అగ్నిపురాణమ్

ఓం హాం హాం హాం ఆత్మనే నమః । జాజ్వల్యమానే నిర్ద్ధూమే జుహుయాదిష్టసిద్ధయే। అప్రవృద్ధే సధూమే తు హోమో వహ్నౌ న సిధ్యతి

'ఓం హాం హాం హాం ఆత్మనేఽ నమః' అని పలకాలి. అగ్ని పొగ లేకుండా మెరుస్తున్నప్పుడు, కోరిన ఫలితాన్ని సాధించేందుకు హోమం చేయాలి. అగ్ని పూర్తిగా వెలిగిపోక, పొగతో ఉంటే, హోమం ఫలించదు.

స్నిగ్ధః ప్రదక్షిణావర్త్తః సుగన్ధిః శస్యతేఽనలః। విపరీతస్ఫులిఙ్గీ చ భూమిస్పర్శః ప్రశస్యతే

నూనెపులకలాగా మృదువుగా, కుడివైపు తిరుగుతూ, సువాసనతో ఉన్న అగ్ని ప్రశంసనీయం. అలాగే, వ్యతిరేకంగా చిమ్మే మంటలు, భూమిని తాకే అగ్నిని కూడా మెచ్చుతారు.

ఇత్యేవమాదిభిశ్చిహ్నైర్హుత్వా శిష్యష్య కల్మషం। పాపభక్షణహోమేన దహేద్వా తం భవాత్మనా

ఇలా వివిధ లక్షణాలతో హోమం చేసి, శిష్యుని పాపాన్ని గురువు తొలగిస్తాడు. లేదా పాపాన్ని భక్షించే అగ్నితో దహించిపోతాడు.

ద్విజత్వాపాదనార్థాయ తథా రుద్రాంశభావనే। ఆహారవీజ సంశుద్ధౌ గర్భాధానాయ సంస్థితో

ద్విజత్వాన్ని ప్రసాదించేందుకు, రుద్రాంశాన్ని ధ్యానించేందుకు, ఆహారమూ బీజమూ పవిత్రమైనప్పుడు గర్భాధాన సంస్కారాన్ని నిర్వహించాలి.

సీమన్తే జన్మతో నామకరణాచ చ హోమయేత్। శతాని పఞ్చ మూలేన వౌషడాదిదశాంశతః

సీమంతం, జననం, నామకరణం వంటి సందర్భాల్లో హోమం చేయాలి. మూలమంత్రంతో ఐదు వందలు, వౌషట్ మొదలైన వాటితో వంద హోమాలు చేయాలి.

శిథిలీభూతబన్ధస్య శక్తావుత్‌కర్షణం చ యత్। ఆత్మనో రుద్రపుత్రత్వే గర్భాధానం తదుచ్యతే

బంధాలు సడలినప్పుడు, శక్తి ప్రబలినప్పుడు, ఆత్మను రుద్రుని కుమారుడిగా స్థాపించడమే గర్భాధానంగా పిలవబడుతుంది.

స్వాన్తత్ర్యాత్మగుణవ్యక్తిరిహ పుంసవనం మతం। మాయాత్మనోవివేకేన జ్ఞానం సీమన్తవర్ద్ధనం

స్వతంత్రత, ఆత్మగుణాలు వ్యక్తమవడం పుంసవనం సంస్కారంగా భావించబడుతుంది. మాయాత్మను విచారించడం ద్వారా జ్ఞానం పెరగడం సీమంతం సంస్కారంగా చెప్పబడుతుంది.

శివాదితత్త్వశ్రుద్ధేస్తు స్వీకారోజననం మతం। బోధనం యచ్ఛివత్వేన శివత్వార్హస్య నో మతం

శివాది తత్త్వాల పవిత్రతను స్వీకరించడం జనన సంస్కారంగా భావించబడుతుంది. శివత్వానికి అర్హుడైనవాడికి శివత్వాన్ని బోధించడం జననంగా పరిగణించబడదు.

సంహారముద్రయాత్మానం స్ఫురద్వహ్నికణోపమం। విదధీత సమాదాయ నిజే హృదయపఙ్కజే

సంహార ముద్రతో, తానే మెరుస్తున్న అగ్నికణంలా తన హృదయ పద్మంలో స్థాపించాలి.

తతః కుమ్భకయోగేన మూలమన్త్రముదీరయేత్। కుర్య్యాత్ సమవశీభావం తదా చ శివయోర్హృది

తర్వాత కుంభక సాధనతో మూలమంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి. అప్పుడు శివులిద్దరి హృదయాల్లో సమత్వాన్ని స్థాపించాలి.

బ్రహ్మాదికారణాత్యాగక్రమాద్రేచకయోగతః। నీత్వా శివాన్తమాత్మానమాదాయోద్భవముద్రయా

బ్రహ్మ మొదలైన కారణాలను విడిచిపెట్టే క్రమంలో, ఊపిరిపీల్చే సాధనతో ఆత్మను శివాంతానికి తీసుకెళ్లి, ఉద్భవ ముద్రతో తిరిగి స్వీకరించాలి.

హృత్‌సమ్పుటితమన్త్రేణ రేచకేన విధానవిత్। శిష్యస్య హృదయామ్భోజకర్ణికాయాం వినిక్షిపేత్

హృదయంలో దాచిన మంత్రాన్ని, ఊపిరి బయటకు వదిలే విధానంతో, జ్ఞానమున్న గురువు శిష్యుని హృదయ పద్మ మధ్య భాగంలో స్థాపించాలి.

పూజాం శివస్య వహ్నేశ్చ గురుః కుర్య్యాత్తదోచితాం। ప్రణతిఞ్చాత్మనే శిషయం సమయాన్ శ్రావయేత్తథా

గురు శివుడి, అగ్ని దేవుని యోగ్యమైన పూజ చేయాలి. తనకు నమస్కారం చేసి, శిష్యునికి నియమాలు చెప్పి, వ్రతాలను చదవాలి.

దేవం న నిన్దేచ్ఛాస్త్రాణి నిర్మ్మాల్యాదిన లఙ్ఘయేత్। శివాగ్నిగురుపూజా చ కర్త్తవ్యా జీవతావధి

దేవుణ్ణి, శాస్త్రాలను నిందించకూడదు. ఉపయోగించిన పుష్పాదులను తక్కువగా చూడకూడదు. శివుడు, అగ్ని, గురువుని జీవితాంతం పూజ చేయాలి.

బాలబాలిశవృద్ధస్త్రీభోగభుగ్‌వ్యాధితాత్మనాం। యథాశక్తి దదీతార్థం సమర్థస్య సమగ్రకాన్

పిల్లలు, మూర్ఖులు, వృద్ధులు, స్త్రీలు, భోగంలో ఉన్నవారు, వ్యాధిగ్రస్తులు వీరికి తమ శక్తికి తగినంత ఇవ్వాలి. శక్తివంతులు పూర్తిగా దానం చేయాలి.

భూతాఙ్గాని జటాభస్మదణ్డకౌపీనసంయమాన్। ఈశానాద్యైర్హృదాద్యైర్వా పరిజప్య యథాక్రమాత్

శరీర భాగాలు, జట, బస్మ, దండ, కౌపీన, నియమాలు—ఇవి అన్నీ ఈశానాది మంత్రాలతో లేదా హృదయాది మంత్రాలతో క్రమంగా జపించాలి.

స్వాహాన్తసంహితామన్త్రైః ప్రాత్రేష్వారోప్య పూర్వవత్। సమ్పాదితద్రుతం హుత్వా స్థణ్డిలేశాయ దర్శయేత్

స్వాహా తో ముగిసే మంత్రాలతో, మునుపటిలా పాత్రలపై ఉంచి, నిబంధన ప్రకారం హోమం చేసి, మిగిలిన భాగాన్ని స్తండిలానికి చూపాలి.

రక్షణాయ ఘటాధస్తాదారోప్య క్షణమాత్రకం। శివాదాజ్ఞాం సమాదాయ దదీత వ్రతినే గురుః

రక్షణ కోసం, క్షణకాలం పాత్ర కింద ఉంచి, శివుని ఆజ్ఞ తీసుకుని, గురువు వ్రతధారికి అందించాలి.

ఏవం సమయదీక్షాయాం విశిష్టాయాం విశేషతః। వహ్నిహోమాగమజ్ఞానయోగ్యః సఞ్జాయతే శిశుః

ఇలా ప్రత్యేకమైన సమయదీక్షలో, శిష్యుడు అగ్ని హోమం, శాస్త్రజ్ఞానం చేయగల అర్హత పొందుతాడు.

ఈశ్వర ఉవాచ అథ ప్రాతః సముత్థాయ కృతస్నానాదికో గురుః। దధ్యార్ద్రమాంసమద్యాదేః ప్రశస్తాఽభ్యవహారితా

ఈశ్వరుడు అన్నారు: ఉదయం లేచి, స్నానం చేసి, ఇతర కర్మలు పూర్తి చేసి, గురువు పెరుగు, మాంసం, మద్యం వంటివి వదిలి, శుద్ధమైన భోజనం చేయాలి.

గజాశ్వారోహణం స్వప్నే శుభం శుక్లాంశుకాదికం । తైలాభ్యఙ్గాదికం హీనం హోమో ఘోరేణ శాన్తయే

ఏనుగు, గుర్రం ఎక్కడం కలలో కనడం, తెల్ల వస్త్రాలు చూడడం, నూనెతో మర్దనం లేకపోవడం—all ఇవి అశుభం. శాంతికై ఘోర హోమం చేయాలి.

నిత్యకర్మ్మద్వయం కృత్వా ప్రవిశ్య మఖమణ్డపం। స్వాచాన్తో నిత్యవత్ కర్మ్మ కుర్యాన్నైమిత్తికే విధౌ

రొజూ చేయాల్సిన రెండు కర్మలు చేసి, యజ్ఞశాలలోకి ప్రవేశించి, శుద్ధి చేసుకుని, నిత్యకర్మల మాదిరిగానే ఆపాదకాల కర్మలు చేయాలి.

తతః సంశోధ్య చాత్మానం శివహస్తం తథాత్మని। విన్యస్య కుమ్భగం ప్రాచ్చర్య ఇన్ద్రాదీనామనుక్రమాత్

తర్వాత, తనను శుద్ధి చేసుకుని, శివుని చేయిని తనపై ఉంచి, కుంభాన్ని తూర్పు వైపు ఉంచి, ఇంద్రుడు మొదలైనవారిని క్రమంగా పూజించాలి.

మణ్డలో స్థణ్డిలే వాఽపి ప్రకుర్వీత శివార్చ్చనం। తర్పణం పూజనం వహ్నేః పూర్ణాన్తం మన్త్రతర్పణం

మండలం లేదా స్తండిలం మీద శివుని పూజ చేయాలి. తర్పణం, అగ్ని పూజ, మంత్ర తర్పణం పూర్తిగా చేయాలి.

దుఃస్వప్నదోషమోషాయ శస్త్రేణాష్టాధికం శతం। హుత్వా హూం సమ్పుటేనైవ విదధ్యాత్ మన్త్రదీపనం

చెడు కలల దోషం పోవడానికి, ఆయుధ మంత్రంతో, హూం ముద్రతో, నూట ఎనిమిది హోమాలు చేసి, మంత్రాన్ని దీపించాలి.

అన్తర్బలివిధానఞ్చ మధ్యే స్థణ్డిలకుమ్భయోః। కృత్వా శిష్యప్రవేశాయ లబ్ధానుజ్ఞో బహిర్వ్రజేత్

స్తండిలం, కుంభం మధ్యలో అంతర్భలి సమర్పణ చేసి, శిష్యుడు లోపలికి రావడానికి అనుమతి తీసుకుని బయటికి వెళ్లాలి.

కుర్య్యాత్సమయవత్తత్ర మణ్డలారోపణాదికం। సమ్పాతహోమం తన్నాడీరూపదర్భకరానుగం

అక్కడ, నియమం ప్రకారం మండలం ప్రతిష్ఠ మొదలైన కర్మలు, సంపాత హోమాన్ని దర్భా నాళికల ప్రకారం చేయాలి.

తత్‌సన్నిధానాయ తిస్రో హుత్వా మూలాణునాఽఽహుతీః। కుమ్భస్థం శివమభ్యర్చ్చ్య పాశసూత్రముపాహరేత్

దేవుని సన్నిధి కోసం, మూలానునస్వారంతో మూడు హోమాలు చేసి, కుంభంలో శివుని పూజించి, పాశసూత్రాన్ని తీసుకురావాలి.

స్వదక్షిణోర్ధ్వకాయస్య శిష్యస్యాభ్యర్చ్చితస్య చ। తచ్ఛిఖాయాం నిబధ్నీయాత్ పాదాఙ్గుష్ఠావలమ్బితం

పూజ చేసిన శిష్యుని కుడి, పై భాగంలో, అతని శిఖపై పాశసూత్రాన్ని కట్టి, అది పాదపు పెద్దవేలి వరకు వేలాడేలా చేయాలి.