అగ్నిపురాణమ్

గన్ధపుష్పాదిభిః సమ్యక్ సాఙ్గం సావరణం క్రమాత్। ద్వాదశాక్షరవీజైస్తు కేశవాదీన్ సమర్చ్చయేత్

గంధం, పువ్వులు మొదలైన వాటితో, అవయవాలు, ఆవరణాలతో క్రమంగా, పన్నెండు అక్షరాల బీజాక్షరాలతో కేశవుడు మొదలైనవారిని పూజించాలి.

ద్వాదశారే మణ్డలే తు లోకపాలాదికం క్రమాత్। ప్రతిమామర్చ్చయేత్ పశ్చాద్‌గన్ధపుష్పాదిభిర్ద్విజః

పన్నెండు అంగుళాల చక్రంలో లోకపాలకులు మొదలైనవారిని క్రమంగా పూజించాలి. తరువాత విగ్రహాన్ని గంధం, పువ్వులు మొదలైన వాటితో పూజించాలి.

పౌరుషేణ తు సూక్తేన శ్రియా సూక్తేన పిణ్డికామ్। జననాదిక్రమాత్ పఞ్చాజ్జనయేద్వైష్ణవానలమ్

పౌరుషసూక్తంతో, శ్రీసూక్తంతో పీఠాన్ని పూజించాలి. జనన మొదలైన క్రమంలో ఐదు విధాలుగా వైష్ణవాగ్నిని ప్రేరేపించాలి.

హుత్వాగ్నిం వైష్ణవైర్మ్మన్త్రైః కుర్య్యాచ్ఛాన్త్యుదకం బుధః। తత్ సిక్త్వా ప్రతిమామూద్‌ర్ధ్ని వహ్నిప్రణయనం చరేత్

వైష్ణవ మంత్రాలతో అగ్నికి హోమం చేసి, జ్ఞానులు శాంతి జలాన్ని తయారు చేయాలి. ఆ నీటిని విగ్రహం పైభాగాన చల్లి, అగ్నిని తీసుకురావడం ప్రారంభించాలి.

దక్షిణేగ్నిం హుతమితి కుణ్డేగ్నిం ప్రణయేద్ బుధః। అగ్నిమగ్నీతి పూర్వే తు కుణ్డేగ్నిం ప్రణయేద్బుధః

దక్షిణ వైపు అగ్నికుండం నుండి 'అగ్ని హోమం అయింది' అని చెప్పుతూ అగ్నిని తీసుకురావాలి. ముందు 'అగ్ని ప్రణయనం' అని చెప్పి అగ్నిని కుండం నుండి తీసుకురావాలి.

ఉత్తరే ప్రణయేదగ్నిమగ్నిమగ్నీ హవామహే। అగ్నిప్రణయనే మన్త్రస్త్వమగ్నే హ్యగ్రిరుచ్యతే

ఉత్తర దిశలో 'అగ్ని! మేము నిన్ను పిలుస్తున్నాం' అని మంత్రం పలుకుతూ అగ్నిని తీసుకురావాలి. అగ్ని ప్రణయన సమయంలో 'అగ్నివే, నీవే నిజమైన అగ్ని' అని మంత్రం చెబుతుంది.

పలాశసమిధానాన్తు అష్టోత్తరసహస్రకమ్। కుణ్డే కుణ్డే హోమయేచ్చ వ్రీహీన్ వేదాదికైస్తథా

ప్రతి అగ్నికుండంలో వెయ్యి ఎనిమిది పలాశపు కండలను హోమం చేయాలి. అలాగే వేద మంత్రాలతో బియ్యం మరియు ఇతర ధాన్యాలను కూడా సమర్పించాలి.

సాజ్యాంస్తిలాన్ వ్యాహృతిభిర్మూలమన్త్రేణ వై ఘృతమ్। కుర్య్యాత్తతః శాన్తిహోమం మధురత్రితయేన చ

వ్యాహృతులతో, మూలమంత్రంతో నెయ్యి, నువ్వులు కలిపి హోమం చేయాలి. తరువాత మూడు రకాల మధుర పదార్థాలతో శాంతి హోమం చేయాలి.

ద్వాదశార్ణైః స్పృశేత్ పాదౌ నాభిం హృన్మస్తకం తతః। ఘృతం దధి పయో హుత్వా స్పృశేన్మూర్ద్ధన్యథో తతః

పన్నెండు మంత్రాలతో కాళ్లు, నాభి, హృదయం, తలను తాకాలి. నెయ్యి, పెరుగు, పాలను హోమం చేసి, తరువాత తలను తాకాలి.

స్పృష్ట్వా శిరోనాభిపాదాంశ్చతస్రః స్థాపయేన్నదీః । గఙ్గా చ యమునా గోదా క్రమాన్నామ్నా సరస్వతీ

తల, నాభి, కాళ్లను తాకిన తరువాత, నదులను స్థాపించాలి. అవి గంగా, యమునా, గోదావరి, సరస్వతి అనే పేర్లతో వరుసగా స్థాపించాలి.

దహేత్తు విష్ణుగాయత్ర్యా గాయత్రయా శ్రపయేచ్చరుమ్। హోమయేచ్చ బలిం దద్యాదుత్తరే భోజయేద్ ద్విజాన్

విష్ణు గాయత్రీతో హోమం చేసి, గాయత్రీతో అన్నాన్ని సమర్పించాలి. హోమం చేసి, బలిని సమర్పించి, ఉత్తర దిశలో బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి.

సామాధిపానాం తుష్ట్యర్థం హేమ గాం గురవే దదేత్। దికపతిభ్యో బలిం దత్త్వా రాత్రౌ కుర్య్యాచ్చ జాగరమ్

దిక్పాలకుల సంతృప్తికై గురువుకు బంగారం, ఆవును ఇవ్వాలి. దిక్పాలకులకు బలి సమర్పించి, రాత్రి జాగరణ చేయాలి.

బ్రహ్మగీతాదిశబ్దేన సర్వభాగధివాసనాత్

'బ్రహ్మగీత' వంటి శబ్దాలతో అన్ని భాగాలు పవిత్రం అవుతాయి.

భగవానువాచ పిణ్డికాస్థాపనార్థన్తు గర్భాగారం తు సప్తధా। విభజేద్ బ్రహ్మభాగే తు ప్రతిమాం స్థాపయేద్ బుధః

భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: పిండిక స్థాపన కోసం గర్భగృహాన్ని ఏడుగా విభజించాలి. బ్రహ్మభాగంలో జ్ఞాని విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించాలి.

దేవమానుషపైశాచభాగేషు న కదాయన। బ్రహ్మభాగం పరిత్యజ్య కిఞ్చదాశ్రిత్య చాణ్డజ

దేవత, మనుష్య, పిశాచ భాగాల్లో ఎప్పుడూ ప్రతిష్టించకూడదు. బ్రహ్మభాగాన్ని వదిలిపెట్టి, కొంతైనా వదిలినా, అది తగదు.

దేవమానుషభాగాభ్యాం స్థాప్యా యత్నాత్తుపిణ్డికా । నపుంసకశిలాయాన్తు రత్నన్యాసం సమాచరేత్

దేవత, మనుష్య భాగాల్లో పిండికను జాగ్రత్తగా ప్రతిష్టించాలి. నపుంసకశిలలో రత్నాలను ఉంచాలి.

నారసింహేన హుత్వాథ నత్నయాసం చ తేన వై। వ్రీహీన్ సత్నాంస్త్రిధాతూఁశ్చ లోహాదీంశ్చన్దనాదికాన్

నరసింహ మంత్రంతో హోమం చేసి, ఆ తరువాత రత్నాలు, బియ్యం, దారాలు, మూడు లోహాలు, ఇనుము, చందనం మొదలైనవి ఉంచాలి.

పూర్వాదినవగర్త్తేషు న్యసేన్ మధ్యే యథారుచి। అథ చేన్ద్రాదిమన్త్రైశ్చ గర్త్తో గుగ్‌గులునావృతః

తూర్పు మొదలైన తొమ్మిది గుంటల్లో, మధ్యలో కావలసినవి ఉంచాలి. తరువాత ఇంద్రాది మంత్రాలతో గుంటను గుగ్గిలంతో కప్పాలి.

రత్నన్యాసవిధిం కృత్వా ప్రతిమామాలభేద్గురుః। సశలాకైర్ద్దర్భపుఞ్జైః సహదేవైః సమన్వితైః

రత్న స్థాపన విధిని చేసి, గురువు దర్భ గడ్డి కడ్డీలతో, దేవతలు, వారి పరివారులతో కలిసి విగ్రహాన్ని తాకాలి.

సబాహ్యన్తైశ్చ సంస్కృత్య పఞ్చగవ్యేన శోధయేత్। ప్రోక్షయేద్దర్భతోయేన నదీతీర్థోదకేన చ

బయట, లోపల శుద్ధి చేసి, పంచగవ్యంతో శుద్ధి చేయాలి. దర్భతో తీసిన నీటితో, నది తీరం నీటితో ప్రోక్షణ చేయాలి.

హోమార్థే స్థణ్డిలం కుర్య్యాత్ సికతామిః సమన్తతః। సార్ద్ధహస్తప్రమాణం తు చతురస్రం సుశోభనమ్

హోమం కోసం చుట్టూ ఇసుకతో అర చేతి పొడవు, చతురస్రంగా, అందంగా స్థండిలాన్ని తయారు చేయాలి.

అష్టదిక్షు యథాన్యాసం కలశానాప విన్యసేత్। పూర్వాద్యానష్టవర్ణేన అగ్నిమానీయ సంస్కృతమ్

ఎనిమిది దిక్కులలో తగినట్టు కలశాలను అమర్చాలి. 'పూర్వ' అనే ఎనిమిది అక్షరాల మంత్రంతో సంస్కరించిన అగ్నిని తీసుకొచ్చి అక్కడ ఉంచాలి.

త్వమగ్నేద్యుభిరితి గాయత్ర్యా సమిధో హునేత్। అష్టార్ణేనాష్టశతకం ఆజ్యం పూర్ణా ప్రదాపయేత్

'త్వమగ్నే ద్యుభిః' అనే గాయత్రీ మంత్రాన్ని పలుకుతూ సమిధలను హోమం చేయాలి. ఎనిమిది అక్షరాల మంత్రంతో నూరెడు ఎనిమిది సార్లు నెయ్యి సమర్పించాలి.

శాన్త్యుదకం ఆమ్రపత్రైః మూలేన శతమన్త్రితమ్। సిఞ్చేద్దేవస్య తన్మూర్దిధ్న శ్రీశ్చ తే హ్యనయా ఋచా

మామిడి ఆకులు, వాటి కాండాలతో, నూరు మంత్రాలతో పవిత్ర జలాన్ని తయారుచేసి, ఆ నీటిని దేవుని తలపై 'శ్రీశ్చ తే' అనే మంత్రంతో చల్లాలి.

బ్రహ్మయానేన చోద్ధృత్య ఉత్తిష్ఠ బ్రహ్మణస్పతే। తద్విష్ణోరితి మన్త్రేణ ప్రాసాదాభిముఖం నయేత్

బ్రహ్మ మంత్రంతో లేపి, 'ఉత్తిష్ఠ బ్రహ్మణస్పతే' అని పలికిన తరువాత, 'తద్విష్ణోః' అనే మంత్రంతో దేవతను గర్భగృహం వైపు తీసుకెళ్ళాలి.

శివికాయాం హరిం స్థాప్య భ్రామయీత పురాదికమ్। గీతవేదాదిశబ్దైశ్చ ప్రాసాదద్వారి ధారయేత్

హరిని శివికలో ఉంచి, పాటలు, వేదపఠనం మరియు ఇతర శబ్దాలతో పట్టణం చుట్టూ ఊరేగించి, ఆలయ ద్వారానికి తీసుకెళ్లి అక్కడ ఉంచాలి.

స్త్రీభిర్విప్రైర్మఙ్గలాష్టఘటై సంస్నాపయేద్ధరిమ్। తతో గన్ధాదినాభ్యర్చ్య మూలమన్త్రేణ దేశికః

స్త్రీలు, బ్రాహ్మణులతో కలిసి, ఎనిమిది మంగళ ఘటాలతో హరిని అభిషేకం చేయాలి. తరువాత, గంధం మొదలైన వాటితో పూజించి, గురువు మూలమంత్రాన్ని జపించాలి.

అతో దేవేతి వస్త్రాద్యామష్టాఙ్గార్ఘ్యం నివేద్య చ। స్థిరేలగ్నే పిణ్డికాయాం దేవస్య త్వేతి ధారయేత్

'అతో దేవే' అని పలుకుతూ వస్త్రం మొదలైన ఎనిమిది రకాల అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాలి. శుభముహూర్తంలో, 'దేవస్య త్వ' అని మంత్రంతో దేవుడిని పీఠికపై ప్రతిష్ఠించాలి.

ఓం త్రేలోక్యవిక్రాన్తాయ నమస్తేస్తు త్రివిక్రమ। సంస్థాప్యా పిణ్డికాయాన్తు స్థిరం కుర్య్యాద్విచక్షణః

'ఓం త్రిలోక్యవిక్రాంతాయ నమః త్రివిక్రమ' అని మంత్రంతో, తెలివిగలవాడు దేవుని పీఠికపై దృఢంగా ప్రతిష్ఠించాలి.