అగ్నిపురాణమ్

హృషీకేశం దక్షిణాయాం పద్మనాభం తు గుల్ఫకే। దామోదరం పాదయోశ్చ హృదయాదిషడఙ్గకమ్

కుడి వైపున హృషీకేశుని, మడమ వద్ద పద్మనాభుని, పాదాలపై దామోదరుని స్థాపించాలి. ఇవే హృదయ మొదలైన ఆరు అవయవాలు.

ఏతత్ సాధారణం ప్రోక్తమాదిమూర్త్తేస్తు సత్తమ। అథవా యస్య దేవస్య ప్రారబ్ధం స్థాపనం భవేత్

ఇది ఆదిమూర్తికి సాధారణంగా చెప్పబడిన విధానం. లేకపోతే, ఏ దేవుని ప్రతిష్ఠన చేయాలో ఆ దేవునికీ ఇదే విధానం.

తస్యైవ మూలమన్త్రేణ సజీవకరణం భవేత్। యస్యా మూర్త్తేస్తు యన్నామ తస్యాద్యం చాక్షరం చ యత్

ఆ దేవతకు తగిన మూలమంత్రంతో జీవప్రాణం కలిగించాలి. ఆ మూర్తికి ఏ పేరు ఉందో, దాని మొదటి అక్షరాన్ని కూడా ఉంచాలి.

తత్ స్వరైర్ద్వాదశైర్భేద్యం హ్యఙ్గాని పరికల్పయేత్। హృదయాదీని దేవేశ మూలఞ్చ దశమాక్షరమ్

ఆ అక్షరాన్ని పన్నెండు స్వరాలతో విడగొట్టి, అవయవాలను ఏర్పాటు చేయాలి. దేవతాధిపతీ, హృదయం మొదలైనవి, పది అక్షరాల మంత్రాన్ని కూడా ఉంచాలి.

యథా దేవే తథా దేహే తత్త్వాని వినియోజయేత్। చక్రావ్జమణ్డలే విష్ణుం యజేద్గన్ధాదినా తథా

దేవునిలో ఉన్నట్లే, శరీరంలో కూడా తత్త్వాలను నియమించాలి. పద్మవలయంలో విష్ణువును గంధం మొదలైనవి ఉపయోగించి పూజించాలి.

పూర్వ్వవచ్చాసనం ధ్యాయేత్సగాత్రం సపరిచ్ఛదమ్। శుభఞ్చక్రం ద్వాదశారం హ్యపరిష్టాద్విచిన్తయేత్

మునుపటిలాగే, ఆసనాన్ని, దాని అవయవాలు, పరిచారకులతో కూడినదిగా ధ్యానం చేయాలి. పన్నెండు అంగుళాల చక్రాన్ని చుట్టూ ఉన్నదిగా భావించాలి.

త్రినాభిచక్రం ద్వినేమి ఖరైస్తచ్చ సమన్వితమ్। పృష్ఠదేశే తతః ప్రాజ్ఞః ప్రకృత్యాదీన్నివేశయేత్

మూడు నాభులతో కూడిన చక్రాన్ని, రెండు అంచులతో, spokesతో కూడినదిగా ధ్యానం చేయాలి. తరువాత, వెనుక భాగంలో ప్రకృతి మొదలైనవాటిని స్థాపించాలి.

పూజయేదారకాగ్రేషు సూర్య్యం ద్వాదశధా పునః। కలాషోడశసంయుక్తం సోమన్తత్ర విచిన్తయేత్

కిరణాల చివరల్లో సూర్యుని పన్నెండు రూపాల్లో పూజించాలి. అక్కడే పదహారు కళలతో కూడిన చంద్రునిని కూడా ధ్యానం చేయాలి.

సబలం త్రితయం నాభౌ చిన్తయేద్దేశికోత్తమః। పద్మాఞ్చ ద్వాదశదలం పద్మమధ్యే విచిన్తయేత్

ఉత్తమ గురువు నాభిలో మూడు విధాల బలాన్ని ధ్యానం చేయాలి. పద్మంలో పన్నెండు దళాల పద్మాన్ని, దాని మధ్యలో ధ్యానం చేయాలి.

తన్మధ్యే పౌరుషీం శక్తి ధ్యాత్వాభ్యర్చ్య చ దేశికః । ప్రతిమాయాం హరి న్యస్య తత్ర తం పూజయేత్ సురాన్

ఆ పద్మ మధ్యలో పురుషశక్తిని ధ్యానం చేసి, పూజించి, విగ్రహంలో హరిని స్థాపించాలి. అక్కడ దేవతలను పూజించాలి.

గన్ధపుష్పాదిభిః సమ్యక్ సాఙ్గం సావరణం క్రమాత్। ద్వాదశాక్షరవీజైస్తు కేశవాదీన్ సమర్చ్చయేత్

గంధం, పువ్వులు మొదలైన వాటితో, అవయవాలు, ఆవరణాలతో క్రమంగా, పన్నెండు అక్షరాల బీజాక్షరాలతో కేశవుడు మొదలైనవారిని పూజించాలి.

ద్వాదశారే మణ్డలే తు లోకపాలాదికం క్రమాత్। ప్రతిమామర్చ్చయేత్ పశ్చాద్‌గన్ధపుష్పాదిభిర్ద్విజః

పన్నెండు అంగుళాల చక్రంలో లోకపాలకులు మొదలైనవారిని క్రమంగా పూజించాలి. తరువాత విగ్రహాన్ని గంధం, పువ్వులు మొదలైన వాటితో పూజించాలి.

పౌరుషేణ తు సూక్తేన శ్రియా సూక్తేన పిణ్డికామ్। జననాదిక్రమాత్ పఞ్చాజ్జనయేద్వైష్ణవానలమ్

పౌరుషసూక్తంతో, శ్రీసూక్తంతో పీఠాన్ని పూజించాలి. జనన మొదలైన క్రమంలో ఐదు విధాలుగా వైష్ణవాగ్నిని ప్రేరేపించాలి.

హుత్వాగ్నిం వైష్ణవైర్మ్మన్త్రైః కుర్య్యాచ్ఛాన్త్యుదకం బుధః। తత్ సిక్త్వా ప్రతిమామూద్‌ర్ధ్ని వహ్నిప్రణయనం చరేత్

వైష్ణవ మంత్రాలతో అగ్నికి హోమం చేసి, జ్ఞానులు శాంతి జలాన్ని తయారు చేయాలి. ఆ నీటిని విగ్రహం పైభాగాన చల్లి, అగ్నిని తీసుకురావడం ప్రారంభించాలి.

దక్షిణేగ్నిం హుతమితి కుణ్డేగ్నిం ప్రణయేద్ బుధః। అగ్నిమగ్నీతి పూర్వే తు కుణ్డేగ్నిం ప్రణయేద్బుధః

దక్షిణ వైపు అగ్నికుండం నుండి 'అగ్ని హోమం అయింది' అని చెప్పుతూ అగ్నిని తీసుకురావాలి. ముందు 'అగ్ని ప్రణయనం' అని చెప్పి అగ్నిని కుండం నుండి తీసుకురావాలి.

ఉత్తరే ప్రణయేదగ్నిమగ్నిమగ్నీ హవామహే। అగ్నిప్రణయనే మన్త్రస్త్వమగ్నే హ్యగ్రిరుచ్యతే

ఉత్తర దిశలో 'అగ్ని! మేము నిన్ను పిలుస్తున్నాం' అని మంత్రం పలుకుతూ అగ్నిని తీసుకురావాలి. అగ్ని ప్రణయన సమయంలో 'అగ్నివే, నీవే నిజమైన అగ్ని' అని మంత్రం చెబుతుంది.

పలాశసమిధానాన్తు అష్టోత్తరసహస్రకమ్। కుణ్డే కుణ్డే హోమయేచ్చ వ్రీహీన్ వేదాదికైస్తథా

ప్రతి అగ్నికుండంలో వెయ్యి ఎనిమిది పలాశపు కండలను హోమం చేయాలి. అలాగే వేద మంత్రాలతో బియ్యం మరియు ఇతర ధాన్యాలను కూడా సమర్పించాలి.

సాజ్యాంస్తిలాన్ వ్యాహృతిభిర్మూలమన్త్రేణ వై ఘృతమ్। కుర్య్యాత్తతః శాన్తిహోమం మధురత్రితయేన చ

వ్యాహృతులతో, మూలమంత్రంతో నెయ్యి, నువ్వులు కలిపి హోమం చేయాలి. తరువాత మూడు రకాల మధుర పదార్థాలతో శాంతి హోమం చేయాలి.

ద్వాదశార్ణైః స్పృశేత్ పాదౌ నాభిం హృన్మస్తకం తతః। ఘృతం దధి పయో హుత్వా స్పృశేన్మూర్ద్ధన్యథో తతః

పన్నెండు మంత్రాలతో కాళ్లు, నాభి, హృదయం, తలను తాకాలి. నెయ్యి, పెరుగు, పాలను హోమం చేసి, తరువాత తలను తాకాలి.

స్పృష్ట్వా శిరోనాభిపాదాంశ్చతస్రః స్థాపయేన్నదీః । గఙ్గా చ యమునా గోదా క్రమాన్నామ్నా సరస్వతీ

తల, నాభి, కాళ్లను తాకిన తరువాత, నదులను స్థాపించాలి. అవి గంగా, యమునా, గోదావరి, సరస్వతి అనే పేర్లతో వరుసగా స్థాపించాలి.

దహేత్తు విష్ణుగాయత్ర్యా గాయత్రయా శ్రపయేచ్చరుమ్। హోమయేచ్చ బలిం దద్యాదుత్తరే భోజయేద్ ద్విజాన్

విష్ణు గాయత్రీతో హోమం చేసి, గాయత్రీతో అన్నాన్ని సమర్పించాలి. హోమం చేసి, బలిని సమర్పించి, ఉత్తర దిశలో బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి.

సామాధిపానాం తుష్ట్యర్థం హేమ గాం గురవే దదేత్। దికపతిభ్యో బలిం దత్త్వా రాత్రౌ కుర్య్యాచ్చ జాగరమ్

దిక్పాలకుల సంతృప్తికై గురువుకు బంగారం, ఆవును ఇవ్వాలి. దిక్పాలకులకు బలి సమర్పించి, రాత్రి జాగరణ చేయాలి.

బ్రహ్మగీతాదిశబ్దేన సర్వభాగధివాసనాత్

'బ్రహ్మగీత' వంటి శబ్దాలతో అన్ని భాగాలు పవిత్రం అవుతాయి.

భగవానువాచ పిణ్డికాస్థాపనార్థన్తు గర్భాగారం తు సప్తధా। విభజేద్ బ్రహ్మభాగే తు ప్రతిమాం స్థాపయేద్ బుధః

భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: పిండిక స్థాపన కోసం గర్భగృహాన్ని ఏడుగా విభజించాలి. బ్రహ్మభాగంలో జ్ఞాని విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించాలి.

దేవమానుషపైశాచభాగేషు న కదాయన। బ్రహ్మభాగం పరిత్యజ్య కిఞ్చదాశ్రిత్య చాణ్డజ

దేవత, మనుష్య, పిశాచ భాగాల్లో ఎప్పుడూ ప్రతిష్టించకూడదు. బ్రహ్మభాగాన్ని వదిలిపెట్టి, కొంతైనా వదిలినా, అది తగదు.

దేవమానుషభాగాభ్యాం స్థాప్యా యత్నాత్తుపిణ్డికా । నపుంసకశిలాయాన్తు రత్నన్యాసం సమాచరేత్

దేవత, మనుష్య భాగాల్లో పిండికను జాగ్రత్తగా ప్రతిష్టించాలి. నపుంసకశిలలో రత్నాలను ఉంచాలి.

నారసింహేన హుత్వాథ నత్నయాసం చ తేన వై। వ్రీహీన్ సత్నాంస్త్రిధాతూఁశ్చ లోహాదీంశ్చన్దనాదికాన్

నరసింహ మంత్రంతో హోమం చేసి, ఆ తరువాత రత్నాలు, బియ్యం, దారాలు, మూడు లోహాలు, ఇనుము, చందనం మొదలైనవి ఉంచాలి.

పూర్వాదినవగర్త్తేషు న్యసేన్ మధ్యే యథారుచి। అథ చేన్ద్రాదిమన్త్రైశ్చ గర్త్తో గుగ్‌గులునావృతః

తూర్పు మొదలైన తొమ్మిది గుంటల్లో, మధ్యలో కావలసినవి ఉంచాలి. తరువాత ఇంద్రాది మంత్రాలతో గుంటను గుగ్గిలంతో కప్పాలి.

రత్నన్యాసవిధిం కృత్వా ప్రతిమామాలభేద్గురుః। సశలాకైర్ద్దర్భపుఞ్జైః సహదేవైః సమన్వితైః

రత్న స్థాపన విధిని చేసి, గురువు దర్భ గడ్డి కడ్డీలతో, దేవతలు, వారి పరివారులతో కలిసి విగ్రహాన్ని తాకాలి.