అగ్నిపురాణమ్

పక్షద్వయమిడాదీనాం త్రయం చాజ్యే విభావయేత్। క్రమాద్భాగత్రయాదాజ్యం స్రువేణాదాయ హోమయేత్

ఇడా మొదలైనవాటికి రెండు రెక్కలు, మూడు శరీరాలను నెయ్యిలో ఊహించాలి. తర్వాత క్రమంగా మూడు భాగాల నెయ్యిని స్రువం ద్వారా తీసుకుని హోమం చేయాలి.

స్వేత్యగ్నౌ హా ఘృతే భాగం శేషమాజ్యం క్షిపేత్ క్రమాత్। ఓం హాం అగ్నయే స్వాహా। ఓం హాం సోమాయ స్వాహా। ఓం హాం అగ్నీషోమాభ్యాం స్వాహా। ఉద్‌ఘాటనాయ నేత్రాణాం అగ్నేర్నేత్రత్రయే భుఖే

ఇలా అగ్నిలో నెయ్యి భాగాన్ని సమర్పించి, మిగిలిన నెయ్యిని క్రమంగా: 'ఓం హాం అగ్నయే స్వాహా', 'ఓం హాం సోమాయ స్వాహా', 'ఓం హాం అగ్నీ సోమాభ్యాం స్వాహా' అని సమర్పించాలి. కనులు తెరవడానికి, అగ్ని యొక్క మూడు కన్నులకు అర్పణ చేయాలి.

స్రువేణ ఘృతపూర్ణేన చతుర్థీమాహుతిం యజేత్। ఓం హాం అగ్నయే స్విష్టకృతే స్వాహా। అభిమన్ఞ్య షడఙ్గేన బోధయేద్ధేనుముద్రయా

స్రువంలో నెయ్యి నింపి, నాల్గవ ఆహుతిని 'ఓం హాం అగ్నయే స్విష్టకృతే స్వాహా' అని సమర్పించాలి. ఆరు అవయవాలను ధ్యానిస్తూ, గోవు ముద్రతో చైతన్యం కలిగించాలి.

అవగుణ్ఠ్య తనుత్రేణ రక్షేదాజ్యం శరాణునా । హృదాజ్యవిన్దువిక్షేపాత్ కుర్య్యాదభ్యుక్ష్య శోధనం

మూడు భాగాల శరీరంతో నెయ్యిని కప్పి, బాణ ముద్రతో దాన్ని రక్షించాలి. హృదయ భాగం నుండి నెయ్యి బొట్టు వేసి, చల్లడం, శుద్ధి చేయడం జరగాలి.

వక్త్రాభిఘారసన్ధానం వక్త్రైకీకరణం తథా। ఓం హాం సద్యోజాతాయ స్వాహా। ఓం హాం వామదేవాయ స్వాహా। ఓం హాం అఘోరాయ స్వాహా। ఓం తత్‌పురుషాయ స్వాహా। ఓం హాం ఈశానాయ స్వాహా। ఇత్యేకైకఘృతాహుత్యా కుర్య్యాద్వక్త్రాభిఘారకమ్

నోళ్ళను కలిపి, వాటిని ఏకీకృతం చేస్తూ, 'ఓం హాం సద్యోజాతాయ స్వాహా', 'ఓం హాం వామదేవాయ స్వాహా', 'ఓం హాం అఘోరాయ స్వాహా', 'ఓం తత్పురుషాయ స్వాహా', 'ఓం హాం ఈశానాయ స్వాహా' అని ప్రతి నెయ్యి ఆహుతితో నోళ్ళను తాకాలి.

ఔం హాం సద్యోజాతవామదేవాభ్యాం స్వాహా। ఓం హాం వామదేవాఘోరాబ్యాం స్వాహా। ఓం హాం అఘోరతత్‌పురుషాభ్యాం స్వాహా। ఓం హాం తత్‌పురుషేశానాబ్యాం స్వాహా। ఇతీవక్త్రానుసన్ధానం మన్త్రైరేభిః క్రమాచ్చరేత్। అగ్నితో గతయా వాయుం నిర్ఋతాదిశివాన్తయా

'ఓం హాం సద్యోజాత వామదేవాభ్యాం స్వాహా', 'ఓం హాం వామదేవ అఘోరాభ్యాం స్వాహా', 'ఓం హాం అఘోర తత్పురుషాభ్యాం స్వాహా', 'ఓం హాం తత్పురుష ఈశానాభ్యాం స్వాహా' అని ఈ మంత్రాలతో క్రమంగా నోళ్ళను అనుసంధానం చేయాలి. అగ్నిలో మొదలుకొని వాయువు వరకు, శివుడితో ముగించాలి.

బక్త్రాణాపేకతాం కుర్య్యాత్ స్రువేణ ఘృతధారయా। ఓం హాం సద్యోజాతవామదేవాఘోరతత్‌పురుషేసానేభ్యః స్వారా। ఇతీష్టవక్త్రే వక్త్రాణామన్తర్భావస్తదాకృతిః

స్రువం నుండి నెయ్యి ధారతో నోళ్ళను ఏకత్వంగా చేయాలి: 'ఓం హాం సద్యోజాత వామదేవ అఘోర తత్పురుష ఈశానేభ్యః స్వాహా' అని పలకాలి. అలా కోరిన నోళ్ళలో, మిగిలిన నోళ్ళు ఆ రూపంలో కలిసిపోతాయి.

ఈశేన వహ్నిమభ్యర్చ్య దత్వాస్త్రేణాహుతిత్రయమ్। కుర్యాత్ సర్వ్వాత్మనా నామ శివాగ్నిస్త్వం హుతాశన

ఈశానునితో అగ్నిని పూజించి, ఆయుధంతో మూడు ఆహుతులు సమర్పించి, 'శివాగ్ని, ఓ హుతాశనా, నీవే' అని మనస్సారా నామస్మరణ చేయాలి.

హృదార్చ్చితౌ విసృష్టాగ్నౌ పితరౌ విధిపూరణీం। మూలేన వౌషుడన్తేన దద్యాత్ పూర్ణాం యథావిధి

హృదయంలో అగ్నిని పూజించి, విడిచిన తర్వాత, ఇద్దరు పితృదేవతలను విధిగా సత్కరించి, మూలంతో పాటు 'వౌషుడ' అనే అంత్యంతో సంపూర్ణ ఆహుతిని యథావిధిగా సమర్పించాలి.

తతో హృదమ్బుజే సాఙ్గం ససేనం భాసురం పరమ్ । యజేత్ పూర్వ్వవదావాహ్య ప్రార్థ్యాజ్ఞాన్తర్ప్పయేచ్ఛివమ్

తర్వాత, హృదయ కమలంలో, అన్ని అవయవాలతో, పరివారంతో, ప్రకాశవంతంగా, పరమంగా ఉన్న శివునిని పూర్వంలా ఆహ్వానించి, తన కోరికను వినిపిస్తూ పూజించాలి.

యాగాగ్నిశివయోః కృత్వా నాడీసన్ధానమాత్మనా। శక్త్యా మూలాణునా హోమం కుర్య్యాదఙ్గైర్ద్దశాంశతః

యాగాగ్ని, శివుని మధ్య నాడుల ద్వారా సంబంధం ఏర్పరచుకుని, మూలమంత్రంతో, ఆయుధంతో, అవయవాల ద్వారా పదవంతు భాగాలుగా హోమం చేయాలి.

ఘృతస్య కార్షికో హోమః క్షీరస్య మధునస్తథా। శుక్తిమాత్రాహుతిర్ద్దధ్నః ప్రసృతిః పాయసస్య తు

నెయ్యి, పాల, తేనె ఇవి ఒక్కో కార్షిక పరిమాణంలో హోమం చేయాలి. పెరుగు అయితే ఒక శుక్తి పరిమాణంలో, పాయసం అయితే ఒక ప్రసృతి పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

యథావత్‌ సర్వ్వభక్షాణాం లాజానాం ముష్టిసమ్మితమ్। ఖణ్డత్రయన్తు మూలానాం ఫ్లానాం స్వప్రమాణతః

అన్ని భక్ష్య పదార్థాలకు సరిపడే లాజలు (పొంగిన బియ్యం) ఒక ముట్టు పరిమాణంలో ఇవ్వాలి. మూలకాండలకు మూడు ముక్కలు, పండ్లకు వాటికి తగినంత పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

గ్రాసార్ద్ధంమాత్రమన్నానాం సూక్ష్మాణి పఞ్చ హోమయేత్। ఇక్షోరాపర్వ్వికం మానం లతానామఙ్గులద్వయమ్

అన్నానికి అర ముద్ద పరిమాణంలో, సూక్ష్మ పదార్థాలకు ఐదు సమర్పణలు చేయాలి. చెరకు కోసం అపర్విక పరిమాణంలో, లతలకు రెండు వేళ్ల వెడల్పు పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

పుష్పం పత్రం స్వమానేన సమిధాం తు దసాఙ్గులమ్। చన్ద్రచన్దనకాశ్మీరకస్తూరీయక్షకర్ద్దమాన్

పువ్వులు, ఆకులు వాటి పరిమాణంలోనే సమర్పించాలి. సమిధలకు పది వేళ్ల పొడవు ఉండాలి. చంద్రకాంతి, గంధం, కాశ్మీరపు గుజ్జు, కస్తూరి, యక్షకర్దమం ఇవి కూడా—

కలాయసమ్మితానేతాన్ గుగ్గులుం వదరాస్థివత్। కన్దానామష్టమం భాగం జుహుయాద్విధివత్ పరమ్

గుగ్గిలును కలయ పరిమాణంలో, వడర కాయ రాయి పరిమాణంలో సమర్పించాలి. కందులకు ఎనిమిదవ వంతు భాగాన్ని యథావిధిగా సమర్పించాలి.

హోమం నిర్వర్త్తయేదేవం బ్రహ్మవీజపదైస్తతః। ఘృతేన స్రుచి పూర్ణాయాం నిధాయాధోముఖం స్రువమ్

ఈ విధంగా బ్రహ్మ బీజ పదాలతో హోమం చేయాలి. నెయ్యి తిప్పిన చెంబు నిండుగా నింపి, దాన్ని కిందకు తిప్పి ఉంచాలి.

స్రుగగ్రే పుష్పమారోప్య పఞ్చాద్వామేన పాణినా। పునః సవ్యేన తౌ ధృత్వా శఙ్ఖసన్నిభముద్రయా

తిప్పిన చెంబు ముందర భాగంలో పువ్వు పెట్టి, ఎడమ చేత్తో పట్టాలి. తర్వాత రెండు చేతులతో, కుడి చేత్తో శంఖం ఆకారంలో ముద్రను చేయాలి.

సముద్గతోఽర్ద్ధకాయశ్చ సమపాదః సముత్థితః। నాభౌ తన్మృలమాధాయ స్రుగగ్రవ్యగ్రలోచనః

అర్ధ శరీరం పైకి లేపి, రెండు కాళ్లు కలిపి నిలబడి, నాభి వద్ద పువ్వు ఉంచాలి. తిప్పిన చెంబు ముందుభాగాన్ని కళ్లవైపు ఉంచాలి.

బ్రహ్మాదికారణాత్యాగాద్వినిః సృత్య సుషుమ్‌ణయా । వామస్తనాన్తమానీయ తయోర్మూలమతన్ద్రితః

బ్రహ్మ మొదలైన కారణాలను విడిచిపెట్టి, సుషుమ్న ద్వారా బయటకు తీసుకురావాలి. దాన్ని ఎడమ వక్షస్థలం వద్దకు, వాటి మూలానికి శ్రద్ధగా తీసుకురావాలి.

మూలమన్త్రమవిస్పష్టం వౌషడన్తం సముచ్చరేత్। తదగ్నౌ జుహుయాదాజ్యం యవసమ్మితధారయా

మూల మంత్రాన్ని స్పష్టంగా కాకుండా, 'వౌషట్'తో ముగియజేయాలి. ఆ తర్వాత యవ పరిమాణంలో నెయ్యిని అగ్నిలో సమర్పించాలి.

ఆచామం చన్దనం దత్వా తామ్బూలప్రభృతీనపి। భక్త్యా తద్‌భూతిమావన్ద్య విదధ్యాత్ప్రణతిం పరం

ఆచమనం చేసి, గంధాన్ని సమర్పించి, తాంబూలాది పదార్థాలు కూడా భక్తితో సమర్పించాలి. ఆ మహిమను స్మరించి, గాఢ నమస్కారం చేయాలి.

తతో వహ్ణిం సమబ్యర్చ్య ఫడన్తాస్త్రేణ సంవరాన్। సంహారముద్రయాహృత్య క్షమస్వేత్యభిధాయ చ

తర్వాత అగ్నిని సక్రమంగా పూజించి, 'ఫట్' అస్త్రమంత్రంతో సంరక్షణలను తీసుకుని, సంహార ముద్రతో 'క్షమించు' అని చెప్పాలి.

భాసురాన్ పరిధీస్తాంశ్చ పూరకేణ హృదాఽణునా । శ్రద్ధ్యా పరయాత్మీయే స్థాపయేత్ హృదమ్బుజే

ప్రకాశవంతమైన పరిధులను, శ్వాసతో, హృదయంలోని సూక్ష్మతతో, పరమ విశ్వాసంతో తన హృదయ కమలంలో స్థాపించాలి.

సర్వపాకాగ్రమాదాయ కృత్వా మణ్డలకద్వయమ్ । అన్తర్వహిర్బలిం దద్యాదాగ్నేయ్యాం కుణ్డసన్నిధౌ

అన్ని వంట పదార్థాలలో ఉత్తమమైనదాన్ని తీసుకుని, రెండు మండలాలు తయారు చేయాలి. అగ్ని కుండ సమీపంలో, లోపల మరియు బయట బలిని సమర్పించాలి.

ఓం హాం రుద్రేభ్యః స్వాహా పూర్వే మాతృబ్యో దక్షిణే తథా। వారుణే హాం గణేభ్యశ్చ స్వాహా తేభ్యస్త్వయం బలిః

ఓం హాం, తూర్పున రుద్రులకు స్వాహా, దక్షిణ దిశలో మాతృకలకు కూడా. వాయవ్య దిశలో వరుణునికి హాం, గణులకు స్వాహా — ఈ బలి వారికే సమర్పించబడింది.

ఉత్తరే హాఞ్చ యక్షేభ్య ఈశానే హాం గ్రహేభ్య ఉ । అగ్నౌ హామసురేభ్యస్చ రక్షోబ్యో నైర్ఋతే బలిః

ఉత్తర దిశలో యక్షులకు హాం, ఈశాన్యంలో గ్రహాలకు హాం. అగ్నిలో అసురులకు హాం, నైరుతి దిశలో రాక్షసులకు బలి సమర్పించాలి.

వాయవ్యే హాఞ్చ నాగేభ్యో నక్షత్రేభ్యశ్చ మధ్యతః। హాం రాశిభ్యః స్వాహా వహ్నౌ విశ్వేభ్యో నైర్ఋతే తథా

వాయవ్య దిశలో నాగులకు హాం, మధ్యలో నక్షత్రాలకు హాం. రాశులకు హాం, స్వాహా. అగ్నిలో విశ్వదేవులకు, నైరుతి దిశలో కూడా బలి సమర్పించాలి.

వారుణ్యాం క్షేత్రపాలాయ అన్తర్బలిరుదాహృతః। ద్వితీయే మణ్డలే వాహ్యే ఇన్ద్రాయాగ్నియమాయ చ

పడమర దిశలో క్షేత్రపాలుడికి లోపలి బలిని సమర్పించాలి. రెండవ మండలంలో బయటగా ఇంద్రునికి, అగ్నియమునికి బలిని సమర్పించాలి.