అగ్నిపురాణమ్

లిఙ్గమానాదికథనమ్ భగవానువాచ వక్ష్యామ్యన్యప్రకారేణ లిఙ్గమానాదికం శ్రృణు। వక్ష్యే లవణజం లిఙ్గం ఘృతజం బుద్ధివర్ద్ధనమ్

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: లింగం ఆది నుండి వేరే విధంగా వివరించబోతున్నాను, విను. ఉప్పుతో చేసిన లింగాన్ని, బుద్ధిని పెంచే నెయ్యితో చేసిన లింగాన్ని వివరించబోతున్నాను.

భూతయే వస్త్రలిఙ్గన్తు లిఙ్గన్తాత్‌కాలికం విదుః। పక్కాపక్వం మృణ్మయం స్యాదపక్కాత్ పక్క్జం వరమ్

శుభకాంక్ష కోసం వస్త్రంతో చేసిన లింగం తాత్కాలికమైనదిగా చెప్పబడింది. పచ్చి, వండిన వాటిలో మట్టి లింగమే ఉత్తమం; పచ్చి వాటిలో వండినదే మేలైనది.

తతో దారుమయం పుణ్యం దారుజాత్ శైలజం వరమ్। శైలాద్వరం తు ముక్తాజం తతో లౌహం సువర్ణజమ్

తర్వాత, కలపతో చేసినది పుణ్యప్రదం; కలపలలో రాయితో చేసినదే ఉత్తమం. రాయికి మించినది ముత్యంతో చేసినది; ఆ తరువాత ఇనుము, బంగారు లింగాలు వస్తాయి.

రాజతం కీర్త్తితం తామ్రం పైత్తలం భుక్తిముక్తిదమ్। రఙ్గజం రసలిఙ్గఞ్చ భుక్తిముక్తిప్రదం వరమ్

వెండి లింగం ప్రశంసించబడింది. రాగి, పిత్తలంతో చేసినవి భోగముక్తిని ఇస్తాయి. రంగుతో చేసినది, పారదంతో చేసిన లింగం కూడా భోగముక్తికి అత్యుత్తమం.

రసజం రసలోహాదిరత్నగర్భన్తు వర్ధయేత్। మానాది నేష్టం సిద్ధాది స్థాపితేథ స్వయమ్భువి

పారదంతో చేసినది, మిశ్రమ లోహాలతో, రత్నాలతో చేసినవి అభివృద్ధి చేయాలి. కొలతలతో చేసినది, సిద్ధమైనది ఇష్టపడరు; స్వయంభువుగా ఏర్పడినదే ప్రతిష్ఠించాలి.

వామే చ స్వేచ్ఛయా తేషాం పీఠప్రాసాదకల్పనా। పూజయేత్ సూర్య్యవిమ్బస్థం దర్పణే ప్రతివిమ్బితమ్

ఎడమవైపు, తన ఇష్టానుసారం పీఠం, గర్భగృహ నిర్మాణం చేయాలి. సూర్యబింబంలో అద్దంలో ప్రతిబింబించిన లింగాన్ని పూజించాలి.

పూజ్యో హరస్తు సర్వత్ర లిఙ్గే పూర్ణార్చ్చనం భవేత్। హస్తోత్తరవిధం శైలం దారుజం తద్వదేవ హి

హరిని ఎక్కడైనా పూజించాలి. లింగానికి సంపూర్ణ పూజ చేయాలి. రాయితో చేసిన లింగాన్ని చేతి కొలతతో, కలపతో చేసినదాన్ని కూడా అలాగే కొలవాలి.

చలమఙ్గులమానేన ద్వారగర్భకరైః స్థితమ్ । అఙ్గులాద్ గృహలిఙ్గం స్యాద్యావత్ పఞ్చదశాఙ్గులమ్

చలించే లింగాన్ని వేలు కొలతతో కొలిచి, ద్వారం లేదా అంతర్గృహంలో ఉంచాలి. ఇంట్లో పూజించే లింగం ఒక వేలు నుండి పదిహేను వేళ్ల వరకు ఉండాలి.

ద్వారమానాత్ త్రిసఙ్ఖ్యాకం నవధా గర్భమానతః। నవధా గర్భమానేన లిఙ్గన్ధామ్ని చ పూజయేత్

ద్వారం కొలత ప్రకారం మూడింతలు; గర్భగృహం కొలత ప్రకారం తొమ్మిది రకాలుగా; ఈ తొమ్మిది కొలతలతో లింగాన్ని ఆలయంలో పూజించాలి.

ఏవం లిఙ్గాని షట్‌త్రింశత్ జ్ఞేయాని జ్యేష్ఠమానతః। మధ్యమానేన షట్‌త్రింశత్ షట్‌త్రిశదధమేన చ

ఇలా, పెద్ద కొలత ప్రకారం ముప్పై ఆరు లింగాలు తెలుసుకోవాలి. మధ్యమ కొలతతో ముప్పై ఆరు; చిన్న కొలతతో కూడా ముప్పై ఆరు లింగాలు ఉంటాయి.

ఇత్థమైక్యేన లిఙ్గానాం శతమష్టోత్తరం భవేత్। ఏకాఙ్గులాదిపఞ్చాన్తం కన్యసఞ్చలముచ్యతే

ఈ విధంగా మొత్తం వందతోపాటు ఎనిమిది లింగాలు ఉంటాయి. ఒక వేలు నుండి ఐదు వేళ్ల వరకు చిన్నదైన చలించే లింగంగా చెప్పబడింది.

షడాదిదశపర్యన్తఞ్చలం లిఙ్గఞ్చ మధ్యమమ్। ఏకాదశాఙ్గులాది స్యాత్ జ్యేష్ఠం పఞ్చదశాన్తకమ్

ఆరు నుండి పది వేళ్ల వరకు మధ్యమ చలించే లింగం. పదకొండు నుండి పదిహేను వేళ్ల వరకు పెద్దదైనది.

షడఙ్గులం మహారత్నై రత్నైరన్యైర్న్నవాఙ్గులమ్। రవిభిర్హేమభారోత్థం లిఙ్గం శేషైస్త్రిపఞ్చభిః

ఆరు వేళ్ల వరకు మహారత్న లింగం; ఇతర రత్నాలతో తొమ్మిది వేళ్ల వరకు. సూర్యకిరణాలతో వచ్చిన బంగారు లింగం మిగిలిన మూడు, ఐదు వేళ్లతో ఉంటుంది.

షోడశాంశే చ వేదాంశే యుగం లుప్త్వోర్ధ్వదేశతః। ద్వాత్రింశత్‌షోడశాంశాంశ్చ కోణయోస్తు విలోపయేత్

పదహారు భాగాల్లో, వేద భాగంలో, పై భాగం నుండి ఒక యుగాన్ని తీసివేసి, రెండు మూలల్లో ముప్పై రెండు పదహారు భాగాలను తొలగించాలి.

చతుర్నివేశనాత్ కణ్ఠో వింశతిస్త్రియుగైస్తథా। పార్శ్వాభ్యాం తు విలుప్తాభ్యాం చలలిఙ్గం భవేద్వరమ్

నాలుగు స్థాపనల ద్వారా కంఠం ఇరవై మూడు యుగాలతో కొలవాలి. రెండు ప్రక్కలు తీసివేస్తే, చలించే లింగం ఉత్తమమైనదిగా భావించాలి.

ధామ్నో యుగర్త్తునాగాంశైర్ద్వారం హీనాదితః క్రమాత్। లిఙ్గద్వారోచ్ఛయాదర్వాగ్ భవేత్ పాదోనతః క్రమాత్

ధామానికి యుగం, ఋతువు, నాగ భాగాల కొలతలతో, ద్వారం క్ర‌మంగా అడుగునుంచి తగ్గించాలి. లింగం, ద్వారం ఎత్తుతో, క్ర‌మంగా క్రింద భాగాన్ని ఒక పాదం తక్కువగా చేయాలి.

గర్భార్ద్ధేనాధమ లిఙ్గం భూతాంశైః స్యాత్ త్రిభిర్వరమ్। తయోర్మధ్యే చ సూత్రాణి సప్త సమ్పాతయేత్ సమమ్

అధమ లింగం గర్భం పరిమాణానికి సగం, ఉత్తమమైనది మూడు భూత భాగాలతో ఉంటుంది. ఈ రెండింటి మధ్య ఏడుసార్లు సూత్రాలు సమంగా వేయాలి.

ఏవం స్యుర్నవ సూత్రాణి భూతసూత్రైశ్చ మధ్యమమ్। ద్వ్యన్తరో వామవామశ్చ లిఙ్గనాం దీర్ఘతా నవ

ఇలా తొమ్మిది సూత్రాలు ఉంటాయి. భూత సూత్రాలతో మధ్యమం. రెండు మధ్యలు, ఎడమ, ఎడమ చివర కలిపి లింగం పొడవు తొమ్మిది అవుతుంది.

హస్తాద్వివర్ద్ధతే హస్తో యావత్స్యుర్న్నవ పాణయః। హీనమధ్యోత్తమం లిఙ్గం త్రివిధం త్రివిధాత్మకమ్

చేతి కొలత చేతితో పెరిగి, తొమ్మిది పాదాల వరకూ ఉంటుంది. లింగం మూడు విధాలుగా — అధమ, మధ్య, ఉత్తమ — మూడు రకాల స్వభావంతో ఉంటుంది.

ఏకైకలిఙ్గమద్యేషు త్రీణీ చ పాదశః। లిఙ్గాని ఘటయేద్ధీమాన్ షటసు చాశ్టోత్తరేషు చ

మొదటివాటిలో ఒక్కొక్క లింగం, పాదాల్లో మూడు మూడు లింగాలు. జ్ఞానులు ఆరు, వంద ఎనిమిది లింగాలను క్రమంగా ఏర్పాటు చేయాలి.

స్థిరదీర్ఘప్రమేయాత్తు ద్వారగర్భకరాత్మికా। భాగేశఞ్చాప్యమీశఞ్చ దేవేజ్యన్తుల్యసంజ్ఞితమ్

స్థిరంగా, పొడవుగా, కొలతకు తగిన రూపంతో, ద్వారం, గర్భం, చేయి స్వభావంతో, భాగేశుడు, అమేశుడు కలిపి, దేవతకు సమానంగా పూజించదగినదిగా పిలవబడుతుంది.

చత్వారి లిఙ్గరుపాణి విష్కమ్బేణ తు లక్షయేత్। దీర్ఘమాయాన్వితం కృత్వా లిఙ్గం కుర్య్యాత్ త్రిరూపకమ్

లింగానికి వ్యాసంతో నాలుగు రూపాలు గుర్తించాలి. పొడవుతో కూడిన లింగాన్ని మూడు రూపాలలో చేయాలి.

చతురష్టాష్టవృత్తఞ్చ తత్తవత్రయగుణాత్మకమ్ । లిఙ్గానామీప్సితం దైర్ధ్యం తేన కృత్వా ఙ్గులాని వై

నాలుగు, ఎనిమిది, ఎనిమిది వృత్తాలతో, మూడు తత్త్వాల లక్షణాలతో, లింగాలకు కావలసిన పొడవు వేళ్లలో నిర్ణయించాలి.

ధ్వజాద్యాయైః సురైర్భూతైః శిఖిభిర్వ్వా హరేత్ కృతిమ్। తాన్యఙ్గులాని చచ్ఛేషం లక్షయేచ్చ శుభాశుభమ్

ధ్వజం మొదలైన దేవతలు, భూతాలు, లేదా నెమళ్లు కొలత తీసుకోవాలి. మిగిలిన వేళ్లను శుభం, అశుభంగా గుర్తించాలి.

ధ్వజాద్యా ధ్వజసింహేభవృషా శ్రేష్ఠాః పరే శుభాః। ఖరేషు షడ్‌జగాన్ధారపఞ్చమాః శుభదాయకాః

ధ్వజం మొదలైన వాటిలో, ధ్వజం, సింహం, వృషభం ఉత్తమంగా, శుభంగా ఉంటాయి. ఖరాల్లో షడ్జం, గాంధారం, పంచమం శుభాన్ని ఇస్తాయి.

భూతేషు చ శూబా భూః స్యాదగ్నిష్వాహవనీయకః। ఉత్తాయామస్య చార్ద్ధాశే నాగాంశైర్భాజితే క్రమాత్

భూతాలలో భూ శుభం, అగ్నుల్లో ఆహవనీయ అగ్ని శుభం. పై భాగంలో సగాన్ని నాగ భాగాలతో క్రమంగా విభజించాలి.

రసభూతాం శషష్ఠాంశత్ర్యంశాధికశరైర్భవేత్। ఆఢ్యానాధ్యసురేజ్యార్కతుల్యానాఞ్చతురస్రతా

రసం, భూత భాగాలతో, అరవై మూడు భాగాలు మించి బాణాలతో, ధనికులు, అధములు, పూజితులు, సూర్యునికి సమానమైనవారిలో, నాలుగు మూలల రూపం ఉంటుంది.

పఞ్చమం వర్ద్ధమానాఖ్యం వ్యాసాన్నాహప్రవృద్ధితః। ద్విధా భేదా బహూన్యత్ర వక్ష్యన్తే విశ్వకర్మ్మతః

ఐదవది వృద్ధి చెందేది, వ్యాసం, దినం పెరగడం వల్ల. రెండు విధాలుగా, ఇంకా అనేక విభాగాలు విశ్వకర్మ ప్రకారం వివరించబడతాయి.

ఆఢ్యాదీనాం త్రిధా స్థౌల్యాద్యవధూతం తదష్యథ । త్రిధా హస్తాకజ్జినాఖ్యఞ్చ యుక్తం సర్వసమేన చ ।। ౨౯ పఞ్చవింశతిలిఙ్గాని నాద్యే దేవార్చ్చితే తథా। పఞ్చసప్తభిరేకత్వాజ్జినైర్భక్తైర్భవన్తి

ధనికులు మొదలైనవారికి మూడు విధాల మందం నిర్ణయించబడింది. మూడు విధాల చేతి, మడిమ, ఇతర భాగాలు సమంగా కలిపి. మొదటిలో ఇరవై ఐదు లింగాలు, దేవతలు పూజించినట్లు. అయిదు, ఏడు, ఒకటి చొప్పున భక్తులు ఏర్పరచుతారు.