ఉత్తానుక్తే తు వై వాస్తుః పఞ్చహస్తప్రమాణతః । గృహప్రాసాదమానేన వాస్తుః శ్రేష్ఠస్తు సర్వదా
వాస్తువును ముందుగా చెప్పిన విధంగా వేసినప్పుడు, దాని కొలత అయిదు హస్తాలు. ఇల్లు లేదా ప్రాసాదం కొలతతో వేసిన వాస్తువు ఎప్పుడూ ఉత్తమం.
ఈశ్వర ఉవాచ ఈశాదిషు చరక్యాద్యాః(౫) పూర్వవత్పూజయేద్వహిః ।౯౪.౦౦౨ ఆహుతిత్రితయం దద్యాత్ప్రతిదేవమనుక్రమాత్ ॥౯౪.౦౦౨ దత్వా భూతబలిం లగ్నే శిలాన్యాసమనుక్రమాత్ ।౯౪.౦౦౩ మధ్యసూత్రే(౬) న్యసేచ్ఛక్తిం కుమ్భఞ్చానన్తముత్తమం(౭) ॥౯౪.౦౦౩ నకారారూఢమూలేన కుమ్భేఽస్మిన్ ధారయేచ్ఛిలాం ।౯౪.౦౦౪ కుమ్భానష్టౌ సభద్రాదీన్ దిక్షు పూర్వాదిషు క్రమాత్ ॥౯౪.౦౦౪ లోకపాలాణుభిర్న్యస్య(౮) శ్వభ్రేషు(౬) న్యస్తశక్తిషు ।౯౪.౦౦౫ శిలాస్తేష్వథ నన్దాద్యాః క్రమేణ వినియోజయేత్ ॥౯౪.౦౦౫ శమ్బరైర్మూర్తినాథానాం యథా స్యుర్భిత్తిమధ్యతః ।౯౪.౦౦౬ తాసు ధర్మాదికానష్టౌ కోణాత్కోణం విభాగశః ॥౯౪.౦౦౬ సుభద్రాదిషు నన్దాద్యాశ్చతస్రోఽగ్న్యాదికోణగాః ।౯౪.౦౦౭ అజితాద్యాశ్చ పూర్వాదిజయాదిష్వథ విన్యసేత్ ॥౯౪.౦౦౭ బ్రహ్మాణం చోపరి మస్య వ్యాపకం చ మహేశ్వరం ।౯౪.౦౦౮ చిన్తయేదేషు చాధానం వ్యోమప్రసాదమధ్యగం ॥౯౪.౦౦౮ బలిన్దత్త్వా జపేదస్త్రం విఘ్నదోషనివారణం ।౯౪.౦౦౯ శిలాపఞ్చకపక్షేఽపి మనాగుద్దిశ్యతే యథా ॥౯౪.౦౦౯ మధ్యే పూర్ణశిలాన్యాసః సుభద్రకలశేఽర్ధతః ।౯౪.౦౧౦ పద్మాదిషు చ నన్దాద్యాః కోణేష్వగ్న్యాదిషు క్రమాత్ ॥౯౪.౦౧౦ మధ్యభావే చతస్రోఽపి మాతృవద్భావసమ్మతాః ।౯౪.౦౧౧ ఓం పూర్ణే త్వం మహావిశ్వే సర్వసన్దోహలక్షణే ॥౯౪.౦౧౧ సర్వసమ్పూర్ణమేవాత్ర కురుష్వాఙ్గిరసః సుతే ।౯౪.౦౧౨ ఓం నన్దే త్వం నన్దినీ పుంసాం త్వామత్ర స్థాపయామ్యహం ॥౯౪.౦౧౨ ప్రాసాదే తిష్ఠ సన్తృప్తా యావచ్చన్ద్రార్కతారకం ।౯౪.౦౧౩ ఆయుః కామం శ్రియన్నన్దే దేహి వాసిష్ఠ దేహినాం ॥౯౪.౦౧౩ అస్మిన్ రక్షా సదా కార్యా ప్రాసాదే యత్నతస్త్వయా ।౯౪.౦౧౪ ఓం భద్రే త్వం సర్వదా భద్రం లోకానాం కురు కాశ్యపి ॥౯౪.౦౧౪ ఆయుర్దా కామదా దేవి శ్రీప్రదా చ సదా భవ ।౯౪.౦౧౫ ఓం జయేఽత్ర సర్వదా దేవి శ్రీదా.అయుర్దా చ సదా భవ ॥౯౪.౦౧౫ ఓం జయేఽత్ర సర్వదా దేవి తిష్ఠ త్వం స్థాపితా మయ ।౯౪.౦౧౬ నిత్యఞ్జయాయ భూత్యై చ స్వామినీ భవ భార్గవి ॥౯౪.౦౧౬ ఓం రిక్తేఽతిరిక్తదోషఘ్నే సిద్ధిముక్తిప్రదే శుభం ।౯౪.౦౧౭ సర్వదా సర్వదేశస్థే తిష్ఠాస్మిన్ విశ్వరూపిణి ॥౯౪.౦౧౭ గగనాయతనన్ధ్యాత్వా తత్ర తత్త్వత్రయం న్యసేత్ ।౯౪.౦౧౮ ప్రాయశ్చిత్తన్తతో హుత్వా విధినా విసృజేన్మఖం ॥౯౪.౦౧౮ ఇత్యాదిమహాపురాణే ఆగ్నేయే శిలాన్యాసకథనం నామ చతుర్ణవతితమోఽధ్యాయః ॥ ఈశ్వర ఉవాచ ఈశాదిషు చరక్యాద్యాః పూర్వవత్ పూజయేద్వహిః। ఆహుతిత్రితయం దద్యాత్ ప్రతిదేవమనుక్రమాత్
ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: ఈశానుడు మొదలైన దేవతలను పూర్వంలా పూజించాలి. ప్రతి దేవతకు వరుసగా మూడు హోమాలు సమర్పించాలి.
దత్వా భూతబలిం లగ్నే శిలాన్యాసమనుక్రమాత్। మధ్యశూత్రే న్యసేచ్ఛక్తిం కుమ్భఞ్చానన్తముత్తమం
శుభముహూర్తంలో భూతబలిని సమర్పించిన తరువాత, శిలలను క్రమంగా నియసించాలి. మధ్య సూత్రంలో శక్తిని, ఉత్తమమైన అనంతుని కుంభంలో ప్రతిష్ఠించాలి.
నకారారూఢమూలేన కుమ్భేఽస్మిన్ ధారయేచ్ఛిలాం। కుమ్భానష్టౌ సుభద్రాదీన్ దిక్షు పూర్వాదిషు క్రమాత్
'న' అక్షరాన్ని మూలంగా తీసుకుని, ఆ కుంభంలో శిలను ఉంచాలి. సుభద్ర మొదలైన ఎనిమిది కుంభాలను దిక్కులలో, తూర్పు మొదలుకొని వరుసగా పెట్టాలి.
లోకపాలాణుభిర్న్యస్య శ్వభ్రేషు న్యస్తశక్తిషు। శిలాస్తేష్వథ నన్దాద్యాః క్రమేణ వినివేశయేత్
దిక్పాలకులను శక్తులు ప్రతిష్ఠించిన గోతుల్లో ఉంచిన తరువాత, నంద మొదలైన శిలలను క్రమంగా అమర్చాలి.
శమ్బరైర్మూర్త్తినాథానాం యథా స్యుర్భిత్తిమధ్యతః। తాసు ధర్మ్మాదికానష్టౌ కోణాత్ కోణం విబాగశః
మూర్తినాథుల విగ్రహాలు గోడ మధ్యలో ఉండే విధంగా, వాటిలో ధర్మ మొదలైన ఎనిమిది దైవాలను మూల నుంచి మూలకు విభజించాలి.
సుభద్రాదిషు నన్దాద్యాశ్చతస్రోఽగన్యాదికోణగాః। అజితాద్యాస్చ పూర్వాదిజయాదిష్వథ విన్యసేత్
సుభద్ర మొదలైనవారిలో నంద మొదలైన నలుగురిని అగ్నికోణాలలో ఉంచాలి. అజిత మొదలైనవారిని తూర్పు మొదలైన విజయదిశల్లో ప్రతిష్ఠించాలి.
బ్రహ్మాణం చోపరి నస్య వ్యాపకం చ మహేశ్వరం। చిన్తయేదేషు చాధానం వ్యోమప్రాసాదమధ్యగం
బ్రహ్మను పైభాగంలో, మహేశ్వరుని వ్యాప్తిగా ప్రతిష్ఠించాలి. వీరి ప్రతిష్ఠను ఆకాశ ప్రాసాద మధ్యలో ధ్యానించాలి.
బలిన్దత్త్వా జపేదస్త్రం విఘ్నదోషనివారణం । శిలాపఞ్చకపక్షేఽపి మనాగుద్దిశ్యతే యథా
బలిని సమర్పించిన తరువాత, విఘ్నాలు, దోషాలు తొలగించేందుకు అస్త్రమంత్రాన్ని జపించాలి. ఐదు శిలల సందర్భంలో కూడా కొంత సూచన ఇవ్వబడింది.
మధ్యే పూర్ణశిలాన్యాసః సూభద్రకలశేఽర్ద్ధతః। పద్మాదిషు చ నన్దాద్యాః కోణేష్వగన్యాదిషు క్రమాత్
మధ్యలో పూర్ణశిలను సుభద్రకళశంలో అర్ధంగా ఉంచాలి. పద్మ మొదలైన వాటిలో నంద మొదలైనవారిని అగ్నికోణం మొదలుకొని మూలల్లో క్రమంగా ఉంచాలి.
మధ్యభావే చతస్రోఽపి మాతృవద్భావసమ్మతాః। ఓం పూర్ణే త్వం మహావద్యే సర్వసన్దోహలక్షణే
మధ్యభాగంలో నలుగురు కూడా తల్లుల స్వభావంగా అంగీకరించబడతారు. ఓ పూర్ణే! నీవు మహావిశ్వమై, అన్ని సంబంధ లక్షణాలతో ఉన్నవాడివి.
సర్వసమ్పూర్ణమేవాత్ర కురుష్వాఙిగిరసః సుతే। ఓం నన్దే త్వం నన్దినీ పుంసాం త్వామత్ర స్థాపయామ్యహం
ఇక్కడ అన్నీ సంపూర్ణంగా చేయుము, ఓ అంగిరసుని కుమారుడా! ఓ నందే! నీవు నందిని, మానవులలో నిన్ను ఇక్కడ ప్రతిష్ఠించుచున్నాను.
ప్రాసాదే తిష్ఠ సన్తృప్తా యావచ్చన్ద్రార్కతారకం। ఆయుః కామం శ్రియన్నన్దే దేహి వాసిష్ఠి దేహినాం
వసిష్ఠుని కుమార్తె, నీవు ఈ ప్రాసాదంలో సంతోషంగా, చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ఉన్నంతకాలం నివసించు. మానవులకు ఆయుష్షు, కోరినది, ఐశ్వర్యం, ఆనందం ప్రసాదించు.
అస్మిన్ రక్షా సదా కార్య్యా ప్రాసాదే యత్నతస్త్వయా। ఓం భద్రే త్వం సర్వదా భద్రం లోకానాం కురు కాశ్యపి
ఈ ప్రాసాదంలో నీవు ఎప్పుడూ శ్రద్ధతో రక్షణ చేయాలి. కాశ్యపుని వంశజ, శుభమయురాలా, నీవు ఎల్లప్పుడూ లోకాలకు మంగళం కలిగించు.
ఆయుర్దా కామదా దేవి శ్రీప్రదా చ సదా భవ। ఓం జయేఽత్ర సర్వదా దేవి శ్రీదాఽఽయుర్దా సదా భవ
దేవీ, నీవు ఎప్పుడూ ఆయుష్షు, కోరినది, ఐశ్వర్యం ప్రసాదించు. ఓ విజయవంతురాలా, ఇక్కడ ఎల్లప్పుడూ ఉండి, ఐశ్వర్యం, ఆయుష్షు ప్రసాదించే దేవతవై ఉండు.
ఓం జయేఽత్ర సర్వదా దేవి తిష్ఠ త్వం స్థాపితామయ । నిత్యఞ్జయాయ భూత్యై చ స్వామినీ భవ భార్గవి
ఓ విజయదాయిని దేవీ, నేను ప్రతిష్ఠించిన ఈ స్థలంలో ఎల్లప్పుడూ ఉండు. భార్గవి, నిత్యం విజయానికి, శ్రేయస్సుకు నీవే అధిపతిగా ఉండు.
ఓం రిక్తేఽతిరిక్తదోషఘ్నే సిద్ధిముక్తిప్రదే శుభే। సర్వదా సర్వదేశస్థే తిష్ఠాస్మిన్ విశ్వరూపిణి
ఓ నిర్మలురాలా, మిగిలిన దోషాలను తొలగించువాడవు, సిద్ధి, మోక్షం ప్రసాదించేవాడవు, శుభదాయిని, నీవు ఎల్లప్పుడూ అన్ని ప్రాంతాల్లో, విశ్వరూపిణిగా ఇక్కడ ఉండాలి.
గగనాయతనన్ధ్యాత్వా తత్ర తత్త్వాత్రయం న్యసేత్। ప్రాయశ్చిత్తన్తతో హుత్వా విధినా విసృజేన్మఖం
ఆకాశాన్ని యజ్ఞవేదికగా చేసి, అక్కడ మూడు తత్త్వాలను స్థాపించాలి. తరువాత నియమప్రకారం ప్రాయశ్చిత్త హోమం చేసి, యజ్ఞాన్ని ముగించాలి.
ఈశ్వర ఉవాచ వక్ష్యే లిఙ్గప్రతిష్ఠాం చ ప్రాసాదే భుక్తిముక్తిదాం। తాఞ్చరేత్ సర్వదా ముక్తౌ భుక్తౌ దేవదినే సతి
ఈశ్వరుడు ఇలా చెప్పాడు: ప్రాసాదంలో లింగ ప్రతిష్ఠ ఎలా చేయాలో, అది భోగం, మోక్షం ఇస్తుందని వివరించాను. దేవతా దినాన ఎల్లప్పుడూ ఈ కర్మలు చేయాలి, అప్పుడు భోగమూ, మోక్షమూ లభిస్తాయి.
వినా చైత్రేణ మాఘాదౌ ప్రతిష్ఠా మాసపఞ్చకే। గురుశుక్రోదయే కార్య్యా ప్రథమే కరణత్రయే
చైత్రమాసం, మాఘమాసం మొదటివారిని తప్పించి, మిగతా ఐదు నెలల్లో, గురు లేదా శుక్రుడు ఉదయిస్తున్నప్పుడు, మొదటి మూడు కరణాల్లో ప్రతిష్ఠ చేయాలి.
శుక్లపక్షే విశేషేణ కృష్ణే వా పఞ్చమన్దినం । చతుర్థీ నవమీం షష్ఠీం వర్జయిత్వా చతుర్దశీం
ప్రధానంగా శుక్లపక్షంలో, లేదా కృష్ణపక్షంలో ఐదవ రోజు, కానీ చతుర్థి, నవమి, షష్ఠి, చతుర్దశి తప్పించి చేయాలి.
శోభనాస్తిథయః శషాః క్రూరవారవివర్జితాః। శతభిషా ధనిష్ఠాద్ర్ద్రా అనురాధోత్తరత్రయం
శుభమైన తిథులు షష్ఠి, క్రూరవారాలు కాకుండా ఉండాలి. శతభిష, ధనిష్ఠ, ఆర్ద్ర, అనూరాధ, మూడు ఉత్తర నక్షత్రాలు శుభకరాలు.
రోహిణీ శ్రవణశ్చేతి స్థిరారమ్భే మహోదయాః। లగ్నఞ్చ కుమ్భసిహాలితులాస్త్రీవృషధన్వినాం
రోహిణి, శ్రవణం కూడా శుభారంభానికి అనుకూలం. లగ్నం కుంభం, సింహం, తులా, వృషభం, ధనస్సు లేదా వాటి తృతీయ రాశులలో ఉండాలి.
శస్తో జీవో నవర్క్షేషు సప్తస్థానేషు సర్వదా। బుధః షడష్టదిక్సప్తతుర్యేషు వినర్తుం శితః
గురు నవ రాశుల్లో, ఏడవ స్థానంలో ఎప్పుడూ శుభదాయకుడు. బుధుడు ఆరవ, ఎనిమిదవ, పదవ, ఏడవ స్థానాల్లో శుభప్రదుడు. శని దోషం లేకపోతే మేలు చేస్తాడు.
సప్తర్త్తు త్రిదశాదిస్థః శశాఙ్కో బలదః సదా । సవిర్దశత్రిషట్సంస్థో రాహుస్త్రిదశషఙ్గతః
చంద్రుడు ఏడవ రాశిలో లేదా దేవతలతో ఉన్నప్పుడు ఎప్పుడూ బలాన్ని ఇస్తాడు. రాహువు పదవ, మూడవ, ఆరవ స్థానాల్లో, దేవతలతో ఉన్నప్పుడు కూడా శుభదాయకుడు.
షట్త్రిస్థానగతాః శస్తా మన్దాఙ్గారార్కకేతవః। శుభాః క్రూరాశ్చ పాపాశ్చ సర్వ ఏకాదశస్థితాః
శని, కుజుడు, సూర్యుడు, ధూమకేతువు ఆరవ, మూడవ, పదకొండవ స్థానాల్లో శుభప్రదులు. ఏ గ్రహమైనా, మేలు లేదా చెడు అయినా, పదకొండవ స్థానంలో శుభమే.
ఏషాం దృష్టిర్మునౌ పూర్ణా త్వార్ద్ధికీ గ్రహభూతయోః। పాదికీ రామదిక్స్థానే చతురష్టౌ పాదవర్జితాః
వీటి దృష్టి లగ్నంలో పూర్తిగా, ఇతర గ్రహాలపై అర్ధంగా, నాల్గవ, ఎనిమిదవ స్థానాల్లో పాదం మినహాయించి క్వార్టర్గా ఉంటుంది.
పాదాన్యూనచతుర్నాడీ భోగః స్యాన్మీనమేషయోః। వృషకుమ్భౌ చ భుఞ్జాతే చతస్రః పాదవర్జితాః
నాలుగు పాదాలు ఒక నాడి తక్కువగా ఉంటే, మీన, మేషరాశుల్లో భోగం కలుగుతుంది. వృషభం, కుంభరాశుల్లో నాలుగు పాదాలు మినహాయిస్తారు.
మకరో మిథునం పఞ్చ చాపాలిహరికర్క్కటాః। పాదోనాః షట్తులాకన్యే ఘటికాః సార్ద్ధపఞ్చ చ
మకరం, మిథునం, ఐదు రాశులు, ధనస్సు, తులా, కర్కాటకం, సింహం; తులా, కన్యరాశుల్లో ఆరు పాదాలు తక్కువగా ఉంటాయి. ఘటికలో ఐదు నరసర్ధం తక్కువగా ఉంటుంది.
కేశరీవృషభః కుమ్భ స్థిరాః స్యుః సిద్ధిదాయకాః। చరా ధనుస్తులామేషా ద్విః స్వభావాస్తుతృతీయకాః
సింహం, వృషభం, కుంభం స్థిరరాశులు, ఇవి సిద్ధిని ఇస్తాయి. ధనస్సు, తులా, మేషం చలరాశులు, వాటి మూడవ భాగం ద్విస్వభావంగా ఉంటుంది.