అగ్నిపురాణమ్

ఆకాశవాయుతేజాంసి సలిలం పృథివీ తథా। స్థూలమేభిః శరీరన్తు సర్వాధారం ప్రజాయతే

ఆకాశం, గాలి, అగ్ని, నీరు, భూమి — వీటి ద్వారా స్థూల శరీరం, అన్నింటికీ ఆధారం, ఏర్పడుతుంది.

ప్రాణతత్త్వం భకారన్తు జీవోపాధిగతం న్యసేత్। హృదయస్థం బకారన్తు బుద్ధితత్త్వం న్యసేద్ బుధః

ప్రాణతత్వాన్ని 'భ' అనే అక్షరంగా, జీవుని లక్షణంగా స్థాపించాలి. హృదయంలో 'బ' అనే అక్షరాన్ని బుద్ధితత్వంగా జ్ఞానులు స్థాపించాలి.

ఫకారమపి తత్రైవ అహఙ్కారమయం న్యసేత్। మనస్తత్త్వం పకారన్తు న్యసేత్సఙ్కల్పసమ్భవమ్

అక్కడే 'ఫ' అనే అక్షరాన్ని అహంకార స్వరూపంగా స్థాపించాలి. మనస్తత్వాన్ని, సంకల్పం వల్ల పుట్టిన 'ప' అనే అక్షరాన్ని కూడా స్థాపించాలి.

శబ్దతన్మాత్రతత్త్వన్తు నకారం మస్తకే న్యసేత్। స్పర్శాత్మకం ధకారన్తు వక్త్రదేశే తు విన్యసేత్

'న' అనే అక్షరాన్ని శబ్దసూక్ష్మతత్వంగా తలపై స్థాపించాలి. 'ధ' అనే అక్షరాన్ని స్పర్శతత్వంగా నోటివద్ద స్థాపించాలి.

దకారం రూపతత్త్వన్తు హృద్దేశే వినివేశయేత్ । థకారం వస్తిదేశే తు రసతన్మాత్రకం న్యసేత్

'ద' అనే అక్షరాన్ని రూపతత్వంగా హృదయంలో స్థాపించాలి. 'థ' అనే అక్షరాన్ని రసతత్వంగా కడుపులో స్థాపించాలి.

తకారం గన్ధతన్మాత్రం జఙ్ఘయోర్వ్వినివేశయేత్। ణకారం శ్రోత్రయోర్న్న్యస్య ఢకారం విన్యసేత్త్వచి

'త' అనే అక్షరాన్ని వాసనతత్వంగా తొడలలో స్థాపించాలి. 'ణ' అనే అక్షరాన్ని చెవుల్లో, 'ఢ' అనే అక్షరాన్ని చర్మంలో స్థాపించాలి.

డకారం నేత్రయుగ్మే తు రసనాయాం ఠకారకమ్। టకారం నాసికాయాన్తు ఞకారం వాచి విన్యసేత్

'ఢ' అనే అక్షరాన్ని రెండు కళ్లలో, 'ఠ' అనే అక్షరాన్ని నాలుకలో స్థాపించాలి. 'ట' అనే అక్షరాన్ని ముక్కులో, 'ఞ' అనే అక్షరాన్ని మాటలో స్థాపించాలి.

ఝకారం కరయోర్న్న్యస్య పాణితత్త్వం విచక్షణః। జకారం పదయోర్న్న్యస్య ఛం పాయౌ చముపస్థకే

వివేకులు 'ఝ' అనే అక్షరాన్ని చేతుల్లో, పాణితత్వంగా స్థాపించాలి. 'జ' అనే అక్షరాన్ని కాళ్లలో, 'ఛ' అనే అక్షరాన్ని గుదంలో, 'చ' అనే అక్షరాన్ని ఉపస్థానంలో స్థాపించాలి.

విన్యసేత్ పృథివీతత్త్వం ఙకారం పాదయుగ్మకే। వస్తౌ ఘకారం గం తత్త్వం తైజసం హృది విన్యసేత్

'ఙ' అనే అక్షరాన్ని భూమితత్వంగా రెండు కాళ్లలో స్థాపించాలి. 'ఘ' అనే అక్షరాన్ని కడుపులో, 'గ' అనే అక్షరాన్ని అగ్నితత్వంగా హృదయంలో స్థాపించాలి.

ఖకారం వాయుతత్త్వఞ్చ నాసికాయాం నివేశయేత్। కకారం విన్యసేన్నిత్యం ఖతత్త్వం మస్తకే బుధః

'ఖ' అనే అక్షరాన్ని వాయుతత్వంగా ముక్కులో స్థాపించాలి. 'క' అనే అక్షరాన్ని ఖతత్వంగా మస్తిష్కంలో ఎప్పుడూ స్థాపించాలి.

హృత్‌పుణ్డరీకే విన్యస్య యకారం సూర్య్యదైవతమ్। ద్వాసప్తతిసహస్త్రాణి హృదయాదభినిః సృతాః

హృదయపు కమలంలో 'య' అనే అక్షరాన్ని సూర్యదేవతగా స్థాపించాలి. హృదయం నుండి డెబ్బై రెండు వేల నాడులు వెలువడతాయి.

కలాషోడశసంయుక్త మకారం తత్ర విన్యసేత్। తన్మధ్యే చిన్తయేన్మన్త్రీ బిన్దుం వహ్నేస్తు మణ్డలమ్

'మ' అనే అక్షరాన్ని పదహారు కళలతో అక్కడ స్థాపించాలి. దాని మధ్యలో మంత్రజ్ఞుడు బిందువును, అగ్నిమండలాన్ని ధ్యానించాలి.

హకారం విన్యసేత్తత్ర ప్రణవేన సురోత్తమః। ఓం ఆం పరమేష్ఠ్యాత్మనే ఆం నమః పురుషాత్మనే

అక్కడే ఉత్తమ దేవుడు 'హ' అనే అక్షరాన్ని ప్రణవంతో కలిపి స్థాపించాలి. 'ఓం ఆం పరమేశ్వర స్వరూపునికి, ఆం పురుష స్వరూపునికి నమస్సు.'

ఓం వాం మనోనివృత్త్యాత్మనే నాఞ్చ విశ్వాత్మనే నమః। ఓం వా నమః సర్వాత్మనే ఇత్యుక్తాః పఞ్చ శక్తయః

'ఓం వాం మనస్సు ఉపశమన స్వరూపునికి, నమస్సు విశ్వాత్మునికి. ఓం వా, సర్వాత్మునికి నమస్సు.' ఇలా ఐదు శక్తులు చెప్పబడ్డాయి.

స్థానే తు ప్రథమా యోజ్యా ద్వితీయా ఆసనే మతా। తృతీయా శయనే తద్వచ్చతుర్థీ పానకర్మ్మణి

మొదటిది నిలబడినప్పుడు ఉపయోగించాలి. రెండవది కూర్చునే స్థితిలో, మూడవది పడుకునే స్థితిలో, నాలుగవది పానకార్యంలో ఉపయోగించాలి.

గ్రత్యర్చ్చాయాం పఞ్చమీ స్యాత్పఞ్చోపనిషదః స్మృతాః। హుఙ్కారం విన్యసేన్మధ్యే ధ్యాత్వా మన్త్రమయం హరిమ్

గ్రత్యర్చా పూజలో ఐదవ రోజు ఐదు ఉపనిషత్తులు జ్ఞాపకం చేసుకోవాలి. మధ్యలో 'హుం' అనే అక్షరాన్ని ఉంచి, మంత్రమయమైన హరిని ధ్యానం చేయాలి.

యాం మూర్తి స్థాపయేత్తస్మాత్ మూలమన్త్రం న్యసేత్తతః। ఓం నమోం భగవతే వాసుదేవాయ మూలకమ్

ఎక్కడైనా విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించాలంటే, అక్కడ మూలమంత్రాన్ని ఉంచాలి. 'ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ' అనే మంత్రమే మూలమంత్రం.

శిరోఘ్రాణలలాటేషు ముఖకణ్ఠహృది క్రమాత్। భుజయోర్జఙ్ఘయోరఙ్ఘ్ర్యోః కేశవం శిరసి న్యసేత్

తల, ముక్కు, నుదురు, నోరు, గొంతు, హృదయం ఇలా క్రమంగా, తలపై కేశవుని స్థాపించాలి.

నారాయణం న్యసేద్వక్త్రే గ్రీవాయాం మాధవం న్యసేత్। గోవిన్దం భుజయోర్న్యస్య విష్ణు చ హృదేయే న్యసేత్

నోరులో నారాయణుని, మెడపై మాధవుని, రెండు భుజాలపై గోవిందుని, హృదయంలో విష్ణువును స్థాపించాలి.

మధుసూదనకం పృష్ఠే వామనం జఠరే న్యసేత్। కట్యాన్త్రివిక్రమం న్యస్య జఙ్ఘాయాం శ్రీధరం న్యసేత్

వెనుక భాగంలో మధుసూదనుని, పొట్టపై వామనుని, నడుము వద్ద త్రివిక్రముని, తొడలపై శ్రీధరుని స్థాపించాలి.

హృషీకేశం దక్షిణాయాం పద్మనాభం తు గుల్ఫకే। దామోదరం పాదయోశ్చ హృదయాదిషడఙ్గకమ్

కుడి వైపున హృషీకేశుని, మడమ వద్ద పద్మనాభుని, పాదాలపై దామోదరుని స్థాపించాలి. ఇవే హృదయ మొదలైన ఆరు అవయవాలు.

ఏతత్ సాధారణం ప్రోక్తమాదిమూర్త్తేస్తు సత్తమ। అథవా యస్య దేవస్య ప్రారబ్ధం స్థాపనం భవేత్

ఇది ఆదిమూర్తికి సాధారణంగా చెప్పబడిన విధానం. లేకపోతే, ఏ దేవుని ప్రతిష్ఠన చేయాలో ఆ దేవునికీ ఇదే విధానం.

తస్యైవ మూలమన్త్రేణ సజీవకరణం భవేత్। యస్యా మూర్త్తేస్తు యన్నామ తస్యాద్యం చాక్షరం చ యత్

ఆ దేవతకు తగిన మూలమంత్రంతో జీవప్రాణం కలిగించాలి. ఆ మూర్తికి ఏ పేరు ఉందో, దాని మొదటి అక్షరాన్ని కూడా ఉంచాలి.

తత్ స్వరైర్ద్వాదశైర్భేద్యం హ్యఙ్గాని పరికల్పయేత్। హృదయాదీని దేవేశ మూలఞ్చ దశమాక్షరమ్

ఆ అక్షరాన్ని పన్నెండు స్వరాలతో విడగొట్టి, అవయవాలను ఏర్పాటు చేయాలి. దేవతాధిపతీ, హృదయం మొదలైనవి, పది అక్షరాల మంత్రాన్ని కూడా ఉంచాలి.

యథా దేవే తథా దేహే తత్త్వాని వినియోజయేత్। చక్రావ్జమణ్డలే విష్ణుం యజేద్గన్ధాదినా తథా

దేవునిలో ఉన్నట్లే, శరీరంలో కూడా తత్త్వాలను నియమించాలి. పద్మవలయంలో విష్ణువును గంధం మొదలైనవి ఉపయోగించి పూజించాలి.

పూర్వ్వవచ్చాసనం ధ్యాయేత్సగాత్రం సపరిచ్ఛదమ్। శుభఞ్చక్రం ద్వాదశారం హ్యపరిష్టాద్విచిన్తయేత్

మునుపటిలాగే, ఆసనాన్ని, దాని అవయవాలు, పరిచారకులతో కూడినదిగా ధ్యానం చేయాలి. పన్నెండు అంగుళాల చక్రాన్ని చుట్టూ ఉన్నదిగా భావించాలి.

త్రినాభిచక్రం ద్వినేమి ఖరైస్తచ్చ సమన్వితమ్। పృష్ఠదేశే తతః ప్రాజ్ఞః ప్రకృత్యాదీన్నివేశయేత్

మూడు నాభులతో కూడిన చక్రాన్ని, రెండు అంచులతో, spokesతో కూడినదిగా ధ్యానం చేయాలి. తరువాత, వెనుక భాగంలో ప్రకృతి మొదలైనవాటిని స్థాపించాలి.

పూజయేదారకాగ్రేషు సూర్య్యం ద్వాదశధా పునః। కలాషోడశసంయుక్తం సోమన్తత్ర విచిన్తయేత్

కిరణాల చివరల్లో సూర్యుని పన్నెండు రూపాల్లో పూజించాలి. అక్కడే పదహారు కళలతో కూడిన చంద్రునిని కూడా ధ్యానం చేయాలి.

సబలం త్రితయం నాభౌ చిన్తయేద్దేశికోత్తమః। పద్మాఞ్చ ద్వాదశదలం పద్మమధ్యే విచిన్తయేత్

ఉత్తమ గురువు నాభిలో మూడు విధాల బలాన్ని ధ్యానం చేయాలి. పద్మంలో పన్నెండు దళాల పద్మాన్ని, దాని మధ్యలో ధ్యానం చేయాలి.