అగ్నిపురాణమ్

బక్త్రాణాపేకతాం కుర్య్యాత్ స్రువేణ ఘృతధారయా। ఓం హాం సద్యోజాతవామదేవాఘోరతత్‌పురుషేసానేభ్యః స్వారా। ఇతీష్టవక్త్రే వక్త్రాణామన్తర్భావస్తదాకృతిః

ముఖాలను కలిపి, స్రువంతో నెయ్యి పోసుతూ, 'ఓం హాం సద్యోజాత, వామదేవ, అఘోర, తత్పురుష, ఈశాన దేవతలకు స్వాహా' అని చెప్పాలి. ఇలా కోరిన ముఖంలో మిగతా ముఖాల సమావేశం, వాటి రూపం స్థాపించబడుతుంది.

ఈశేన వహ్నిమభ్యర్చ్య దత్వాస్త్రేణాహుతిత్రయమ్। కుర్యాత్ సర్వ్వాత్మనా నామ శివాగ్నిస్త్వం హుతాశన

ఈశానుడితో అగ్నిని పూజించి, అస్త్రమంత్రంతో మూడు ఆహుతులు సమర్పించి, పూర్తిగా మనసు పెట్టి, 'శివా! నువ్వే అగ్ని, హోత, హవిస్సును గ్రహించేవాడవు' అని పేరు పలకాలి.

హృదార్చ్చితౌ విసృష్టాగ్నౌ పితరౌ విధిపూరణీం। మూలేన వౌషుడన్తేన దద్యాత్ పూర్ణాం యథావిధి

హృదయంలో పూజ చేసి, అగ్నిని స్థాపించిన తర్వాత, మూలమంత్రాన్ని 'వౌషట్'తో ముగిస్తూ, పితృదేవతలకు సంపూర్ణమైన విధిగా ఆహుతి సమర్పించాలి.

తతో హృదమ్బుజే సాఙ్గం ససేనం భాసురం పరమ్ । యజేత్ పూర్వ్వవదావాహ్య ప్రార్థ్యాజ్ఞాన్తర్ప్పయేచ్ఛివమ్

తర్వాత, హృదయ పద్మంలో, అన్ని అవయవాలతో, పరివారంతో, ప్రకాశవంతంగా, పరమంగా ఉన్న శివుడిని పూర్వంలా ఆహ్వానించి, పూజించి, అనుమతి తీసుకుని, శివునికి నైవేద్యం సమర్పించాలి.

యాగాగ్నిశివయోః కృత్వా నాడీసన్ధానమాత్మనా। శక్త్యా మూలాణునా హోమం కుర్య్యాదఙ్గైర్ద్దశాంశతః

యాగాగ్ని, శివుని నాడులను మనసులో కలిపి, శక్తితో, మూలమంత్రంతో, దాని భాగాలతో, పది వంతులుగా హోమం చేయాలి.

ఘృతస్య కార్షికో హోమః క్షీరస్య మధునస్తథా। శుక్తిమాత్రాహుతిర్ద్దధ్నః ప్రసృతిః పాయసస్య తు

నెయ్యి, పాలు, తేనె ఒక్కొక్కటి కార్షిక పరిమాణంలో సమర్పించాలి. పెరుగు శుక్తి పరిమాణంలో, పాయసం ప్రసృతి పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

యథావత్‌ సర్వ్వభక్షాణాం లాజానాం ముష్టిసమ్మితమ్। ఖణ్డత్రయన్తు మూలానాం ఫ్లానాం స్వప్రమాణతః

అన్ని భక్ష్యాలు, లాజలు ముట్టు పరిమాణంలో, మూలకాండలు, పండ్లు మూడు ముక్కలు, వాటి పరిమాణానికి తగినట్లుగా సమర్పించాలి.

గ్రాసార్ద్ధంమాత్రమన్నానాం సూక్ష్మాణి పఞ్చ హోమయేత్। ఇక్షోరాపర్వ్వికం మానం లతానామఙ్గులద్వయమ్

అన్నపదార్థాలకు అరగ్రాసు పరిమాణంలో, సూక్ష్మ పదార్థాలకు ఐదు భాగాలు సమర్పించాలి. చెరకు పై భాగం పరిమాణంలో, వల్లి కూరలకు రెండు వేళ్ల పొడవు పరిమాణంలో సమర్పించాలి.

పుష్పం పత్రం స్వమానేన సమిధాం తు దసాఙ్గులమ్। చన్ద్రచన్దనకాశ్మీరకస్తూరీయక్షకర్ద్దమాన్

పువ్వులు, ఆకులు వాటి పరిమాణంలో, సమిధలు పది వేళ్ల పొడవులో సమర్పించాలి. కర్పూరం, గంధం, కుంకుమ, కస్తూరి, గుగ్గిలు ఇవన్నీ—

కలాయసమ్మితానేతాన్ గుగ్గులుం వదరాస్థివత్। కన్దానామష్టమం భాగం జుహుయాద్విధివత్ పరమ్

వీటిని కలయ పరిమాణంలో, గుగ్గిలును బదరాకుపరిమాణంలో తీసుకోవాలి. కందులకు ఎనిమిదవ వంతు భాగాన్ని, విధిగా సమర్పించాలి, ఓ పరమేశ్వరా.

హోమం నిర్వర్త్తయేదేవం బ్రహ్మవీజపదైస్తతః। ఘృతేన స్రుచి పూర్ణాయాం నిధాయాధోముఖం స్రువమ్

ఇలా బ్రహ్మబీజాక్షరాలతో హోమం చేయాలి. తర్వాత నెయ్యితో నిండిన పాత్రలో స్రువాన్ని తలకిందా ఉంచాలి.

స్రుగగ్రే పుష్పమారోప్య పఞ్చాద్వామేన పాణినా। పునః సవ్యేన తౌ ధృత్వా శఙ్ఖసన్నిభముద్రయా

స్రువం ముందున పువ్వు పెట్టి, ఎడమ చేతితో పట్టుకుని, మళ్లీ రెండు చేతులతో కలిపి, శంఖాకార ముద్రలో పట్టుకోవాలి.

సముద్గతోఽర్ద్ధకాయశ్చ సమపాదః సముత్థితః। నాభౌ తన్మృలమాధాయ స్రుగగ్రవ్యగ్రలోచనః

అర్ధంగా లేచి, రెండు కాళ్లు కలిపి నిలబడి, ఆ ముద్రను నాభి వద్ద ఉంచి, చూపును స్రువం ముందుకు కేంద్రీకరించాలి.

బ్రహ్మాదికారణాత్యాగాద్వినిః సృత్య సుషుమ్‌ణయా । వామస్తనాన్తమానీయ తయోర్మూలమతన్ద్రితః

బ్రహ్మ మొదలైన కారణాలను వదిలి, సుషుమ్న ద్వారా తీసుకెళ్లి, ఎడమ వక్షస్థలానికి తీసుకురావాలి. అక్కడ రెండు మూలాలను శ్రద్ధగా స్థాపించాలి.

మూలమన్త్రమవిస్పష్టం వౌషడన్తం సముచ్చరేత్। తదగ్నౌ జుహుయాదాజ్యం యవసమ్మితధారయా

మూలమంత్రాన్ని స్పష్టంగా కాకుండా, 'వౌషట్'తో ముగిస్తూ జపించాలి. ఆ తర్వాత యవ పరిమాణంలో నెయ్యిని అగ్నిలో సమర్పించాలి.

ఆచామం చన్దనం దత్వా తామ్బూలప్రభృతీనపి। భక్త్యా తద్‌భూతిమావన్ద్య విదధ్యాత్ప్రణతిం పరం

ఆచమనం చేసి, గంధం సమర్పించి, తాంబూలాది పదార్థాలు కూడా సమర్పించాలి. భక్తితో ఆ మహిమను నమస్కరించి, పరమ నమస్కారం చేయాలి.

తతో వహ్ణిం సమబ్యర్చ్య ఫడన్తాస్త్రేణ సంవరాన్। సంహారముద్రయాహృత్య క్షమస్వేత్యభిధాయ చ

తర్వాత, అగ్నిని పూజించి, 'ఫట్'తో ముగిసే అస్త్రమంత్రాన్ని ఉచ్చరించి, సంహారముద్రను చేసి, 'క్షమించు' అని వినయంగా చెప్పాలి.

భాసురాన్ పరిధీస్తాంశ్చ పూరకేణ హృదాఽణునా । శ్రద్ధ్యా పరయాత్మీయే స్థాపయేత్ హృదమ్బుజే

ఆ ప్రకాశవంతమైన అగ్ని వలయాలను, శ్వాసతో, హృదయంతో, సూక్ష్మాత్మతో, అత్యంత భక్తితో, హృదయ పద్మంలో స్థాపించాలి.

సర్వపాకాగ్రమాదాయ కృత్వా మణ్డలకద్వయమ్ । అన్తర్వహిర్బలిం దద్యాదాగ్నేయ్యాం కుణ్డసన్నిధౌ

అన్ని బలులలో శ్రేష్ఠమైనదాన్ని తీసుకొని, రెండు వలయాలు వేసి, అగ్ని కుండం దగ్గర లోపల మరియు బయట బలిని సమర్పించాలి.

ఓం హాం రుద్రేభ్యః స్వాహా పూర్వే మాతృబ్యో దక్షిణే తథా। వారుణే హాం గణేభ్యశ్చ స్వాహా తేభ్యస్త్వయం బలిః

ఓం హాం రుద్రులకు స్వాహా; తూర్పున మాతృకలకు, దక్షిణ దిశలో కూడా; పడమట వైపున వరుణ గణాలకు హాం స్వాహా — ఈ బలి వీరికి సమర్పించబడింది.

ఉత్తరే హాఞ్చ యక్షేభ్య ఈశానే హాం గ్రహేభ్య ఉ । అగ్నౌ హామసురేభ్యస్చ రక్షోబ్యో నైర్ఋతే బలిః

ఉత్తర దిశలో యక్షులకు హాం, ఈశాన్యంలో గ్రహాలకు హాం, అగ్నిలో అసురులకు హాం, నైరుతి దిశలో రాక్షసులకు బలి సమర్పించాలి.

వాయవ్యే హాఞ్చ నాగేభ్యో నక్షత్రేభ్యశ్చ మధ్యతః। హాం రాశిభ్యః స్వాహా వహ్నౌ విశ్వేభ్యో నైర్ఋతే తథా

వాయవ్య దిశలో నాగులకు హాం, మధ్యలో నక్షత్రాలకు, రాశులకు హాం స్వాహా; అగ్నిలో అందరికీ, అలాగే నైరుతి దిశలో కూడా సమర్పించాలి.

వారుణ్యాం క్షేత్రపాలాయ అన్తర్బలిరుదాహృతః। ద్వితీయే మణ్డలే వాహ్యే ఇన్ద్రాయాగ్నియమాయ చ

పడమట వైపున క్షేత్రపాలుడికి లోపలి బలి సమర్పించాలి; రెండవ బాహ్య వలయంలో ఇంద్రుడు, అగ్ని, యమునకు బలి సమర్పించాలి.

నైర్ఋతాయ జలేశాయ వాయవే ధనరక్షిణే। ఈశానాయ చ పూర్వాదౌ హీశానే బ్రహ్మణే నమః

నైరుతికి, జలాధిపతికి, వాయువుకు, ధనాన్ని కాపాడేవారికి, తూర్పు మొదట్లో ఈశానునికి, బ్రహ్మరూపమైన ఈశానునికి నమస్కారం.

నైర్ఋతే విష్ణవే స్వాహా వాయసాదేర్వహిర్బలిః। బలిద్వయగతాన్మన్త్రాన్ సంహారముద్రయాఽఽత్మని

నైరుతికి, విష్ణువుకు స్వాహా; బాహ్య బలి కాకులకు మరియు ఇతరులకు; రెండు బలులకు సంబంధించిన మంత్రాలను ఆత్మలో సంహరించాలి.

ఈశ్వర ఉవాచ అర్ఘపాత్రకరో యాయాదగ్న్యాగారం సుసంవృతః। యాగోపకరణం సర్వం దివ్యదృష్ట్యా చ కల్పయేత్

ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు — అర్ఘ్య పాత్రను పట్టుకొని, బాగా మూసిన అగ్ని గృహానికి వెళ్లి, యాగానికి కావలసిన అన్ని పరికరాలను దివ్య దృష్టితో సిద్ధం చేయాలి.

ఉదఙ్‌ముఖః కుణ్డమీక్షేత్ ప్రోక్షణం తాడనం కుశైః। విదధ్యాదస్త్రమన్త్రేణ వర్మ్మణాభ్యుక్షణం మతం

ఉత్తర దిశను చూస్తూ, అగ్ని కుండాన్ని పరిశీలించి, కుశతో ప్రోక్షణం చేసి, ఆయుధ మంత్రంతో కర్మలు చేసి, కవచంతో అభిషేకం చేయాలి.

ఖడ్గేన ఖాతముద్ధారం పూరణం సమతామపి। కుర్వీత వర్మ్మణా సేకం కుట్టనన్తు శరాత్మనా

ఖడ్గంతో త్రవ్విన మట్టిని తీసి, మళ్లీ నింపి, సరిచేయాలి; కవచంతో అభిషేకం చేసి, బాణ మంత్రంతో నూరాలి.

సమ్మార్జ్జనం సమాలేపం కలారూపప్రకల్పనమ్। త్రిసూత్రీపరిధానం చ వర్మ్మణాభ్యర్చ్చనం సదా

ఎప్పుడూ శుభ్రం చేయడం, పూతలు పెట్టడం, కళారూపాలను అమర్చడం, మూడు దారాలు ధరించడం, కవచంతో పూజ చేయడం చేయాలి.