తం నివేశ్య నివృత్తేస్తు వ్యాప్తిమాలోక్య చేతసా। జ్ఞేయాని భువనాన్యస్యాం శతమష్టాధికం తతః
ఆయనను మనస్సులో స్థాపించి, ఆయన వ్యాప్తిని గమనించిన తరువాత, ఆయనలో నూరెనిమిది లోకాలు ఉన్నాయని తెలుసుకోవాలి.
కపాలోఽజశ్చ బుద్ధశ్చ వజ్రదేహః ప్రమర్ద్దనః । విభూతిరవ్యయః శాస్తా పినాకీ త్రిదశాధిపః
ఆయన కపాలుడు, అజుడు, బుద్ధుడు, వజ్రదేహుడు, ప్రమర్దనుడు, విభూతి, అవ్యయుడు, శాస్తా, పినాకి, దేవతల అధిపతి.
అగ్నీ రుద్రో హుతాశీ చ పిఙ్గలః ఖాదకో హరః। జ్వలనో దహనో బభ్రుర్భస్మాన్తకక్షపాన్తకౌ
ఆయన అగ్ని, రుద్రుడు, హుతాశి, పింగళుడు, ఖాదకుడు, హరుడు, జ్వలనుడు, దహనుడు, బభ్రువు, భస్మాంతకుడు, క్షపాంతకుడు.
యామ్యమృత్యుహరో ధాతా విధాతా కార్య్యరఞ్జకః। కాలో ధర్మ్మేఽప్యధర్మశ్చ సంయోక్తా చ వియోగకః
ఆయన యామ్యమృత్యుహరుడు, ధాతా, విధాతా, కార్యరంజకుడు, కాలుడు, ధర్మమూ, అధర్మమూ, కలిపేవాడు, విడదీయేవాడు.
నైర్ఋతో మారణో హన్తా క్రూరదృష్టిర్భయానకః। ఊర్ద్ధ్వాంశకో విరూపాక్షో ధూమ్రలోహితదంష్ట్రవాన్
ఆయన నైరృతుడు, మారణుడు, హంతా, క్రూరదృష్టి, భయంకరుడు, ఊర్ధ్వాంశకుడు, విరూపాక్షుడు, పొగతో కలసిన ఎర్ర దంతాలు కలవాడు.
బలశ్చాతిబలశ్చైవ పాశహస్తో మహాబలః। శ్వేతశ్చ జయభద్రశ్చ దీర్ఘబాహుర్జలాన్తకః
ఆయన బలుడు, అతిబలుడు, పాశహస్తుడు, మహాబలుడు, శ్వేతుడు, జయభద్రుడు, దీర్ఘబాహువు, జలాంతకుడు.
వడవాస్యశ్చ భీమశ్చ దశైతే వారుణాః స్మృతాః। శీఘ్రో లఘుర్వ్వాయువేగః సూక్ష్మస్తీక్ష్ణః క్షపాన్తకః
ఆయన వడవాస్యుడు, భీముడు; వీరిలో పది మంది వారు వారు వర్ణించబడ్డారు: శీఘ్రుడు, లఘువు, వాయువేగుడు, సూక్ష్ముడు, తీక్ష్ణుడు, క్షపాంతకుడు.
పఞ్చాన్తకః పఞ్చశిఖః కపర్ద్దీ మేఘవాహనః। జటాముకుటధారీ చ నానారత్నధరస్తథా
ఆయన పంచాంతకుడు, పంచశిఖుడు, కపర్దీ, మేఘవాహనుడు, జటాముకుటధారి, రకరకాల రత్నాలతో అలంకరించబడ్డవాడు.
నిధీశో రూపవాన్ ధన్యో సౌమ్యదేహః ప్రసాదకృత్। ప్రకాశోఽప్యథ లక్ష్మీవాన్ కామరూపో దశోత్తరే
ఆయన నిధీశుడు, అందగాడు, ధన్యుడు, సౌమ్యదేహుడు, ప్రసాదకర్త, ప్రకాశవంతుడు, లక్ష్మీవంతుడు, కామరూపుడు, ఇంకా పది పేర్లు కలవాడు.
విద్యాధరో జ్ఞానధరః సర్వజ్ఞో వేదపారగః। మాతృవృత్తశ్చ పిఙ్గాక్షో భూతపాలో బలిప్రియః
ఆయన విద్యాధరుడు, జ్ఞానధరుడు, సర్వజ్ఞుడు, వేదపారగుడు, తల్లిలా ప్రవర్తించేవాడు, పింగాక్షుడు, భూతపాలకుడు, బలిప్రియుడు.
సర్వవిద్యావిధాతా చ సుఖదుఃఖహరా దశ। అనన్తః పాలకో ధీరః పాతాలాధిపతిస్తథా
ఆయన అన్ని విద్యలకు దాత, సుఖదుఃఖాలను తొలగించేవాడు—ఇవి పది; అనంతుడు, రక్షకుడు, ధీరుడు, పాతాళాధిపతి కూడా.
వృషో వృషధరో వీర్య్యో గ్రసనః సర్వతోముఖః। లోహితశ్చైవ విజ్ఞేయా దశ రుద్రాః ఫణిస్థితాః
ఆయన వృషుడు, వృషధరుడు, వీర్యవంతుడు, గ్రసనుడు, అన్ని దిశలలో ముఖం కలవాడు, లోహితుడు; ఈ పది రుద్రులు పాములలో స్థితులుగా చెప్పబడ్డారు.
శమ్భుర్విభుర్గణాధ్యక్షస్త్రయక్షస్త్రిదశవన్దితః। సంహారశ్చ విహారశ్చ లాభో లిప్సుర్విచక్షణః
ఆయన శంభుడు, విభువు, గణాధ్యక్షుడు, త్రయక్షుడు, దేవతలందరి వందితుడు, సంహారుడు, విహారుడు, లాభం, లిప్సువు, విచక్షణుడు.
అత్తా కుహకకాలాగ్నిరుద్రో హాటక ఏవ చ। కూష్మాణ్డశ్చైవ సత్యశ్చ బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ సప్తమః
ఆయన భోక్త, మాయ, కాలాగ్ని, రుద్రుడు, హాటకుడు, కూష్మాండుడు, సత్యుడు, బ్రహ్మ, ఏడవవాడు విష్ణువు.
రుద్రశ్చాష్టావిమే రుద్రాః కటాహాభ్యన్తరే స్థితాః। ఏతేషామేవ నామాని భువనానామపి స్మరేత్
ఈ ఎనిమిది రుద్రులు, రుద్రుడితో కలిపి, పాత్రలో స్థితులై ఉన్నారు; వీరి పేర్లను, అలాగే లోకాల పేర్లను కూడా జ్ఞాపకం ఉంచాలి.
భవోద్భవః సర్వభూతః సర్వభూతసుఖప్రదః। సర్వసాన్నిధ్యకృద్ బ్రహ్మవిష్ణురుద్రశరార్చ్చితః
ఆయన భవుడు, ఉద్భవుడు, సమస్త భూతరూపుడు, అన్ని జీవులకు సుఖాన్ని ప్రసాదించేవాడు, సర్వసన్నిధిని కలిగించేవాడు, బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రులచే పూజించబడేవాడు.
బీజాకారో మకారశ్చ నాడ్యావిడాపిఙ్గలాహ్వయే। ప్రాణాపానావుభౌ వాయూ ఘ్రాణోపస్థౌ తథేన్ద్రియే
బీజాక్షరంగా 'మ' అక్షరం, నాడులు ఇడ, పింగళ అని పిలుస్తారు; ప్రాణం, అపానము రెండు వాయువులు, అలాగే ఘ్రాణం, ఉపస్థం అనే ఇంద్రియాలు కూడా.
గన్ధస్తు విషయః ప్రోక్తో గన్ధాదిగుణపఞ్చకే। పార్థివం మణ్డలం పీతం వజ్రాఙ్కం చతురస్రకం
గంధం అనేది ఐదు లక్షణాల్లో మొదటిది అని చెప్పబడింది. ఈ గుణాలన్నీ భూమి తత్త్వానికి చెందుతాయి. భూమి తత్త్వాన్ని పసుపు రంగు, వజ్రం గుర్తుతో, నాలుగు మూలలుగా ఉన్న వర్గాకారంగా ఊహించాలి.
విస్తారో యోజనానాన్తు కోటిరస్య శతాహతా। అత్రైవాన్తర్గతా జ్ఞేయా యోనయోఽపి చతుర్ద్దశ
దాని విస్తీర్ణం కోటి యోజనల శతగుణంగా ఉంది. అందులోపల పద్నాలుగు రకాలు ఉన్నాయని తెలుసుకోవాలి.
ప్రథమా సర్వదేవానాం మన్వాద్యా దేవయోనయః। మృగపక్షీ చ పశవశ్చతుర్ద్ధా తు సరీసృపాః
మొదటిది అన్ని దేవతలకు, మనువుకు మొదలైన వారికి సంబంధించినది. మృగాలు, పక్షులు, పశువులు, అలాగే నాలుగు రకాల సర్పాలు ఉన్నాయి.
స్థావరం పఞ్చమం సర్వం యోనిః షష్ఠీ అమానుషీ। పైశాచం రాక్షసం యాక్షం గాన్ధర్వ్వం చైన్ద్రమేవ చ
ఐదవది స్థావరజాతి అన్నీ. ఆరవది మానవేతరమైనది — పిశాచ, రాక్షస, యక్ష, గంధర్వ, ఇంద్రునికి సంబంధించినవి.
సౌమ్యం ప్రాణేశ్వరం బ్రాహ్మమష్టమం పరికీర్త్తితం। అష్టానాం పార్థివన్తత్త్వమధికారాస్పదం మతం
ఎనిమిదవది శాంతమైనది, ప్రాణాధిపతి, బ్రహ్మకు సంబంధించినది. ఈ ఎనిమిది భూమి తత్త్వానికి పరిమితిగా భావించాలి.
లయస్తు ప్రకృతౌ బుద్ధౌ భోగో బ్రహ్మా చ కారణం। తతో జాగ్రదవస్థానైః సమస్తైర్భువనాదిభిః
లయం ప్రకృతి, బుద్ధి, అనుభవం, బ్రహ్మ, కారణం లో కలుస్తుంది. ఆ తరువాత జాగ్రత్త స్థితులు, లోకాలు మొదలైనవన్నీ కలిసిపోతాయి.
భావ్యం త్వయాఽనుకూలేన విధిం విజ్ఞాపయేదితి। ఆవాహయేత్తతో దేవీం రక్షాం వాగీశ్వరీం హృదా
నీవు అనుకూలంగా ఈ విధిని తెలియజేయాలి. తరువాత రక్షణకర్త అయిన వాగీశ్వరీ దేవిని హృదయంలో ఆహ్వానించాలి.
ఇచ్ఛాజ్ఞానక్రియారూపాం షడ్విధాం హ్యేకకారణం। పూజయేత్తర్పయేద్దేవీం ప్రకారేణామునా తతః
ఆమెకు ఇష్ట, జ్ఞాన, క్రియ రూపంగా ఆరు విధాలుగా ఒకే కారణంగా ఉంది. ఈ విధంగా వాగీశ్వరీ దేవిని పూజించి సంతృప్తి పరచాలి.
వాగీశ్వరీం వినిఃశేషయోనివిక్షోభకారణం। హృత్సమ్పుటార్థబీజాదిహూం ఫడన్తశరాణునా
వాగీశ్వరీ అన్నీ యోనులను కదిలించే కారణం. హృదయపు పాత్రతో, బీజాక్షరంతో, హూం ఫట్ అనే అంత్యాక్షరంతో పూజించాలి.
తాడయేద్ధృదయే తస్య ప్రవిశేత్స విధానవిత్। తతః శిష్యస్య చైతన్యం హృది వహ్నికణోపమం
ఆయన హృదయాన్ని తాకి, విధిని తెలిసినవాడు లోపలికి ప్రవేశిస్తాడు. తరువాత శిష్యుని హృదయంలో ఉన్న చైతన్యం అగ్ని కణంలా ప్రకాశిస్తుంది.
నివృత్తిస్థం యుతం పాశైర్జ్యేష్ఠయా విభజేద్యథా। ఓం హాం హూం హః హూం ఫట్। ఓం హం స్వాహేత్యేనేనాథ పూరకేణాఙ్కుశముద్రయా
నివృత్తి స్థితిలో ఉండి, పాశాలతో బంధించబడి, పెద్దదానితో విడదీయాలి. 'ఓం హాం హూం హః హూం ఫట్, ఓం హం స్వాహా' అని ఊపిరి లోపలికి తీసుకుంటూ అంకుశ ముద్ర చేయాలి.
సంస్తుత పూర్వస్థిత ఓం సాక్షిన్ ఓం రుద్రాన్తక ఓం పతఙ్గ ఓం శబ్ద ఓం సూక్ష్మ ఓం శివ సర్వ సర్వ్వద సర్వ్వసాన్నిధ్యకర బ్రహ్మవిష్ణురుద్రకర ఓం నమః శివాయ ఓం నమో నమః । అష్టావింశతి పాదాని వ్యోమవ్యాపి మనో గుహ। సద్యోహృదస్త్రనేత్రాణి మన్త్రవర్ణాష్టకో మతః
ప్రశంసించబడినవాడు, పురాతనుడు, ఓం, సాక్షి, ఓం, రుద్రాంతకుడు, ఓం, పతంగుడు, ఓం, శబ్దము, ఓం, సూక్ష్ముడు, ఓం, శివుడు, సర్వుడు, సర్వదాత, సర్వసన్నిధికర్త, బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రులను కలిగించేవాడు, ఓం, శివాయ నమః, ఓం, పునః పునః నమః. ఇవే ఇరవై ఎనిమిది పాదాలు, ఆకాశాన్ని వ్యాపించి, మనస్సులో గుప్తంగా, సద్యోహృదయంతో, మూడు కళ్లతో; ఇది ఎనిమిది అక్షరాల మంత్రంగా చెప్పబడింది.
నివృత్తిం గర్భితాం ధ్యాత్వా స్వమన్త్రేణ నియోజ్య చ। ఓం హాం హ్రూం హాం నివృత్తికలాపాశాయ హూం ఫట తత్ ఓం హాం హాం నివృత్తికలాపాశాయ స్వాహేత్యనేనాఙ్కుశముద్రయా పూరకేణాకృష్య ఓం హ్రూం హ్రాం హ్రూం నివృత్తికలాపాశాయ హూం ఫడిత్యనేన సంహారముద్రయా కుమ్భకేనాధః స్థానాదాదాయ ఓం ఓం హ్రం హాం నివృత్తికలాపాశాయ నమ ఇత్యానేనోద్భవముద్రయా రేచకేన కుమ్భే సంస్థాప్య ఓం హాం నివృత్తికలాపాశాయ నమ ఇత్యానేనార్ఘ్యం దత్వా సమ్పూకజ్య విముఖేనైవ స్వాహాన్తేనై సన్నిధానాయాహుతిత్రయం సన్తపర్ణాహుతిత్రయం చ దత్వా ఓం హాం బ్రహ్మణో నమ ఇతి బ్రహ్మాణమావాహ్య సమ్పూజ్య చ స్వాహాన్తేన సన్తర్ప్య। బ్రహ్మన్ తవాధికారేఽస్మిన్ ముముక్షుం దీక్షయామ్యహం
నివృత్తిని మనసులో ధ్యానించి, తన మంత్రంతో నియమించి, 'ఓం హాం హ్రూం హాం నివృత్తి కలాపాశాయ హూం ఫట్' అని జపించాలి. అంకుశ ముద్రతో ఊపిరి లోపలికి తీసుకుని, 'ఓం హ్రూం హ్రాం హ్రూం నివృత్తి కలాపాశాయ హూం ఫట్' అని సంహార ముద్రతో కుంభకంలో క్రిందనుంచి తీయాలి. 'ఓం ఓం హ్రం హాం నివృత్తి కలాపాశాయ నమః' అని ఉద్భవ ముద్రతో రేచకంలో కుంభంలో ఉంచాలి. 'ఓం హాం నివృత్తి కలాపాశాయ నమః' అని అర్ఘ్యం సమర్పించి, శుద్ధి చేసి, స్వాహాంతంతో మూడు సార్లు సమర్పణ చేసి, మూడు సార్లు సంతర్పణ చేయాలి. 'ఓం హాం బ్రహ్మణో నమః' అని బ్రహ్మను ఆహ్వానించి, పూజించి, స్వాహాంతంతో సంతృప్తి పరచాలి. బ్రహ్మా! ఈ అధికారం లో, ముక్తిని కోరువారిని దీక్ష ఇస్తున్నాను.