అగ్నిపురాణమ్

చిచ్ఛక్తిం బోధయిత్వా తు మూలాత్ సాన్నిధ్యకం చరేత్। భూస్వర్ణవస్త్రగోన్నాది గురవే బ్రహ్మణేర్పయేత్। ఏవం దేవ్యోఽఖిలాః స్థాప్యావాహ్య స్వర్గాది భావయేత్

చైతన్యశక్తిని మేల్కొలిపి, మూలమంత్రంతో ఆహ్వానం చేయాలి. బంగారం, వస్త్రాలు, గోవులు మొదలైనవన్నీ గురువుకి లేదా బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి. ఇలా అన్ని దేవతలను ప్రతిష్ఠించి, ఆకాశంలో నివసిస్తున్నట్టు ధ్యానం చేయాలి.

అగ్నిపురాణమ్ అధ్యాయః ౭౧- గణేశపూజావిధిః అథ ఏకసప్తతితమోఽధ్యాయః ఈశ్వర ఉవాచ గణపూజాం ప్రవక్ష్యామి నిర్విఘ్నామఖిలార్థదామ్ । గణాయ స్వాహా హృదయమేకదంష్ట్రాయ వై శిరః

ఇప్పుడు గణపతిపూజ విధానాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఇది అన్ని విఘ్నాలను తొలగించి, అన్ని కోరికలను నెరవేర్చుతుంది. 'గణాయ స్వాహా' అనే మంత్రాన్ని హృదయానికి, 'ఏకదంతాయ' అనే మంత్రాన్ని తలకి అర్పించాలి.

గజకర్ణినే చ శిఖా గజవక్త్రాయ వర్గ చ । మహోదరాయ స్వదన్తహస్తాయాతి తథాస్త్రకమ్

'గజకర్ణినే' అనే మంత్రాన్ని శిఖకు, 'గజవక్త్రాయ' మంత్రాన్ని వర్గానికి, 'మహోదరాయ', 'స్వదంతహస్తాయ' అనే మంత్రాలను ఆయుధాలకు అర్పించాలి.

గణో గురుః పాదుకా చ శక్త్యనన్తౌ చ ధర్మకః । ముఖ్యాస్థిమణ్డలం చాధశ్చోర్ధ్వచ్ఛదనమర్చయేత్

గణుడు గురువు, పాదుకలు, రెండు శక్తులు, ధర్ముడు. క్రింద ప్రధాన ఎముకల వలయాన్ని, పైభాగంలో పై కవచాన్ని పూజించాలి.

పద్మకర్ణికవీజాంశ్చ జ్వాలినీం నన్దయార్చయేత్ । సూర్యేశా కామరూపా చ ఉదయా కామవర్తినీ

పద్మకర్ణిక బీజాలను, జ్వాలినిని నందాతో పాటు పూజించాలి. సూర్యేశ, కామరూప, ఉదయ, కామవర్తిని దేవతలను కూడా పూజించాలి.

సత్యా చ విఘ్ననాశా చ గ్రాసనం గన్ధమృత్తికా । యం శోషో రం చ దహనం ప్లవో లం వం తథామృతమ్

సత్యా, విఘ్ననాశా, గ్రాసనం, సుగంధ మట్టిని పూజించాలి. యం, శోష, రం, దహనం, ప్లవ, లం, వం, అమృతం అనే అక్షరాలను కూడా పూజించాలి.

లమ్బోదరాయ విద్మహే మహోదరాయ ధీమహి తన్నో దన్తీ ప్రచోదయాత్ ॥ గణపతిర్గణాధిపో గణేశో గణనాయకః। గణక్రీడో వక్రతుణ్డ ఏకదంష్ట్రో మహోదరః

'లంబోదరుడిని మనస్సులో ధ్యానించాలి, మహోదరుడిని మనస్సులో ధ్యానించాలి, దంతిని మనస్సులో ప్రేరేపించమని ప్రార్థించాలి.' గణపతి, గణాధిపతి, గణేశుడు, గణనాయకుడు, గణాలతో క్రీడించేవాడు, వక్రతుండుడు, ఏకదంతుడు, మహోదరుడు.

గజవక్త్రో లమ్బకుక్షిర్వికటో విఘ్ననాశనః। ధూమ్రవర్ణా మహేన్ద్రాద్యాః పూజ్యా గణపతేః స్మృతాః

గజవదనుడు, లంబకుక్షి, వికటుడు, విఘ్నాలను తొలగించేవాడు. ధూమ్రవర్ణుడు, మహేంద్రుడు మరియు ఇతరులు గణపతికి పూజార్హులుగా చెప్పబడ్డారు.

భగవానువాచ ఏవం తాక్ష్యస్య చక్రస్య బ్రహ్మణో నృహరేస్తథా। ప్రతిష్ఠా విష్ణువత్ కార్యా స్వస్వమన్త్రేణ తాం శ్రృణు

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: తాక్ష్యుని చక్రాన్ని, బ్రహ్మను, నృహరిని కూడా విష్ణువు ప్రతిష్ఠలా, వారి వారి మంత్రాలతో ప్రతిష్ఠించాలి. ఆ విధానాన్ని విను.

సుదర్శన మహాచక్ర శాన్త దుష్టభయఙ్కర। చ్ఛిన్ద ఛిన్ద భిన్ద భిన్ద విదారయ విదారయ అభ్యర్చ్య చక్రం చానేన రణే దారయతే రిపూన్

'సుదర్శన మహాచక్రా! శాంత స్వరూపుడా, దుష్టులను, భయపడేవారిని నాశనం చేయువాడా! కోయి, కోయి! చీల్చు, చీల్చు! చింపి వేయి, చింపి వేయి!' అని ఈ మంత్రంతో చక్రాన్ని పూజిస్తే, యుద్ధంలో శత్రువులను నాశనం చేస్తుంది.

త్రైలోక్యమోహనైర్మ్మన్త్రైః స్థాప్యస్త్రైలోక్యమోహనః। గదీ దక్షే శాన్తికరో ద్విభుజో వా చతుర్భుజః

మూడు లోకాలను ఆకర్షించే మంత్రాలతో, మూడు లోకాలను మోహింపజేసే దేవుని ప్రతిష్ఠించాలి. కుడివైపు గదాధారుడిని, శాంతికరుడిని, రెండు చేతులు లేదా నాలుగు చేతులతో ప్రతిష్ఠించాలి.

వామోద్‌ర్ధ్వే కారయేచ్చక్రం పాఞ్చజన్యమథో హ్యధః। శ్రీపుష్టిసంయుతం కుర్య్యాద్ బలేన సహ భద్రయా

ఎడమవైపు పైభాగంలో చక్రాన్ని, క్రింద పాంచజన్య శంఖాన్ని ప్రతిష్ఠించాలి. వాటిని శ్రీ, పుష్టితో పాటు బల, భద్రతో కలిపి ఉంచాలి.

ప్రాసాదే స్థాపయేద్విష్ణుం గృహే వా మణ్డపేఽపి వా। వామనం చైవ వైకుణ్ఠం హయాస్యమనిరుద్ధకమ్

విష్ణువును ఆలయంలోనైనా, ఇంట్లోనైనా, మండపంలోనైనా ప్రతిష్ఠించాలి. అలాగే వామనుడు, వైకుంఠుడు, హయగ్రీవుడు, అనిరుద్ధుడిని కూడా ప్రతిష్ఠించాలి.

స్థాపయేజ్జలశయ్యాస్థం మత్స్యాదీంశ్చావతారకాన్। సఙ్కర్షణం విశ్వరూపం లిఙ్గం వై రుద్రమూర్తికమ్

నీటిపై పడుకున్న రూపాన్ని, మత్స్య మొదలైన అవతారాలను ప్రతిష్ఠించాలి. సంకర్షణుడు, విశ్వరూపుడు, లింగరూపంలో రుద్రమూర్తిని కూడా ప్రతిష్ఠించాలి.

అర్ద్ధనారీశ్వరం తద్వద్ధరిశఙ్కరమాతృకాః। భైరవం చ తథా సూర్య్యం గ్రహాంస్తద్వద్వినాయకమ్

అర్ధనారీశ్వరుడు, హరి, శంకరుడు, మాతృకలు, భైరవుడు, సూర్యుడు, గ్రహాలు, వినాయకుడు — వీరందరినీ అదే విధంగా చిత్రించాలి.

గౌరీమిన్ద్రాదికాం లేప్యాం చిత్రజాం చ బలాబలామ్। పుస్తకానాం ప్రతిష్ఠాం చ వక్ష్యే లిఖనతద్విధిమ్

గౌరీ, ఇంద్రుడు మొదలైనవారు, వివిధ దేవతలు, బలా, అబల, పుస్తకాల స్థాపన విధానాన్ని కూడా నేను వివరంగా చెప్పుతాను.

స్వస్తికే మణ్డలేఽభ్యర్చ్య శరపత్రాసనే స్థితమ్ । లోఖ్యఞ్చ లిఖితం పుస్తం గురుం విద్యాం హరిం యజేత్

స్వస్తిక లేదా మండలంపై పూజ చేసి, దర్భ గడ్డి మీద కూర్చొని, రాసిన పుస్తకం, గురువు, విద్య, హరిని పూజించాలి.

యజమానో గురుం విద్యాం హరిం లిపికృతం నరమ్। ప్రాఙ్‌ముఖః పద్మినీం ధ్యాయేత్ లిఖిత్వా శ్లోకపఞ్చకమ్

యజమాని తూర్పు వైపు చూస్తూ, ఐదు శ్లోకాలు రాసి, పద్మాన్ని ధ్యానించి, గురువు, విద్య, హరి, పుస్తకం రాసినవారిని పూజించాలి.

రౌప్యస్థమస్యా హైమ్యా చ లేఖన్యా నాగరాక్షరమ్ । బ్రాహ్మణాన్ బోజయేచ్ఛక్త్యా శక్త్యా దద్యాచ్చ దక్షిణామ్

వెండి లేదా బంగారు కలంతో నాగరీ అక్షరాలు రాయాలి. తరువాత తన శక్తికి అనుగుణంగా బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టి, వారికి దక్షిణా ఇవ్వాలి.

గురుం విద్యాం హరిం ప్రార్చ్య పురాణాది లిఖేన్నరః। పూర్వవన్మణ్డలాద్యే చ ఐశాన్యాం భద్రపీఠకే

గురువు, విద్య, హరిని పూజించి, ముందుగా చెప్పినట్లే, ఈశాన్య దిశలో శుభాసనంపై మండలాది పూర్వకంగా పురాణాలు మొదలైనవాటిని రాయాలి.

దర్ప్పణే పుస్తకం దృష్ట్వా సేచయేత్ పూర్వ్వవద్ ఘటైః। నేత్రోన్మీలనకం కృత్వా శయ్యాయాం తు న్యసేన్నరః

దర్పణంలో పుస్తకాన్ని చూసి, మునుపటిలాగే గడలతో నీళ్లు చల్లాలి. తరువాత నేత్రోన్మీలనాన్ని చేసి, పుస్తకాన్ని మంచంపై ఉంచాలి.

న్యసేత్తు పౌరుషం సూక్తం వేదాద్యం తత్ర పుస్తకే। కృత్వా సజీవీకరణం ప్రార్చ్య హుత్వా చరుం తతః

పుస్తకంలో పౌరుష సూక్తం, వేద ప్రారంభ భాగాన్ని ఉంచి, జీవన కర్మ చేసి, పూజించి, తరువాత చారు నైవేద్యం సమర్పించాలి.

సమ్ప్రాశ్య దక్షిణాభిస్తు గుర్వ్వాదీన్ భోజయేద్ ద్విజాన్। రథేన హస్తినా వాపి భ్రామయేత్ పుస్తకం నరైః

గురువు మొదలైనవారికి దక్షిణా ఇచ్చి, వారికి భోజనం పెట్టిన తర్వాత, పుస్తకాన్ని రథంలో లేదా ఏనుగుపై పురుషులతో ప్రదక్షిణ చేయించాలి.

గృహే దేవాలయాదౌ తు షుస్తకం స్థాప్య పూజయేత్। వస్త్రాదివేష్టితం పాఠాదాదావన్తే సమర్చ్చయేత్

పుస్తకాన్ని ఇంట్లో లేదా దేవాలయంలో ఉంచి పూజించాలి. దుస్తులు మొదలైన వాటితో చుట్టి, పఠనం ప్రారంభంలో, చివర్లో గౌరవించాలి.

జగచ్ఛాన్తిఞ్చావధార్య్య పుస్తకం వాచయేన్నరః। అద్యాయమేకం కుమ్భాద్భిర్యజమానాది సేచయేత్

లోకశాంతికోసం పుస్తకాన్ని పఠింపజేయాలి. ప్రతి అధ్యాయం ప్రారంభంలో యజమాని మొదలైనవారికి గడల నీళ్లు చల్లాలి.

ద్విజాయ పుస్తకం దత్త్వా ఫలస్యాన్తో న విద్యతే। త్రీణ్యాహురతిదీనాని గావః పృథ్వీ సరస్వతీ

బ్రాహ్మణునికి పుస్తకాన్ని ఇచ్చిన తర్వాత, దాని ఫలానికి అంతం ఉండదు. గోవులు, భూమి, సరస్వతి — వీరు మూడూ అత్యంత దయగలవారు అని చెప్పబడింది.

విద్యాదానఫలం దత్త్వా మస్యన్తం పత్రసఞ్చయమ్। యావత్తు పత్రసఙ్‌ఖ్యానమక్షరాణాం తథాఽన్ఘ

విద్యాదాన ఫలాన్ని, మసి, పలకల సమాహారాన్ని ఇచ్చినవాడు, ఎంతటి పలకలు, అక్షరాలు ఉంటాయో అంతటి ఫలాన్ని పొందుతాడు, ప్రియమైనవాడా.

తావద్వర్షసహస్రాణి విష్ణులోకే మహీయతే। పఞ్చరాత్రం పురాణాని భారతాని దదన్నరః। కులైకవింశముద్ధృత్య పరే తత్త్వే తు లీయతే

అంతటి సంవత్సరాల పాటు విష్ణు లోకంలో మహిమ పొందుతాడు. ఐదు రాత్రులు పురాణాలు, భారతాలను ఇచ్చినవాడు ఇరవై ఒక తరాలను ఉద్ధరించి, చివరికి పరమ తత్త్వంలో లీనమవుతాడు.