అగ్నిపురాణమ్

యమలార్జునమధ్యేఽగాద్ భగ్నౌ చ యమలార్జునౌ। పరివృత్తశ్చ శకటః పాదక్షేపాత్ స్తనార్థినా

అతడు యమలార్జున వృక్షాల మధ్యకి వెళ్లగా, ఆ రెండు చెట్లు విరిగిపడ్డాయి. తన తల్లి పాల కోసం అడుగుతో తన్నగా, అక్కడున్న రథం కూడా తిప్పబడింది.

పూతనా స్తనపానేన సా హతా హన్తుముద్యతా। వృన్దావనగతః కృష్ణః కాలియం యమునాహ్రదాత్

పూతన తనను చంపేందుకు వచ్చినప్పుడు, ఆమె తన పాలిచ్చినపుడు చనిపోయింది. కృష్ణుడు వృందావనానికి వెళ్లి, యమునా సరస్సులో ఉన్న కాలియుని అదుపులోకి తెచ్చాడు.

జిత్వా నిః సార్య చాబ్ధిస్థఞ్చకార బలసంస్తుతః। క్షేమం తాలవనం చక్రే హత్వా ధేనుకగర్ద్దభమ్

కృష్ణుడు కాలియుని జయించి, నీటిలోంచి బయటకు పంపించాడు. తన బలాన్ని అందరూ ప్రశంసించారు. తాళవనంలో ధేనుకాసురుడిని చంపి అక్కడ భద్రత కల్పించాడు.

అరిష్టవృషభం హత్వా కేశినం హయరూపిణమ్। శక్రోత్సవం పరిత్యజ్య కారితో గోత్రయజ్ఞకః

అరిష్ట అనే ఎద్దు రాక్షసుని, గుర్రం రూపంలో ఉన్న కేశిని చంపాడు. ఇంద్ర ఉత్సవాన్ని వదిలిపెట్టి, గోపాలులకు గోత్రయజ్ఞాన్ని చేయించాడు.

పర్వతం ఘారయిత్వా చ శక్రాద్ వృప్టిర్నివారితా। నమస్కృతో మహేన్ద్రేణ గోవిన్దోఽథార్జునోర్పితః

పర్వతాన్ని ఎత్తి, ఇంద్రుడు వర్షించిన వానను ఆపేశాడు. ఆ తరువాత గోవిందుడు మహేంద్రుని పూజలు అందుకుని, అర్జునునికి అప్పగించబడ్డాడు.

ఇన్ద్రోత్సవస్తు తుష్టేన భూయః కృష్ణేన కారితః। రథస్థో మథురాఞ్చాగాత్ కంసోక్తాక్రూరసంస్తుతః

తర్వాత కృష్ణుడు సంతోషంతో మళ్లీ ఇంద్ర ఉత్సవాన్ని చేయించాడు. రథంపై మథురకు వెళ్లి, కంసుడు చెప్పినట్లు అక్రూరుని ద్వారా ప్రశంసలు పొందాడు.

గోపీభిరనురక్తాబిః క్రీడితాభిర్నిరీక్షితః। రజకం చాప్రయచ్ఛన్తం ఇత్వా వస్త్రాణి చాగ్రహీత్

ప్రేమతో కూడిన గోపికలు కృష్ణునితో ఆడుతూ, ఆయనను మనసారా చూశారు. దుస్తులు ఇవ్వనని తిరస్కరించిన రజకుడిని ఓడించి, దుస్తులను తీసుకున్నాడు.

సహ రామేణ మాలాభృన్మాలాకారే వరన్దదౌ। దత్తానులేపనాం కుబ్జామృజుం చక్రేఽహనద్ గజమ్

రామునితో కలిసి కృష్ణుడు మాల వేసుకొని, మాలకారునికి వరం ఇచ్చాడు. తనను అలంకరించిన కుబ్జను నేరుగా మార్చాడు, ఏనుగును సంహరించాడు.

మత్తం కువలయాపీడం ద్వారి రఙ్గం ప్రవిశ్య చ। కంసాదీనాం పశ్యతాం చ మఞ్చస్థానాం నియుద్ధకమ్

ద్వారిలో ఉన్న మత్తులో ఉన్న కువలయాపీడ అనే ఏనుగును ఎదుర్కొని, రంగప్రవేశం చేశాడు. కంసుడు మరియు ఇతరులు చూస్తుండగా, మల్లయుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు.

చక్రే చారణూరమల్లేన ముష్టికేన బలోఽకరోత్। చాణూరముష్టికౌ తాభ్యాం హతౌ మల్లౌ తథాపరే

కృష్ణుడు చాణూర మల్లునితో యుద్ధం చేశాడు. బలరాముడు ముష్టికుడితో పోరాడాడు. చాణూరుడు, ముష్టికుడు వారి చేతిలో చనిపోయారు. మిగతా మల్లులు కూడా ఓడిపోయారు.

జరాసన్ధస్య తే పుత్రయౌ జరాసన్ధస్తదీరితః। చక్రేస మథురారోధం యాదవైర్యుయుధే చ కంసగే

వారు ఇద్దరూ జరాసంధుని కుమారులు. జరాసంధుడు ఆ విషయం తెలుసుకొని, మథురను ముట్టడి చేసి, కంసుని కోసం యాదవులతో యుద్ధం చేశాడు.

రామకృష్ణౌ చ మథురాం త్యక్త్వా గోమన్తమాగతౌ। జరాసన్ధం విజిత్యాజౌ పౌణ్డ్రకం వాసుదేవకమ్

రాముడు, కృష్ణుడు మథురను వదిలి గోమంతకు వెళ్లారు. యుద్ధంలో జరాసంధుని ఓడించి, పౌండ్రక వాసుదేవుని కూడా జయించారు.

పురీం చ ద్వారకాం కృత్వా న్యవసద్ యాదవైర్వృతః। భౌమం తు నాకం హత్వా తేనానీతాశ్చ కన్యకాః

ద్వారకా పురిని నిర్మించి, యాదవులతో కలిసి అక్కడ నివసించాడు. భౌమాసురుని సంహరించి, అక్కడి యువతులను తీసుకొచ్చాడు.

దేవగన్ధర్వయక్షాణాం తా ఉవాహ జనార్ద్దనః। షోడశస్త్రీసహస్త్రాణి రుక్మిణ్యాద్యాస్తథాష్ట చ

ఆ యువతులు దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షుల వంశానికి చెందినవారు. జనార్దనుడు వారిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు. రుక్మిణి మొదలైన పదహారు వేల మంది భార్యలు, ఇంకా ఎనిమిది మంది ఉన్నారు.

సత్యభామాసమాయుక్తో గరుడే నరకార్దనః। మణిశైలం సన్త్యశ్చ ఇన్ద్రం జిత్వా హరిర్దివి

సత్యభామతో కలిసి నరకాసురుని సంహరించిన హరి, గరుడుని మీద మణిపర్వతానికి వెళ్లాడు. అక్కడ ఇంద్రుని జయించి, ఆభరణాన్ని స్వర్గంలో నుంచి తీసుకొచ్చాడు.

పారిజాతం సమానీయ సత్యభామాగృహేఽకరోత్। సాన్దీపనేశ్చ శశ్త్రాస్త్రం జ్ఞాత్వా, తద్బాలకం దదౌ

పారిజాత వృక్షాన్ని తీసుకొని సత్యభామ ఇంట్లో ఉంచాడు. సాందీపని వద్ద ఆయుధ విద్య నేర్చుకొని, అతని కుమారుడిని తిరిగి అప్పగించాడు.

జిత్వా పఞ్చజనం దైత్యం యమేన చ సుపూజితః। అవధీత్ కాలయవనం ముచుకున్దేన పూజితః

పంచజన అనే రాక్షసుడిని జయించి, యమధర్మరాజు నుండి గొప్పగా సత్కారం పొందాడు. కాలయవనుడిని సంహరించి, ముచుకుందుని చేత గౌరవించబడ్డాడు.

వసుదేవం దేవకీఞ్చ భక్తవిప్రాంశ్చ సోర్చ్చయత్। రేవత్యాం బలభద్రాచ్చ యజ్ఞాతే నిశఠోన్ముకౌ

వసుదేవుడు, దేవకీ మరియు భక్త బ్రాహ్మణులను గౌరవించాడు. రేవతితో కలిసి బలరాముడు యజ్ఞం చేసి, వెళ్ళడానికి సిద్ధమయ్యారు.

కృష్ణాత్ శామ్బో జామ్బవత్యామన్యాస్వన్యేఽభవన్ సుతాః । ప్రద్యుమ్నోఽభూచ్చ రుక్మిణ్యాం షష్ఠేఽహ్ని స హృతో బలాత్

కృష్ణునికి జాంబవతితో శాంబుడు జన్మించాడు, ఇతర భార్యలతో ఇతర కుమారులు పుట్టారు. రుక్మిణితో ప్రద్యుమ్నుడు జన్మించి, ఆరో రోజున బలవంతంగా అపహరించబడ్డాడు.

శమ్బరేణామ్బుధౌ క్షిప్తోమత్స్యోజగ్రాహ ధీవరః। తం మత్స్యం శమ్బరాయాదాన్మాయావత్యైచ శమ్బరః

శంబరుడు సముద్రంలో పడేసిన ప్రద్యుమ్నుని, ఒక మత్స్యకారుడు చేపగా పట్టుకున్నాడు. ఆ చేపను శంబరుని వద్దకు తీసుకెళ్ళగా, మాయావతి అక్కడే ఉంది.

మాయావతీ మత్స్యమధ్యే దృష్ట్వా స్వం పతిమాదరాత్। పపోష సా తం చోవాచ రతిస్తేఽహం పతిర్మమ

మాయావతి ఆ చేపలో తన భర్తను చూసి, ప్రేమతో పోషించి, 'నేను నీ రతి, నువ్వు నా భర్తవు' అని చెప్పింది.

కామస్త్వం శమ్భునానఙ్గః కృతోహం శమ్బరేణ చ। హృతా న తస్య పత్నీ త్వం మాయాజ్ఞః శమ్బరం జహి

'నువ్వు కామదేవుడు, శివుని చేత అంగవిహీనుడవయ్యావు. నేను శంబరుని చేత అపహరించబడ్డాను, అతనికి భార్యను కాదు. నీవు మాయావిద్యలో నిపుణుడవు, శంబరుని సంహరించు' అని చెప్పింది.

తచ్ఛ్రుత్వా శమ్బరం హత్వా ప్రద్యుమ్నః సహ భార్యయా। మా యావత్యా యయౌ కృష్ణం కృష్ణో హృష్టోఽథ రుక్మిణీ

అది విని, ప్రద్యుమ్నుడు శంబరుని సంహరించి, తన భార్య మాయావతితో కలిసి కృష్ణుని వద్దకు వెళ్ళాడు. కృష్ణుడు, రుక్మిణి ఎంతో ఆనందించారు.

ప్రద్యుమ్నాదనిరుద్వోభూదుషాపతిరుదారధీః। బాణో బలిసుతస్తస్య సుతోషా శోణితం పురమ్

ప్రద్యుమ్నుని నుండి అనిరుద్ధుడు జన్మించాడు, అతడు ఉషకు భర్తగా, మహాత్ముడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. బాణాసురుడు, బలిచక్రవర్తి కుమారుడు, తన కుమార్తె ఉషతో శోణితపురంలో నివసించేవాడు.

తపసా శివపుత్రోఽభూద్ మాయూరధ్వజపాతితః। యుద్ధం ప్రాప్స్యసి బాణ త్వం బాణం తుష్టః శివోభ్యధాత్

తపస్సుతో బాణుడు శివుని కుమారుడిగా, మయూరధ్వజాన్ని ధరించేవాడిగా మారాడు. శివుడు సంతోషించి, 'నీకు యుద్ధం లభిస్తుంది' అని బాణునికి వరమిచ్చాడు.

శివేన క్రీడతీం గౌరీం దృష్ట్వోషా సస్పృహా పతౌ। తామాహ గౌరీ భర్త్తా తే నిశి సుప్తేతి దర్శనాత్

శివునితో గౌరీ ఆడుకుంటుండగా, ఉషకు భర్తపై ఆకాంక్ష కలిగింది. అప్పుడు గౌరీ, 'నీ భర్త రాత్రి నిద్రలో నీకు కనబడతాడు' అని చెప్పింది.

వైశాఖమాసద్వాదశ్యాం పుంసో భర్త్తా భవిష్యతి। గౌర్య్యుక్త హర్షితా చోషా గృహే సుప్తా దదర్శ తమ్

వైశాఖ మాసంలో ద్వాదశి రోజున నీకు భర్త లభిస్తాడు అని గౌరీ చెప్పగా, ఉష ఆనందంతో తన ఇంట్లో నిద్రలో అతన్ని దర్శించింది.

ఆత్మనా సఙ్గతం జ్ఞాత్వా తత్సఖ్యా చిత్రలేఖయా। లిఖితాద్వై చిత్రపటాదనిస్ద్ధం సమానయత్

తన భర్తతో కలయిక తెలిసిన ఉషకు, స్నేహితురాలు చిత్రలేఖ చిత్రపటంపై అతని రూపాన్ని గీయించి, అనిరుద్ధుని నిర్బంధం లేకుండా తీసుకొచ్చింది.

కృష్ణణౌత్రం ద్వారకాతో దుహితా బాణమన్త్రిణః। కుమ్భాణ్డస్యానిరుద్ధోగాద్రరామ హ్యుషయా సహ

కృష్ణుని మనవడు అనిరుద్ధుడు ద్వారక నుండి బయలుదేరి, బాణుని మంత్రి కుమార్తె ఉషతో కలిసి వెళ్లాడు.