అగ్నిపురాణమ్

వసిష్ఠాదీన్నమస్కృత్య కౌశల్యాఞ్చైవ కేకయీమ్ । సుమిత్రాం ప్రాప్తరాజ్యోఽథ ద్విజాదీన్ సోఽభ్యపూజయత్

వశిష్ఠుడు మొదలైన వారికి, కౌశల్య, కైకయి, సుమిత్రలకు నమస్కరించి, రాజ్యం తిరిగి పొందిన రాముడు, బ్రాహ్మణులను ఘనంగా సత్కరించాడు.

వాసుదేవం స్వమాత్మానమశ్వమేధైరథాయజత్। సర్వదానాని స దదౌ పాలయామాస స ప్రజాః

వాసుదేవుడిని, తన ఆత్మస్వరూపుడిని, అశ్వమేధ యాగాలతో ఆరాధించాడు. అన్ని దానాలు ఇచ్చి, ప్రజలను రక్షించాడు.

పుత్రవద్ధర్మ్మకామాదీన్ దుష్టనిగ్రహణే రతః। సర్వధర్మ్మపరో లోకః సర్వశస్యా చ మేదినీ

పుత్రుల్లా ధర్మకామాదులను చూసుకున్నాడు, దుష్టులను శిక్షించడంలో నిమగ్నమయ్యాడు. ప్రజలు ధర్మంలో స్థిరంగా ఉండగా, భూమి సమస్త శ్రేయస్సును ఇచ్చింది.

నారద ఉవాచ రాజ్యస్థం రాఘవం జగ్మురగస్త్యాద్యాః సుపూజితాః। ధన్యస్త్వం విజయీ యస్మాదిన్ద్రజిద్వినిపాతితః

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: అగస్త్యుడు మొదలైన వారు ఘనంగా సత్కరించబడి, రాజ్యంలో ఉన్న రాఘవుని వద్దకు వచ్చారు. ఇంద్రజిత్ సంహరించబడినందున నీవు ధన్యుడవు, విజయవంతుడవు.

బ్రహ్మాత్మజః పులస్త్యోభూద్ విశ్రవాస్తస్యనైకషీ। పుష్పోత్కటాభూత్ ప్రథమా తత్పుత్రోభూద్ధనేశ్వరః

బ్రహ్ముని కుమారుడైన పులస్త్యునికి, నైకషీ ద్వారా విశ్రవసు పుట్టాడు. పుష్పోట్‌కట మొదటి భార్య, ఆమె కుమారుడు ధనేశ్వరుడు.

నైకష్యాం రావణో జజ్ఞే వింశద్బాహుర్ద్దశాననః। తపసా బ్రహ్మదత్తేన వరేణ జితదైవతః

నైకషీకి రావణుడు జన్మించాడు. అతనికి ఇరవై చేతులు, పది తలలు. తపస్సుతో బ్రహ్ముని వరంతో దేవతలను జయించాడు.

కుమ్భకర్ణః సనిద్రోఽభూద్ధర్మ్మిష్ఠోఽభూద్ధిభీషణః। స్వసా శూర్పణఖా తేషాం రావణాన్మేఘనాదకః

కుంభకర్ణుడు ఎప్పుడూ నిద్రలో ఉండేవాడు. విభీషణుడు ధర్మపరుడు. వారికీ సోదరి శూర్పణఖ, రావణుని కుమారుడు మేఘనాదుడు.

ఇన్ద్రం జిత్వేన్ద్రజిచ్చాభూద్రావణాదధికో బలీ। హతస్త్వయా లక్షమణేన దేవాదేః క్షేమమిచ్ఛతా

ఇంద్రుని జయించిన ఇంద్రజిత్, రావణునికంటే బలవంతుడు. దేవతల క్షేమం కోరుతూ నీవు, లక్ష్మణుడు అతన్ని సంహరించారు.

ఇత్యుక్త్వా తే గతా విప్రా అగస్త్యాద్యా నమస్కృతాః। దేవప్రార్థితరామోక్తః శత్రుఘ్నో లవణార్ద్దనః

ఇలా చెప్పి, అగస్త్యుడు మొదలైన ఘనమైన మునులు వెళ్లిపోయారు. దేవతల కోరిక మేరకు, రాముడు లవణాసుర సంహారుడైన శత్రుఘ్నుని కథను చెప్పాడు.

అభూత్ పూర్మ్మథురా కాచిద్ రామోక్తో భరతోఽవధీత్। కోటిత్రయఞ్చ శైలూషపుత్రాణాం నిశితైః శరైః

ఒకప్పుడు మథుర అనే ఊరు ఉండేది. రాముని ఆజ్ఞతో భరతుడు ఆ పట్టణాన్ని నాశనం చేశాడు. నటుల కుమారులలో మూడుకోట్లు మందిని ఆయన పదునైన బాణాలతో సంహరించాడు.

శైలూషం దుప్టగన్ధర్వం సిన్ధుతీరనివాసినమ్। తక్షఞ్చ పుష్కరం పుత్రం స్థాపయిత్వాథ దేశయోః

ఆ నటుడు, దుష్ట గంధర్వుడు, సింధు నది తీరంలో నివసించేవాడు. అతని కుమారులు తక్ష మరియు పుష్కరను ఆ ప్రాంతాల్లో భరతుడు వదిలిపెట్టాడు.

భరతోగాత్సశత్రుఘ్నో రాఘవం పూజయన్ స్థితః। రామో దుష్టాన్నిహత్యాజౌ శిష్టాన్ సమ్పాల్య మానవః

భరతుడు శత్రుఘ్నుడితో కలిసి వెళ్లాడు. రాఘవుడు అక్కడే ఉండి, భరతుడు ఆయనను గౌరవించాడు. రాముడు యుద్ధంలో దుష్టులను సంహరించి, మిగిలిన ప్రజలను ధర్మబద్ధంగా పాలించాడు.

పుత్రౌ కుశల్వౌ జాతౌ వాల్మీకేరాశ్రమే వరౌ। లోకాపవాదాత్త్యక్తాయాం జ్ఞాతౌ సుచరితశ్రవాత్

వాల్మీకి ఆశ్రమంలో కుశుడు, లవుడు అనే ఇద్దరు ఉత్తమ కుమారులు జన్మించారు. ప్రజల అపవాదం వల్ల సీతను విడిచిపెట్టినా, ఆ ఇద్దరి మంచి నడవడి అందరికీ తెలిసింది.

రాజ్యేభిషిచ్య బ్రహ్మాహమస్మీతి ధ్యానతత్పరః। దశవర్షసహస్త్రాణి దశవర్షసతాని చ

తన కుమారులను రాజ్యానికి పట్టాభిషేకం చేసి, రాముడు 'నేనే బ్రహ్మ' అని ధ్యానం చేస్తూ, పదివేల సంవత్సరాలు, పది వందల సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు.

అగ్నిరువాచ హరివంశమ్ప్రవక్షయామి విష్ణునాభ్యమ్బుజాదజః । బ్రహ్మణోత్రిస్తతః సోమః సోమాజ్జాతః పురూరవాః

అగ్ని ఇలా చెప్పాడు: ఇప్పుడు నేను హరివంశాన్ని వివరించబోతున్నాను. విష్ణువు నాభిలోని పద్మం నుండి బ్రహ్మ జన్మించాడు. బ్రహ్మ నుండి అత్రి, అత్రి నుండి సోముడు, సోముని నుండి పురూరవుడు పుట్టారు.

తస్మాదాయురభూత్తస్మాన్నహుషోఽతో యయాతికః। యదుఞ్చ తుర్వసున్తస్మాద్దేవయానీ వ్యజాయత

ఆ పురూరవుని నుండి ఆయువు, ఆయువుని నుండి నహుషుడు, నహుషుని నుండి యయాతి పుట్టారు. యయాతి నుండి యదు, తుర్వసు, వారిలో దేవయాని జన్మించింది.

ద్రుహ్యఞ్చానుఞ్చ పూరుఞ్చ శర్మ్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ। యదోః కులే యాదవాశ్చ వసుదేవస్తదుత్తమః

ద్రుహ్యుడు, అనువు, పూరువు, వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ కూడా పుట్టారు. యదు వంశంలో యాదవులు, వారిలో వసుదేవుడు గొప్పవాడు.

భూవో భారావతారార్థం దేవక్యాం వసుదేవతః। హిరణ్యకశిపోః పుత్రాః షడ్‌గర్భా యోగనిద్రయా

భూమిపై భారాన్ని తగ్గించేందుకు, వసుదేవుడు–దేవకిలకు హిరణ్యకశిపుని ఆరు కుమారులు, యోగమాయ ద్వారా జన్మించారు.

విష్ణుప్రయుక్తయా నీతా దేవకీజఠరం పురా । అభూచ్చ సప్తమో గర్భో దేవక్యా జఠరాద్ బలః

విష్ణువు సంకల్పంతో, ఆరు మంది పూర్వం దేవకీ గర్భంలోకి వచ్చారు. దేవకీ గర్భంలో ఏడవవాడు బలరాముడు అయ్యాడు.

సఙ్‌క్రామితోఽభూద్రోహిణ్యాం రౌహిణేయస్తతో ఇరిః । కృష్ణాష్టమ్యాఞ్చ నభసి అర్ద్ధరాత్రే చతుర్భుజః

ఆ గర్భం రోహిణి వద్దకు మారింది. అందువల్ల ఆయన రౌహిణేయుడు అయ్యాడు. కృష్ణాష్టమి రాత్రి అర్ధరాత్రి సమయంలో, నాలుగు చేతులవాడు జన్మించాడు.

దేవక్యా వసుదేవేన స్తుతో బాలో ద్విబాహుకః । వసుదేవః కంసభయాద్యసోదాశయనేఽనయత్

ఆ రెండు చేతుల బాలుడిని దేవకీ, వసుదేవుడు స్తుతించారు. వసుదేవుడు, కంసుడి భయంతో, ఆ బాలుడిని యశోదా పడకపై పెట్టాడు.

యశోదావాలికాం గృహ్య దేవకీశయనేఽనయత్ । కంసో బాలధ్వనిం శ్రుత్వా తాఞ్చిక్షఏప శిలాతలే

యశోదా కుమార్తెను తీసుకుని, దేవకీ పడకపై పెట్టాడు. బాలిక అరుపు విని, కంసుడు ఆమెను రాయి మీద పడేశాడు.

వారీతోపి స దేవక్యా మృత్యుర్గర్భోష్టమో మమ। శ్రుత్వాఽశరీణీం వాచం మత్తో గర్భాస్తు మారితాః

అయినా, ఆ దేవకీ ఎనిమిదవ గర్భమైన బాలికే నాకు మరణమని, నా శరీర రహిత స్వరం విని, కంసుడు ఆ గర్భాలను చంపేశాడు.

సమర్పితాస్తు దేవక్యా వివాహసమయేరితాః। సా క్షిప్తా బాలికా కంసమాకశస్థాబ్రవీదిదమ్

పెళ్లి సమయంలో దేవకీకి అప్పగించిన వారు అంతా నశించిపోయారు. కానీ ఆ బాలికను విసిరేసినప్పుడు, ఆమె ఆకాశంలో నుండీ కంసునికి ఇలా చెప్పింది.

కిం మయా క్షిప్తాయా కంస జాతో యస్త్వాం వధిష్యతి। సర్వస్వభూతో దేవానాం భూభారహరణాయ సః

'నన్ను ఎందుకు పడవేశావు కంసా? నిన్ను సంహరించబోయే వాడు ఇప్పటికే జన్మించాడు. ఆయన దేవతలందరిలో శ్రేష్ఠుడు, భూమిపై భారాన్ని తగ్గించేందుకు వచ్చాడు.'

ఇత్యుక్త్వా సా చ సుమ్భాదీన్ హత్వేన్ద్రేణ చ సంస్తుతా। ఆర్యా దుర్గా వేదగర్భా అమ్బికా భద్రకాల్యపి

అలా చెప్పి, సుంభుడు మొదలైన దుష్టులను సంహరించి, ఇంద్రుని చేత ప్రశంసించబడిన ఆ అమ్మవారు ఆర్య, దుర్గ, వేదగర్భ, అంబిక, భద్రకాళి కూడా.

భద్రా క్షోమ్యా క్షేమకరీ నైకబాహుర్నమామి తామ్। త్రిసన్ధ్యం యః పఠేన్నామ సర్వాన్ కామానవాప్నుయాత్

ఆమె భద్ర, క్షోమ్య, క్షేమకరీ, అనేక భుజాలవారు. నేను ఆమెకు నమస్కరిస్తాను. ఎవరు ఆమె నామాన్ని మూడు సంధ్యా సమయాల్లో పఠిస్తారో వారు అన్ని కోరికలు పొందుతారు.

కంసోపి పూతనాదీంశ్చ ప్రైషయద్ బాలనాశనే। యశోదాపతినన్దాయ వసుదేవేన చార్పితౌ

కంసుడు పూతనతో పాటు మరికొంతమందిని కూడా బాలుని చంపడానికి పంపించాడు. యశోదా, నందుడు, వసుదేవుని ఆదేశానుసారం శ్రీకృష్ణుని సంరక్షణలో పెట్టారు.

రక్షణాయ చ సంసాదేర్భీతేనైవ హి గోకులే। రామకృష్ణౌ చేరతుస్తౌ గోభిర్గోపాలకైః సహ

రక్షణ కోసం భయంతో రాముడు, కృష్ణుడు గోకులంలో గోవులతో, గోప బాలులతో కలిసి తిరిగారు.