అగ్నిపురాణమ్

ప్రతాప్యాగ్నౌ త్రిధా దర్భమూలమధ్యాగ్రకైః స్పరృశేత్ । కుశస్పృషృప్రదేశే తు ఆత్మవిద్యాశివాత్మకం

వాటిని అగ్నిలో వేడి చేసి, దర్భ మూలం, మధ్యం, చివరను తాకాలి. కుశతో తాకిన ప్రదేశంలో ఆత్మవిద్య, శివస్వరూపాన్ని ఆహ్వానించాలి.

క్రమాత్తత్త్వత్రయం న్యస్య హాం హీం హూం సం రవైః క్రమాత్। స్రుచి శక్తిం స్తువే శమ్భుం విన్యస్య హృదయాణునా

క్రమంగా మూడు తత్త్వాలను హాం, హీం, హూం, సంర, ర అనే అక్షరాలతో స్థాపించాలి. స్రుచిలో శక్తిని, శంభువును, హృదయ బీజంతో స్తుతించాలి.

త్రిసూత్రీవేష్టితగ్రీవౌ పూజితౌ కుసుమాదిభిః। కుశానాముపరిష్టాత్తౌ స్థాపయిత్వా స్వదక్షిణే

మూడు దారాలతో మెడను చుట్టిన ఇద్దరిని పుష్పాదులతో పూజించి, కుశాలపై, తన కుడిపక్కన ఉంచాలి.

గవ్యమాజ్యం సమాదాయ వీక్షణాదివిశోధితం। స్వకాం బ్రహ్మమయీం మూర్త్తి సఞ్చిన్త్యాదాయ తద్‌ఘృతం

ఆవు నుండి తీసిన నెయ్యిని, పరిశీలనతో శుద్ధి చేసి, తన శరీరాన్ని పరబ్రహ్మస్వరూపంగా భావిస్తూ, ఆ నెయ్యిని తీసుకోవాలి.

కుణ్డస్యోర్ధ్వం హృదావర్త్యం భ్రామయిత్వాగ్నిగోచరే। పునర్వ్విష్ణుమయీం ధ్యాత్వా ఘృతమీశానగోచరే

ఆ నెయ్యిని హృదయస్థాయిలో, అగ్ని సమీపంలో పైకి తిప్పి, మళ్లీ విష్ణుమూర్తిని ధ్యానిస్తూ, ఆ నెయ్యిని ఈశాన్య భాగంలో ఉంచాలి.

ధృత్వాదాయ కుశాగ్రేణ స్వాహాన్తం శిరసాణునా । జుహుయాద్విష్ణవే విన్దుం రుద్రరూపమనన్తరం

దర్భ గడ్డి చివరతో నెయ్యిని తీసుకుని, తల కొద్దిగా వంచి 'స్వాహా' అని పలకాలి. ఒక బొట్టు నెయ్యిని విష్ణువుకు అర్పించి, వెంటనే రుద్రునికి కూడా సమర్పించాలి.

బావయన్నిజమాత్మానం నాభౌ ధృత్వా ప్లవేత్తతః। ప్రాదేశమాత్రదర్భాభప్యామఙ్గుష్ఠానామికాగ్రకైః

తన ఆత్మను ధ్యానిస్తూ, నాభి వద్ద దర్భను పట్టుకుని, అంగుళం పొడవైన దర్భలను బొటనవేలు, ఉంగర వేలు చివరలతో తడిపి తేలిపోవాలి.

ధృతాభ్యాం సమ్ముఖం వహ్నేరస్త్రేణాప్లవమాచరేత్। హృదాత్మసమ్ముఖం తద్వత్ కుర్యాత్ సమ్ప్లవనన్తతః

రెండు చేతులతో దర్భను పట్టుకుని, అగ్ని వైపు చూస్తూ, ఆయుధ ముద్రతో తేలిపోవాలి. అలాగే, హృదయానికి, తనకు ఎదురుగా కూడా ఆ తేలిపోవడాన్ని చేయాలి.

హృదాలబ్ధదగ్ధదర్భం శస్త్రక్షేపాత్ పవిత్రయేత్। దీప్తేనాపరదర్భేణ నివాహ్యానేన దీపయేత్

హృదయ భాగంలో కాలిన దర్భను ఆయుధంతో విసిరి శుద్ధి చేయాలి. మరొక మండుతున్న దర్భతో దాన్ని ఊదుతూ వెలిగించాలి.

అస్త్రమన్త్రేణ నిర్ద్దగ్ధం వహ్నౌ దర్భం పునః క్షిపేత్। క్షిప్త్వా ఘృతే కృతగ్రన్‌థికుశం ప్రాదేశసమ్మితం

ఆయుధ మంత్రంతో కాలిన దర్భను మళ్లీ అగ్నిలో వేసి, తర్వాత ముడిపెట్టిన అంగుళం పొడవైన కుశను నెయ్యిలో ఉంచాలి.

పక్షద్వయమిడాదీనాం త్రయం చాజ్యే విభావయేత్। క్రమాద్భాగత్రయాదాజ్యం స్రువేణాదాయ హోమయేత్

ఇడా మొదలైనవాటికి రెండు రెక్కలు, మూడు శరీరాలను నెయ్యిలో ఊహించాలి. తర్వాత క్రమంగా మూడు భాగాల నెయ్యిని స్రువం ద్వారా తీసుకుని హోమం చేయాలి.

స్వేత్యగ్నౌ హా ఘృతే భాగం శేషమాజ్యం క్షిపేత్ క్రమాత్। ఓం హాం అగ్నయే స్వాహా। ఓం హాం సోమాయ స్వాహా। ఓం హాం అగ్నీషోమాభ్యాం స్వాహా। ఉద్‌ఘాటనాయ నేత్రాణాం అగ్నేర్నేత్రత్రయే భుఖే

ఇలా అగ్నిలో నెయ్యి భాగాన్ని సమర్పించి, మిగిలిన నెయ్యిని క్రమంగా: 'ఓం హాం అగ్నయే స్వాహా', 'ఓం హాం సోమాయ స్వాహా', 'ఓం హాం అగ్నీ సోమాభ్యాం స్వాహా' అని సమర్పించాలి. కనులు తెరవడానికి, అగ్ని యొక్క మూడు కన్నులకు అర్పణ చేయాలి.

స్రువేణ ఘృతపూర్ణేన చతుర్థీమాహుతిం యజేత్। ఓం హాం అగ్నయే స్విష్టకృతే స్వాహా। అభిమన్ఞ్య షడఙ్గేన బోధయేద్ధేనుముద్రయా

స్రువంలో నెయ్యి నింపి, నాల్గవ ఆహుతిని 'ఓం హాం అగ్నయే స్విష్టకృతే స్వాహా' అని సమర్పించాలి. ఆరు అవయవాలను ధ్యానిస్తూ, గోవు ముద్రతో చైతన్యం కలిగించాలి.

అవగుణ్ఠ్య తనుత్రేణ రక్షేదాజ్యం శరాణునా । హృదాజ్యవిన్దువిక్షేపాత్ కుర్య్యాదభ్యుక్ష్య శోధనం

మూడు భాగాల శరీరంతో నెయ్యిని కప్పి, బాణ ముద్రతో దాన్ని రక్షించాలి. హృదయ భాగం నుండి నెయ్యి బొట్టు వేసి, చల్లడం, శుద్ధి చేయడం జరగాలి.

వక్త్రాభిఘారసన్ధానం వక్త్రైకీకరణం తథా। ఓం హాం సద్యోజాతాయ స్వాహా। ఓం హాం వామదేవాయ స్వాహా। ఓం హాం అఘోరాయ స్వాహా। ఓం తత్‌పురుషాయ స్వాహా। ఓం హాం ఈశానాయ స్వాహా। ఇత్యేకైకఘృతాహుత్యా కుర్య్యాద్వక్త్రాభిఘారకమ్

నోళ్ళను కలిపి, వాటిని ఏకీకృతం చేస్తూ, 'ఓం హాం సద్యోజాతాయ స్వాహా', 'ఓం హాం వామదేవాయ స్వాహా', 'ఓం హాం అఘోరాయ స్వాహా', 'ఓం తత్పురుషాయ స్వాహా', 'ఓం హాం ఈశానాయ స్వాహా' అని ప్రతి నెయ్యి ఆహుతితో నోళ్ళను తాకాలి.

ఔం హాం సద్యోజాతవామదేవాభ్యాం స్వాహా। ఓం హాం వామదేవాఘోరాబ్యాం స్వాహా। ఓం హాం అఘోరతత్‌పురుషాభ్యాం స్వాహా। ఓం హాం తత్‌పురుషేశానాబ్యాం స్వాహా। ఇతీవక్త్రానుసన్ధానం మన్త్రైరేభిః క్రమాచ్చరేత్। అగ్నితో గతయా వాయుం నిర్ఋతాదిశివాన్తయా

'ఓం హాం సద్యోజాత వామదేవాభ్యాం స్వాహా', 'ఓం హాం వామదేవ అఘోరాభ్యాం స్వాహా', 'ఓం హాం అఘోర తత్పురుషాభ్యాం స్వాహా', 'ఓం హాం తత్పురుష ఈశానాభ్యాం స్వాహా' అని ఈ మంత్రాలతో క్రమంగా నోళ్ళను అనుసంధానం చేయాలి. అగ్నిలో మొదలుకొని వాయువు వరకు, శివుడితో ముగించాలి.

బక్త్రాణాపేకతాం కుర్య్యాత్ స్రువేణ ఘృతధారయా। ఓం హాం సద్యోజాతవామదేవాఘోరతత్‌పురుషేసానేభ్యః స్వారా। ఇతీష్టవక్త్రే వక్త్రాణామన్తర్భావస్తదాకృతిః

స్రువం నుండి నెయ్యి ధారతో నోళ్ళను ఏకత్వంగా చేయాలి: 'ఓం హాం సద్యోజాత వామదేవ అఘోర తత్పురుష ఈశానేభ్యః స్వాహా' అని పలకాలి. అలా కోరిన నోళ్ళలో, మిగిలిన నోళ్ళు ఆ రూపంలో కలిసిపోతాయి.

ఈశేన వహ్నిమభ్యర్చ్య దత్వాస్త్రేణాహుతిత్రయమ్। కుర్యాత్ సర్వ్వాత్మనా నామ శివాగ్నిస్త్వం హుతాశన

ఈశానునితో అగ్నిని పూజించి, ఆయుధంతో మూడు ఆహుతులు సమర్పించి, 'శివాగ్ని, ఓ హుతాశనా, నీవే' అని మనస్సారా నామస్మరణ చేయాలి.

హృదార్చ్చితౌ విసృష్టాగ్నౌ పితరౌ విధిపూరణీం। మూలేన వౌషుడన్తేన దద్యాత్ పూర్ణాం యథావిధి

హృదయంలో అగ్నిని పూజించి, విడిచిన తర్వాత, ఇద్దరు పితృదేవతలను విధిగా సత్కరించి, మూలంతో పాటు 'వౌషుడ' అనే అంత్యంతో సంపూర్ణ ఆహుతిని యథావిధిగా సమర్పించాలి.

తతో హృదమ్బుజే సాఙ్గం ససేనం భాసురం పరమ్ । యజేత్ పూర్వ్వవదావాహ్య ప్రార్థ్యాజ్ఞాన్తర్ప్పయేచ్ఛివమ్

తర్వాత, హృదయ కమలంలో, అన్ని అవయవాలతో, పరివారంతో, ప్రకాశవంతంగా, పరమంగా ఉన్న శివునిని పూర్వంలా ఆహ్వానించి, తన కోరికను వినిపిస్తూ పూజించాలి.

యాగాగ్నిశివయోః కృత్వా నాడీసన్ధానమాత్మనా। శక్త్యా మూలాణునా హోమం కుర్య్యాదఙ్గైర్ద్దశాంశతః

యాగాగ్ని, శివుని మధ్య నాడుల ద్వారా సంబంధం ఏర్పరచుకుని, మూలమంత్రంతో, ఆయుధంతో, అవయవాల ద్వారా పదవంతు భాగాలుగా హోమం చేయాలి.

ఘృతస్య కార్షికో హోమః క్షీరస్య మధునస్తథా। శుక్తిమాత్రాహుతిర్ద్దధ్నః ప్రసృతిః పాయసస్య తు

నెయ్యి, పాల, తేనె ఇవి ఒక్కో కార్షిక పరిమాణంలో హోమం చేయాలి. పెరుగు అయితే ఒక శుక్తి పరిమాణంలో, పాయసం అయితే ఒక ప్రసృతి పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

యథావత్‌ సర్వ్వభక్షాణాం లాజానాం ముష్టిసమ్మితమ్। ఖణ్డత్రయన్తు మూలానాం ఫ్లానాం స్వప్రమాణతః

అన్ని భక్ష్య పదార్థాలకు సరిపడే లాజలు (పొంగిన బియ్యం) ఒక ముట్టు పరిమాణంలో ఇవ్వాలి. మూలకాండలకు మూడు ముక్కలు, పండ్లకు వాటికి తగినంత పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

గ్రాసార్ద్ధంమాత్రమన్నానాం సూక్ష్మాణి పఞ్చ హోమయేత్। ఇక్షోరాపర్వ్వికం మానం లతానామఙ్గులద్వయమ్

అన్నానికి అర ముద్ద పరిమాణంలో, సూక్ష్మ పదార్థాలకు ఐదు సమర్పణలు చేయాలి. చెరకు కోసం అపర్విక పరిమాణంలో, లతలకు రెండు వేళ్ల వెడల్పు పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

పుష్పం పత్రం స్వమానేన సమిధాం తు దసాఙ్గులమ్। చన్ద్రచన్దనకాశ్మీరకస్తూరీయక్షకర్ద్దమాన్

పువ్వులు, ఆకులు వాటి పరిమాణంలోనే సమర్పించాలి. సమిధలకు పది వేళ్ల పొడవు ఉండాలి. చంద్రకాంతి, గంధం, కాశ్మీరపు గుజ్జు, కస్తూరి, యక్షకర్దమం ఇవి కూడా—

కలాయసమ్మితానేతాన్ గుగ్గులుం వదరాస్థివత్। కన్దానామష్టమం భాగం జుహుయాద్విధివత్ పరమ్

గుగ్గిలును కలయ పరిమాణంలో, వడర కాయ రాయి పరిమాణంలో సమర్పించాలి. కందులకు ఎనిమిదవ వంతు భాగాన్ని యథావిధిగా సమర్పించాలి.

హోమం నిర్వర్త్తయేదేవం బ్రహ్మవీజపదైస్తతః। ఘృతేన స్రుచి పూర్ణాయాం నిధాయాధోముఖం స్రువమ్

ఈ విధంగా బ్రహ్మ బీజ పదాలతో హోమం చేయాలి. నెయ్యి తిప్పిన చెంబు నిండుగా నింపి, దాన్ని కిందకు తిప్పి ఉంచాలి.

స్రుగగ్రే పుష్పమారోప్య పఞ్చాద్వామేన పాణినా। పునః సవ్యేన తౌ ధృత్వా శఙ్ఖసన్నిభముద్రయా

తిప్పిన చెంబు ముందర భాగంలో పువ్వు పెట్టి, ఎడమ చేత్తో పట్టాలి. తర్వాత రెండు చేతులతో, కుడి చేత్తో శంఖం ఆకారంలో ముద్రను చేయాలి.

సముద్గతోఽర్ద్ధకాయశ్చ సమపాదః సముత్థితః। నాభౌ తన్మృలమాధాయ స్రుగగ్రవ్యగ్రలోచనః

అర్ధ శరీరం పైకి లేపి, రెండు కాళ్లు కలిపి నిలబడి, నాభి వద్ద పువ్వు ఉంచాలి. తిప్పిన చెంబు ముందుభాగాన్ని కళ్లవైపు ఉంచాలి.