అగ్నిపురాణమ్

వల్మీకమృత్తికాం సప్తస్థానోత్థామపరే న్యసేత్। జాహ్నతీవాలుకాతోయం విన్యసేదపరే ఘటే

వామికం మట్టి, ఏడువిధాల మట్టిని వేరే కుండలో ఉంచాలి. మరో కుండలో గంగా నది ఇసుక, నీటిని ఉంచాలి.

వరాహవృషనాగేన్ద్రవిషాణోద్ధృతమృత్తికామ్। మృత్తికాం పద్మమూలస్య కుశస్య త్వపరే న్యసేత్

వరాహ దంతం, ఎద్దు వృషణం, ఏనుగు కొమ్ము నుండి తీసిన మట్టి, పద్మమూలం, దర్భ మూలం నుండి తీసిన మట్టిని కూడా వేరే కుండలో ఉంచాలి.

తీర్థపర్వతమృద్భిస్చ యుక్తమప్యపరే న్యసేత్। నాగకేశరపుష్పఞ్చ కాశ్మీరమపరే న్యసేత్

తీర్థాలు, కొండల నుండి తీసిన మట్టిని కూడా వేరే కుండలో ఉంచాలి. నాగకేశర పువ్వు, కాశ్మీరాన్ని మరో కుండలో ఉంచాలి.

చన్ద నాగురుకర్పూరైః పుష్పం చైవాపరే న్యసేత్। వైదూర్యం విద్రుమం ముక్తాం స్ఫటికం వజ్రమేవ చ

ఇతరులు చందనం, నాగరము, కర్పూరము, పువ్వులు, అలాగే వైడూర్యము, పగడము, ముత్యాలు, స్ఫటికము, వజ్రము వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలు అక్కడ ఉంచాలి.

ఏతాన్యేకత్ర నిక్షిప్య స్థాపయేద్దేవసత్తమ। నదీనదతడాగానాం సలిలైరపరం న్యసేత్

ఈ వస్తువులను ఒకచోట కలిపి ఉంచి, పరమేశ్వరుడా, మరోచోట నదులు, సరస్సులు, చెరువుల నీటిని ఉంచాలి.

ఏకాశీతిపదే ధాన్యాన్మణ్డపే కలశాన్ న్యసేత్। గన్ధోదకాద్యైః సమ్పూర్ణాన్ శ్రీసూక్తేనాభిమన్త్రయేత్

తొంభై ఒక విభాగాలున్న మండపంలో ధాన్యాలతో నిండిన కలశాలను, సుగంధ జలంతో నింపి, శ్రీసూక్తంతో అభిషేకించాలి.

యవం సిద్ధార్థకం గన్ధం కుశాగ్రం చాక్షతం తథా। లితాన్ ఫలం తతా పుష్పమఘ్యార్థం పూర్వతో న్యసేత్

యవలు, సిద్ధార్థకము, సుగంధ ద్రవ్యాలు, కుశ తుప్పు, అక్షతలు, పండ్లు, పువ్వులు వంటి పూజా వస్తువులను తూర్పు వైపున ఉంచాలి.

పద్మం శ్యామలతాం దూర్వాం విష్ణుపర్ణీ కుశాంస్తథా। పాద్యార్థం దక్షిణే భాగే మధుపర్క్కం తు దక్షిణే

పద్మము, శ్యామలత, దర్భ, విష్ణుపర్ణి, కుశలు పాదప్రక్షాళన కోసం దక్షిణ భాగంలో ఉంచాలి. మధుపర్కమును కూడా దక్షిణంలో ఉంచాలి.

కక్కోలకం లవఙ్గఞ్చ తథా జాతీఫలం శుభమ్। ఉత్తరే హ్యాచమనాయ అగ్నౌ దూర్వాక్షతాన్వితమ్

కక్కోలము, లవంగము, జాతికాయ వంటి శుభమైన ద్రవ్యాలను ఉత్తర భాగంలో ఆచమనం కోసం, అలాగే అగ్నికి దర్భ, అక్షతలతో కలిపి ఉంచాలి.

పాత్రం నీరాజనార్థం చ తథోద్వర్త్తనమానిలే। గన్ధుపుష్పాన్వితం పాత్రమైశాన్యాం పాత్రకే న్యసేత్

నైరుతి మూలలో నీరాజనం కోసం పాత్రను, అలాగే ఉంగరించడానికి గంధపు పువ్వులతో నింపిన పాత్రను ఉంచాలి.

మురామాంసీం చామలకం సహదేవాం నిశాదికమ్। షష్టిదీపాన్న్యసేదష్టౌ న్యసేన్నీరాజనాయ చ

మురా, మాంసీ, ఆమలకము, సహదేవి, నిషాదిక వంటి ద్రవ్యాలు, అరవై దీపాలు, అలాగే ఎనిమిది నీరాజన దీపాలను ఉంచాలి.

శఙ్‌ఖంహచక్రఞ్చ శ్రీవత్సం కులిశం పఙ్కజాదికమ్। హేమాదిపాత్రే కృత్వా తు నానావర్ణాదిపుష్పకమ్

శంఖము, చక్రము, శ్రీవత్సము, వజ్రము, పద్మము మొదలైనవి బంగారు పాత్రలో, వివిధ రంగుల పువ్వులతో కలిపి ఉంచాలి.

భగవానువాచ ఏశాన్యాం జయయేత్ కుణ్డం గురుర్వ్వహ్నిఞ్చ వైష్ణవమ్। గాయత్ర్యాష్టశతం హుత్వా సమ్పాతవిధినా ఘటాన్

భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఈశాన్య దిశలో గురువు అగ్నికుండమును, వైష్ణవ అగ్నిని స్థాపించాలి. గాయత్రీ మంత్రంతో నూరైతిమిది హోమాలు చేసి, నియమానుసారం కలశాలను అభిషేకించాలి.

ప్రోక్షయేత్ కారుశాలాయాం శిల్పిభిముర్త్తిర్వ్రజేత్। తుర్య్యశబదైః కౌతుకఞ్చ బన్ధయేద్దక్షిణే కరే

ఆయన శిల్పశాలలో అభిషేకం చేసి, శిల్పులు ముందుకు వెళ్లాలి. మంగళధ్వనులతో కుడి చేతికి రక్షను కట్టాలి.

విష్ణవే శిపివిష్టేతి ఊర్ణాసూత్రేణ సర్షపైః। పట్టవస్త్రేణ కర్త్తవ్యం దేశికస్యాపి కౌతుకమ్

విష్ణువు కోసం 'శిపివిష్ట' అని ఉచ్చరిస్తూ, మేకపోతు నూలుతో, ఆవాలు కలిపి, పట్టుచీరతో గురువు రక్షను సిద్ధం చేయాలి.

మణ్డపే ప్రతిమాం స్థాప్య సవస్త్రాం పూజితాం స్తువన్। నమస్తేర్చ్యేం సురేశాని ప్రణీతే విశ్వకర్మ్మణ

మండపంలో విగ్రహాన్ని వస్త్రాలతో అలంకరించి, పూజించి, 'దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, విశ్వకర్మ చేత తయారైనవాడా, నీకు నమస్కారం' అని స్తుతించాలి.

ప్రభావితాశేషజగద్ధాత్రి తుభ్యం నమో నమః। త్వయి సమ్పూజయామీశే నారాయణమనామయమ్

'అఖిల జగత్తును పోషించే ప్రభావంతుడా, నీకు పునఃపునః నమస్కారం. నీవే పరమేశ్వరుడవు, నీవే నారాయణుడు, నిన్నే నేను పూజిస్తున్నాను.'

రహితా శిల్పిదోషైస్త్వమృద్ధియుక్తా సదా భవ। ఏవం విజ్ఞాప్య ప్రతిమాం నయేత్తాం స్నానమణ్డపమ్

'నీవు ఎప్పుడూ శిల్పదోషాలు లేకుండా, ఐశ్వర్యంతో ఉండాలి.' అని చెప్పి, ఆ విగ్రహాన్ని స్నాన మండపానికి తీసుకెళ్లాలి.

శిల్పినన్తోషయేద్‌ద్రవ్యైర్గురవే గాం ప్రదాపయేత్। చిత్రం దేవేతి మన్త్రేణ నేత్రే చోన్మీలయేత్తతః

శిల్పులను బహుమతులతో సంతృప్తిపరిచి, గురువుకు ఒక ఆవును ఇవ్వాలి. 'దేవా, సుందరుడా' అనే మంత్రంతో విగ్రహానికి నేత్రాలు తెరవాలి.

అగ్నిర్జ్యోతీతి దృష్టిఞ్చ దద్యాద్వై భద్రపీఠకే। తతః శక్లాని పుష్పాణి ఘృతం సిద్ధార్థకం తథా

'అగ్నియే జ్యోతి' అని పలుకుతూ, శుభాసనంపై దృష్టిని ప్రసాదించాలి. ఆ తరువాత తెల్ల పువ్వులు, నెయ్యి, సిద్ధార్థకాన్ని సమర్పించాలి.

దూర్వ్వాం కుశాగ్రం దేవస్య దద్యాచ్ఛిరసి దేశికః। మధువాతేతి మన్త్రేణ నేత్రే చాభ్యఞ్జయేద్ గురుః

దేశికుడు దేవుని తలపై దర్భ, కుశ తుప్పును ఉంచాలి. 'మధువాత' మంత్రంతో గురువు నేత్రాలకు అభిషేకం చేయాలి.

హిరణ్యగర్భమన్త్రేణ ఇమం మేతి చ కీర్త్తయేత్ ఘృతేనాభ్యఞ్జయేత్ పశ్చాత్ పఠన్ ఘృతవతీం పునః

హిరణ్యగర్భ మంత్రంతో 'ఇమం మే' అని పఠిస్తూ, ఆ తరువాత నెయ్యితో అభిషేకం చేయాలి. మళ్లీ మంత్రాన్ని పఠిస్తూ, నెయ్యితో అభిషేకం చేయాలి.

మసూరపిష్టేనోద్వర్త్య అతో దేవేతి కీర్త్తయన్। క్షాలయేదుష్ణతీర్థజైః స్నానం పావమానీతి రత్నజైః

పెసరపిండి రాసి, 'అతో దేవే' అని పఠిస్తూ, పవిత్రతీర్థాల తటాకాల గోరువెచ్చటి నీటితో స్నానం చేయాలి. స్నానానికి, 'పావమానీ' మంత్రాన్ని పఠిస్తూ, రత్నజలంతో స్నానం చేయాలి.

ద్రుపదాదివేత్యనులిమ్పేదాపో హిష్ఠేతి సేచయేత్। నదీజైస్తీర్థజైః స్నానం పావమానీతి రత్నజై

'ద్రుపదాది' మంత్రంతో అభిషేకం చేసి, 'ఆపో హిష్ఠ' అని పఠిస్తూ నీరు చల్లాలి. నదీ జలాలతో లేదా తీర్థజలాలతో, 'పావమానీ' మంత్రంతో రత్నజలాన్ని ఉపయోగించి స్నానం చేయాలి.

సముద్రం గచ్ఛ చన్దనైస్తీర్థమృత్కలశేన చ। శన్నో దేవీః స్నాపయేచ్చ గాయత్ర్యాప్యుష్ణవారిణా

చందనం, తీర్థమట్టి కలశంతో సముద్రానికి వెళ్లాలి. 'శన్నో దేవీః' అని పఠిస్తూ, గాయత్రీ మంత్రంతో గోరువెచ్చటి నీటితో స్నానం చేయాలి.

పఞ్చమృద్భిర్హిరణ్యేతి స్నాపయేత్పరమేశ్వరమ్। సికతాద్భిరిమం మేతి వల్మీకోదఘటేన చ

ఐదు విధాల మట్టితో 'హిరణ్య' మంత్రాన్ని పఠిస్తూ పరమేశ్వరునికి అభిషేకం చేయాలి. ఇసుకతో 'ఇమం మే' అని పఠిస్తూ, పుట్టగొడుగు లేదా వాల్మీకపు కలశంతో అభిషేకం చేయాలి.

తద్ధిష్ణోరితి ఓషధ్యద్భిర్థా ఓషధీతి మన్త్రతః। యఝాయజ్ఞేతి కాషాయైః పఞ్చభిర్గవ్యకైస్తతః

'తద్ధిష్ణోర్' మంత్రంతో ఔషధాలు, నీటితో అభిషేకం చేయాలి. 'థా ఔషధీ' మంత్రంతో, ఆ తరువాత ఐదు విధాల గోధన్యాలతో 'యజ్ఞాయజ్ఞ' మంత్రాన్ని పఠిస్తూ అభిషేకం చేయాలి.

పయః పృథివ్యాం మన్త్రేణ యాః ఫలినా ఫలామ్బుభిః। విశ్వతశ్చక్షుః సౌమ్యేన పూర్వేణ కలసేన చ

'పయః పృథివ్యాం' మంత్రంతో పండ్లతో కూడిన మొక్కల నీటితో అభిషేకం చేయాలి. 'విశ్వతశ్చక్షుః' మంత్రంతో తూర్పు కలశాన్ని ఉపయోగించాలి.

సోమం రాజానమిత్యేవం విష్ణో రరాటం దక్షతః। హంసః శుచిః పశ్చిమేన కుర్య్యాదుద్వర్త్తనం హరేః

'సోమం రాజానం' మంత్రాన్ని పఠిస్తూ విష్ణువుని కుడివైపున అభిషేకం చేయాలి. 'హంసః శుచిః' మంత్రంతో హరికి పడమర వైపున అభిషేకం చేయాలి.