ్యాది పూర్వవత్

అంతర్యాగం, విశేషార్ఘ్యం, మంత్రాలు, పదార్థాల శుద్ధి, పంచగవ్యాది ద్వారా తనను తాను పూజించాలి.

సాధారఙ్కలసన్తస్మిన్ విన్యసేత్తదనన్తరం। విశేషాచ్ఛిచవతత్త్వాయ తత్త్వత్రయమనుక్రమాత్

సాధారణ ఆసనంలో, తరువాత, శివ తత్త్వానికి ప్రత్యేకంగా, మూడు తత్త్వాలను వరుసగా స్థాపించాలి.

లలాటస్కన్ధపాదాన్తం శివవిద్యాత్మకం పరం। రుద్రనారాయణబ్రహ్మదైవతం నిజసఞ్చరైః

లలాటం, భుజం, పాదాంతం వరకు, శివవిద్యాత్మకమైన పరమ తత్త్వాన్ని, రుద్రుడు, నారాయణుడు, బ్రహ్మ దేవతలను వారి స్వంత సంచారాలతో స్థాపించాలి.

ఓం హం హాం । మూర్త్తీస్తదీశ్వరంస్తత్ర పూర్వవద్వినివేశయేత్। తద్వ్యాపకం శివం సాఙ్గం శివహస్తఞ్చ మూర్ద్ధని

ఓం హం హాం మంత్రంతో, ఆ రూపాన్ని, దాని అధిపతిని మునుపటిలాగే స్థాపించాలి. ఆ పరిపూర్ణ శివుని అవయవాలతో సహా, శివహస్తాన్ని తలపై ఉంచాలి.

బ్రహ్మరన్ధ్రప్రవిష్టేన తేజసా బాహ్యసాన్తరం । తమః పటలమాధూయ ప్రద్యోతితదిగన్తరం

బ్రహ్మరంధ్రం ద్వారా ప్రవేశించిన తేజస్సుతో, లోపల బయట రెండింటినీ, అంధకారాన్ని తొలగించి, దిక్కులను ప్రకాశింపజేయాలి.

ఆత్మానం మూర్త్తిపైః సార్ద్వం స్రగ్వస్త్రకుసుమాదిభిః । భూషయిత్వా శివోస్మీతి ధ్యాత్వా బోధాసిముద్ధిరేత్

తనను తాను రూపాలతో కలిపి, హారాలు, వస్త్రాలు, పువ్వులు మొదలైన వాటితో అలంకరించి, 'నేను శివుడిని' అని ధ్యానిస్తూ, జ్ఞానఖడ్గంతో లేవాలి.

చతుష్పదాన్తసంస్కారైః సంస్కుర్య్యాన్మశమణ్డపం। విక్షిప్య వికిరాదీని కుశకూర్చోపసంహరేత్

నాలుగు మూలల సంస్కారాలతో, మంటపాన్ని శుద్ధి చేసి, కుశగడ్డి మొదలైనవి చల్లి, మళ్లీ వాటిని సేకరించాలి.

ఆసనీకృత్య వర్ద్ధన్యాం వాస్త్వాదీన్ పూర్వవద్యజేత్। శివకుమ్భాస్త్రవర్ద్ధన్యౌ పూజయేచ్చ స్థిరాసనే

వర్ధనిపై ఆసనాలు వేసి, వాస్తు మొదలైన వాటిని మునుపటిలాగే పూజించాలి. శివకుంభం, వర్ధని కుంభాన్ని స్థిరాసనంపై పూజించాలి.

స్వదిక్షు కలశారూఢాంల్లోకపాలాననుక్రమాత్। సహస్త్రనయనం శక్రం వజ్రపాణిం విభావయేత్

ప్రతి దిక్కులో ఉన్న లోకపాలకులను వారి వారి దిక్కుల్లో కుంభాలపై ఊహించాలి. అలాగే, వెయ్యి కళ్ళు కలిగిన ఇంద్రుడిని, వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకుని ఉన్నవాడిగా ధ్యానించాలి.

ఐరావతగజారూఢం స్వర్ణవణ కిరీటినం। సహస్రనయనం శక్రం వజ్రపాణిం విభావయేత్

వెయ్యి కళ్ళు కలిగిన ఇంద్రుడిని, వజ్రాయుధాన్ని చేతిలో పట్టుకుని, ఎర్రని గజమైన ఐరావతంపై కూర్చుని, బంగారు కిరీటాన్ని ధరించినవాడిగా ధ్యానించాలి.

సప్తార్చ్చిషం చ విభ్రాణమక్షమాలాం కమణ్డలుం। జ్వాలామాలాకులం రక్తం శక్తిహస్తమజాసనం

ఏడు జ్వాలలు వెలిగించే అగ్నిదేవుడిని, చేతిలో జపమాల, కమండలును పట్టుకుని, అగ్నిమాలలతో అలంకరించబడి, ఎర్రని వర్ణంతో, శక్తిని చేతిలో ఉంచుకుని, మేకపై కూర్చున్నవాడిగా ఊహించాలి.

మహిషస్థం దణ్డహస్తం యమం కాలానలం స్మరేత్। రక్తనేత్రం ఖరారూఢం ఖడ్గహస్తఞ్చ నైర్ఋృతం

మహిషంపై కూర్చున్న, దండాన్ని చేతిలో పట్టుకున్న, కాలాగ్ని వంటి యమధర్మరాజును స్మరించాలి. అలాగే, ఎర్ర కళ్ళు కలిగి, గాడిదపై కూర్చున్న, ఖడ్గాన్ని చేతిలో పట్టుకున్న నైరృతిని కూడా స్మరించాలి.

వరుణం మకరే శ్వేతం నాగపాశధరం స్మరేత్। వాయుం చ హరిణే నీలం కువేరం మేఘసంస్థితం

వెన్నెల వర్ణంతో, మకరంపై కూర్చుని, నాగపాశాన్ని పట్టుకున్న వరుణుని స్మరించాలి. నీలవర్ణంతో, జింకపై కూర్చున్న వాయుదేవుని, మేఘంపై ఉన్న కుబేరుని కూడా స్మరించాలి.

త్రిశూలినం వృషే చేశం కూర్మ్మేనన్తన్తు చక్రిణం। బ్రహ్మాణం హంసగం ధ్యాయేచ్చతుర్వక్త్రం చతుర్భుజం

త్రిశూలాన్ని పట్టుకుని, ఎద్దుపై కూర్చున్న శివుడిని ధ్యానించాలి. చక్రాన్ని పట్టుకుని, కూర్మమూ అనంతునిపై కూర్చున్న విష్ణువును, నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు చేతులు కలిగి, హంసపై కూర్చున్న బ్రహ్మను కూడా ధ్యానించాలి.

స్తమ్బమూలేషు కుమ్భేషు వేద్యాం ధర్మాదికాన్ యజేత్। దిక్షు కుమ్భేష్వనన్తాదీన్ పూజయన్త్యపి కేచన

స్తంభాల అడుగున, కుంభాలపై, వేదికపై ధర్మాదులను పూజించాలి. దిక్కుల్లో, కొందరు అనంతాది దేవతలను కూడా కుంభాలపై పూజిస్తారు.

శివాజ్ఞాం శ్రావయేత్ కుమ్భం భ్రామయేదాత్మపృష్ఠగం । పూర్వవత్ స్థాపయేదాదౌ కుమ్భం తదను వర్ద్ధనీం

శివుని ఆజ్ఞను ప్రకటించి, కుంభాన్ని తన వెనుక తిరిపించి, మునుపటిలా ముందుగా కుంభాన్ని, తరువాత వృద్ధిని స్థాపించాలి.

శివం స్థిరాసనం కుమ్భే శస్త్రార్థంఞ్చ ధ్రువాసనం। పూజయిత్వా యథాపూర్వం స్పృశేదుద్భవముద్రయా

శివుని స్థిరాసనంలో కుంభంపై స్థాపించి, ఆయుధార్థంగా ధృవాసనాన్ని కూడా ఉంచాలి. మునుపటిలా పూజించి, ఉద్భవ ముద్రతో తాకాలి.

నిజయాగం జగన్నాథ రక్ష భక్తానుకమ్పయా। ఏభిః సంశ్రావ్య రక్షార్థం కుమ్భే ఖడ్గం నివేశయేత్

జగన్నాథా! నా యాగాన్ని భక్తులపై దయతో రక్షించు. ఈ రక్షణ మంత్రాలను పఠించి, కుంభంలో ఖడ్గాన్ని ఉంచాలి.

దీక్షాస్థాపనయోః కుమ్భే స్థణ్డిలే మణ్డలేఽథవా। మణ్డలేభ్యర్చ్య దేవేశం వ్రజేద్వై కుణ్డసన్నిధౌ

దీక్ష స్థాపన సమయంలో, కుంభంపై, నేలపై లేదా మండలంలో, మండలంలో దేవేశుని పూజించి, అగ్నికుండం దగ్గరకు వెళ్లాలి.

కుణ్డనాభిం పురస్కృత్య నివిష్టా మూర్త్తిదారిణః। గురోరాదేశతః కుర్యుర్న్నిజకుణ్డేషు సంస్కృతిం

కుండ నాభిని ముందుగా ఉంచి, ప్రతిమలను స్థాపించి, గురువు ఆజ్ఞతో తమ తమ అగ్నికుండాల్లో కర్మలను చేయాలి.

జపేయుర్జాపినః సఙ్‌ఖ్యం మన్త్రమన్యే తు సంహితాం । పఠేయుర్బ్రాహ్మణాః శాన్తిం స్వశాఖావేదపారగాః

జపించే వారు మంత్రాన్ని లెక్కతో జపించాలి. ఇతరులు సంహితను పఠించాలి. తమ తమ వేదశాఖలో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులు శాంతి మంత్రాలను పఠించాలి.

శ్రీసూక్తం పావమానీశ్చ మైత్రకఞ్చ వృషాకపిం। ఋగ్‌వేదీ పూర్వదిగ్‌భాగే సర్వమేతత్ సముచ్చరేత్

ఋగ్వేదిని తూర్పు దిక్కులో శ్రీసూక్తం, పావమానీ, మైత్రక, వృషాకపి మంత్రాలను అన్నింటినీ కలిపి పఠించాలి.

దేవవ్రతన్తు భారుణ్డం జ్యష్ఠసామ రథన్తరం। పురుషం గీతిమేతాని సామవేదీ తు దక్షఇణే

సామవేదిని దక్షిణ దిక్కులో దేవవ్రత, భారుండ, జ్యేష్ఠసామ, రథంతర, పురుష, గీతి మంత్రాలను పఠించాలి.

రుద్రం పురుషసూక్తఞ్చ శ్లోకాద్యాయం విశేషతః। బ్రహ్మణఞ్చ యజుర్వేదీ పశ్చిమాయాం సముచ్చరేత్

యజుర్వేదిని పశ్చిమ దిక్కులో ముఖ్యంగా రుద్ర, పురుషసూక్తం, మొదటి శ్లోకాలు, బ్రాహ్మణాన్ని పఠించాలి.

నీలరుద్రం తథాథర్వీ సూక్ష్మాసూక్ష్మన్తథైవ చ। ఉత్తరేఽథర్వశీర్షఞ్చ తత్‌పరస్తు సముద్ధరేత్

ఉత్తర దిక్కులో అథర్వవేదిని నీలరుద్రం, సూక్ష్మమైన మంత్రాలు, అథర్వశీర్షాన్ని పఠించాలి. ఇదే క్రమంగా చేయాలి.

ఆచార్య్యశ్చాగ్నిముత్పాద్య ప్రతికుణ్డంథ ప్రదాపయేత్ । వహ్నేః పూర్వాదికాన్ భాగాన్ పూర్వకుణ్డదితః క్రమాత్

ఆచార్యుడు అగ్నిని వెలిగించి, ప్రతి ఒక్కరికి వేర్వేరు అగ్నికుండాలను కేటాయించాలి. అగ్నికి తూర్పు దిక్కు నుంచి మొదలుపెట్టి, మొదటి కుండం నుంచి క్రమంగా భాగాలను పంచాలి.