అగ్నిపురాణమ్

యాగాగ్నిశివయోః కృత్వా నాడీసన్ధానమాత్మనా। శక్త్యా మూలాణునా హోమం కుర్య్యాదఙ్గైర్ద్దశాంశతః

యాగాగ్ని, శివుని మధ్య నాడుల ద్వారా సంబంధం ఏర్పరచుకుని, మూలమంత్రంతో, ఆయుధంతో, అవయవాల ద్వారా పదవంతు భాగాలుగా హోమం చేయాలి.

ఘృతస్య కార్షికో హోమః క్షీరస్య మధునస్తథా। శుక్తిమాత్రాహుతిర్ద్దధ్నః ప్రసృతిః పాయసస్య తు

నెయ్యి, పాల, తేనె ఇవి ఒక్కో కార్షిక పరిమాణంలో హోమం చేయాలి. పెరుగు అయితే ఒక శుక్తి పరిమాణంలో, పాయసం అయితే ఒక ప్రసృతి పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

యథావత్‌ సర్వ్వభక్షాణాం లాజానాం ముష్టిసమ్మితమ్। ఖణ్డత్రయన్తు మూలానాం ఫ్లానాం స్వప్రమాణతః

అన్ని భక్ష్య పదార్థాలకు సరిపడే లాజలు (పొంగిన బియ్యం) ఒక ముట్టు పరిమాణంలో ఇవ్వాలి. మూలకాండలకు మూడు ముక్కలు, పండ్లకు వాటికి తగినంత పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

గ్రాసార్ద్ధంమాత్రమన్నానాం సూక్ష్మాణి పఞ్చ హోమయేత్। ఇక్షోరాపర్వ్వికం మానం లతానామఙ్గులద్వయమ్

అన్నానికి అర ముద్ద పరిమాణంలో, సూక్ష్మ పదార్థాలకు ఐదు సమర్పణలు చేయాలి. చెరకు కోసం అపర్విక పరిమాణంలో, లతలకు రెండు వేళ్ల వెడల్పు పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

పుష్పం పత్రం స్వమానేన సమిధాం తు దసాఙ్గులమ్। చన్ద్రచన్దనకాశ్మీరకస్తూరీయక్షకర్ద్దమాన్

పువ్వులు, ఆకులు వాటి పరిమాణంలోనే సమర్పించాలి. సమిధలకు పది వేళ్ల పొడవు ఉండాలి. చంద్రకాంతి, గంధం, కాశ్మీరపు గుజ్జు, కస్తూరి, యక్షకర్దమం ఇవి కూడా—

కలాయసమ్మితానేతాన్ గుగ్గులుం వదరాస్థివత్। కన్దానామష్టమం భాగం జుహుయాద్విధివత్ పరమ్

గుగ్గిలును కలయ పరిమాణంలో, వడర కాయ రాయి పరిమాణంలో సమర్పించాలి. కందులకు ఎనిమిదవ వంతు భాగాన్ని యథావిధిగా సమర్పించాలి.

హోమం నిర్వర్త్తయేదేవం బ్రహ్మవీజపదైస్తతః। ఘృతేన స్రుచి పూర్ణాయాం నిధాయాధోముఖం స్రువమ్

ఈ విధంగా బ్రహ్మ బీజ పదాలతో హోమం చేయాలి. నెయ్యి తిప్పిన చెంబు నిండుగా నింపి, దాన్ని కిందకు తిప్పి ఉంచాలి.

స్రుగగ్రే పుష్పమారోప్య పఞ్చాద్వామేన పాణినా। పునః సవ్యేన తౌ ధృత్వా శఙ్ఖసన్నిభముద్రయా

తిప్పిన చెంబు ముందర భాగంలో పువ్వు పెట్టి, ఎడమ చేత్తో పట్టాలి. తర్వాత రెండు చేతులతో, కుడి చేత్తో శంఖం ఆకారంలో ముద్రను చేయాలి.

సముద్గతోఽర్ద్ధకాయశ్చ సమపాదః సముత్థితః। నాభౌ తన్మృలమాధాయ స్రుగగ్రవ్యగ్రలోచనః

అర్ధ శరీరం పైకి లేపి, రెండు కాళ్లు కలిపి నిలబడి, నాభి వద్ద పువ్వు ఉంచాలి. తిప్పిన చెంబు ముందుభాగాన్ని కళ్లవైపు ఉంచాలి.

బ్రహ్మాదికారణాత్యాగాద్వినిః సృత్య సుషుమ్‌ణయా । వామస్తనాన్తమానీయ తయోర్మూలమతన్ద్రితః

బ్రహ్మ మొదలైన కారణాలను విడిచిపెట్టి, సుషుమ్న ద్వారా బయటకు తీసుకురావాలి. దాన్ని ఎడమ వక్షస్థలం వద్దకు, వాటి మూలానికి శ్రద్ధగా తీసుకురావాలి.

మూలమన్త్రమవిస్పష్టం వౌషడన్తం సముచ్చరేత్। తదగ్నౌ జుహుయాదాజ్యం యవసమ్మితధారయా

మూల మంత్రాన్ని స్పష్టంగా కాకుండా, 'వౌషట్'తో ముగియజేయాలి. ఆ తర్వాత యవ పరిమాణంలో నెయ్యిని అగ్నిలో సమర్పించాలి.

ఆచామం చన్దనం దత్వా తామ్బూలప్రభృతీనపి। భక్త్యా తద్‌భూతిమావన్ద్య విదధ్యాత్ప్రణతిం పరం

ఆచమనం చేసి, గంధాన్ని సమర్పించి, తాంబూలాది పదార్థాలు కూడా భక్తితో సమర్పించాలి. ఆ మహిమను స్మరించి, గాఢ నమస్కారం చేయాలి.

తతో వహ్ణిం సమబ్యర్చ్య ఫడన్తాస్త్రేణ సంవరాన్। సంహారముద్రయాహృత్య క్షమస్వేత్యభిధాయ చ

తర్వాత అగ్నిని సక్రమంగా పూజించి, 'ఫట్' అస్త్రమంత్రంతో సంరక్షణలను తీసుకుని, సంహార ముద్రతో 'క్షమించు' అని చెప్పాలి.

భాసురాన్ పరిధీస్తాంశ్చ పూరకేణ హృదాఽణునా । శ్రద్ధ్యా పరయాత్మీయే స్థాపయేత్ హృదమ్బుజే

ప్రకాశవంతమైన పరిధులను, శ్వాసతో, హృదయంలోని సూక్ష్మతతో, పరమ విశ్వాసంతో తన హృదయ కమలంలో స్థాపించాలి.

సర్వపాకాగ్రమాదాయ కృత్వా మణ్డలకద్వయమ్ । అన్తర్వహిర్బలిం దద్యాదాగ్నేయ్యాం కుణ్డసన్నిధౌ

అన్ని వంట పదార్థాలలో ఉత్తమమైనదాన్ని తీసుకుని, రెండు మండలాలు తయారు చేయాలి. అగ్ని కుండ సమీపంలో, లోపల మరియు బయట బలిని సమర్పించాలి.

ఓం హాం రుద్రేభ్యః స్వాహా పూర్వే మాతృబ్యో దక్షిణే తథా। వారుణే హాం గణేభ్యశ్చ స్వాహా తేభ్యస్త్వయం బలిః

ఓం హాం, తూర్పున రుద్రులకు స్వాహా, దక్షిణ దిశలో మాతృకలకు కూడా. వాయవ్య దిశలో వరుణునికి హాం, గణులకు స్వాహా — ఈ బలి వారికే సమర్పించబడింది.

ఉత్తరే హాఞ్చ యక్షేభ్య ఈశానే హాం గ్రహేభ్య ఉ । అగ్నౌ హామసురేభ్యస్చ రక్షోబ్యో నైర్ఋతే బలిః

ఉత్తర దిశలో యక్షులకు హాం, ఈశాన్యంలో గ్రహాలకు హాం. అగ్నిలో అసురులకు హాం, నైరుతి దిశలో రాక్షసులకు బలి సమర్పించాలి.

వాయవ్యే హాఞ్చ నాగేభ్యో నక్షత్రేభ్యశ్చ మధ్యతః। హాం రాశిభ్యః స్వాహా వహ్నౌ విశ్వేభ్యో నైర్ఋతే తథా

వాయవ్య దిశలో నాగులకు హాం, మధ్యలో నక్షత్రాలకు హాం. రాశులకు హాం, స్వాహా. అగ్నిలో విశ్వదేవులకు, నైరుతి దిశలో కూడా బలి సమర్పించాలి.

వారుణ్యాం క్షేత్రపాలాయ అన్తర్బలిరుదాహృతః। ద్వితీయే మణ్డలే వాహ్యే ఇన్ద్రాయాగ్నియమాయ చ

పడమర దిశలో క్షేత్రపాలుడికి లోపలి బలిని సమర్పించాలి. రెండవ మండలంలో బయటగా ఇంద్రునికి, అగ్నియమునికి బలిని సమర్పించాలి.

నైర్ఋతాయ జలేశాయ వాయవే ధనరక్షిణే। ఈశానాయ చ పూర్వాదౌ హీశానే బ్రహ్మణే నమః

నైరృతునికి, జలదేవునికి, వాయువుకు, ధనాన్ని కాపాడే దేవునికి, తూర్పు వైపున ఉన్న ఈశానునికి, బ్రహ్మదేవునికి నమస్కారం.

నైర్ఋతే విష్ణవే స్వాహా వాయసాదేర్వహిర్బలిః। బలిద్వయగతాన్మన్త్రాన్ సంహారముద్రయాఽఽత్మని

నైరృతునికి, విష్ణువుకు స్వాహా. కాకులు మొదలైనవారికి బయట బలి ఇస్తారు. ఈ రెండు బలులకు సంబంధించిన మంత్రాలను ఆత్మలో సంహారముద్రతో లయమవ్వనిచ్చాలి.

ఈశ్వర ఉవాచ కపిలాపూజనం వక్ష్యే ఏభిర్మ్మన్త్రైర్యజేచ్చ గామ్। ఓం కపిలే నన్దే నమః ఓం కపిలే భద్రికే నమః

ఈశ్వరుడు ఇలా చెప్పాడు: ఇప్పుడు కపిలా పూజను వివరించబోతున్నాను. ఈ మంత్రాలతో ఆవును పూజించాలి: ఓం కపిలే నందే నమః, ఓం కపిలే భద్రికే నమః.

ఓం కపిలే సుశీలే నమః కపిలే సురభిప్రభే। ఓం కపిలే సుమనసే నమః ఓం భుక్తిముక్తిప్రదే నమః

ఓం కపిలే సుశీలే నమః, కపిలే సురభి ప్రభే, ఓం కపిలే సుమనసే నమః, ఓం భుక్తిముక్తి ప్రసాదించేవాడివి నమః.

సౌరభేయి జగన్‌మాతర్దేవానామమృతప్రదే। గృహాణ వరదే గ్రాసమీపసితార్థఞ్చ దేహి మే

సౌరభేయి! జగతికి తల్లి, దేవతలకు అమృతాన్ని ఇచ్చేవాడివి, వరాలిచ్చే దేవతా! నా బలిని స్వీకరించు, నేను కోరినది నాకు దయచేయు.

వన్దితాఽసి వసిష్ఠేన విశ్వామిత్రేణ ధీమతా। కపిలే హర మే పాపం యన్తయా దుష్కృతం కృతమ్

వసిష్ఠుడు, ధీమంతుడు అయిన విశ్వామిత్రుడు నిన్ను పూజించారు. కపిలా! నా పాపాన్ని తొలగించు, నేను చేసిన దుష్కార్యాన్ని నియంత్రించు.

గావో మమాగ్రతో నిత్యం గావః పృష్ఠత ఏవ చ। గావో మే హృదయే చాపి గవాం మధ్యే వసామ్యహమ్

గోవులు ఎప్పుడూ నా ముందుంటాయి, నా వెనుక కూడా ఉంటాయి. నా హృదయంలో కూడా గోవులే ఉంటాయి, నేను గోవుల మధ్యే నివసిస్తున్నాను.

దత్తం గుహ్ణన్తు మే గ్రాసం జప్త్వా స్యాం నిర్మ్మలః శివః। ప్రార్చ్య విద్యాపుస్తకాని గురుపాదౌ నమేన్నరః

నేను ఇచ్చిన బలిని వారు దాచిపెట్టాలి. జపం చేసిన తరువాత నేను పవిత్రుడిని, శుభుడిని అవుతాను. పూజ చేసి, విద్యా పుస్తకాలకు, గురుపాదాలకు నమస్కరించాలి.

యజేత్ స్నాత్వా తు మధ్యాహ్నే అష్టపుష్పికయా శివమ్। పీఠమూర్త్తిశివాఙ్గానాం పూజా స్యాదష్టపుషిపికా

మధ్యాహ్నం స్నానం చేసి, ఎనిమిది పువ్వులతో శివుని పూజించాలి. పీఠం, విగ్రహం, శివుని అవయవాలకు ఎనిమిది పుష్పాలతో పూజ చేయాలి.

మధ్యాహ్నే భోజనాగారే సులిప్తే పాకమానయేత్। తతో మృత్యుఞ్జయేనైవ వౌషడన్తేన సప్తధా

మధ్యాహ్న సమయానికి, బాగా శుభ్రంగా ఉన్న భోజనశాలలో, వంట చేసిన భోజనం తేవాలి. ఆ తరువాత మృత్యుంజయ మంత్రాన్ని 'వౌషట్'తో ఏడుసార్లు జపించాలి.