అగ్నిపురాణమ్

విసృజ్య వర్త్తులీకృత్య ఘృతపూర్ణే స్రువే ధరేత్। దహేదనుకలాస్త్రేణ కేవలాస్త్రేణ భస్మసాత్

వదిలి, వృత్తాకారంగా తిప్పి, నెయ్యితో నిండిన స్రువాన్ని పట్టుకోవాలి. అనుకలాస్త్రంతో, కేవలాస్త్రంతో దహనం చేసి బస్మమయ్యేలా చేయాలి.

కుర్యాత్ పఞ్చాహుతీర్దత్వా పాశాఙ్కుశనివృత్తయే। ఓం హః అస్త్రాయ హూం ఫట్। ప్రాయశ్చిత్తం తతః కుర్యాదస్త్రాహుతిభిరష్టభిః

పాశాంకుశ బంధాలను తొలగించేందుకు ఐదు హోమాలు చేసి, 'ఓం హః ఆస్రాయ హూం ఫట్' అని మంత్రించాలి. తరువాత, ఎనిమిది ఆయుధ హోమాలతో ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.

అథావాహ్య విధాతారం పూజయేత్తర్పయేత్తథా। తత ఓం హాం శబ్దస్పర్శశుద్ధబ్రహ్మన్ గృహాణ స్వాహేత్యాహుతిత్రయేణాధికారమస్య సమర్పయేత్ । దగ్ధనిఃశేషపాపస్య బ్రహ్మన్నస్య పశోస్త్వయా

తర్వాత సృష్టికర్తను ఆహ్వానించి, పూజించి తర్పణం చేయాలి. తరువాత 'ఓం హాం శబ్దస్పర్శశుద్ధబ్రహ్మన్ గ్రహాణ స్వాహా' అనే మంత్రంతో మూడు హోమాలు చేసి అధికారం సమర్పించాలి. బ్రహ్మన్, నీవే యజ్ఞపశువుకు సంబంధించిన పాపాలను పూర్తిగా దహించేవాడివి.

బన్ధాయ న పునః స్థేయం శివాజ్ఞాం శ్రావయేదితి। తతో విసృజ్య ధాతారం నాడ్యా దక్షిణయా శనైః

మళ్లీ బంధంలో ఉండకూడదు అని శివాజ్ఞను ప్రకటించాలి. తరువాత సృష్టికర్తను మెల్లగా కుడి నాడిలో పంపించాలి.

సంహారముద్రయాత్మానం కుమ్భకేన నిజాత్మనా। పూజయిత్వార్ఘ్యంపాత్రస్థతోయబిన్దుసుధోపమం

సంహార ముద్రతో, తన ఊపిరితో స్వయాన్ని నియంత్రించి, అమృతంతో సమానమైన నీటి బొట్టుతో కూడిన అర్ఘ్యపాత్రను పూజించాలి.

ఆదాయ యోజయేత్ సూత్రే రేచకేనోద్భవాఖ్యయా। పూజయిత్వార్ఘ్యపాత్రస్థతోయబిన్దుం సుధోపమం

దానిని తీసుకుని, ఉద్భవ అనే శ్వాసతో దారానికి కలిపి, అమృతంతో సమానమైన నీటి బొట్టుతో కూడిన అర్ఘ్యపాత్రను పూజించాలి.

ఆప్యాయనాయ శిష్యస్య గురూః శిరసి విన్యసేత్। విసృజ్య పితరౌ దద్యాద్వౌషడన్తశివాణునా। పూరణాయ విధిః పూర్ణో నివృత్తిరితి శోధితా

శిష్యుని పోషణ కోసం గురువు దానిని అతని తలపై ఉంచాలి. తరువాత, దానిని విడిచిపెట్టి, వౌషడంత శివ మంత్రంతో తల్లిదండ్రులకు ఇవ్వాలి. ఈ విధిగా పూరణ పూర్తయింది, నివృత్తి కూడా పవిత్రమైంది.

ఈశ్వర ఉవాచ తత్త్వయోరథ సన్ధానం కుర్య్యాచ్ఛుద్ధవిశుద్ధయోః। హ్రస్వదీర్ఘప్రయోగేణ నాదనాదాన్తసఙ్గినా

ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: తరువాత, శుద్ధమైన రెండు తత్వాలను, చిన్నపెద్ద స్వరాల ప్రయోగంతో, నాదం మొదలుకొని చివర వరకు కలిపి యోగం చేయాలి.

ఓం హాం హ్రూం హామ్ అప్తేజోవాయురాకాశం తన్మాత్రేన్ద్రియబుద్ధయః। గుణత్రయమహఙ్కాశ్చతుర్వింశః పుమానితి

'ఓం హాం హ్రూం హాం'—భూమి, జలం, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం, తన్ను తత్వాలు, ఇంద్రియాలు, బుద్ధులు, మూడు గుణాలు, అహంకారం, ఇరవై నాల్గవది పురుషుడు—ఇలా.

ప్రతిష్ఠాయాం నివిష్టాని తత్త్వాన్యేతాని భావయేత్। పఞ్చవింశతిసఙ్ఖ్యాని ఖాదియాన్తాక్షరాణి చ

ఈ తత్వాలను ఆధారంలో స్థాపించబడ్డవిగా భావించాలి. ఇవి ఇరవై అయిదు సంఖ్యలో ఉంటాయి, 'ఖ' నుండి 'య' వరకు అక్షరాలతో కూడి ఉంటాయి.

పఞ్చాశదధికా షష్టిర్భువనైస్తుల్యసఞ్జ్ఞితాః। తావన్త ఏవ రుద్రాశ్చ విజ్ఞేయాస్తత్ర తద్యథా

యాభైకి అరవై ఆరు కలిపి, ఇవి లోకాల పేర్లతోనే ప్రసిద్ధి. అంతే సంఖ్యలో రుద్రులు కూడా అక్కడ తెలుసుకోవాలి.

అమరేశః ప్రభావశ్చ నైమిషః పుష్కరోఽపి చ। తథా పాదిశ్చ దణ్డిశ్చ భావభూతిరథాష్టమః

అమరేశుడు, ప్రభావుడు, నైమిషుడు, పుష్కరుడు, అలాగే పాది, దండీ, భావభూతి, ఎనిమిదవవాడు అష్టముడు.

తు. స్కన్దపురాణే (౭.౧.౧౦) తీర్థానాం మహాభూతానుసారేణ వర్గీకరణమ్ నకులీశో హరిశ్చన్ద్రః శ్రీశైలో దశమః స్మృతః। అన్వీశోఽస్నాతికేశశ్చ మహాకాలోఽథ మధ్యమః

నకులీశుడు, హరిశ్చంద్రుడు, శ్రీశైలం పదవది. అన్వీశుడు, అస్నాతికేశుడు, మహాకాళుడు, మధ్యముడు.

కేదారో భైరవశ్చైవ ద్వితీయాష్టకమీరితం। తతో గయాకురుక్షేత్రఖలానాదికనాదికే

కేదారము, భైరవుడు, రెండవ ఎనిమిది పేర్లు చెప్పబడ్డాయి. ఆ తరువాత గయ, కురుక్షేత్రం, ఖలాన, ఇంకా ఇతర ప్రదేశాలు పేర్కొనబడ్డాయి.

విమలశ్చాట్టహాసశ్చ మహేన్ద్రో భీమ ఏవ చ। వస్వాపదం రుద్రకోటిరవియుక్తో మహాబలః

విమలుడు, అట్టహాసుడు, మహేంద్రుడు, భీముడు, వస్వాపద, రుద్రకోటిలు, సూర్యుడు లేని మహాబలుడు కూడా చెప్పబడ్డారు.

గోకర్ణో భద్రకర్ణశ్చ స్వర్ణాక్షః స్థాణురేవ చ। అజేశశ్చైవ సర్వజ్ఞో భాస్వరః సూద నాన్తరః

గోకర్ణం, భద్రకర్ణం, స్వర్ణాక్షుడు, స్థాణువు, అజేశుడు, సర్వజ్ఞుడు, భాస్వరుడు, సూడ, నాంతరుడు కూడా ఉన్నారు.

సుబాహుర్మ్మత్తరూపీ చ విశాలో జటిలస్తథా। రౌద్రోఽథ పిఙ్గలాక్షశ్చ కాలదంష్ట్రీ భవేత్తతః

సుబాహువు, మత్తరూపుడు, విశాలుడు, జటిలుడు, రౌద్రుడు, పింగళాక్షుడు, తరువాత కాలదంష్ట్రి అని చెప్పబడింది.

విదురశ్చైవ ఘోరశ్చ ప్రాజాపత్యో హుతాశనః। కామరూపీ తథా కాలః కర్ణోఽప్యథ భయానకః

విదురుడు, ఘోరుడు, ప్రాజాపత్యుడు, హుతాశనుడు, కామరూపుడు, కాలుడు, కర్ణుడు, భయానకుడు కూడా ఉన్నారు.

మతఙ్గః పిఙ్గలశ్చైవ హరో వై ధాతృసఞ్జ్ఞకః। శఙ్కుకర్ణో విధానశ్చ శ్రీకణ్ఠశ్చన్ద్రశేఖరః

మతంగుడు, పింగళుడు, హరుడు (ధాతృ అని పిలవబడే), శంకుకర్ణుడు, విధానుడు, శ్రీకంఠుడు, చంద్రశేఖరుడు కూడా ఉన్నారు.

గాన్ధారీ చ సుషుమ్ణా చ నాడ్యౌ ద్వౌ మారుతౌ తథా। సమానోదాననామానౌ రసనాపాయురిన్ద్రియే

గాంధారి, సుషుమ్నా అనే రెండు నాడులు, అలాగే రెండు వాయువులు; సమానుడు, ఉదానుడు అని పేర్లు. రసన, పాయువు అనే ఇంద్రియాలు కూడా ఉన్నాయి.

రసస్తు విషయో రూపశబ్దస్పర్శరసా గుణాః। మణ్డలం వర్త్తులం తచ్చ పుణ్డరీకాఙ్కితం సితం

రుచి అనేది విషయము, రూపం, శబ్దం, స్పర్శ, రుచి అనే గుణాలు. వృత్తాకారమైన మండలం, పద్మము గుర్తుగా తెలుపు రంగులో ఉంటుంది.

స్వప్నావస్థాప్రతిష్ఠాయాం కారణం గరుడధ్వజం। ప్రతిష్ఠాన్తకృతం సర్వం సఞ్చిన్త్య భువనాదికం

స్వప్నావస్థలో కారణంగా గరుడధ్వజుడు ఉంటాడు. భువనాదులన్నింటిని ఆలోచించి, ప్రతిష్ఠకు అంతం కలుగుతుంది.

భావ్యం త్వయానుకూలేన విష్ణుం విజ్ఞాపయేదితి। తతో వాగీశ్వరీం దేవీం వాగీశమపి పూర్వవత్

సదుద్దేశ్యంతో విష్ణువుకు తెలియజేయాలి. తరువాత మునుపటిలాగే వాగీశ్వరీ దేవిని, వాగీశుని ఆహ్వానించి, పూజించి, సంతృప్తి పరచాలి.

ఆవాహ్యాభ్యర్చ్య సన్తర్ప్య శిష్యం వక్షసి తాడయేత్। ఓం హాం హాం హం ఫట్ । ప్రవిశేదప్యనేనైవ చైతన్యం విభజేత్తతః

ఆహ్వానించి, పూజించి, సంతృప్తి పరచిన తరువాత, శిష్యుని ఛాతీపై తడవాలి. 'ఓం హాం హాం హం ఫట్' మంత్రంతో చైతన్యాన్ని ప్రవేశపెట్టి, తరువాత దాన్ని విభజించాలి.

శస్త్రేణ పాశసంయుక్తం జ్యేష్ఠయాఽఙ్కుశముద్రయా। ఓం హాం హం హోం హ్రూం ఫట్ । స్వాహాన్తేన హృదాకృష్య తేనైవ పుటితాత్మనా

శస్త్రంతో, పాశంతో కలిపి, జ్యేష్ఠ అంకుశ ముద్రతో 'ఓం హాం హం హోం హ్రూం ఫట్' మంత్రంతో, హృదయానికి ఆకర్షించి, స్వాహాంతంతో శుద్ధమైన మనసుతో చేయాలి.

గృహీత్వా తం నమోన్తేన నిజాత్మని నియోజయేత్ । ఓం హాం హం హోమ్ ఆత్మనే నమః। పూర్వవత్ పితృసంయోగం భావయిత్వోద్భవాఖ్యయా

దాన్ని తీసుకుని 'నమః'తో తనలోనే స్థాపించాలి. 'ఓం హాం హం హోం ఆత్మనే నమః' మంత్రంతో, మునుపటిలాగే పితృసంయోగాన్ని ధ్యానించి, ఉద్భవ ముద్రతో చేయాలి.

వామయా తదనేనైవ దేవీగర్భే వినిక్షిపేత్। ఓం హాం హం హాం ఆత్మన నమః। దేహోత్పత్తౌ హృదా హ్యేవం శిరసా జన్మనా తథా

వామహస్తంతో, అదే విధంగా, దేవీ గర్భంలో ఉంచాలి. 'ఓం హాం హం హాం ఆత్మన నమః' మంత్రంతో, శరీరోత్పత్తిలో హృదయంలో, జన్మ సమయంలో తలలో కూడా చేయాలి.