అగ్నిపురాణమ్

పూజయేత్ సకలీకృత్య సాఙ్గం సావరణం హరిమ్। ధ్యాయేత్ స్వం తస్య మూర్త్తిన్తు పృథివీ త్స్య పీఠికా

పూర్తిగా పూజను ముగించి, హరిని అన్ని అవయవాలతో, పరివారంతో ఆరాధించాలి. తన రూపాన్ని హరిగా భావిస్తూ, భూమిని ఆయన ఆసనంగా ధ్యానించాలి.

కల్పయేకద్విగ్రహం తస్య తైజసైః పరమాణుభిః। జీవమావాహయిష్యామి పఞ్చవింశతితత్త్వగమ్

ఆయనకు తేజస్సుతో కూడిన రెండవ రూపాన్ని ఊహించి, ఇరవై అయిదు తత్త్వాలతో కూడిన జీవాన్ని ఆహ్వానించాలి.

చైతన్యం పరమానన్దం జాగ్రత్‌స్వప్నవివర్జితమ్। దేహేన్ద్రియమనోబుద్ధిప్రాణాహఙ్కారవర్జితమ్

అది చైతన్యం, పరమానందం, జాగ్రత్త, స్వప్నరహితం; దేహం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి, ప్రాణం, అహంకారం లేని స్వరూపం.

బ్రహ్మాదిస్తమ్బపర్య్యన్తం హృదయేషు వ్యవస్థితమ్। హృదయాత్ ప్రతిమావిభ్బే స్థిరో భవ పరేశ్వర

బ్రహ్మ నుండి గడ్డి వరకు అందరి హృదయాల్లో నివసిస్తూ, హృదయంనుండి విగ్రహంలో ప్రవేశించి, పరమేశ్వరా! స్థిరంగా ఉండుము.

సజీవం కురు విమ్బం త్వం బ్హహ్మ ఏకమేవాద్వితీయకమ్। సజీవీకరణం కృత్వా ప్రణవేన నిబోధ్యేత్

విగ్రహాన్ని జీవంతో కూడినదిగా చేయుము. నీవే ద్వితీయులేని బ్రహ్మ. జీవప్రతిష్ఠ చేసి, ప్రణవంతో ఉపదేశించాలి.

జ్యోతిర్జ్ఞానం పరం బ్రహ్మ ఏకమేవాద్వితీయకమ్। సజీవీకరణం కృత్వా ప్రణవేన నిబోధయేత్

జ్యోతి, జ్ఞానం, పరబ్రహ్మ, ద్వితీయులేని ఏకత్వం—జీవప్రతిష్ఠ చేసి, ప్రణవంతో ఉపదేశించాలి.

సాన్నిధ్యకరణన్నామ హృదయం స్పృస్య వై జపేన్। సూక్తన్తు పౌరుషం ధ్యాయన్ ఇదం గుహ్యమనుం జపేత్

సాన్నిధ్యకరణం అనే కర్మ కోసం హృదయాన్ని తాకుతూ, పురుషసూక్తాన్ని ధ్యానిస్తూ, ఈ గుప్త మంత్రాన్ని జపించాలి.

నమస్తేస్తు సురేశాయ సన్తోషవిభవాత్నమే। జ్ఞానవిజ్ఞానరూపాయ బ్రహ్మతేజోనుయాయినే

దేవతల అధిపతికి, సంతోషం, ఐశ్వర్యానికి మూలమైనవాడికి, జ్ఞానం, విజ్ఞాన రూపమైనవాడికి, బ్రహ్మ తేజస్సును అనుసరించేవాడికి నమస్కారం.

గుణాతిక్రాన్తవేశాయ పురుషాయ భహాత్మనే। అక్షయాయ పురాణాయ విష్ణో సన్నిహితో భవ

గుణాలను మించిపోయిన రూపానికి, పురుషునికి, మహాత్ముడికి, నశించని పురాతనునికి, ఓ విష్ణూ! ఇక్కడ ప్రత్యక్షమవ్వుము.

యచ్చ తే పరమం తత్త్వం యచ్చ జ్ఞానమయం వపుః। తత్ సర్వమేకతో లీనమస్మిన్దేహే విబుధ్యతామ్

నీ పరమ తత్వం, జ్ఞానమయమైన రూపం — ఇవన్నీ ఒకటిగా ఈ శరీరంలో లీనమై ఉన్నవి. అవన్నీ ఇప్పుడు మేలుకొని వెలుగునివ్వాలని కోరుకుంటున్నాను.

ఆత్మానం సన్నిధీకృత్య బ్రహ్మాదిపరివారకాన్। స్వనామ్నా స్థాపయేదన్యానాయుధాదీన్ స్వముద్రయా

ఆత్మను పిలిచి, బ్రహ్మ మొదలైన అనుచరులను సమీపంలో ఉంచి, వారిని వారి పేర్లతో, ఆయుధాలతో, వారి ముద్రలతో స్థాపించాలి.

యాత్రావర్షాదికం దృష్ట్వా జ్ఞేయః స్న్నిహితో హరిః। నత్వా స్తుత్వా స్తవాద్యైశ్చ జప్త్వా చాష్టాక్షరాదికమ్

యాత్ర, వర్షం మొదలైన శుభసూచకాలను చూసి, హరి అక్కడ ఉన్నాడని తెలుసుకోవాలి. నమస్కరించి, స్తోత్రాలతో స్తుతించి, అష్టాక్షరి మంత్రము మొదలైనవి జపించాలి.

చణ్డప్రచణ్డౌ ద్వారస్థౌ నిర్గత్యాభ్యర్చయేద్‌గురుః। అగ్నిమణ్డపమాసాద్య గరుడం స్థాప్య పూజయేత్

గురువు బయటకు వెళ్లి, ద్వారంలో నిలిచిన చండ, ప్రచండులను పూజించాలి. అగ్నిమండపానికి చేరుకొని, గరుడుడిని స్థాపించి పూజ చేయాలి.

దిగీశాన్ దిశి దేవాశ్చం స్థాప్య సమ్పూజ్య దేశికః। విశ్వక్‌సేనం తు సంస్థాప్య శఙ్ఖచక్రాది పూజయేత్

దిక్పాలకులను, దిక్కులలోని దేవతలను స్థాపించి, సమర్పణతో పూజించాలి. విశ్వక్సేనుడిని స్థాపించి, శంఖం, చక్రం మొదలైన వాటితో పూజించాలి.

సర్వపార్షదకేభ్యశ్చ బలిం భూతేభ్య అర్పయేత్। గ్రామవస్త్రసువర్ణాది గురవే దక్షిణాం దదేత్

అన్ని పరిచారకులకు, భూతగణాలకు బలి సమర్పించాలి. గ్రామంలో ఉన్న వస్త్రాలు, బంగారం మొదలైనవి గురువుకు దక్షిణగా ఇవ్వాలి.

యాగోపయోగిద్రవ్యాద్యమాచార్య్యాయ నరోర్పయేత్। ఆచార్య్యాదక్షిణార్ద్ధన్తు ఋత్విగభ్యో దక్షిణాం దదేత్

యాగానికి ఉపయోగించే పదార్థాలను గురువుకు సమర్పించాలి. గురువు దక్షిణలో సగాన్ని ఋత్వికులకు దక్షిణగా ఇవ్వాలి.

అన్యేబ్యో దక్షిణాం దద్యాద్భోజయేద్‌ బ్రాహ్మణాంస్తతః। అవారితాన్ ఫలాన్ దద్యాద్యజమానాయ వైగురుః

ఇతరులకు కూడా దక్షిణ ఇవ్వాలి. తర్వాత బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి. ఆ తరువాత, వాయిష్ణవ సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా, యజమానునికి ఫలితాలను నిర్బంధం లేకుండా ఇవ్వాలి.

విష్ణుం నయేత్ ప్రతిష్ఠాతా చాత్మనా సకలం కులమ । సర్వేషామేవ దేవానామేష సాధారణో విధిః। మూలమన్త్రాః పృథక్ తేషా శేషం కార్య్యం సమానకమ్

ప్రతిష్ఠకర్త విష్ణువును, ఆయన కుటుంబాన్ని మొత్తం తీసుకెళ్లాలి. ఇదే విధానం అన్ని దేవతలకు సాధారణంగా వర్తిస్తుంది. వారి మూల మంత్రాలు వేరు, కానీ మిగతా క్రమం ఒకేలా ఉంటుంది.

భగవానువాచ సముదాయేన దేవాదేః ప్రతిష్ఠాం ప్రవదామి తే। లక్ష్మ్యాః ప్రతిష్ఠాం ప్రథమం తథా దేవీగణస్య చ

భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: దేవతల ప్రతిష్ఠను పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను. మొదట లక్ష్మీదేవి ప్రతిష్ఠను, అలాగే ఇతర దేవతాస్త్రీల ప్రతిష్ఠను కూడా చెబుతాను.

పూర్వవత్ సకలం కుర్య్యాన్మణ్డపస్నపనాదికమ్ । భద్రపీఠేశ్రియం న్యస్య స్థాపయేదష్ట వై ఘటా

మునుపటిలాగే మండప నిర్మాణం, స్నానం మొదలైన అన్నిటిని చేయాలి. భద్రాసనంపై శ్రీదేవిని ఉంచి, ఎనిమిది కలశాలను స్థాపించాలి.

ఘృతేనాభ్యజ్య మూలేన స్నపయేత్ పఞ్చగవ్యకైః। హిరణ్యవర్ణాం హరిణీ నేత్రే చోన్మీలయేచ్ఛ్రియాః

నెయ్యితో, మూలమంత్రంతో అభిషేకించి, ఆవు పంచగవ్యాలతో స్నానం చేయాలి. బంగారు వర్ణం, జింక కన్నులాంటి లక్ష్మీదేవికి కళ్లను తెరవాలి.

తన్మ ఆవహ ఇత్యేవం ప్రదద్యాన్మధురత్రయమ్। అశ్వపూర్వేతి పూర్వేణ తాం కుమ్భేనాభిషేచయేత్

'ఇక్కడ రా' అని చెప్పి, మూడు మధుర పదార్థాలను సమర్పించాలి. 'అశ్వపూర్వ' మంత్రంతో మునుపటిలాగే కలశంతో అభిషేకించాలి.

కామోస్మితేతి యామ్యేన పశ్చిమేనాభిషేచయేత్। చన్ద్రం ప్రభాసాముచ్చార్య్యాద్త్యవర్ణేతి చోత్తరాత్

'కామోస్మి' అనే మంత్రాన్ని దక్షిణ దిక్కు నుండి, పశ్చిమ దిక్కు నుండి అభిషేకించాలి. 'చంద్రం ప్రభాసాం', 'త్యవర్ణ' అనే మంత్రాలను ఉత్తర దిక్కు నుండి పలకాలి.

ఉపైతు మేతి చాగ్నేయాత్ క్షుత్‌పిపాసేతి నైర్ఋతాత్। గన్ధద్వారేతి వాయవ్యాం మనసః కమమాకృతిమ్

'ఉపైతు మే' అనే మంత్రాన్ని అగ్నేయ దిక్కు నుండి, 'క్షుత్పిపాసే' అనే మంత్రాన్ని నైరుతి దిక్కు నుండి పలకాలి. 'గంధద్వారే' అనే మంత్రాన్ని వాయవ్య దిక్కు నుండి పలికి, మనసు కోరిన ఆకారాన్ని రూపొందించాలి.

ఈశానకలశేనైవ శిరః సౌవర్ణకర్ద్దమాత్। ఏకాశీతిఘటైః స్నానం మన్త్రేణాపః సృజన్ క్షితిమ్

ఈశాన్య దిక్కు కలశంతో, బంగారు మట్టి ఉపయోగించి తల స్నానం చేయాలి. ఎనభై ఒకటి కలశాలతో, మంత్రంతో నీరు తయారుచేసి భూమిని స్నానించాలి.

ఆద్‌ర్ద్రాం పుష్కరిణీం గన్ధైరాద్‌ర్ద్రామిత్యాదిపుష్పకైః। తన్మయావహ మన్త్రేణ య ఆనన్ద ఋ చాఖిలమ్

తడి కమలాలు, తడి పువ్వులు, సుగంధాలతో సమర్పించాలి. 'తన్మయావహ' మంత్రంతో, 'య ఆనంద' ఋక్సూక్తంతో, మిగతా మంత్రాలతో పూజ చేయాలి.

శాయన్తీయేన శయ్యాయాం శ్రీసూక్తేన చ సన్నిధిమ్। లక్ష్మీవీజేన చిచ్ఛక్తిం విన్యస్యాభ్యర్చయేత్ పునః

'శాయంతీయ' మంత్రంతో మంచంపై, 'శ్రీసూక్తం'తో సమీపంలో ఉండమని పిలవాలి. లక్ష్మీ బీజమంత్రంతో చైతన్యశక్తిని స్థాపించి, మరలా పూజ చేయాలి.

శ్రీసూక్తేన మణ్డపేథ కుణ్డేష్వబ్జాని హోమయేత్। కరవీరాణి వా హత్వా సహస్రం శతమేవ వా

శ్రీసూక్తాన్ని పఠిస్తూ మండపాన్ని అలంకరించి, హోమకుండాల్లో తామరపువ్వులు సమర్పించాలి. లేకపోతే, కనీసం వంద లేదా వెయ్యి కరవీరపువ్వులు సేకరించి సమర్పించాలి.

గృహోపకరణాన్తాది శ్రీసూక్తేనైవ చార్పయేత్। తతః ప్రాసాదసంస్కారం సర్వం కృత్వా తు పూర్వవత్

ఇల్లు, పూజాసామగ్రి మొదలైనవన్నీ శ్రీసూక్తంతో సమర్పించాలి. ఆ తరువాత, ఆలయాన్ని పూర్వంలా అన్ని విధిగా శుద్ధి చేసి ప్రతిష్ఠించాలి.