అగ్నిపురాణమ్

కుమ్భేఽనలే శివే స్వస్మింస్తతస్తత్కృత్యమావిశేత్। అనుగ్రాహ్యాస్త్వయా శిష్యాః శాస్త్రేణ సుపరీక్షితాః

కలశంలో, అగ్నిలో, శివునిలో, తనలో తాను ఆయా కర్మలను ఆచరించాలి. శిష్యులను నీవు శాస్త్రప్రకారం బాగా పరిశీలించి అంగీకరించాలి.

భూపబన్మానవాదీనామభిషేకాదబీప్సితం। ఆం శ్రాం శ్రౌం పశుం హూం ఫడితి అస్త్రరాజాభిషేకతః

రాజులు, బ్రాహ్మణులు, మానవులు మొదలైనవారికి అభిషేకం కావాలనుకున్న విధంగా చేయాలి. 'ఆం శ్రాం శ్రౌం పశుం హూం ఫట్' అనే అస్త్రమంత్రంతో అభిషేకం చేయాలి.

ఈశ్వర ఉవాచ అభిషిక్తః శివం విష్ణుం పూజయేద్భాస్కరాదికాన్। శఙ్ఖభేర్య్యాదినిర్ఘాషైః స్నాపయేత్ పఞ్చగవ్యకే

ఈశ్వరుడు ఇలా చెప్పాడు: అభిషేకం పొందినవాడు శివుడు, విష్ణువు, భాస్కరుడు మొదలైన దేవతలను పూజించి, శంఖం, భేరి మొదలైన వాద్యాల ధ్వనితో, పంచగవ్యంతో స్నానం చేయించాలి.

యో దేవాన్దేబలోకం స యాతి స్వకులముద్ధరన్। వర్షకోటిసహస్రేషు యత్ పాపం సముపార్జ్జితం

దేవతలను, దేవలోకాన్ని పూజించినవాడు తన కుటుంబాన్ని ఉద్ధరించి, అక్కడికి చేరుతాడు. కోటి సంవత్సరాలపాటు చేసిన పాపం కూడా—

ఘృతాభ్యఙ్గేన దేవానాం భస్మీభవతి పావకే। ఆఢకేన ఘృతాద్యైశ్వ దేవాన్ స్నాప్య సురో భవేత్

దేవతలకు నెయ్యితో అభిషేకం చేస్తే, ఆ పాపం అగ్నిలో కాలిపోతుంది. ఒక అడక నెయ్యి మొదలైన వాటితో దేవతలకు స్నానం చేయిస్తే, ఆవిడ దేవతగా మారతాడు.

చన్దనేనానులిప్యాథ నాన్ధాద్యైః పూజయేత్తథా। అల్పాయాసన స్తుతిభి స్తుతా దేవాస్తు సర్వదా

చందనంతో పూజా వస్తువులను అలంకరించి, నాందీ మొదలైనవి సమర్పించి, దేవతలను చిన్న చిన్న స్తోత్రాలతో ఎప్పుడూ స్తుతించాలి.

అతీతానాగతజ్ఞానమన్త్రధీభుక్తిముక్తిదాః। గృహీత్వా ప్రశ్నసూక్ష్మార్ణే హృతే ద్వాభ్యాం శుభాశుభం

వారు గత, భవిష్యత్ విషయాలు, మంత్ర జ్ఞానం, బుద్ధి, భోగం, మోక్షం ప్రసాదిస్తారు. సూక్ష్మమైన ప్రశ్నలను తీసుకొని, రెండు విధానాలతో శుభం, అశుభం తెలుసుకోవచ్చు.

త్రిభిర్జీవో మూలధాతుశ్చతుర్భిబ్రాహ్మణాదిధీః। పఞ్చాదౌ భూతతత్త్వాది శేష చైవం జపాదికం

మూడు ద్వారా జీవుడు, మూలతత్త్వం; నాలుగు ద్వారా బ్రాహ్మణుడు మొదలైనవారి బుద్ధి; ఐదు ద్వారా భూతాలు మొదలైనవి; మిగతావన్నీ జపం మొదలైన కార్యాలు.

ఏకత్రికాతిత్రికాన్తే పదే ద్విపమకాన్తకే। అశుభం మధ్యమం మధ్యేష్విన్ద్రశ్త్రిషు నృపః శుభః

ఒకటి, మూడు, మూడు ముగింపు, లేదా జంట ముగింపు వద్ద మధ్యలో అశుభం, మధ్య స్థానాల్లో మద్యమ ఫలం, మూడు మధ్యలో ఇంద్రుడు శుభదాయకుడు, ఓ రాజా.

సఙ్‌ఖయావృన్దే జీవితాబ్దం యమోఽబ్దదరాహా ధ్రువం। సూర్య్యేభాస్యేశదుర్గాశ్రీవిష్ణుమన్త్రైర్ల్లిఖేత్ కజే

సంఖ్యల సమూహంలో, యముడు, సంవత్సరం, తిథి, ధృవ నక్షత్రం ద్వారా ఆయుర్దాయం నిర్ణయించబడుతుంది. సూర్యుడు, చంద్రుడు, ఈశుడు, దుర్గ, శ్రీ, విష్ణు మంత్రాలతో భూర్జపత్రంపై వ్రాయాలి.

కఠిన్యా జప్తయా స్ప్టష్టే గోమూత్రాకృతిరేఖయా। ఆరభ్యైకం త్రికం యావత్త్రిచతుష్కావసానకం

దృఢమైన జపంతో, గోమూత్రపు ఆకారంలో స్పష్టమైన గీతతో, ఒకటి మొదలుకొని మూడు, మూడు నాలుగు సమూహాల ముగింపు వరకు కొనసాగించాలి.

మరుద్ వ్యోమ మరుద్వీజైశ్చతుః షష్టిపదే తథా। అక్షాణాం పతనాత్ స్పర్శాద్విషమాదౌ శుభాదికం

మరుత్, ఆకాశం, మరుత్ సంతానులతో, అరవై నాలుగు దశల్లో కూడా; పాశకాలు పడటం లేదా తాకడం ద్వారా, బేసి సంఖ్యల ప్రారంభంలో శుభాదులు నిర్ణయించబడతాయి.

ఏకత్రికాదిమారభ్య అన్తే చాష్టత్రికం తథా। ధ్వజాద్యాయాః సమా హీనా విషమాః శోభనాదిదాః

ఒకటి, మూడు మొదలుకొని, ఎనిమిది, మూడు ముగింపు వరకు; ధ్వజాలు మొదలైన వాటికి, లోపం ఉన్నవి అశుభం, బేసి సంఖ్యలు శుభాదులను ఇస్తాయి.

ఆఇపల్లవితైః కాద్యైః షోడశస్వరపూర్వ్వగైః। ఆద్యైస్తైః సస్వరైః కాద్యైస్త్రిపురానామమన్త్రకాః

ఆ, ఇ, ప, ల, వి మొదలైన అక్షరాలతో, పదహారు స్వరాల ప్రారంభాలతో; ఆ స్వరాలతో కూడిన అక్షరాలతో, త్రిపుర మంత్రాలు ఏర్పడతాయి.

హ్రీం వీజాః ప్రణవాద్యాః స్యుర్న్నమోఽన్తా యత్ర పూజనే। మన్త్రా వింశతిసాహస్రాః శతం షష్ఠ్యదికం తతః

హ్రీం బీజాక్షరం, ప్రణవంతో మొదలయ్యే, నమఃతో ముగిసే మంత్రాలు పూజలో ఉపయోగించాలి. మంత్రాలు ఇరవై వేలుగా ఉంటాయి, తరువాత మరో వంద అరవై మంత్రాలు ఉంటాయి.

ఆం హ్రీం మన్త్రాః సరస్వత్యాశ్చణ్డికాయాస్తథైవ చ। తథా గౌర్య్యాశ్చ దుర్గాయా ఆం శ్రీం మన్త్రాః శ్రియస్తథా

ఆం, హ్రీం మంత్రాలు సరస్వతీ, చండికా దేవతలకు; అలాగే గౌరీ, దుర్గ, శ్రీ దేవికి కూడా ఆం, శ్రీం మంత్రాలు వర్తిస్తాయి.

తథా క్షౌం కౌం మన్త్రాః సూర్య్యస్య ఆం హౌం మన్త్రాః శివస్య చ। ఆం గం మన్త్రా గణేశస్య ఆం మన్త్రాశ్చ తథా హరేః

అలాగే క్షౌం, కౌం మంత్రాలు సూర్యునికి; ఆం, హౌం మంత్రాలు శివునికి; ఆం, గం మంత్రాలు గణేశునికి; ఆం మంత్రాలు హరికి కూడా వర్తిస్తాయి.

శతార్ద్ధైకాధికైః కాద్యైస్తథా షోడశభిః స్వరైః। కాద్యైస్తైః సస్వరైరాద్యైః కాన్తైర్మ్మన్త్రాస్తథాఖిలాః

నూరయ్యిది ఒకటి అక్షరాలతో, పదహారు స్వరాలతో కూడిన ఆది అక్షరాలతో, ఆ స్వరాలతో కూడిన మంత్రాలు అన్నీ ఏర్పడతాయి.

రవీశదేవీవిష్ణూనాం ఖబ్ధిదేవేన్ద్రవర్త్తనాత్। శతత్రయం షష్ట్యధికం ప్రత్యేకం మణ్డలం క్రమాత్। అభిషిక్తో జపేద్ ధ్యాయేచ్ఛిష్యాదీన్ దీక్షయేద్‌గురుః

సూర్యుడు, ఈశుడు, దేవీ, విష్ణువు కోసం, అక్షరాల క్రమంలో, ఇంద్రుడు మొదలైన వారి ద్వారా, ఒక్కొక్క వృత్తంలో మూడు వందల అరవై మంత్రాలు ఉంటాయి. గురువు అభిషేకం చేసి, జపం చేసి, ధ్యానం చేసి, శిష్యులను దీక్షించాలి.

ఈశ్వర ఉవాచ ప్రతిష్ఠాం సమ్ప్రవక్ష్యామి క్రమాత్ సఙ్‌క్షేపతో గుహ। పీఠం శక్తిం శివో లిఙ్గం తద్యోగః స శివాణుభిః

ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: గుహా! ఇప్పుడు నేను ప్రతిష్ఠను క్రమంగా, సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను. పీఠం, శక్తి, శివుడు, లింగం, వాటి యోగం — ఇవన్నీ శివాంశంతో కలిసినవే.

ప్రతిష్ఠాయాః పఞ్చ భేదాస్తేషాం రూపం వదామి తే। యత్ర బ్రహ్మశిలాయోగః సా ప్రతిష్ఠా విశేషతః

ప్రతిష్ఠకు ఐదు విధాలున్నాయి. వాటి స్వరూపాన్ని నేను చెబుతాను. బ్రహ్మశిలతో యోగం ఉన్న చోటు, అది ప్రత్యేకంగా ప్రతిష్ఠగా పిలవబడుతుంది.

స్థాపనన్తు యథాయోగం పీఠ ఏవ నివేశనం। ప్రతిష్ఠాభిన్నపీఠస్య స్థితస్థాపనముచ్యతే

సరైన విధంగా స్థాపన చేయడమే పీఠాన్ని ఏర్పాటు చేయడం. ప్రతిష్ఠకు వేరుగా లేని పీఠాన్ని స్థిర స్థాపన అంటారు.

ఉత్థాపనఞ్చ సా ప్రోక్తా లిఙ్గోద్ధారపురఃసరా। యస్యా తు లిఙ్గమారోప్య సంస్కారః క్రియతే బుధైః

లింగాన్ని తొలగించి, మళ్లీ ప్రతిష్ఠించడాన్ని ఉత్తాపన అంటారు. అందులో, లింగాన్ని పైకి ఎత్తి, జ్ఞానులు సంస్కారం నిర్వహిస్తారు.

ఆస్థాపనం తదుద్దిష్టం ద్విధా విష్ణవాదికస్య చ । ఆసు సర్వ్వాసు చైతన్యం నియుఞ్జీత పరం శివమ్

విష్ణువు మొదలైనవారికి ఆ స్థాపన రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది. వాటిలో అన్నిటిలోను పరమ శుభమైన చైతన్యాన్ని ఆహ్వానించాలి.

యదాధారాదిభేదేన ప్రాసాదేష్వపి పఞ్చధా। పరీక్షామథ మేదిన్యాః కుర్య్యాత్ప్రాసాదకామ్యయా

భూమి, పునాది మొదలైన భేదాల వల్ల ఆలయాలలో కూడా ఐదు రకాలుంటాయి. ఆలయం కట్టాలనుకునే వారు ముందుగా భూమిని పరీక్షించాలి.

శుక్లాజ్యగన్ధా రక్తా చ రక్తగన్ధా సుగన్ధినీ । పీతా కృష్ణా సురాదనధా విప్రాదీనాం మహీ క్రమాత్

తెలుపు రంగు, నెయ్యి వాసన గలది; ఎరుపు రంగు, ఎరుపు వాసనతో సుగంధంగా ఉండేది; పసుపు, నలుపు రంగు, మద్యం వాసన లేకుండా ఉండేది—ఇవి క్రమంగా బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారికి అనుకూలమైన మట్టులు.

పూర్వ్వేశోత్తరసర్వత్ర పూర్వా చైషాం విశిష్యతే । ఆఖాతే హాస్తికే యస్యాః పూర్ణే మృదధికా భవేత్

తూర్పు, ఉత్తరం, అన్ని దిశల్లోనూ తూర్పు మట్టే ముఖ్యంగా ప్రశంసించబడుతుంది. గోతిలో మట్టి పూర్తిగా ఉండి, మట్టి ఎక్కువగా దొరికితే అది ఉత్తమం.

ఉత్తమాన్తాం మహీం విద్యాత్తోయాద్యైర్వా సముక్షితాం। అస్థ్యఙ్గారాదిభిర్దుష్టామత్యన్తం శోధయేద్ గురుః

భూమిని ఉత్తమం నుండి కనిష్ఠం వరకు గుర్తించాలి లేదా నీరు మొదలైన వాటితో శుద్ధి చేయాలి. ఎముకలు, బొగ్గు మొదలైనవాటితో కలుషితమైతే గురువు దాన్ని పూర్తిగా శుద్ధి చేయాలి.

నగరగ్రామదుర్గార్థం గృహప్రాసాదకారణం । ఖననైర్గోకులావాసైః కర్షణైర్వా ముహుర్ముహుః

నగరం, గ్రామం, కోట, ఇల్లు, ఆలయం నిర్మాణార్థంగా భూమిని పునఃపునః త్రవ్వడం లేదా ఎద్దులతో దున్నడం ద్వారా సిద్ధం చేయాలి.