అగ్నిపురాణమ్

రక్ష త్వముత్తరద్వారం సకువేర నమోస్తు తే। సోమం రాజానమితి వా యజేత్సోమాయ వై నమః

'ఉత్తర ద్వారాన్ని కుబేరుడితో కలిసి రక్షించు, నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పాలి. లేదా 'సోమం రాజానం' అనే మంత్రంతో, లేదా 'సోమాయ నమః' అని సోముని పూజించాలి.

ఆగచ్ఛేశాన సబల శూలహస్త వృషస్థిత। యజ్ఞమణ్డపస్యైశానీం దిశం రక్ష నమోస్తు తే

'ఈశానా, బలంతో, శూలాన్ని చేత పట్టుకుని, వృషభంపై కూర్చున్నవాడా, యజ్ఞ మండపానికి ఈశాన్య దిశను రక్షించు, నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

ఈశానమస్యేతి యజేదీశానాయ నమోఽపి వా। బ్రహ్మన్నాగచ్ఛ హంసస్య స్రుక్స్రువవ్యగ్రహస్తక

'ఈశానమస్య' అనే మంత్రంతో లేదా 'ఈశానాయ నమః' అని ఈశానుని పూజించాలి. 'బ్రహ్మన్, హంసంపై రా, స్రుక్కు, స్రువం చేత పట్టుకుని రా.' అని పిలవాలి.

సలోకోద్‌ర్ధ్వాం దిశం రక్ష యజ్ఞస్యాజ నమోస్తు తే। హిరణ్యగర్భేతి యజేన్నమస్తే బ్రహ్మణేపి వా

'నీ లోకంతో పై దిశను రక్షించు, యజ్ఞానికి జనించని వాడా, నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పాలి. 'హిరణ్యగర్భ' అనే మంత్రంతో లేదా 'బ్రహ్మణే నమః' అని పూజించాలి.

అనన్తాగచ్ఛ చక్రాఢ్య కూర్మ్మస్థాహిగణేశ్వర। అధోదిశం రక్ష రక్ష అనన్తేశ నమోస్తు తే

'అనంతా, చక్రాన్ని చేత పట్టుకుని, సర్పగణాధిపతివై, కూర్మంపై కూర్చున్నవాడా, కింది దిశను రక్షించు, రక్షించు, అనంతేశా, నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

నమోస్తు సర్పేతి యజేదనన్తాయ నమోపి వా

సర్పానికి నమస్కారం అని పలకడం, లేదా అనంతుడికి యజ్ఞం చేయడం, లేక సాదారణంగా నమస్కారం చేయడం — ఈ మూడు విధానాల్లో ఏదైనా చేయవచ్చు.

భగవానువాచ భూమేః పరిగ్రహం కుర్య్యాత్ క్షిపేద్ వ్రీహీంశ్చ సర్షపాన్। నారసింహేన రక్షోఘ్నాన్ ప్రోక్షయేత్ పఞ్చగవ్యతః

భగవంతుడు ఇలా అన్నారు — భూమిని చుట్టూ గుర్తు పెట్టి, బియ్యం, ఆవాలు చల్లాలి. నరసింహ మంత్రంతో రక్షణ కోసం, ఆ పదార్థాలను పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, ముత్తిదూడ, మూత్రంతో శుద్ధి చేయాలి.

భూమిం ఘటే తు సమ్పూజ్య సరత్నే సాఙ్గకం హరిమ్। అస్త్రమన్త్రేణ కరకం తత్ర చాష్టశతం యజేత్

ఒక మట్టికుండను, రత్నాలు, పసుపు రంగు వస్తువులతో భూమిని పూజించి, ఆయుధ మంత్రంతో అక్కడ నూరెండు హోమాలు చేయాలి.

అచ్ఛిన్నధారయా సిఞ్చన్ వ్రీహీన్ సంస్కృత్య ధారయేత్। ప్రదక్షిణం పరిభ్రామ్య కలశం వికిరోపరి

తయారుచేసిన బియ్యాన్ని నిరంతర ధారగా జల్లించి, దాన్ని ఉంచాలి. ఆ తరువాత కుండను కుడివైపు తిప్పుతూ, ఆ ప్రాంతంలో చల్లాలి.

సవస్త్రే కలశే భూయః పూజయేదచ్యుతం శ్రియమ్। యోగే యోగేతి మన్త్రేణ న్యసేచ్ఛయ్యాన్తు మణ్డలే ష

మళ్లీ, కుండపై వస్త్రం వేసి, అచ్యుతుడిని, శ్రీదేవిని పూజించాలి. 'యోగే యోగే' అనే మంత్రంతో, ఆరుదిశల మండలంలో మంచంపై వాటిని ఉంచాలి.

కుశోపరి తూలికాఞ్చ శయ్యాయాం దిగ్‌విదిక్షు చ। విద్యాధిపాన్ యజేద్విష్ణుం మధుఘాతం త్రివిక్రమమ్

శయనంపై, దర్భ గడ్డి మీద, దిండు మీద, అన్ని దిక్కులలో కూడా, విద్యాధిపతిగా విష్ణువును, మధుఘాతుడిగా, త్రివిక్రముడిగా పూజించాలి.

వామనం దిక్షు వాయ్వాదౌ శ్రీధరఞ్చ హృషీకపమ్। విద్యాధిపాన్ యజేద్విష్ణుం మధుగాతం త్రివిక్రమమ్

వాయువు మొదలైన దిక్కులలో వామనుడు, శ్రీధరుడు, హృషీకేశుడు, అలాగే విష్ణువు విద్యాధిపతిగా, మధుఘాతుడిగా, త్రివిక్రముడిగా పూజించబడాలి.

అభ్యర్చ్య పఞ్చాదైశాన్యాం చతుష్కుమ్బే సవేదికే। స్నానమణ్డపకే సర్వద్రవ్యాణ్యానీయ నిక్షిపేత్

ఈశాన్య దిక్కులో ఐదు పాత్రలతో, వేదికపై పూజ చేసి, అన్ని పదార్థాలను స్నాన మండపానికి తీసుకెళ్లి అక్కడ ఉంచాలి.

స్నానకుమ్భేషు కుమ్భాం స్తాం శ్చతుర్దిక్ష్వధివాసయేత్। కల్శాః స్థాపనీయాస్తు అభిషేకార్థమాదరాత్

స్నానకుండల్లో, నాలుగు దిక్కులలో కుండలను స్థాపించాలి. అభిషేకానికి కావలసిన కలశాలను శ్రద్ధతో ఉంచాలి.

వటోదుమ్బరకాశ్వత్థాంశ్వమ్పకాశోకశ్రీ ద్రుమాన్ । పలాశార్జునప్లక్షాంస్తు కదమ్బవకులామ్రకాన్

వటవృక్షం, ఉడుంబర, అశ్వత్థ, చంపక, అశోక, శ్రీ వృక్షం, పలాష, అర్జున, ప్లక్ష, కదంబ, బకుల, మామిడి చెట్ల కొమ్మలను తెచ్చుకోవాలి.

పల్లవాంస్తు సమానీయ పూర్వకుమ్భే వినిక్షిపేత్। పద్మకం రోచనాం దూర్వ్వా దర్భపిఞ్జలమేవ చ

ఆ కొత్త మొగ్గలను తూర్పు కుండలో పెట్టాలి. అలాగే పద్మక, రోజన, దర్భ గడ్డి, దూర్వా గడ్డి కూడా ఉంచాలి.

జాతీపుష్పం కున్దపుష్పఞ్చన్దనం రక్తచన్దనమ్। సిద్ధార్థం తగరఞ్చైవ తణ్డులం దక్షిణే న్యసేత్

జాతిపుష్పం, కుందపుష్పం, గంధం, రక్తచందనం, సిద్ధార్థం, తగర, బియ్యం — ఇవన్నీ కుడివైపు ఉంచాలి.

సువర్ణం రజతఞ్చైవ కూలద్వయమృదన్తథా। నద్యాః సముద్రగామిన్యా విశేషాత్ జాహ్రవీమృదమ్

బంగారం, వెండి, రెండు రకాల నది ఒడ్డుమట్టి, ముఖ్యంగా సముద్రానికి పోయే గంగా నది మట్టిని కూడా ఉంచాలి.

గోమయఞ్చ యవాన్ శాలీంస్తిలాంశ్చైవాపరే న్యసేత్। విష్ణుపర్ణీ శ్యామలతాం భృఙ్గరాజం శతాధరీమ్

పశువుల మట్టి, యవలు, బియ్యం, నువ్వులు, విష్ణుపర్ణి, శ్యామలత, భృంగరాజ, శతాధరి మొక్కలను కూడా ఉంచాలి.

సహదేవాం మహాదేవీం బలాం వ్యాఘ్నీం సలక్ష్మణామ్। ఐసాన్యామపరే సుమ్భే మహ్గల్యాన్వినివేశయేత్

సహదేవి, మహాదేవి, బల, లక్షణాలతో కూడిన వ్యాఘ్ని, అలాగే ఈశాన్య దిక్కులో ఇతర మంగళకరమైన పదార్థాలను ఉంచాలి.

వల్మీకమృత్తికాం సప్తస్థానోత్థామపరే న్యసేత్। జాహ్నతీవాలుకాతోయం విన్యసేదపరే ఘటే

వామికం మట్టి, ఏడువిధాల మట్టిని వేరే కుండలో ఉంచాలి. మరో కుండలో గంగా నది ఇసుక, నీటిని ఉంచాలి.

వరాహవృషనాగేన్ద్రవిషాణోద్ధృతమృత్తికామ్। మృత్తికాం పద్మమూలస్య కుశస్య త్వపరే న్యసేత్

వరాహ దంతం, ఎద్దు వృషణం, ఏనుగు కొమ్ము నుండి తీసిన మట్టి, పద్మమూలం, దర్భ మూలం నుండి తీసిన మట్టిని కూడా వేరే కుండలో ఉంచాలి.

తీర్థపర్వతమృద్భిస్చ యుక్తమప్యపరే న్యసేత్। నాగకేశరపుష్పఞ్చ కాశ్మీరమపరే న్యసేత్

తీర్థాలు, కొండల నుండి తీసిన మట్టిని కూడా వేరే కుండలో ఉంచాలి. నాగకేశర పువ్వు, కాశ్మీరాన్ని మరో కుండలో ఉంచాలి.

చన్ద నాగురుకర్పూరైః పుష్పం చైవాపరే న్యసేత్। వైదూర్యం విద్రుమం ముక్తాం స్ఫటికం వజ్రమేవ చ

ఇతరులు చందనం, నాగరము, కర్పూరము, పువ్వులు, అలాగే వైడూర్యము, పగడము, ముత్యాలు, స్ఫటికము, వజ్రము వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలు అక్కడ ఉంచాలి.

ఏతాన్యేకత్ర నిక్షిప్య స్థాపయేద్దేవసత్తమ। నదీనదతడాగానాం సలిలైరపరం న్యసేత్

ఈ వస్తువులను ఒకచోట కలిపి ఉంచి, పరమేశ్వరుడా, మరోచోట నదులు, సరస్సులు, చెరువుల నీటిని ఉంచాలి.

ఏకాశీతిపదే ధాన్యాన్మణ్డపే కలశాన్ న్యసేత్। గన్ధోదకాద్యైః సమ్పూర్ణాన్ శ్రీసూక్తేనాభిమన్త్రయేత్

తొంభై ఒక విభాగాలున్న మండపంలో ధాన్యాలతో నిండిన కలశాలను, సుగంధ జలంతో నింపి, శ్రీసూక్తంతో అభిషేకించాలి.

యవం సిద్ధార్థకం గన్ధం కుశాగ్రం చాక్షతం తథా। లితాన్ ఫలం తతా పుష్పమఘ్యార్థం పూర్వతో న్యసేత్

యవలు, సిద్ధార్థకము, సుగంధ ద్రవ్యాలు, కుశ తుప్పు, అక్షతలు, పండ్లు, పువ్వులు వంటి పూజా వస్తువులను తూర్పు వైపున ఉంచాలి.

పద్మం శ్యామలతాం దూర్వాం విష్ణుపర్ణీ కుశాంస్తథా। పాద్యార్థం దక్షిణే భాగే మధుపర్క్కం తు దక్షిణే

పద్మము, శ్యామలత, దర్భ, విష్ణుపర్ణి, కుశలు పాదప్రక్షాళన కోసం దక్షిణ భాగంలో ఉంచాలి. మధుపర్కమును కూడా దక్షిణంలో ఉంచాలి.

కక్కోలకం లవఙ్గఞ్చ తథా జాతీఫలం శుభమ్। ఉత్తరే హ్యాచమనాయ అగ్నౌ దూర్వాక్షతాన్వితమ్

కక్కోలము, లవంగము, జాతికాయ వంటి శుభమైన ద్రవ్యాలను ఉత్తర భాగంలో ఆచమనం కోసం, అలాగే అగ్నికి దర్భ, అక్షతలతో కలిపి ఉంచాలి.