అగ్నిపురాణమ్

చతుష్కోణే చార్ద్ధకోణే వర్తులే పద్మసన్నిభేః। పూర్వాదౌ తోరణార్థన్తు పిప్పలోడుమ్బరౌ వటమ్

చతురస్రంలో, అర్ధ కోణంలో, వృత్తంలో, పద్మాకారంలో—మొదట తూర్పు వైపు ద్వారం కోసం పిప్పల, ఉడుంబర, వట వృక్షాలను వాడాలి.

ప్లక్షం సుశోభనం పూర్వం సుభద్రన్దక్షతోరణమ్। సుకర్మ చ సుహోత్రఞ్చ ఆప్యే సౌమ్యే సముచ్ఛయమ్

ప్లక్ష వృక్షాన్ని అందంగా ముందుగా పెట్టాలి. సుభద్ర, అండక వృక్షాలు ద్వారం కోసం. సుకర్మ, సుహోత్ర వృక్షాలు జలసంబంధమైన, మృదువైన దిక్కులకు, ఎత్తు కోసం వాడాలి.

పఞ్చహస్తం తు సంస్థాప్య స్యోనాపృథ్వీతి పూజయేత్। తోరణస్తమ్భమూలే తు కలశాన్మఙ్గలాఙ్కుశన్

ఐదు హస్తాల పొడవుతో ఏర్పాటు చేసి, స్యోనా, పృథ్వీ దేవతలను పూజించాలి. ద్వారస్తంభం అడుగున కలశాలు, మంగళంకురాలు పెట్టాలి.

ప్రదద్యాదుపరిష్టాచ్చ కుర్య్యాచ్చక్రం సుదర్శనమ్। పఞ్చహస్తప్రమాణన్తు ధ్వజం కుర్య్యాద్విచక్షణః

వాటిని పైభాగంలో సమర్పించి, సుదర్శన చక్రాన్ని కూడా చేయాలి. జ్ఞానులు ఐదు హస్తాల కొలతతో పతాకాన్ని తయారు చేయాలి.

వైపుల్యం చాస్య కుర్వీత షోడశాఙ్గులసమ్మితమ్। సప్తహస్తోచ్ఛితం వాస్య కుర్య్యాత్ కుణ్డం సురోత్తమ

దాని వెడల్పు పదహారు అంగుళాలు ఉండాలి. enclosure (కుండం) ఏడూ హస్తాల ఎత్తులో ఉత్తమంగా నిర్మించాలి.

అరుణోగ్నినిభశ్చైవ కృష్ణః శుక్లోథ పీతకః। రక్తవర్ణస్తథా శ్వేతః శ్వేతవర్ణాదికక్రమాత్

అరుణాగ్ని వంటి రంగు, నలుపు, తెలుపు, పసుపు, ఎరుపు, తెలుపు మొదలైన క్రమంలో రంగులు ఉండాలి.

కుముదః కుముదాక్షశ్చ పుణ్డరీకోథ వామనః। శఙ్కుకర్ణః సర్వ్వనేత్రః సుముఖః సుప్రతిష్ఠితః

కుముద, కుముదాక్ష, పుండరీక, వామన, శంకుకర్ణ, సర్వనేత్ర, సుముఖ, సుప్రతిష్ఠిత—ఇవి పేర్లు.

పూజ్యా కోటిగుణైర్యుక్తాః పూర్వ్వాద్యా ధ్వజదేవతాః। జలాఢకసుపూరాస్తు పక్కవిమ్బోపమా ఘటాః

తూర్పు మొదలుకొని ప్రతి దిక్కులో ఉన్న ధ్వజదేవతలను కోటి రెట్లు గొప్ప పూజలతో ఆరాధించాలి. నీళ్ళు నిండుగా పోసిన, పండిన పళ్లలా గుండ్రంగా ఉన్న మట్టికుండలను సిద్ధం చేయాలి.

అష్టవింశాధికశతం కాలమణ్డనవర్జితాః। సహిరణ్యా వస్త్రకణ్ఠాః సోదకాస్తోరణాద్ బహిః

నూరెండు ఎనిమిది కుండలు అలంకరణ లేకుండా, బంగారం మరియు వస్త్రంతో మెడ చుట్టూ అలంకరించి, నీళ్ళతో నింపి, తలుపు బయట ఉంచాలి.

ఘటాః స్థాప్యాశ్చ పూర్వాదౌ వేదికాయాశ్చ కోణగాన్। చతురః స్థాపయేత్ కుమ్భానాజిఘ్నే తి చమన్త్రతః

ఈ కుండలను తూర్పు మొదలుకొని వేదిక మూలల్లో ఉంచాలి. నాలుగు కుండలను మంత్రాలతో శుద్ధి చేసి, చేతితో తాకకుండా ప్రతిష్ఠించాలి.

కుమ్భేష్వావాహ్య శక్రాదీన్ పూర్వాదౌ పూజయేత్ క్రమాత్। ఇన్ద్రాగచ్ఛ దేవరాజ వజ్రహస్త గజస్థితా

ఈ కుండల్లో ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను ఆహ్వానించి, తూర్పు నుండి క్రమంగా పూజించాలి. 'ఇంద్రుడా, దేవేంద్రుడా, వజ్రాయుధంతో, ఏనుగుపై కూర్చున్నవాడా, రా.' అని పిలవాలి.

పూర్వద్వారఞ్చ మే రక్ష దేవైః సహ నమోస్తు తే। త్రాతారమిన్ద్రమన్త్రేణ అర్చయిత్వా యజేద్ బుధః

'నా తూర్పు ద్వారాన్ని దేవతలతో కలిసి రక్షించు. నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పి, రక్షకుడైన ఇంద్రుని మంత్రంతో పూజించి, యజ్ఞం చేయాలి.

ఆగచ్ఛాగ్రే శక్తియుత ఛాగస్థ బలసంయుత। రక్షాగ్నేయీం దిశం దేవైః పూజాం గృహ్ణ నమోస్తు తే

'శక్తితో, మేకపై కూర్చున్నవాడా, బలంతో కూడినవాడా, దక్షిణా తూర్పు దిశను దేవతలతో కలిసి రక్షించు. నీకు పూజ అర్పించాను, నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

అగ్నిర్మూర్ద్ధేతిమన్త్రేణ యజేద్వా అగ్నయే నమః। మహిషస్థ యమాగచ్ఛ పణ్డహస్త మహాబల

అగ్ని మూర్తిని 'అగ్నిః శిరస్సు' అనే మంత్రంతో లేదా 'అగ్నయే నమః' అని పూజించాలి. 'యమా, మహిషంపై కూర్చున్నవాడా, దండం చేత పట్టుకున్నవాడా, మహాబలుడా, రా.' అని పిలవాలి.

రక్ష త్వం దక్షిణద్వారం వైవస్వత నమోస్తు తే। వైవస్వతం సఙ్గమనభిత్యనేన యజేద్యమమ్

'దక్షిణ ద్వారాన్ని రక్షించు, వైవస్వతా, నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పాలి. ఈ మంత్రంతో సంగ్రహకుడైన యముని పూజించాలి.

నైర్ఋ తాగచ్ఛ ఖఙ్గాఢ్య బలవాహనసంయుత । ఇదమర్ఘ్యమిదం పాద్యం రక్ష త్వం నైర్ఋతీం దిశమ్

'నైరుతా, ఖడ్గంతో, బలమైన వాహనంతో రా. ఇది నీకు అర్ఘ్యం, ఇది నీకు పాద్యం. నైరుతి దిశను రక్షించు.' అని పిలవాలి.

ఏష తే నైర్ఋతే మన్త్రేణ యజేదర్ఘ్యాదిభిర్నరః। మకరారూఢ వరుణ పాశహస్త మహాబల

నైరుతి మంత్రంతో అర్ఘ్యాదులతో పూజ చేయాలి. 'వరుణా, మకరంపై కూర్చున్నవాడా, పాశాన్ని చేత పట్టుకున్నవాడా, మహాబలుడా, రా.' అని పిలవాలి.

ఆగచ్ఛ పశ్చిమం ద్వారం రక్ష రక్ష నమోస్తు తే। ఉరుం హి రాజా వరుణం యజేదర్ఘ్యాదిభిర్గురుః

'పశ్చిమ ద్వారానికి రా, రక్షించు, రక్షించు, నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి. గురువు అర్ఘ్యాదులతో రాజు వరుణుని పూజించాలి.

ఆగ్చ్ఛ వాయో సబల ధ్వజహస్త సవాహన। వాయవ్యం రక్ష దేవైస్త్వం సమరుద్భిర్నమోస్తు తే

'వాయువా, బలంతో, ధ్వజాన్ని చేత పట్టుకుని, వాహనంతో రా. దేవతలు, మరుతులతో కలిసి వాయవ్య దిశను రక్షించు. నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

వాత ఇత్యాదిభిశ్చార్చేదోన్నమో వాయవేపి వా। అగచ్ఛ సోమ సబల గదాహస్త సవాహన

'వాత' మొదలైన మంత్రాలతో లేదా 'వాయవే నమః' అని వాయువును పూజించాలి. 'సోమా, బలంతో, గదా చేత పట్టుకుని, వాహనంతో రా.' అని పిలవాలి.

రక్ష త్వముత్తరద్వారం సకువేర నమోస్తు తే। సోమం రాజానమితి వా యజేత్సోమాయ వై నమః

'ఉత్తర ద్వారాన్ని కుబేరుడితో కలిసి రక్షించు, నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పాలి. లేదా 'సోమం రాజానం' అనే మంత్రంతో, లేదా 'సోమాయ నమః' అని సోముని పూజించాలి.

ఆగచ్ఛేశాన సబల శూలహస్త వృషస్థిత। యజ్ఞమణ్డపస్యైశానీం దిశం రక్ష నమోస్తు తే

'ఈశానా, బలంతో, శూలాన్ని చేత పట్టుకుని, వృషభంపై కూర్చున్నవాడా, యజ్ఞ మండపానికి ఈశాన్య దిశను రక్షించు, నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

ఈశానమస్యేతి యజేదీశానాయ నమోఽపి వా। బ్రహ్మన్నాగచ్ఛ హంసస్య స్రుక్స్రువవ్యగ్రహస్తక

'ఈశానమస్య' అనే మంత్రంతో లేదా 'ఈశానాయ నమః' అని ఈశానుని పూజించాలి. 'బ్రహ్మన్, హంసంపై రా, స్రుక్కు, స్రువం చేత పట్టుకుని రా.' అని పిలవాలి.

సలోకోద్‌ర్ధ్వాం దిశం రక్ష యజ్ఞస్యాజ నమోస్తు తే। హిరణ్యగర్భేతి యజేన్నమస్తే బ్రహ్మణేపి వా

'నీ లోకంతో పై దిశను రక్షించు, యజ్ఞానికి జనించని వాడా, నీకు నమస్కారం.' అని చెప్పాలి. 'హిరణ్యగర్భ' అనే మంత్రంతో లేదా 'బ్రహ్మణే నమః' అని పూజించాలి.

అనన్తాగచ్ఛ చక్రాఢ్య కూర్మ్మస్థాహిగణేశ్వర। అధోదిశం రక్ష రక్ష అనన్తేశ నమోస్తు తే

'అనంతా, చక్రాన్ని చేత పట్టుకుని, సర్పగణాధిపతివై, కూర్మంపై కూర్చున్నవాడా, కింది దిశను రక్షించు, రక్షించు, అనంతేశా, నీకు నమస్కారం.' అని పిలవాలి.

నమోస్తు సర్పేతి యజేదనన్తాయ నమోపి వా

సర్పానికి నమస్కారం అని పలకడం, లేదా అనంతుడికి యజ్ఞం చేయడం, లేక సాదారణంగా నమస్కారం చేయడం — ఈ మూడు విధానాల్లో ఏదైనా చేయవచ్చు.

భగవానువాచ భూమేః పరిగ్రహం కుర్య్యాత్ క్షిపేద్ వ్రీహీంశ్చ సర్షపాన్। నారసింహేన రక్షోఘ్నాన్ ప్రోక్షయేత్ పఞ్చగవ్యతః

భగవంతుడు ఇలా అన్నారు — భూమిని చుట్టూ గుర్తు పెట్టి, బియ్యం, ఆవాలు చల్లాలి. నరసింహ మంత్రంతో రక్షణ కోసం, ఆ పదార్థాలను పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, ముత్తిదూడ, మూత్రంతో శుద్ధి చేయాలి.

భూమిం ఘటే తు సమ్పూజ్య సరత్నే సాఙ్గకం హరిమ్। అస్త్రమన్త్రేణ కరకం తత్ర చాష్టశతం యజేత్

ఒక మట్టికుండను, రత్నాలు, పసుపు రంగు వస్తువులతో భూమిని పూజించి, ఆయుధ మంత్రంతో అక్కడ నూరెండు హోమాలు చేయాలి.

అచ్ఛిన్నధారయా సిఞ్చన్ వ్రీహీన్ సంస్కృత్య ధారయేత్। ప్రదక్షిణం పరిభ్రామ్య కలశం వికిరోపరి

తయారుచేసిన బియ్యాన్ని నిరంతర ధారగా జల్లించి, దాన్ని ఉంచాలి. ఆ తరువాత కుండను కుడివైపు తిప్పుతూ, ఆ ప్రాంతంలో చల్లాలి.