అగ్నిపురాణమ్

కుమ్భేష్వావాహ్య శక్రాదీన్ పూర్వాదౌ పూజయేత్ క్రమాత్। ఇన్ద్రాగచ్ఛ దేవరాజ వజ్రహస్త గజస్థితా

ఈ కుండల్లో ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను ఆహ్వానించి, తూర్పు నుండి క్రమంగా పూజించాలి. 'ఇంద్రుడా, దేవేంద్రుడా, వజ్రాయుధంతో, ఏనుగుపై కూర్చున్నవాడా, రా.' అని పిలవాలి.

పూర్వద్వారఞ్చ మే రక్ష దేవైః సహ నమోస్తు తే। త్రాతారమిన్ద్రమన్త్రేణ అర్చయిత్వా యజేద్ బుధః

'నా తూర్పు ద్వారాన్ని దేవతలతో కలిసి రక్షించు. నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పి, రక్షకుడైన ఇంద్రుని మంత్రంతో పూజించి, యజ్ఞం చేయాలి.

ఆగచ్ఛాగ్రే శక్తియుత ఛాగస్థ బలసంయుత। రక్షాగ్నేయీం దిశం దేవైః పూజాం గృహ్ణ నమోస్తు తే

'శక్తితో, మేకపై కూర్చున్నవాడా, బలంతో కూడినవాడా, దక్షిణా తూర్పు దిశను దేవతలతో కలిసి రక్షించు. నీకు పూజ అర్పించాను, నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

అగ్నిర్మూర్ద్ధేతిమన్త్రేణ యజేద్వా అగ్నయే నమః। మహిషస్థ యమాగచ్ఛ పణ్డహస్త మహాబల

అగ్ని మూర్తిని 'అగ్నిః శిరస్సు' అనే మంత్రంతో లేదా 'అగ్నయే నమః' అని పూజించాలి. 'యమా, మహిషంపై కూర్చున్నవాడా, దండం చేత పట్టుకున్నవాడా, మహాబలుడా, రా.' అని పిలవాలి.

రక్ష త్వం దక్షిణద్వారం వైవస్వత నమోస్తు తే। వైవస్వతం సఙ్గమనభిత్యనేన యజేద్యమమ్

'దక్షిణ ద్వారాన్ని రక్షించు, వైవస్వతా, నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పాలి. ఈ మంత్రంతో సంగ్రహకుడైన యముని పూజించాలి.

నైర్ఋ తాగచ్ఛ ఖఙ్గాఢ్య బలవాహనసంయుత । ఇదమర్ఘ్యమిదం పాద్యం రక్ష త్వం నైర్ఋతీం దిశమ్

'నైరుతా, ఖడ్గంతో, బలమైన వాహనంతో రా. ఇది నీకు అర్ఘ్యం, ఇది నీకు పాద్యం. నైరుతి దిశను రక్షించు.' అని పిలవాలి.

ఏష తే నైర్ఋతే మన్త్రేణ యజేదర్ఘ్యాదిభిర్నరః। మకరారూఢ వరుణ పాశహస్త మహాబల

నైరుతి మంత్రంతో అర్ఘ్యాదులతో పూజ చేయాలి. 'వరుణా, మకరంపై కూర్చున్నవాడా, పాశాన్ని చేత పట్టుకున్నవాడా, మహాబలుడా, రా.' అని పిలవాలి.

ఆగచ్ఛ పశ్చిమం ద్వారం రక్ష రక్ష నమోస్తు తే। ఉరుం హి రాజా వరుణం యజేదర్ఘ్యాదిభిర్గురుః

'పశ్చిమ ద్వారానికి రా, రక్షించు, రక్షించు, నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి. గురువు అర్ఘ్యాదులతో రాజు వరుణుని పూజించాలి.

ఆగ్చ్ఛ వాయో సబల ధ్వజహస్త సవాహన। వాయవ్యం రక్ష దేవైస్త్వం సమరుద్భిర్నమోస్తు తే

'వాయువా, బలంతో, ధ్వజాన్ని చేత పట్టుకుని, వాహనంతో రా. దేవతలు, మరుతులతో కలిసి వాయవ్య దిశను రక్షించు. నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

వాత ఇత్యాదిభిశ్చార్చేదోన్నమో వాయవేపి వా। అగచ్ఛ సోమ సబల గదాహస్త సవాహన

'వాత' మొదలైన మంత్రాలతో లేదా 'వాయవే నమః' అని వాయువును పూజించాలి. 'సోమా, బలంతో, గదా చేత పట్టుకుని, వాహనంతో రా.' అని పిలవాలి.

రక్ష త్వముత్తరద్వారం సకువేర నమోస్తు తే। సోమం రాజానమితి వా యజేత్సోమాయ వై నమః

'ఉత్తర ద్వారాన్ని కుబేరుడితో కలిసి రక్షించు, నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పాలి. లేదా 'సోమం రాజానం' అనే మంత్రంతో, లేదా 'సోమాయ నమః' అని సోముని పూజించాలి.

ఆగచ్ఛేశాన సబల శూలహస్త వృషస్థిత। యజ్ఞమణ్డపస్యైశానీం దిశం రక్ష నమోస్తు తే

'ఈశానా, బలంతో, శూలాన్ని చేత పట్టుకుని, వృషభంపై కూర్చున్నవాడా, యజ్ఞ మండపానికి ఈశాన్య దిశను రక్షించు, నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

ఈశానమస్యేతి యజేదీశానాయ నమోఽపి వా। బ్రహ్మన్నాగచ్ఛ హంసస్య స్రుక్స్రువవ్యగ్రహస్తక

'ఈశానమస్య' అనే మంత్రంతో లేదా 'ఈశానాయ నమః' అని ఈశానుని పూజించాలి. 'బ్రహ్మన్, హంసంపై రా, స్రుక్కు, స్రువం చేత పట్టుకుని రా.' అని పిలవాలి.

సలోకోద్‌ర్ధ్వాం దిశం రక్ష యజ్ఞస్యాజ నమోస్తు తే। హిరణ్యగర్భేతి యజేన్నమస్తే బ్రహ్మణేపి వా

'నీ లోకంతో పై దిశను రక్షించు, యజ్ఞానికి జనించని వాడా, నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పాలి. 'హిరణ్యగర్భ' అనే మంత్రంతో లేదా 'బ్రహ్మణే నమః' అని పూజించాలి.

అనన్తాగచ్ఛ చక్రాఢ్య కూర్మ్మస్థాహిగణేశ్వర। అధోదిశం రక్ష రక్ష అనన్తేశ నమోస్తు తే

'అనంతా, చక్రాన్ని చేత పట్టుకుని, సర్పగణాధిపతివై, కూర్మంపై కూర్చున్నవాడా, కింది దిశను రక్షించు, రక్షించు, అనంతేశా, నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

నమోస్తు సర్పేతి యజేదనన్తాయ నమోపి వా

సర్పానికి నమస్కారం అని పలకడం, లేదా అనంతుడికి యజ్ఞం చేయడం, లేక సాదారణంగా నమస్కారం చేయడం — ఈ మూడు విధానాల్లో ఏదైనా చేయవచ్చు.

భగవానువాచ భూమేః పరిగ్రహం కుర్య్యాత్ క్షిపేద్ వ్రీహీంశ్చ సర్షపాన్। నారసింహేన రక్షోఘ్నాన్ ప్రోక్షయేత్ పఞ్చగవ్యతః

భగవంతుడు ఇలా అన్నారు — భూమిని చుట్టూ గుర్తు పెట్టి, బియ్యం, ఆవాలు చల్లాలి. నరసింహ మంత్రంతో రక్షణ కోసం, ఆ పదార్థాలను పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, ముత్తిదూడ, మూత్రంతో శుద్ధి చేయాలి.

భూమిం ఘటే తు సమ్పూజ్య సరత్నే సాఙ్గకం హరిమ్। అస్త్రమన్త్రేణ కరకం తత్ర చాష్టశతం యజేత్

ఒక మట్టికుండను, రత్నాలు, పసుపు రంగు వస్తువులతో భూమిని పూజించి, ఆయుధ మంత్రంతో అక్కడ నూరెండు హోమాలు చేయాలి.

అచ్ఛిన్నధారయా సిఞ్చన్ వ్రీహీన్ సంస్కృత్య ధారయేత్। ప్రదక్షిణం పరిభ్రామ్య కలశం వికిరోపరి

తయారుచేసిన బియ్యాన్ని నిరంతర ధారగా జల్లించి, దాన్ని ఉంచాలి. ఆ తరువాత కుండను కుడివైపు తిప్పుతూ, ఆ ప్రాంతంలో చల్లాలి.

సవస్త్రే కలశే భూయః పూజయేదచ్యుతం శ్రియమ్। యోగే యోగేతి మన్త్రేణ న్యసేచ్ఛయ్యాన్తు మణ్డలే ష

మళ్లీ, కుండపై వస్త్రం వేసి, అచ్యుతుడిని, శ్రీదేవిని పూజించాలి. 'యోగే యోగే' అనే మంత్రంతో, ఆరుదిశల మండలంలో మంచంపై వాటిని ఉంచాలి.

కుశోపరి తూలికాఞ్చ శయ్యాయాం దిగ్‌విదిక్షు చ। విద్యాధిపాన్ యజేద్విష్ణుం మధుఘాతం త్రివిక్రమమ్

శయనంపై, దర్భ గడ్డి మీద, దిండు మీద, అన్ని దిక్కులలో కూడా, విద్యాధిపతిగా విష్ణువును, మధుఘాతుడిగా, త్రివిక్రముడిగా పూజించాలి.

వామనం దిక్షు వాయ్వాదౌ శ్రీధరఞ్చ హృషీకపమ్। విద్యాధిపాన్ యజేద్విష్ణుం మధుగాతం త్రివిక్రమమ్

వాయువు మొదలైన దిక్కులలో వామనుడు, శ్రీధరుడు, హృషీకేశుడు, అలాగే విష్ణువు విద్యాధిపతిగా, మధుఘాతుడిగా, త్రివిక్రముడిగా పూజించబడాలి.

అభ్యర్చ్య పఞ్చాదైశాన్యాం చతుష్కుమ్బే సవేదికే। స్నానమణ్డపకే సర్వద్రవ్యాణ్యానీయ నిక్షిపేత్

ఈశాన్య దిక్కులో ఐదు పాత్రలతో, వేదికపై పూజ చేసి, అన్ని పదార్థాలను స్నాన మండపానికి తీసుకెళ్లి అక్కడ ఉంచాలి.

స్నానకుమ్భేషు కుమ్భాం స్తాం శ్చతుర్దిక్ష్వధివాసయేత్। కల్శాః స్థాపనీయాస్తు అభిషేకార్థమాదరాత్

స్నానకుండల్లో, నాలుగు దిక్కులలో కుండలను స్థాపించాలి. అభిషేకానికి కావలసిన కలశాలను శ్రద్ధతో ఉంచాలి.

వటోదుమ్బరకాశ్వత్థాంశ్వమ్పకాశోకశ్రీ ద్రుమాన్ । పలాశార్జునప్లక్షాంస్తు కదమ్బవకులామ్రకాన్

వటవృక్షం, ఉడుంబర, అశ్వత్థ, చంపక, అశోక, శ్రీ వృక్షం, పలాష, అర్జున, ప్లక్ష, కదంబ, బకుల, మామిడి చెట్ల కొమ్మలను తెచ్చుకోవాలి.

పల్లవాంస్తు సమానీయ పూర్వకుమ్భే వినిక్షిపేత్। పద్మకం రోచనాం దూర్వ్వా దర్భపిఞ్జలమేవ చ

ఆ కొత్త మొగ్గలను తూర్పు కుండలో పెట్టాలి. అలాగే పద్మక, రోజన, దర్భ గడ్డి, దూర్వా గడ్డి కూడా ఉంచాలి.

జాతీపుష్పం కున్దపుష్పఞ్చన్దనం రక్తచన్దనమ్। సిద్ధార్థం తగరఞ్చైవ తణ్డులం దక్షిణే న్యసేత్

జాతిపుష్పం, కుందపుష్పం, గంధం, రక్తచందనం, సిద్ధార్థం, తగర, బియ్యం — ఇవన్నీ కుడివైపు ఉంచాలి.

సువర్ణం రజతఞ్చైవ కూలద్వయమృదన్తథా। నద్యాః సముద్రగామిన్యా విశేషాత్ జాహ్రవీమృదమ్

బంగారం, వెండి, రెండు రకాల నది ఒడ్డుమట్టి, ముఖ్యంగా సముద్రానికి పోయే గంగా నది మట్టిని కూడా ఉంచాలి.

గోమయఞ్చ యవాన్ శాలీంస్తిలాంశ్చైవాపరే న్యసేత్। విష్ణుపర్ణీ శ్యామలతాం భృఙ్గరాజం శతాధరీమ్

పశువుల మట్టి, యవలు, బియ్యం, నువ్వులు, విష్ణుపర్ణి, శ్యామలత, భృంగరాజ, శతాధరి మొక్కలను కూడా ఉంచాలి.