అగ్నిపురాణమ్

ఆత్మానం సన్నిధీకృత్య బ్రహ్మాదిపరివారకాన్। స్వనామ్నా స్థాపయేదన్యానాయుధాదీన్ స్వముద్రయా

ఆత్మను పిలిచి, బ్రహ్మ మొదలైన అనుచరులను సమీపంలో ఉంచి, వారిని వారి పేర్లతో, ఆయుధాలతో, వారి ముద్రలతో స్థాపించాలి.

యాత్రావర్షాదికం దృష్ట్వా జ్ఞేయః స్న్నిహితో హరిః। నత్వా స్తుత్వా స్తవాద్యైశ్చ జప్త్వా చాష్టాక్షరాదికమ్

యాత్ర, వర్షం మొదలైన శుభసూచకాలను చూసి, హరి అక్కడ ఉన్నాడని తెలుసుకోవాలి. నమస్కరించి, స్తోత్రాలతో స్తుతించి, అష్టాక్షరి మంత్రము మొదలైనవి జపించాలి.

చణ్డప్రచణ్డౌ ద్వారస్థౌ నిర్గత్యాభ్యర్చయేద్‌గురుః। అగ్నిమణ్డపమాసాద్య గరుడం స్థాప్య పూజయేత్

గురువు బయటకు వెళ్లి, ద్వారంలో నిలిచిన చండ, ప్రచండులను పూజించాలి. అగ్నిమండపానికి చేరుకొని, గరుడుడిని స్థాపించి పూజ చేయాలి.

దిగీశాన్ దిశి దేవాశ్చం స్థాప్య సమ్పూజ్య దేశికః। విశ్వక్‌సేనం తు సంస్థాప్య శఙ్ఖచక్రాది పూజయేత్

దిక్పాలకులను, దిక్కులలోని దేవతలను స్థాపించి, సమర్పణతో పూజించాలి. విశ్వక్సేనుడిని స్థాపించి, శంఖం, చక్రం మొదలైన వాటితో పూజించాలి.

సర్వపార్షదకేభ్యశ్చ బలిం భూతేభ్య అర్పయేత్। గ్రామవస్త్రసువర్ణాది గురవే దక్షిణాం దదేత్

అన్ని పరిచారకులకు, భూతగణాలకు బలి సమర్పించాలి. గ్రామంలో ఉన్న వస్త్రాలు, బంగారం మొదలైనవి గురువుకు దక్షిణగా ఇవ్వాలి.

యాగోపయోగిద్రవ్యాద్యమాచార్య్యాయ నరోర్పయేత్। ఆచార్య్యాదక్షిణార్ద్ధన్తు ఋత్విగభ్యో దక్షిణాం దదేత్

యాగానికి ఉపయోగించే పదార్థాలను గురువుకు సమర్పించాలి. గురువు దక్షిణలో సగాన్ని ఋత్వికులకు దక్షిణగా ఇవ్వాలి.

అన్యేబ్యో దక్షిణాం దద్యాద్భోజయేద్‌ బ్రాహ్మణాంస్తతః। అవారితాన్ ఫలాన్ దద్యాద్యజమానాయ వైగురుః

ఇతరులకు కూడా దక్షిణ ఇవ్వాలి. తర్వాత బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి. ఆ తరువాత, వాయిష్ణవ సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా, యజమానునికి ఫలితాలను నిర్బంధం లేకుండా ఇవ్వాలి.

విష్ణుం నయేత్ ప్రతిష్ఠాతా చాత్మనా సకలం కులమ । సర్వేషామేవ దేవానామేష సాధారణో విధిః। మూలమన్త్రాః పృథక్ తేషా శేషం కార్య్యం సమానకమ్

ప్రతిష్ఠకర్త విష్ణువును, ఆయన కుటుంబాన్ని మొత్తం తీసుకెళ్లాలి. ఇదే విధానం అన్ని దేవతలకు సాధారణంగా వర్తిస్తుంది. వారి మూల మంత్రాలు వేరు, కానీ మిగతా క్రమం ఒకేలా ఉంటుంది.

భగవానువాచ సముదాయేన దేవాదేః ప్రతిష్ఠాం ప్రవదామి తే। లక్ష్మ్యాః ప్రతిష్ఠాం ప్రథమం తథా దేవీగణస్య చ

భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: దేవతల ప్రతిష్ఠను పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను. మొదట లక్ష్మీదేవి ప్రతిష్ఠను, అలాగే ఇతర దేవతాస్త్రీల ప్రతిష్ఠను కూడా చెబుతాను.

పూర్వవత్ సకలం కుర్య్యాన్మణ్డపస్నపనాదికమ్ । భద్రపీఠేశ్రియం న్యస్య స్థాపయేదష్ట వై ఘటా

మునుపటిలాగే మండప నిర్మాణం, స్నానం మొదలైన అన్నిటిని చేయాలి. భద్రాసనంపై శ్రీదేవిని ఉంచి, ఎనిమిది కలశాలను స్థాపించాలి.

ఘృతేనాభ్యజ్య మూలేన స్నపయేత్ పఞ్చగవ్యకైః। హిరణ్యవర్ణాం హరిణీ నేత్రే చోన్మీలయేచ్ఛ్రియాః

నెయ్యితో, మూలమంత్రంతో అభిషేకించి, ఆవు పంచగవ్యాలతో స్నానం చేయాలి. బంగారు వర్ణం, జింక కన్నులాంటి లక్ష్మీదేవికి కళ్లను తెరవాలి.

తన్మ ఆవహ ఇత్యేవం ప్రదద్యాన్మధురత్రయమ్। అశ్వపూర్వేతి పూర్వేణ తాం కుమ్భేనాభిషేచయేత్

'ఇక్కడ రా' అని చెప్పి, మూడు మధుర పదార్థాలను సమర్పించాలి. 'అశ్వపూర్వ' మంత్రంతో మునుపటిలాగే కలశంతో అభిషేకించాలి.

కామోస్మితేతి యామ్యేన పశ్చిమేనాభిషేచయేత్। చన్ద్రం ప్రభాసాముచ్చార్య్యాద్త్యవర్ణేతి చోత్తరాత్

'కామోస్మి' అనే మంత్రాన్ని దక్షిణ దిక్కు నుండి, పశ్చిమ దిక్కు నుండి అభిషేకించాలి. 'చంద్రం ప్రభాసాం', 'త్యవర్ణ' అనే మంత్రాలను ఉత్తర దిక్కు నుండి పలకాలి.

ఉపైతు మేతి చాగ్నేయాత్ క్షుత్‌పిపాసేతి నైర్ఋతాత్। గన్ధద్వారేతి వాయవ్యాం మనసః కమమాకృతిమ్

'ఉపైతు మే' అనే మంత్రాన్ని అగ్నేయ దిక్కు నుండి, 'క్షుత్పిపాసే' అనే మంత్రాన్ని నైరుతి దిక్కు నుండి పలకాలి. 'గంధద్వారే' అనే మంత్రాన్ని వాయవ్య దిక్కు నుండి పలికి, మనసు కోరిన ఆకారాన్ని రూపొందించాలి.

ఈశానకలశేనైవ శిరః సౌవర్ణకర్ద్దమాత్। ఏకాశీతిఘటైః స్నానం మన్త్రేణాపః సృజన్ క్షితిమ్

ఈశాన్య దిక్కు కలశంతో, బంగారు మట్టి ఉపయోగించి తల స్నానం చేయాలి. ఎనభై ఒకటి కలశాలతో, మంత్రంతో నీరు తయారుచేసి భూమిని స్నానించాలి.

ఆద్‌ర్ద్రాం పుష్కరిణీం గన్ధైరాద్‌ర్ద్రామిత్యాదిపుష్పకైః। తన్మయావహ మన్త్రేణ య ఆనన్ద ఋ చాఖిలమ్

తడి కమలాలు, తడి పువ్వులు, సుగంధాలతో సమర్పించాలి. 'తన్మయావహ' మంత్రంతో, 'య ఆనంద' ఋక్సూక్తంతో, మిగతా మంత్రాలతో పూజ చేయాలి.

శాయన్తీయేన శయ్యాయాం శ్రీసూక్తేన చ సన్నిధిమ్। లక్ష్మీవీజేన చిచ్ఛక్తిం విన్యస్యాభ్యర్చయేత్ పునః

'శాయంతీయ' మంత్రంతో మంచంపై, 'శ్రీసూక్తం'తో సమీపంలో ఉండమని పిలవాలి. లక్ష్మీ బీజమంత్రంతో చైతన్యశక్తిని స్థాపించి, మరలా పూజ చేయాలి.

శ్రీసూక్తేన మణ్డపేథ కుణ్డేష్వబ్జాని హోమయేత్। కరవీరాణి వా హత్వా సహస్రం శతమేవ వా

శ్రీసూక్తాన్ని పఠిస్తూ మండపాన్ని అలంకరించి, హోమకుండాల్లో తామరపువ్వులు సమర్పించాలి. లేకపోతే, కనీసం వంద లేదా వెయ్యి కరవీరపువ్వులు సేకరించి సమర్పించాలి.

గృహోపకరణాన్తాది శ్రీసూక్తేనైవ చార్పయేత్। తతః ప్రాసాదసంస్కారం సర్వం కృత్వా తు పూర్వవత్

ఇల్లు, పూజాసామగ్రి మొదలైనవన్నీ శ్రీసూక్తంతో సమర్పించాలి. ఆ తరువాత, ఆలయాన్ని పూర్వంలా అన్ని విధిగా శుద్ధి చేసి ప్రతిష్ఠించాలి.

మన్త్రేణ పిణ్డికాం కృత్వా ప్రతిష్ఠానం తతః శ్రియః । శ్రీసూక్తేన చ సాన్నిధ్యం పూర్వవత్ ప్రత్యృచం జపేత్

మంత్రంతో పీఠాన్ని తయారు చేసి, తర్వాత శ్రీదేవిని ప్రతిష్ఠించాలి. శ్రీసూక్తాన్ని పూర్వంలా ఒక్కో మంత్రాన్ని జపిస్తూ ఆమెను ఆహ్వానించాలి.

చిచ్ఛక్తిం బోధయిత్వా తు మూలాత్ సాన్నిధ్యకం చరేత్। భూస్వర్ణవస్త్రగోన్నాది గురవే బ్రహ్మణేర్పయేత్। ఏవం దేవ్యోఽఖిలాః స్థాప్యావాహ్య స్వర్గాది భావయేత్

చైతన్యశక్తిని మేల్కొలిపి, మూలమంత్రంతో ఆహ్వానం చేయాలి. బంగారం, వస్త్రాలు, గోవులు మొదలైనవన్నీ గురువుకి లేదా బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి. ఇలా అన్ని దేవతలను ప్రతిష్ఠించి, ఆకాశంలో నివసిస్తున్నట్టు ధ్యానం చేయాలి.

అగ్నిపురాణమ్ అధ్యాయః ౭౧- గణేశపూజావిధిః అథ ఏకసప్తతితమోఽధ్యాయః ఈశ్వర ఉవాచ గణపూజాం ప్రవక్ష్యామి నిర్విఘ్నామఖిలార్థదామ్ । గణాయ స్వాహా హృదయమేకదంష్ట్రాయ వై శిరః

ఇప్పుడు గణపతిపూజ విధానాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఇది అన్ని విఘ్నాలను తొలగించి, అన్ని కోరికలను నెరవేర్చుతుంది. 'గణాయ స్వాహా' అనే మంత్రాన్ని హృదయానికి, 'ఏకదంతాయ' అనే మంత్రాన్ని తలకి అర్పించాలి.

గజకర్ణినే చ శిఖా గజవక్త్రాయ వర్గ చ । మహోదరాయ స్వదన్తహస్తాయాతి తథాస్త్రకమ్

'గజకర్ణినే' అనే మంత్రాన్ని శిఖకు, 'గజవక్త్రాయ' మంత్రాన్ని వర్గానికి, 'మహోదరాయ', 'స్వదంతహస్తాయ' అనే మంత్రాలను ఆయుధాలకు అర్పించాలి.

గణో గురుః పాదుకా చ శక్త్యనన్తౌ చ ధర్మకః । ముఖ్యాస్థిమణ్డలం చాధశ్చోర్ధ్వచ్ఛదనమర్చయేత్

గణుడు గురువు, పాదుకలు, రెండు శక్తులు, ధర్ముడు. క్రింద ప్రధాన ఎముకల వలయాన్ని, పైభాగంలో పై కవచాన్ని పూజించాలి.

పద్మకర్ణికవీజాంశ్చ జ్వాలినీం నన్దయార్చయేత్ । సూర్యేశా కామరూపా చ ఉదయా కామవర్తినీ

పద్మకర్ణిక బీజాలను, జ్వాలినిని నందాతో పాటు పూజించాలి. సూర్యేశ, కామరూప, ఉదయ, కామవర్తిని దేవతలను కూడా పూజించాలి.

సత్యా చ విఘ్ననాశా చ గ్రాసనం గన్ధమృత్తికా । యం శోషో రం చ దహనం ప్లవో లం వం తథామృతమ్

సత్యా, విఘ్ననాశా, గ్రాసనం, సుగంధ మట్టిని పూజించాలి. యం, శోష, రం, దహనం, ప్లవ, లం, వం, అమృతం అనే అక్షరాలను కూడా పూజించాలి.

లమ్బోదరాయ విద్మహే మహోదరాయ ధీమహి తన్నో దన్తీ ప్రచోదయాత్ ॥ గణపతిర్గణాధిపో గణేశో గణనాయకః। గణక్రీడో వక్రతుణ్డ ఏకదంష్ట్రో మహోదరః

'లంబోదరుడిని మనస్సులో ధ్యానించాలి, మహోదరుడిని మనస్సులో ధ్యానించాలి, దంతిని మనస్సులో ప్రేరేపించమని ప్రార్థించాలి.' గణపతి, గణాధిపతి, గణేశుడు, గణనాయకుడు, గణాలతో క్రీడించేవాడు, వక్రతుండుడు, ఏకదంతుడు, మహోదరుడు.

గజవక్త్రో లమ్బకుక్షిర్వికటో విఘ్ననాశనః। ధూమ్రవర్ణా మహేన్ద్రాద్యాః పూజ్యా గణపతేః స్మృతాః

గజవదనుడు, లంబకుక్షి, వికటుడు, విఘ్నాలను తొలగించేవాడు. ధూమ్రవర్ణుడు, మహేంద్రుడు మరియు ఇతరులు గణపతికి పూజార్హులుగా చెప్పబడ్డారు.

భగవానువాచ ఏవం తాక్ష్యస్య చక్రస్య బ్రహ్మణో నృహరేస్తథా। ప్రతిష్ఠా విష్ణువత్ కార్యా స్వస్వమన్త్రేణ తాం శ్రృణు

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: తాక్ష్యుని చక్రాన్ని, బ్రహ్మను, నృహరిని కూడా విష్ణువు ప్రతిష్ఠలా, వారి వారి మంత్రాలతో ప్రతిష్ఠించాలి. ఆ విధానాన్ని విను.