ఏకైకలిఙ్గమద్యేషు త్రీణీ చ పాదశః। లిఙ్గాని ఘటయేద్ధీమాన్ షటసు చాశ్టోత్తరేషు చ
మొదటివాటిలో ఒక్కొక్క లింగం, పాదాల్లో మూడు మూడు లింగాలు. జ్ఞానులు ఆరు, వంద ఎనిమిది లింగాలను క్రమంగా ఏర్పాటు చేయాలి.
స్థిరదీర్ఘప్రమేయాత్తు ద్వారగర్భకరాత్మికా। భాగేశఞ్చాప్యమీశఞ్చ దేవేజ్యన్తుల్యసంజ్ఞితమ్
స్థిరంగా, పొడవుగా, కొలతకు తగిన రూపంతో, ద్వారం, గర్భం, చేయి స్వభావంతో, భాగేశుడు, అమేశుడు కలిపి, దేవతకు సమానంగా పూజించదగినదిగా పిలవబడుతుంది.
చత్వారి లిఙ్గరుపాణి విష్కమ్బేణ తు లక్షయేత్। దీర్ఘమాయాన్వితం కృత్వా లిఙ్గం కుర్య్యాత్ త్రిరూపకమ్
లింగానికి వ్యాసంతో నాలుగు రూపాలు గుర్తించాలి. పొడవుతో కూడిన లింగాన్ని మూడు రూపాలలో చేయాలి.
చతురష్టాష్టవృత్తఞ్చ తత్తవత్రయగుణాత్మకమ్ । లిఙ్గానామీప్సితం దైర్ధ్యం తేన కృత్వా ఙ్గులాని వై
నాలుగు, ఎనిమిది, ఎనిమిది వృత్తాలతో, మూడు తత్త్వాల లక్షణాలతో, లింగాలకు కావలసిన పొడవు వేళ్లలో నిర్ణయించాలి.
ధ్వజాద్యాయైః సురైర్భూతైః శిఖిభిర్వ్వా హరేత్ కృతిమ్। తాన్యఙ్గులాని చచ్ఛేషం లక్షయేచ్చ శుభాశుభమ్
ధ్వజం మొదలైన దేవతలు, భూతాలు, లేదా నెమళ్లు కొలత తీసుకోవాలి. మిగిలిన వేళ్లను శుభం, అశుభంగా గుర్తించాలి.
ధ్వజాద్యా ధ్వజసింహేభవృషా శ్రేష్ఠాః పరే శుభాః। ఖరేషు షడ్జగాన్ధారపఞ్చమాః శుభదాయకాః
ధ్వజం మొదలైన వాటిలో, ధ్వజం, సింహం, వృషభం ఉత్తమంగా, శుభంగా ఉంటాయి. ఖరాల్లో షడ్జం, గాంధారం, పంచమం శుభాన్ని ఇస్తాయి.
భూతేషు చ శూబా భూః స్యాదగ్నిష్వాహవనీయకః। ఉత్తాయామస్య చార్ద్ధాశే నాగాంశైర్భాజితే క్రమాత్
భూతాలలో భూ శుభం, అగ్నుల్లో ఆహవనీయ అగ్ని శుభం. పై భాగంలో సగాన్ని నాగ భాగాలతో క్రమంగా విభజించాలి.
రసభూతాం శషష్ఠాంశత్ర్యంశాధికశరైర్భవేత్। ఆఢ్యానాధ్యసురేజ్యార్కతుల్యానాఞ్చతురస్రతా
రసం, భూత భాగాలతో, అరవై మూడు భాగాలు మించి బాణాలతో, ధనికులు, అధములు, పూజితులు, సూర్యునికి సమానమైనవారిలో, నాలుగు మూలల రూపం ఉంటుంది.
పఞ్చమం వర్ద్ధమానాఖ్యం వ్యాసాన్నాహప్రవృద్ధితః। ద్విధా భేదా బహూన్యత్ర వక్ష్యన్తే విశ్వకర్మ్మతః
ఐదవది వృద్ధి చెందేది, వ్యాసం, దినం పెరగడం వల్ల. రెండు విధాలుగా, ఇంకా అనేక విభాగాలు విశ్వకర్మ ప్రకారం వివరించబడతాయి.
ఆఢ్యాదీనాం త్రిధా స్థౌల్యాద్యవధూతం తదష్యథ । త్రిధా హస్తాకజ్జినాఖ్యఞ్చ యుక్తం సర్వసమేన చ ।। ౨౯ పఞ్చవింశతిలిఙ్గాని నాద్యే దేవార్చ్చితే తథా। పఞ్చసప్తభిరేకత్వాజ్జినైర్భక్తైర్భవన్తి
ధనికులు మొదలైనవారికి మూడు విధాల మందం నిర్ణయించబడింది. మూడు విధాల చేతి, మడిమ, ఇతర భాగాలు సమంగా కలిపి. మొదటిలో ఇరవై ఐదు లింగాలు, దేవతలు పూజించినట్లు. అయిదు, ఏడు, ఒకటి చొప్పున భక్తులు ఏర్పరచుతారు.
చతుర్దశసహస్త్రాణి చతుర్దశశతాని చ। ఏవమష్టాఙఱ్గులవిస్తారో నవైకకరగర్భతః ।। ౩౧ తేషాం కోణార్ద్ధకోణస్థైశ్చిన్త్యాత్ కోణాని సూత్రకైః। విస్తారం మధ్యతః కృత్వా స్థాప్యం వా మధ్యతస్త్రయమ్
పద్నాలుగు వేల, పద్నాలుగు వందలు; ఎనిమిది వేళ్ల వెడల్పుతో, తొమ్మిది ఒక్క చేతి గర్భంతో. వీటిలో, అర్ధ, పాద మూలలతో, మూలలను సూత్రాలతో పరిగణించాలి. మధ్యలో వెడల్పు చేసి, మధ్యలో మూడు కూడా ఏర్పాటు చేయాలి.
విభాగాదూద్ర్ధ్వమష్టాస్రో ద్వ్యష్టాస్రః స్యాచ్ఛివాంశకః। పాదాజ్జాన్తకో బ్రహ్మా నాభ్యన్తో విష్ణురిత్యతః
విభాగం ప్రకారం, పై భాగం ఎనిమిది మూలలు, రెండు ఎనిమిది మూలలు శివ భాగం. పాదం నుండి చివర వరకు బ్రహ్మ, నాభి లోపల విష్ణువు అని చెప్పబడింది.
మూద్ర్ధ్వాన్తో భూతభాగేశో వ్యక్తేఽవ్యక్తే చ తద్వతి। పఞ్చలిఙ్గవ్యవస్థాయాం శిరో వర్త్తులముచ్యతే
అంధకారాన్ని దాటి, భూతాల అధిపతి, స్పష్టమైనదానిలోనూ, అస్పష్టమైనదానిలోనూ ఉన్నాడు. ఐదు లక్షణాల ఏర్పాటులో, శిరస్సు గుండ్రంగా ఉంటుందని చెబుతారు.
ఛత్రాభం కుక్కుటాభం వా బాలేన్దుప్రతిమాకృతిః । ఏకైకస్య చతుర్భేదైః కామ్యభేదాత్ ఫలం వదే
ఆ శిరస్సు గొడుగు లాంటిదైనా, కోడి తల లాంటిదైనా, లేదా పెదవి చంద్రుని ఆకారంలోనైనా ఉండొచ్చు. వాటిలో ఒక్కోటి నాలుగు విధాలుగా ఉండి, వాటి భేదం ప్రకారం ఫలితాలు ఇస్తాయి.
లిఙ్గమస్తకవిస్తారం వసుభక్తన్తు కారయేత్। ఆద్యభాగం చతుర్ద్ధా తు విస్తారోచ్ఛాయతో భజేత్
లింగ శిరస్సు విస్తారాన్ని తగిన భాగాలుగా చేయాలి. ముందు భాగాన్ని నాలుగు భాగాలుగా, వెడల్పు, ఎత్తు ప్రకారం విభజించాలి.
చత్వారి తత్ర సూత్రాణి భాగభాగానుపాతనాత్। పుణ్డరీకన్తు భాగేన విశాలాఖ్యం విలోపనాత్
అక్కడ నాలుగు దారాలు, వాటి వాటి భాగాల పరిమాణాన్ని బట్టి వాడాలి. ఒక భాగం lotus అని, తీసివేసినప్పుడు విశాలమైనదని అంటారు.
త్రిశాతనాత్తు శ్రీవత్సం శత్రుకృద్వేదలోపనాత్। శిరః సర్వసమే శ్రేష్ఠం కుక్కుటాభం సురాహ్వయే
మూడు భాగాల మేరకు శ్రీవత్సం, శత్రువు భాగాన్ని తీసివేసినప్పుడు విడిపోయినదని అంటారు. అన్ని రకాలలో, అన్ని వైపులా సమంగా ఉన్న శిరస్సే ఉత్తమం, కోడి తల ఆకారం దైవికమైనదిగా పిలుస్తారు.
చతుర్భాగాత్మకే లిఙ్గే త్రపుషం ద్వయలోపనాత్। అనాద్యస్య శిరః ప్రోక్తమర్ద్ధచన్ద్రం శిరః శ్రృణు
నాలుగు భాగాల లింగంలో, రెండు భాగాలు తీసివేస్తే, ఆ శిరస్సు తుప్పు వంటిదని అంటారు. ఆదిలేని దానికి, శిరస్సు అర్ధచంద్రాకారంగా ఉంటుందని విను.
అంశాత్ ప్రాన్తే యుగాంశైశ్చ త్వేకహాన్యామృతాక్షకమ్ । పూర్ణవాలేన్దుకుముదం ద్విత్రివేదక్షయాత్ క్రమాత్
చివరి భాగం నుండి, జంట భాగాలతో, ఒక రోజులో అమర చిహ్నం ఏర్పడుతుంది. రెండు లేదా మూడు భాగాలు తగ్గితే, పూర్ణచంద్రుడు, అర్ధచంద్రుడు, కమలం వరుసగా వస్తాయి.
చతుస్త్రిరేకవదనం సుఖలిఙ్గమతః శ్రృణు। పూజాభాగం ప్రకర్త్తవ్యం మర్త్త్యగ్నిపదకల్పితమ్
నాలుగు, మూడు, ఒక ముఖాలతో ఉన్న మంగళకరమైన లింగం గురించి విను. పూజకు కావలసిన భాగాన్ని, మానవుడు, అగ్ని, పాదాల నియమం ప్రకారం చేయాలి.
అర్క్కాశంపూర్వవత్ త్యక్త్వా షట స్థానాని వివర్త్తయేత్। శిరోన్నతిః ప్రకర్త్తవ్యా లలాటం నాసికా తతః
సూర్యుని లాంటి రూపాన్ని మునుపటిలా వదిలేసి, ఆరు స్థానాలను తయారు చేయాలి. శిరస్సు ఎత్తు, తరువాత నుదురు, ముక్కు తయారు చేయాలి.
వదనం చివుకం గ్రీవా యుగభాగైర్భుజాక్షిభిః। కరాభ్యాం ముకులీకృత్య ప్రతిమాయాః ప్రమాణతః
ముఖం, కని, మెడను, చేతులు, కళ్ళ భాగాలతో తయారు చేయాలి. చేతులను ముక్కుల్లా చేసి, ప్రతిమ పరిమాణానికి తగినట్టు చేయాలి.
ముఖం ప్రతి సమః కార్యా విస్తారాదష్టమాంశతః। చతుర్ముఖం మయా ప్రోక్తం త్రిముఖఞ్చోచ్యతే శ్రృణు
ముఖాన్ని, వెడల్పులో ఎనిమిదవ భాగంగా సమంగా చేయాలి. నాలుగు ముఖాల వివరాన్ని చెప్పాను, ఇప్పుడు మూడు ముఖాల గురించి విను.
కర్ణపాదాధికాస్తస్య లలాటాదీని నిర్దిశేత్। భుజౌ చతుర్భిర్భాగైమ్తు కర్త్తవ్యౌ పఞ్చిమోర్జితమ్
దానిలో చెవులు, పాదాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. నుదురు మొదలైనవి చూపాలి. రెండు చేతులను నాలుగు భాగాలతో, ఐదవదాన్ని తీసివేసి చేయాలి.
విస్తరాదష్టమాంశేన ముఖానాం ప్రతినిర్గమః। ఏకవక్త్రం తథా కార్య్యం పూర్వస్యాం సౌమ్యలోచనమ్
ముఖాలు వెడల్పులో ఎనిమిదవ భాగంగా బయటకు రావాలి. అలాగే, ఒక ముఖాన్ని తూర్పు వైపు మృదువైన కళ్లతో చేయాలి.
లలాటనాసికావక్త్రగ్నీవాయాఞ్చ వివర్త్తయేత్। భుజాచ్చ పఞ్చమాంశేన భుజహీనం వివర్తయేత్
నుదురు, ముక్కు, నోరు, మెడను తయారు చేయాలి. చేతులను ఐదవ భాగంగా చేయాలి, లేకపోతే చేతులు లేకుండా చేయాలి.
విస్తారస్య షడంశేన ముఖైర్నిర్గమనం హితమ్। సర్వషాం ముఖలిఙ్గానాం త్రపుషం వాథ కుక్కుటమ్
ముఖాలు వెడల్పులో ఆరో భాగంగా బయటకు రావడం శ్రేయస్కరం. అన్ని ముఖాల లింగాలకు తుప్పు లేదా కోడి ఆకారం సూచించబడింది.
భగవానువాచ అతః పరం ప్రవక్ష్యామి ప్రతిమానాన్తు పిణ్డికామ్। దైర్ఘ్యేణ ప్రతిమాతుల్యా తదర్ద్ధేన తు విస్తృతా
భగవంతుడు ఉవాచ: ఇప్పుడు ప్రతిమలకు పీఠిక గురించి చెబుతాను. దాని పొడవు ప్రతిమకు సమానం, వెడల్పు దానికి సగం ఉండాలి.
ఉచ్ఛితాయామతోర్ద్ధేన సువిస్తారార్ద్ధభాగతః। తృతీయేన తు వా తుల్యం తత్త్రిభాగేణ మేఖలా
దాని ఎత్తు పొడవుకు సగం ఉండాలి, లేదా చాలా వెడల్పుగా ఉంటే మూడవ వంతు ఉండాలి. మెఖలాను మూడవ భాగంతో చేయాలి.
ఖాతం చ తత్ప్రమాణం తు కిఞ్చిదుత్తరతో నతమ్। విస్తారస్య చతుర్థేన ప్రణాలస్య వినిర్గమః
ఆ గోతిని తగిన పరిమాణంలో కొంచెం ఉత్తరదిశకు వంగినట్టు చేయాలి. ప్రవాహం బయటకు పోవడానికి, వెడల్పులో నాలుగవ భాగంలో దారి చేయాలి.