ప్రాచి నన్దిమహాకాలౌ యామ్యే భృఙ్గివినాయకౌ । వారుణే వృషభస్కన్దౌ దేవీచణ్డౌ తథోత్తరే
తూర్పున నంది, మహాకాలుడు; దక్షిణ దిశలో భృంగి, వినాయకుడు; పడమరలో వృషభుడు, స్కందుడు; ఉత్తర దిశలో దేవి, చండుడు ఉంటారు.
తచ్ఛాఖామూలదేశస్థౌ ప్రశాన్తశిశిరౌ ఘటౌ। పర్జ్జన్యాశోకనామానౌ భూతం సఞ్జీవనామృతౌ
ఆ శాఖల అడుగున ప్రశాంతుడు, శిశిరుడు, ఘటుడు, పర్జన్యుడు, అశోకుడు, భూతుడు, సంజీవనుడు, అమృతుడు ఉంటారు.
ధనదశ్రీప్రదౌ ద్వౌ ద్వౌ పూజయేదనుపూర్వశః । స్వనామభిశ్చతుర్థ్యన్తైః ప్రణవాదినమోన్తగైః
ధనాన్ని, శ్రీను ప్రసాదించే జంటలను క్రమంగా వారి పేర్లతో, చతుర్థీవిభక్తిలో, ఓం తో ముగిస్తూ పూజించాలి.
లోకగ్రహావసుద్వాఃస్థస్రవన్తీనాం ద్వయం ద్వయం। భానుత్రయం యుగం వేదో లక్ష్మీర్గణపతిస్తథా
లోకపాలకులు, భూమి ద్వారపాలకులు, రెండు నదులు, మూడు సూర్యులు, యుగము, వేదము, లక్ష్మి, గణపతి కూడా పూజించాలి.
ఇతి దేవా మఖాగారే తిష్ఠన్తి ప్రతితోరణం। విఘ్నసఙ్ఘాపనోదాయ క్రతోః సంరక్షణాయ చ
ఇలా దేవతలు యజ్ఞశాలలో ప్రతి ద్వారంలో నిలబడి, యజ్ఞానికి ఆటంకాలు కలిగించే దుష్టశక్తులను తొలగించి, ఆ క్రతువును కాపాడేందుకు అక్కడ ఉంటారు.
వజ్రం శక్తిం తథా దణ్డం ఖడ్గం పాశం ధ్వజం గదాం। త్రిశూలం చక్రమమ్భోజమ్పతాకాస్వర్చ్చయేత్ క్రమాత్
వజ్రం, శక్తి, దండం, ఖడ్గం, పాశం, జెండా, గద, త్రిశూలం, చక్రం, కమలం, పతాక — వీటిని క్రమంగా పూజించాలి.
ఓ హ్రూం ఫట్ నమః। ఓం హ్రూం ఫట్ ద్వాః స్థశక్తయే హ్రూం ఫట్ నమః ఇత్యాదిమన్త్రైః। కుముదః కుముదాక్షశ్చ పుణ్డరీకోథ వామనః। శఙ్కుకర్ణః సర్వనేత్రః సుముఖ సుప్రతిష్ఠితః
ఓ హ్రూం ఫట్ నమః, ఓం హ్రూం ఫట్ ద్వారస్థశక్తయే హ్రూం ఫట్ నమః వంటి మంత్రాలతో, కుముదుడు, కుముదాక్షుడు, పుండరీకుడు, వామనుడు, శంకుకర్ణుడు, సర్వనేత్రుడు, సుముఖుడు, సుప్రతిష్ఠితుడు — వీరిని ఆహ్వానించాలి.
ధ్వజాష్టదేవతాః పూజ్యాః పూర్వాదౌ భూతకోటిభిః। ఓం కౌం కుముదాయ నమ ఇత్యాదిమన్త్రైః
జెండాకు సంబంధించిన ఎనిమిది దేవతలను, తూర్పు నుండి మొదలుపెట్టి, భూతగణాలతో కలిపి, ఓం కౌం కుముదాయ నమః వంటి మంత్రాలతో పూజించాలి.
హేతుకం త్రిపురఘ్నఞ్చ శక్త్యాఖ్యం యమజ్హ్వకం । కాలం కరాలినం షష్ఠమేకాఙ్ఘ్నిమ్భీమమష్టకం
హేతుకుడు, త్రిపుర సంహారుడు, శక్తి అనే దేవత, యమజ్వకుడు, కాలుడు, కరాళినుడు, ఆరవ ఎకాంగ్ని, భీముడు, ఎనిమిదవ అష్టకుడు — వీరిని పూజించాలి.
తథైవ పూజయేద్ దిక్షు క్షేత్రపాలాననుక్రమాత్। వలిభిః కుసుమైర్ధూపైః సన్తుష్టాన్ పరిభావయేత్
అలాగే, దిక్కులలో క్షేత్రపాలకులను వరుసగా, బలులు, పువ్వులు, ధూపంతో పూజించి, వారు సంతృప్తి చెందినప్పుడు గౌరవించాలి.
కమ్బలాస్తృతేషు వర్ణేషు వంశస్థూణాస్వనుక్రమాత్ । పఞ్చ క్షిత్యాదితత్త్వాని సద్యోజాతాదిభిర్యజేత్
రంగురంగుల కంబళాలపై, వరుసగా వంశస్తంభాలపై, భూమి మొదలైన అయిదు తత్త్వాలను, సద్యోజాత మొదలైన దేవతలతో పూజించాలి.
సదాశివపదవ్యాపి మణ్డపం ధామ శాఙ్కరం। పతాకాశక్తిసంయుక్తం తత్త్వదృష్ట్యావలోకయేత్
సదాశివుని స్థలాన్ని వ్యాపించిన శివుని మందపాన్ని, పతాకలు, శక్తులతో కూడినదిగా, తత్త్వదృష్టితో దర్శించాలి.
దివ్యాన్తరిక్షభూమిష్ఠవిఘ్నానుత్సార్య్య పూర్వవత్। ప్రవిశేత్ పశ్చిమద్వారా శేషద్వారాణి దర్శయేత్
దైవిక, అంతరిక్ష, భౌమ లోకాలలోని విఘ్నాలను మునుపటిలాగే తొలగించి, పశ్చిమ ద్వారం ద్వారా ప్రవేశించి, మిగతా ద్వారాలను చూపించాలి.
ప్రదక్షిణక్రమాద్గత్వా నివిష్టో వేదిదక్షిణే। ఉత్తరాభిముఖః కుర్య్యాద్ భూతశుద్ధిం యథా పురా
ప్రదక్షిణగా తిరిగి, వేదిక యొక్క దక్షిణ భాగంలో కూర్చొని, ఉత్తర దిశను ఎదురుగా చూసి, మునుపటిలాగే భూతశుద్ధి చేయాలి.
అన్తర్య్యాగం విశేషార్ఘ్యం మన్త్రద్రవ్యాదిశోధనం। కుర్వ్వీంత ఆత్మనః పూజాం పఞ్చగవ్యాది పూర్వవత్
అంతర్యాగం, విశేషార్ఘ్యం, మంత్రాలు, పదార్థాల శుద్ధి, పంచగవ్యాది ద్వారా తనను తాను పూజించాలి.
సాధారఙ్కలసన్తస్మిన్ విన్యసేత్తదనన్తరం। విశేషాచ్ఛిచవతత్త్వాయ తత్త్వత్రయమనుక్రమాత్
సాధారణ ఆసనంలో, తరువాత, శివ తత్త్వానికి ప్రత్యేకంగా, మూడు తత్త్వాలను వరుసగా స్థాపించాలి.
లలాటస్కన్ధపాదాన్తం శివవిద్యాత్మకం పరం। రుద్రనారాయణబ్రహ్మదైవతం నిజసఞ్చరైః
లలాటం, భుజం, పాదాంతం వరకు, శివవిద్యాత్మకమైన పరమ తత్త్వాన్ని, రుద్రుడు, నారాయణుడు, బ్రహ్మ దేవతలను వారి స్వంత సంచారాలతో స్థాపించాలి.
ఓం హం హాం । మూర్త్తీస్తదీశ్వరంస్తత్ర పూర్వవద్వినివేశయేత్। తద్వ్యాపకం శివం సాఙ్గం శివహస్తఞ్చ మూర్ద్ధని
ఓం హం హాం మంత్రంతో, ఆ రూపాన్ని, దాని అధిపతిని మునుపటిలాగే స్థాపించాలి. ఆ పరిపూర్ణ శివుని అవయవాలతో సహా, శివహస్తాన్ని తలపై ఉంచాలి.
బ్రహ్మరన్ధ్రప్రవిష్టేన తేజసా బాహ్యసాన్తరం । తమః పటలమాధూయ ప్రద్యోతితదిగన్తరం
బ్రహ్మరంధ్రం ద్వారా ప్రవేశించిన తేజస్సుతో, లోపల బయట రెండింటినీ, అంధకారాన్ని తొలగించి, దిక్కులను ప్రకాశింపజేయాలి.
ఆత్మానం మూర్త్తిపైః సార్ద్వం స్రగ్వస్త్రకుసుమాదిభిః । భూషయిత్వా శివోస్మీతి ధ్యాత్వా బోధాసిముద్ధిరేత్
తనను తాను రూపాలతో కలిపి, హారాలు, వస్త్రాలు, పువ్వులు మొదలైన వాటితో అలంకరించి, 'నేను శివుడిని' అని ధ్యానిస్తూ, జ్ఞానఖడ్గంతో లేవాలి.
చతుష్పదాన్తసంస్కారైః సంస్కుర్య్యాన్మశమణ్డపం। విక్షిప్య వికిరాదీని కుశకూర్చోపసంహరేత్
నాలుగు మూలల సంస్కారాలతో, మంటపాన్ని శుద్ధి చేసి, కుశగడ్డి మొదలైనవి చల్లి, మళ్లీ వాటిని సేకరించాలి.
ఆసనీకృత్య వర్ద్ధన్యాం వాస్త్వాదీన్ పూర్వవద్యజేత్। శివకుమ్భాస్త్రవర్ద్ధన్యౌ పూజయేచ్చ స్థిరాసనే
వర్ధనిపై ఆసనాలు వేసి, వాస్తు మొదలైన వాటిని మునుపటిలాగే పూజించాలి. శివకుంభం, వర్ధని కుంభాన్ని స్థిరాసనంపై పూజించాలి.
స్వదిక్షు కలశారూఢాంల్లోకపాలాననుక్రమాత్। సహస్త్రనయనం శక్రం వజ్రపాణిం విభావయేత్
ప్రతి దిక్కులో ఉన్న లోకపాలకులను వారి వారి దిక్కుల్లో కుంభాలపై ఊహించాలి. అలాగే, వెయ్యి కళ్ళు కలిగిన ఇంద్రుడిని, వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకుని ఉన్నవాడిగా ధ్యానించాలి.
ఐరావతగజారూఢం స్వర్ణవణ కిరీటినం। సహస్రనయనం శక్రం వజ్రపాణిం విభావయేత్
వెయ్యి కళ్ళు కలిగిన ఇంద్రుడిని, వజ్రాయుధాన్ని చేతిలో పట్టుకుని, ఎర్రని గజమైన ఐరావతంపై కూర్చుని, బంగారు కిరీటాన్ని ధరించినవాడిగా ధ్యానించాలి.
సప్తార్చ్చిషం చ విభ్రాణమక్షమాలాం కమణ్డలుం। జ్వాలామాలాకులం రక్తం శక్తిహస్తమజాసనం
ఏడు జ్వాలలు వెలిగించే అగ్నిదేవుడిని, చేతిలో జపమాల, కమండలును పట్టుకుని, అగ్నిమాలలతో అలంకరించబడి, ఎర్రని వర్ణంతో, శక్తిని చేతిలో ఉంచుకుని, మేకపై కూర్చున్నవాడిగా ఊహించాలి.
మహిషస్థం దణ్డహస్తం యమం కాలానలం స్మరేత్। రక్తనేత్రం ఖరారూఢం ఖడ్గహస్తఞ్చ నైర్ఋృతం
మహిషంపై కూర్చున్న, దండాన్ని చేతిలో పట్టుకున్న, కాలాగ్ని వంటి యమధర్మరాజును స్మరించాలి. అలాగే, ఎర్ర కళ్ళు కలిగి, గాడిదపై కూర్చున్న, ఖడ్గాన్ని చేతిలో పట్టుకున్న నైరృతిని కూడా స్మరించాలి.
వరుణం మకరే శ్వేతం నాగపాశధరం స్మరేత్। వాయుం చ హరిణే నీలం కువేరం మేఘసంస్థితం
వెన్నెల వర్ణంతో, మకరంపై కూర్చుని, నాగపాశాన్ని పట్టుకున్న వరుణుని స్మరించాలి. నీలవర్ణంతో, జింకపై కూర్చున్న వాయుదేవుని, మేఘంపై ఉన్న కుబేరుని కూడా స్మరించాలి.
త్రిశూలినం వృషే చేశం కూర్మ్మేనన్తన్తు చక్రిణం। బ్రహ్మాణం హంసగం ధ్యాయేచ్చతుర్వక్త్రం చతుర్భుజం
త్రిశూలాన్ని పట్టుకుని, ఎద్దుపై కూర్చున్న శివుడిని ధ్యానించాలి. చక్రాన్ని పట్టుకుని, కూర్మమూ అనంతునిపై కూర్చున్న విష్ణువును, నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు చేతులు కలిగి, హంసపై కూర్చున్న బ్రహ్మను కూడా ధ్యానించాలి.
స్తమ్బమూలేషు కుమ్భేషు వేద్యాం ధర్మాదికాన్ యజేత్। దిక్షు కుమ్భేష్వనన్తాదీన్ పూజయన్త్యపి కేచన
స్తంభాల అడుగున, కుంభాలపై, వేదికపై ధర్మాదులను పూజించాలి. దిక్కుల్లో, కొందరు అనంతాది దేవతలను కూడా కుంభాలపై పూజిస్తారు.
శివాజ్ఞాం శ్రావయేత్ కుమ్భం భ్రామయేదాత్మపృష్ఠగం । పూర్వవత్ స్థాపయేదాదౌ కుమ్భం తదను వర్ద్ధనీం
శివుని ఆజ్ఞను ప్రకటించి, కుంభాన్ని తన వెనుక తిరిపించి, మునుపటిలా ముందుగా కుంభాన్ని, తరువాత వృద్ధిని స్థాపించాలి.