అగ్నిపురాణమ్

గాన్ధారీ చ సుషుమ్ణా చ నాడ్యౌ ద్వౌ మారుతౌ తథా। సమానోదాననామానౌ రసనాపాయురిన్ద్రియే

గాంధారి, సుషుమ్నా అనే రెండు నాడులు, అలాగే రెండు వాయువులు; సమానుడు, ఉదానుడు అని పేర్లు. రసన, పాయువు అనే ఇంద్రియాలు కూడా ఉన్నాయి.

రసస్తు విషయో రూపశబ్దస్పర్శరసా గుణాః। మణ్డలం వర్త్తులం తచ్చ పుణ్డరీకాఙ్కితం సితం

రుచి అనేది విషయము, రూపం, శబ్దం, స్పర్శ, రుచి అనే గుణాలు. వృత్తాకారమైన మండలం, పద్మము గుర్తుగా తెలుపు రంగులో ఉంటుంది.

స్వప్నావస్థాప్రతిష్ఠాయాం కారణం గరుడధ్వజం। ప్రతిష్ఠాన్తకృతం సర్వం సఞ్చిన్త్య భువనాదికం

స్వప్నావస్థలో కారణంగా గరుడధ్వజుడు ఉంటాడు. భువనాదులన్నింటిని ఆలోచించి, ప్రతిష్ఠకు అంతం కలుగుతుంది.

భావ్యం త్వయానుకూలేన విష్ణుం విజ్ఞాపయేదితి। తతో వాగీశ్వరీం దేవీం వాగీశమపి పూర్వవత్

సదుద్దేశ్యంతో విష్ణువుకు తెలియజేయాలి. తరువాత మునుపటిలాగే వాగీశ్వరీ దేవిని, వాగీశుని ఆహ్వానించి, పూజించి, సంతృప్తి పరచాలి.

ఆవాహ్యాభ్యర్చ్య సన్తర్ప్య శిష్యం వక్షసి తాడయేత్। ఓం హాం హాం హం ఫట్ । ప్రవిశేదప్యనేనైవ చైతన్యం విభజేత్తతః

ఆహ్వానించి, పూజించి, సంతృప్తి పరచిన తరువాత, శిష్యుని ఛాతీపై తడవాలి. 'ఓం హాం హాం హం ఫట్' మంత్రంతో చైతన్యాన్ని ప్రవేశపెట్టి, తరువాత దాన్ని విభజించాలి.

శస్త్రేణ పాశసంయుక్తం జ్యేష్ఠయాఽఙ్కుశముద్రయా। ఓం హాం హం హోం హ్రూం ఫట్ । స్వాహాన్తేన హృదాకృష్య తేనైవ పుటితాత్మనా

శస్త్రంతో, పాశంతో కలిపి, జ్యేష్ఠ అంకుశ ముద్రతో 'ఓం హాం హం హోం హ్రూం ఫట్' మంత్రంతో, హృదయానికి ఆకర్షించి, స్వాహాంతంతో శుద్ధమైన మనసుతో చేయాలి.

గృహీత్వా తం నమోన్తేన నిజాత్మని నియోజయేత్ । ఓం హాం హం హోమ్ ఆత్మనే నమః। పూర్వవత్ పితృసంయోగం భావయిత్వోద్భవాఖ్యయా

దాన్ని తీసుకుని 'నమః'తో తనలోనే స్థాపించాలి. 'ఓం హాం హం హోం ఆత్మనే నమః' మంత్రంతో, మునుపటిలాగే పితృసంయోగాన్ని ధ్యానించి, ఉద్భవ ముద్రతో చేయాలి.

వామయా తదనేనైవ దేవీగర్భే వినిక్షిపేత్। ఓం హాం హం హాం ఆత్మన నమః। దేహోత్పత్తౌ హృదా హ్యేవం శిరసా జన్మనా తథా

వామహస్తంతో, అదే విధంగా, దేవీ గర్భంలో ఉంచాలి. 'ఓం హాం హం హాం ఆత్మన నమః' మంత్రంతో, శరీరోత్పత్తిలో హృదయంలో, జన్మ సమయంలో తలలో కూడా చేయాలి.

శిఖయా వాధికారాయ భోగాయ కవచాణునా। తత్త్వశుద్ధౌ హృదా హ్యేవం గర్భాధానాయ పూర్వవత్

శిఖతో అధికారం కోసం, భోగానికి కవచ కణంతో, తత్త్వశుద్ధికి హృదయంలో, గర్భాధానానికి మునుపటిలాగే చేయాలి.

శిరసా పాశశైథిల్యే నిష్కృత్యైవం శతం జపేత్। ఏవం పాశవియోగేఽపి తతః శస్త్రాత్మజప్తయా

తలతో పాశాన్ని సడలించేందుకు తీసివేసి, ఇలా వందసార్లు జపించాలి. అలాగే పాశ వియోగానికి, తరువాత శస్త్రాత్మ జపంతో చేయాలి.

ఛిన్ద్యాదస్త్రేణ కర్త్తంర్య్యా కలాబీజవతా యథా। ఓం హ్రీం ప్రతిష్ఠాకలాపాశాయ హః ఫట్। విసృజ్య వర్త్తులీకృత్య పాశమస్త్రేణ పూర్వవత్

ఏలా చంద్రకళాబీజంతో కట్టును కోసినట్టు, ఆయుధమంత్రంతో ఆ పాశాన్ని కోయాలి. 'ఓం హ్రీం ప్రతిష్ఠాకలాపాశాయ హః ఫట్' అని మంత్రాన్ని పలికిన తరువాత, పూర్వంలా ఆయుధమంత్రంతో ఆ పాశాన్ని వృత్తాకారంగా చేయాలి.

ఘృతపూర్ణే స్రువే దత్వా కలాస్త్రేణైవ హోమయేత్। అస్త్రేణ జుహుయాత్ పఞ్చ పాశాఙ్కురనివృత్తయే

సమిధిలో నెయ్యి పోసి చంద్రకళా ఆయుధమంత్రంతో హోమం చేయాలి. ఆయుధమంత్రంతో ఐదు సమిధలను సమర్పించి, పాశపు మొగ్గలను తొలగించాలి.

ప్రాయశ్చిత్తనిషేధార్థం దద్యాదష్టాహుతీస్తతః। ఓం హః అస్త్రాయ హ్రూం ఫట్। హృదావాహ్య హృషీకేశం కృత్వా పూజనతర్పణే

పాపాలను తొలగించేందుకు, ఎనిమిది సమిధలను సమర్పించాలి. 'ఓం హః ఆయుధాయ హృం ఫట్' అని పలికుతూ, హృదయంలో హృషీకేశుడిని ఆహ్వానించి, పూజా తర్పణాలు చేయాలి.

పూర్వ్వోక్తవిధినా కుర్య్యాదధికారసమర్పణం। ఓం హాం రసశుల్కం గృహాణ స్వాహా। నిఃశేషదగ్ధపాశస్య పశోరస్య హరే త్వయా

ముందు చెప్పిన విధానంతో అధికారం సమర్పణ చేయాలి. 'ఓం హాం రసశుల్కం గ్రహాణ స్వాహా' అని పలికాలి. హరి! నీ వల్ల, పాశాలు పూర్తిగా కాలిపోయిన ఈ పశువు ఇక బంధంలో ఉండకూడదు.

న స్థేయం బన్ధకత్వేన శివాజ్ఞాం శ్రావయేదితి। తతో విసృజ్య గోవిన్దం విద్యాత్మానం నియోజ్య చ

ఇక బంధంలో ఉండకూడదు అని శివుని ఆజ్ఞను ప్రకటించాలి. తరువాత, గోవిందుడిని విడిచిపెట్టి, విద్యాత్ముడిని నియమించాలి.

బాహుముక్తార్ద్ధదృశ్యేన చన్ద్రబిమ్బేన సన్నిభం। సంహారముద్రయా స్వస్థం విధాయోద్భవముద్రయా

చేతిని వెడల్పుగా చాచి, అర్ధంగా కనిపించేలా చంద్రబింబంలా ఉంచాలి. సంహారముద్రతో మనసును స్థిరపరిచి, ఆ తరువాత ఉద్భవముద్రను ధరించాలి.

సూత్రే సంయోజ్య విన్యస్య తోయబిన్దుం యథా పురా। విసృజ్య పితరౌ వహ్నేః పూజితౌ కుసుమాదిభిః

మునుపటిలా దారంతో కట్టి, నీటి బొట్టును ఉంచాలి. తరువాత, అగ్నిదేవుని తల్లిదండ్రులను పువ్వులతో మొదలైనవి సమర్పించి పూజించి విడిచిపెట్టాలి.

ఈశ్వర ఉవాచ సన్ధానమథ విద్యాయాః ప్రాచీనకలయా సహ। కుర్వీత పూర్వవత్ కృత్వా తత్త్వం వర్ణయ తద్యథా

ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: తరువాత, విద్యను పురాతన కళతో కలిపి, మునుపటిలా సంధానం చేయాలి. తరువాత, ఆ తత్వాన్ని యథావిధిగా వివరించు.

ఓం హోం క్షీమితి సన్ధానం। రాగశ్చ శుద్ధవిద్యా చ నియతిః కలయా సహ। కాలో మాయా తథాఽవిద్యా తత్త్వానామితి సప్తకం

'ఓం హోం క్షీ' అనేది సంధానం. రాగం, శుద్ధవిద్య, నియతి కళతో కలిపి, కాలం, మాయ, అవిద్య — ఇవే ఏడు తత్వాలు.

రలవాః శషసాః వర్ణాః షడ్ విద్యాయాం ప్రకీర్త్తితాః। పదాని ప్రణవాదీని ఏకవింశతిసఙ్‌ఖ్యయా

ర, ల, వ, శ, ష, స అనే ఆరు అక్షరాలు విద్యలో చెప్పబడ్డాయి. ప్రణవంతో మొదలయ్యే పదాలు మొత్తం ఇరవై ఒకటి.

ఓం నమః శివాయ సర్వప్రభవే హం శివాయ ఈశానమూర్ద్ధాయ తత్‌పురుషవక్త్రాయ అఘోరహృదయాయ వామదేవగుహ్యాయ సద్యోజాతమూర్త్తయే ఓం నమో నమో గుహ్యాతిగుహ్యాయ గోప్త్రే అనిధనాయ సర్వాధిపాయ జ్యోతీరూపాయ పరమేశ్వరాయ భావేన ఓం వ్యోమ। ఓం రూద్రాణాం భువనానాఞ్చ స్వరూపమథ కథ్యతే। ప్రథమో వామదేవః స్యాత్తతః సర్వభవోద్భవః

'ఓం నమః శివాయ సర్వప్రభవే హం శివాయ ఈశానమూర్ధాయ తత్పురుషవక్త్రాయ అఘోరహృదయాయ వామదేవగుహ్యాయ సద్యోజాతమూర్తయే ఓం నమో నమో గుహ్యాతిగుహ్యాయ గోప్త్రే అనిధనాయ సర్వాధిపాయ జ్యోతిరూపాయ పరమేశ్వరాయ భావేన ఓం వ్యోమ। ఓం రుద్రులూ లోకాలూ ఎలా ఉన్నాయో ఇప్పుడు చెప్తాను. మొదట వామదేవుడు, తరువాత సర్వభవోద్భవుడు.'

వజ్రదేహః ప్రభుర్ద్ధాతా క్రమవిక్రమసుప్రభాః। వటుః ప్రశాన్తనామా చ పరమాక్షరసఞ్‌జ్ఞకః

వజ్రంలాంటి దేహమున్న ప్రభువు, ధారకుడు, క్రమంగా ప్రకాశించే మహాతేజస్సు గలవాడు, వటువు, ప్రశాంతుడు అనే పేరు కలవాడు, పరమాక్షరము అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు.

శివశ్చ సశివో బభ్రురక్షయః శమ్భురేవ చ। అదృష్టరూపనామానౌ తథాఽన్యో రూపవర్ద్ధనః

శివుడు, సశివుడు, బభ్రువు, అక్షయుడు, శంభువు, అదృష్టరూపం అనే ఇద్దరు, రూపవర్ధనుడు అనే మరొకరు.

మనోన్మనో మహావీర్య్యశ్చిత్రాడ్గస్తదనన్తరం। కల్యాణ ఇతి విజ్ఞేయాః పఞ్చవింశతిసఙ్ఖ్యయా

మనోన్మనుడు, మహావీర్యుడు, చిత్రాంగుడు, తరువాత కల్యాణుడు — వీరంతా కలిపి ఇరవై ఐదుగురు.

మన్త్రో ఘోరామరౌ వీజే నాడ్యౌ ద్వే తత్ర తే యథా। పూషా చ హస్తిజిహ్వా చ వ్యాననాగౌ ప్రభఞ్జనౌ

మంత్రం, ఘోరామరులు, రెండు బీజాలు, రెండు నాడులు — అవి పూషా, హస్తిజిహ్వ, వ్యాన, ప్రభంజన.

విషయో రూపమేవైకమిన్ద్రియే పాదచక్షుషీ। శబ్దః స్పర్శశ్చ రూపఞ్చ త్రయ ఏతే గుణాః స్మృతా

ఇంద్రియాల్లో ఒకటిలో రూపమే విషయంగా ఉంటుంది; పాదం, కన్ను; శబ్దం, స్పర్శ, రూపం — ఇవే మూడు లక్షణాలు.

అవస్థాఽత్ర సుషుప్తిశ్చ రుద్రో దేవస్తు కారణం। విద్యామధ్యగతం సర్వం భావయేద్భవనాదికం

ఇక్కడ స్థితి సుషుప్తి, రుద్రుడు దేవత, కారణం. విద్యలో భవనం మొదలైనవన్నీ ఉన్నట్టు భావించాలి.

తాడనం ఛేదనం తత్ర ప్రవేశఞ్చాపి యోజనం। ఆకృష్య గ్రహణం కుర్యాద్విద్యయా హృత్‌ప్రదేశతః

అక్కడ తాడనము, చేదనము, ప్రవేశము, కలయిక ఉంటాయి. హృదయ ప్రాంతం నుండి విద్యతో ఆకర్షించి, పట్టుకోవాలి.