అగ్నిపురాణమ్

సీతాయా హరణం పాపం కృతన్త్వం హి గురుర్యతః। అతో గచ్ఛామి యుద్ధాయ రామం హన్మి సవానరమ్

"సీతను అపహరించడం పాపం, అది మీరు చేసిన పని. అందుకే నేను యుద్ధానికి వెళ్తాను. రాముడిని వానరులతో పాటు చంపుతాను."

ఇత్యుక్త్వా వానరాన్ సర్వాన్ కుమ్భకర్ణో మమర్ద్ద హ। గృహీతస్తేన సుగ్రీవః కర్ణనాసం చకర్త్త సః

ఇలా చెప్పి కుంభకర్ణుడు అన్ని వానరులను నుజ్జు నుజ్జు చేశాడు. అతడు సుగ్రీవుణ్ని పట్టుకొని, అతని చెవులు ముక్కు కోసేశాడు.

కర్ణనాసావిహీనోఽసౌ భక్ష యామాస వానరాన్। అథ కుమ్భో నికుమభశ్చ మకరాక్షశ్చ రాక్షసః

చెవులు, ముక్కు కోల్పోయిన సుగ్రీవుడు వానరుల మధ్య భక్షించబడ్డాడు. ఆ తరువాత కుంభుడు, నికుంభుడు, మకరాక్షుడు అనే రాక్షసులు వచ్చారు.

తతః పాదౌ తతశ్ఛిత్త్వా శిరో భూమౌ వ్యపాతయత్ । అథ కుమ్భో నికుమ్భశ్చ మకరాక్షశ్చ రాక్షసః

తర్వాత వారి కాళ్లు కోసి, తలలను నేలపై పడేశాడు. అప్పుడు కుంభుడు, నికుంభుడు, మకరాక్షుడు అనే రాక్షసులు వచ్చారు.

మహోదరో మహాపార్శ్వో మత్త ఉన్తత్తరాక్షసః। ప్రఘసో భాసకర్ణశ్చ విరూపాక్షస్ఛ సంయుగే

మహోదరుడు, మహాపార్శ్వుడు, మత్తుగా ఉన్న ఉగ్రరాక్షసుడు, ప్రఘాసుడు, భాసకర్ణుడు, విరూపాక్షుడు యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు.

దేవాన్తకో నరాన్తశ్చ త్రిశిరాశ్చాతికాయకః। రామేణ లక్ష్మణేనైతే వానరైః సవిభీషణైః

దేవాంతకుడు, నరాంతుడు, త్రిశిరుడు అనే మహాబలులు, వానరులు, విభీషణుడు — వీరందరినీ రాముడు, లక్ష్మణుడు ఎదిరించారు.

యుధ్యమానాస్తథాహ్యన్యే రాక్షసాభువి పాతితాః। ఇన్ద్రజిన్మాయయా యుధ్యన్ రామాదీన్ సమ్బబన్ధ హ

ఇలా యుద్ధం చేస్తున్న రాక్షసులు మరికొందరు యుద్ధభూమిలో పడిపోయారు. ఇంద్రజిత్ తన మాయతో రాముడు మొదలైనవారిని బంధించాడు.

వరదత్తైర్నాగబాణై రోషధ్యా తౌ విశల్యకౌ। విశల్యయావ్రణౌ కృత్వా మారుత్యానీతపర్వనే

వరంగా లభించిన నాగబాణాలతో, వాయుపుత్రుడు తెచ్చిన ఔషధంతో, ఇద్దరూ గాయాలు లేకుండా ఆరోగ్యంగా అయ్యారు.

హనూమాన్ ధారయామాస తత్రాగం యత్ర సంశ్థితః। నికుమ్భిలాయాం హోమాది కుర్వన్తం తం హి లక్ష్మణః

హనుమంతుడు ఔషధ పర్వతాన్ని మోసుకొచ్చాడు. అక్కడ నికుంభిలలో హోమం చేస్తున్న ఇంద్రజిత్‌పై లక్ష్మణుడు దాడి చేశాడు.

శరైరిన్ద్రజితం వీరం యుద్ధే తం తు వ్యశాతయత్। రావణః శోకస్న్తప్తః సీతాం హన్తుం సముద్యతః

యుద్ధంలో లక్ష్మణుడు బాణాలతో వీరుడైన ఇంద్రజిత్‌ను సంహరించాడు. దుఃఖంతో బాధపడుతున్న రావణుడు సీతను చంపేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.

అవిన్ధ్యవారితో రాజరథస్యః సబలౌయయౌ। ఇన్ద్రోక్తో మాతలీరామం రథస్థం ప్రచకార తమ్

అవింద్యుడు అడ్డుకున్నా, రాజు తన సైన్యం, రథంతో బయలుదేరాడు. ఇంద్రుడు ఆజ్ఞతో మాతలి రామునికి రథాన్ని తీసుకొచ్చాడు.

రామరావణయోర్యుద్ధం రామరావణయోరివ। రావణో వానరాన్ హన్తి మారుత్యాద్యాశ్చ రావణమ్

రాముడు, రావణుడు యుద్ధం చేసినప్పుడు, అది మునుపటి రామ-రావణ యుద్ధంలా జరిగింది. రావణుడు వానరులను సంహరించగా, మారుతి మొదలైన వారు రావణుని మీద దాడి చేశారు.

రామః శస్త్రైస్తమస్త్రైశ్చ వవర్ష జలదో యథా। తస్య ధ్వజం స చిచ్ఛేద రథమశ్వాంశ్చ సారథిమ్

రాముడు ఆయుధాలతో, అస్త్రాలతో మేఘంలా వర్షం కురిపించాడు. రావణుని ధ్వజాన్ని, రథాన్ని, గుర్రాలను, సారథిని కోసేశాడు.

ధనుర్బాహూఞ్ఛిరాంస్యేవ ఉత్తిష్ఠన్తి శిరాంసి హి। పైతామహేన హృదయం భిత్త్వా రామేణ రావణః

బాణాలు, ధనుస్సులు, తలలు పైకి లేచాయి. బ్రహ్మాస్త్రంతో రాముడు రావణుని హృదయాన్ని ఛేదించగా, అతని తలలు వేరయ్యాయి.

భూతలే పాతితః సర్వై రాక్షసై రురుదుః స్త్రియః। ఆశ్వాస్య తఞ్చ సంస్కృత్య రామజ్ఞప్తో విభీషణః

రావణుడు నేలపై పడిపోవడంతో, రాక్షస స్త్రీలు అందరూ విలపించాయి. రాముని ఆజ్ఞతో విభీషణుడు వారిని ఓదార్చి, రావణునికి అంత్యక్రియలు నిర్వహించాడు.

హనృమతానయద్రామః సీతాం శుద్ధాం గృహీతవాన్। రామో వహ్నౌ ప్రవిష్టాన్తాం శుద్ధామిన్ద్రాదిభిః స్తుతః

శత్రువులను సంహరించిన రాముడు, పవిత్రురాలైన సీతను తీసుకున్నాడు. సీత అగ్నిలో ప్రవేశించి, పవిత్రురాలిగా నిరూపించబడి, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలచే స్తుతించబడింది.

బ్రహ్మణా దశరథేన త్వం విష్ణ్ రాక్షసమర్ద్దనః। ఇన్ద్రౌర్చ్చితోఽమృతవృష్ట్యా జీవయామాస వానరాన్

బ్రహ్మ మరియు దశరథుడు, రాక్షస సంహారకుడైన విష్ణువును పూజించారు. ఇంద్రుడు అమృత వర్షంతో వానరులను తిరిగి ప్రాణాలతో నింపాడు.

రామేణ పూజితా జగ్ముర్యుద్ధం దృష్ట్వా దివఞ్చ తే । రామో విభీషణాయాదాల్లఙ్కామభ్యర్చ్య వానరాన్

రాముడు వారిని ఘనంగా సత్కరించి, యుద్ధాన్ని చూశాక వారు స్వర్గానికి వెళ్లారు. రాముడు వానరులను పూజించి, లంకను విభీషణునికి అప్పగించాడు.

ససీతః పుష్పకే స్థిత్వా గతమార్గేణ వై గతః। దర్శయన్ వనదుర్గాణి సీతాయై హృష్టమానసః

సీతతో కలిసి రాముడు పుష్పక విమానంలో ఎక్కి, వచ్చిన దారిలో తిరిగి వెళ్ళాడు. సీతకు అడవి కోటలను ఆనందంగా చూపించాడు.

భరద్వాజం నమస్కృత్య నన్దిగ్రామం సమాగతః। భరతేన నతశ్చాగాదయోధ్యాన్తత్ర సంశ్థితః

భరద్వాజునికి నమస్కరించి, నందిగ్రామానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ భరతుడు నమస్కరించి, రాముడు అయోధ్యలో ప్రవేశించి, అక్కడ స్థిరపడ్డాడు.

వసిష్ఠాదీన్నమస్కృత్య కౌశల్యాఞ్చైవ కేకయీమ్ । సుమిత్రాం ప్రాప్తరాజ్యోఽథ ద్విజాదీన్ సోఽభ్యపూజయత్

వశిష్ఠుడు మొదలైన వారికి, కౌశల్య, కైకయి, సుమిత్రలకు నమస్కరించి, రాజ్యం తిరిగి పొందిన రాముడు, బ్రాహ్మణులను ఘనంగా సత్కరించాడు.

వాసుదేవం స్వమాత్మానమశ్వమేధైరథాయజత్। సర్వదానాని స దదౌ పాలయామాస స ప్రజాః

వాసుదేవుడిని, తన ఆత్మస్వరూపుడిని, అశ్వమేధ యాగాలతో ఆరాధించాడు. అన్ని దానాలు ఇచ్చి, ప్రజలను రక్షించాడు.

పుత్రవద్ధర్మ్మకామాదీన్ దుష్టనిగ్రహణే రతః। సర్వధర్మ్మపరో లోకః సర్వశస్యా చ మేదినీ

పుత్రుల్లా ధర్మకామాదులను చూసుకున్నాడు, దుష్టులను శిక్షించడంలో నిమగ్నమయ్యాడు. ప్రజలు ధర్మంలో స్థిరంగా ఉండగా, భూమి సమస్త శ్రేయస్సును ఇచ్చింది.

నారద ఉవాచ రాజ్యస్థం రాఘవం జగ్మురగస్త్యాద్యాః సుపూజితాః। ధన్యస్త్వం విజయీ యస్మాదిన్ద్రజిద్వినిపాతితః

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: అగస్త్యుడు మొదలైన వారు ఘనంగా సత్కరించబడి, రాజ్యంలో ఉన్న రాఘవుని వద్దకు వచ్చారు. ఇంద్రజిత్ సంహరించబడినందున నీవు ధన్యుడవు, విజయవంతుడవు.

బ్రహ్మాత్మజః పులస్త్యోభూద్ విశ్రవాస్తస్యనైకషీ। పుష్పోత్కటాభూత్ ప్రథమా తత్పుత్రోభూద్ధనేశ్వరః

బ్రహ్ముని కుమారుడైన పులస్త్యునికి, నైకషీ ద్వారా విశ్రవసు పుట్టాడు. పుష్పోట్‌కట మొదటి భార్య, ఆమె కుమారుడు ధనేశ్వరుడు.

నైకష్యాం రావణో జజ్ఞే వింశద్బాహుర్ద్దశాననః। తపసా బ్రహ్మదత్తేన వరేణ జితదైవతః

నైకషీకి రావణుడు జన్మించాడు. అతనికి ఇరవై చేతులు, పది తలలు. తపస్సుతో బ్రహ్ముని వరంతో దేవతలను జయించాడు.

కుమ్భకర్ణః సనిద్రోఽభూద్ధర్మ్మిష్ఠోఽభూద్ధిభీషణః। స్వసా శూర్పణఖా తేషాం రావణాన్మేఘనాదకః

కుంభకర్ణుడు ఎప్పుడూ నిద్రలో ఉండేవాడు. విభీషణుడు ధర్మపరుడు. వారికీ సోదరి శూర్పణఖ, రావణుని కుమారుడు మేఘనాదుడు.

ఇన్ద్రం జిత్వేన్ద్రజిచ్చాభూద్రావణాదధికో బలీ। హతస్త్వయా లక్షమణేన దేవాదేః క్షేమమిచ్ఛతా

ఇంద్రుని జయించిన ఇంద్రజిత్, రావణునికంటే బలవంతుడు. దేవతల క్షేమం కోరుతూ నీవు, లక్ష్మణుడు అతన్ని సంహరించారు.

ఇత్యుక్త్వా తే గతా విప్రా అగస్త్యాద్యా నమస్కృతాః। దేవప్రార్థితరామోక్తః శత్రుఘ్నో లవణార్ద్దనః

ఇలా చెప్పి, అగస్త్యుడు మొదలైన ఘనమైన మునులు వెళ్లిపోయారు. దేవతల కోరిక మేరకు, రాముడు లవణాసుర సంహారుడైన శత్రుఘ్నుని కథను చెప్పాడు.