అగ్నిపురాణమ్

యమజిహ్వా జయన్తీ చ దుర్జయా చ జయన్తికా। విడాలీ రేవతీ చైవ పూతనా విజయాన్తికా

యమజిహ్వా, జయంతీ, దుర్జయా, జయంతికా, విడాలి, రేవతీ, పూతనా, విజయాంతికా — వీరిని కూడా చెప్పగలను.

అష్టహస్తాశ్చతుర్హస్తా ఇచ్ఛాస్త్రాః సర్వసిద్ధిదాః। భైరవశ్చార్కహస్తః స్యాత్ కూర్పరాస్యో జటేన్దుభృత్

వాళ్లలో కొందరు ఎనిమిది చేతులతో, మరికొందరు నాలుగు చేతులతో ఉంటారు. వారు కావలసిన ఆయుధాలను ధరించి, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తారు. భైరవుడు తన చేతిలో సూర్యుడిని పట్టుకుని, మోచేతులు నోరుగా, జటల్లో చంద్రుడిని ధరించి ఉంటాడు.

ఖడ్గాఙ్కుశకుఠారేషువిశ్వాభయభృదేకతః। చాపత్రిశూలఖట్‌వాఙ్గపాశకార్ద్ధవరోద్యతః

వారు ఖడ్గాలు, అంకుశాలు, కొడవళ్లు, భయాన్ని తొలగించే ఆయుధాలను ధరిస్తారు. మరికొందరు విల్లు, త్రిశూలం, ఖట్వాంగం, పాశం, అరగడ్డలతో సిద్ధంగా ఉంటారు.

గజచర్మధరో ద్వాభ్యాం కృత్తివాసోహిభూషితః। ప్రేతాశనో మాతృమధ్యే పూజ్యః పఞ్చాననోథవా

రెండు చేతులతో ఏనుగు చర్మాన్ని ధరించి, పాము అలంకారాలతో అలంకరించబడి, ప్రేతాలను భుజించి, మాతృగణాల మధ్య పూజింపబడుతూ, కొన్నిసార్లు అయిదు ముఖాలతో ఉంటాడు.

అవిలోమాగ్నిపర్యన్తం దీర్ఘాష్టకైకభేదితమ్। తత్‌షడఙ్గాని జాత్యన్తైరన్వితం చ క్రమాద్ యజేత్

అవిలోమ నుండి అగ్ని వరకు ఎనిమిది విభాగాలుగా విభజించబడి, వాటికి సంబంధించిన ఆరు భాగాలతో, వాటి వర్గాలతో కూడి, వరుసగా పూజించాలి.

మన్దిరాగ్నిదలారుఢం సువర్ణరసకాన్వితమ్। నాదవిన్ద్విన్దుసంయుక్తంమాతృనాథాఙ్గదీపితమ్

దేవాలయపు అగ్నికట్టపై ప్రతిష్ఠించబడినది, బంగారు తేనెతో అలంకరించబడినది, నాదం, వలయం, బిందువుతో కూడినది, మాతృదేవతలు మరియు ప్రభువు కాంతితో ప్రకాశిస్తోంది.

వీరభద్రో వృషారూఢో మాత్రగ్రే స చతుర్ముఖః। గౌరీ తు ద్విభుజా త్ర్యక్షా శూలినీ దర్పణాన్వితా

వీరభద్రుడు ఎద్దుపై కూర్చుని, మాతృదేవతల ముందు నాలుగు ముఖాలతో ఉన్నాడు. గౌరీ రెండు చేతులతో, మూడు కళ్లతో, త్రిశూలం మరియు కంచుతో అలంకరించబడి ఉంది.

శూలం గలన్తికా* కుణ్డీ వరదా చ చతుర్భుజా। అబ్జస్థా లలితా స్కన్దగణాదర్శశలాకయా

ఆమె చేతుల్లో త్రిశూలం, కుండ, కలశం ఉన్నాయి, వరప్రదాయిని, నాలుగు చేతులతో ఉంది. లలితా పద్మంపై నిలబడి, స్కందుని గణులు అద్దపు దండతో ఉన్నారు.

చణ్డికా దశహస్తా స్యాత్ ఖడ్గశూలారిశక్తిధృక్। దక్షే వామే నాగపాశ చర్మాఙ్కుశకుఠారకమ్

చండికా పది చేతులతో, ఖడ్గం, త్రిశూలం, శత్రువులను సంహరించే శక్తిని ధరించింది. ఎడమవైపు నాగపాశం, చర్మం, అంకుశం, గొడ్డలి ఉన్నాయి.

ధనుః సింహే చ మహిషః శూలేన ప్రహతోగ్రతః

బాణం, సింహం, మహిషం అక్కడ ఉన్నాయి; మహిషుడు త్రిశూలంతో ముందరే కొట్టబడ్డాడు.

లిఙ్గమానాదికథనమ్ భగవానువాచ వక్ష్యామ్యన్యప్రకారేణ లిఙ్గమానాదికం శ్రృణు। వక్ష్యే లవణజం లిఙ్గం ఘృతజం బుద్ధివర్ద్ధనమ్

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: లింగం ఆది నుండి వేరే విధంగా వివరించబోతున్నాను, విను. ఉప్పుతో చేసిన లింగాన్ని, బుద్ధిని పెంచే నెయ్యితో చేసిన లింగాన్ని వివరించబోతున్నాను.

భూతయే వస్త్రలిఙ్గన్తు లిఙ్గన్తాత్‌కాలికం విదుః। పక్కాపక్వం మృణ్మయం స్యాదపక్కాత్ పక్క్జం వరమ్

శుభకాంక్ష కోసం వస్త్రంతో చేసిన లింగం తాత్కాలికమైనదిగా చెప్పబడింది. పచ్చి, వండిన వాటిలో మట్టి లింగమే ఉత్తమం; పచ్చి వాటిలో వండినదే మేలైనది.

తతో దారుమయం పుణ్యం దారుజాత్ శైలజం వరమ్। శైలాద్వరం తు ముక్తాజం తతో లౌహం సువర్ణజమ్

తర్వాత, కలపతో చేసినది పుణ్యప్రదం; కలపలలో రాయితో చేసినదే ఉత్తమం. రాయికి మించినది ముత్యంతో చేసినది; ఆ తరువాత ఇనుము, బంగారు లింగాలు వస్తాయి.

రాజతం కీర్త్తితం తామ్రం పైత్తలం భుక్తిముక్తిదమ్। రఙ్గజం రసలిఙ్గఞ్చ భుక్తిముక్తిప్రదం వరమ్

వెండి లింగం ప్రశంసించబడింది. రాగి, పిత్తలంతో చేసినవి భోగముక్తిని ఇస్తాయి. రంగుతో చేసినది, పారదంతో చేసిన లింగం కూడా భోగముక్తికి అత్యుత్తమం.

రసజం రసలోహాదిరత్నగర్భన్తు వర్ధయేత్। మానాది నేష్టం సిద్ధాది స్థాపితేథ స్వయమ్భువి

పారదంతో చేసినది, మిశ్రమ లోహాలతో, రత్నాలతో చేసినవి అభివృద్ధి చేయాలి. కొలతలతో చేసినది, సిద్ధమైనది ఇష్టపడరు; స్వయంభువుగా ఏర్పడినదే ప్రతిష్ఠించాలి.

వామే చ స్వేచ్ఛయా తేషాం పీఠప్రాసాదకల్పనా। పూజయేత్ సూర్య్యవిమ్బస్థం దర్పణే ప్రతివిమ్బితమ్

ఎడమవైపు, తన ఇష్టానుసారం పీఠం, గర్భగృహ నిర్మాణం చేయాలి. సూర్యబింబంలో అద్దంలో ప్రతిబింబించిన లింగాన్ని పూజించాలి.

పూజ్యో హరస్తు సర్వత్ర లిఙ్గే పూర్ణార్చ్చనం భవేత్। హస్తోత్తరవిధం శైలం దారుజం తద్వదేవ హి

హరిని ఎక్కడైనా పూజించాలి. లింగానికి సంపూర్ణ పూజ చేయాలి. రాయితో చేసిన లింగాన్ని చేతి కొలతతో, కలపతో చేసినదాన్ని కూడా అలాగే కొలవాలి.

చలమఙ్గులమానేన ద్వారగర్భకరైః స్థితమ్ । అఙ్గులాద్ గృహలిఙ్గం స్యాద్యావత్ పఞ్చదశాఙ్గులమ్

చలించే లింగాన్ని వేలు కొలతతో కొలిచి, ద్వారం లేదా అంతర్గృహంలో ఉంచాలి. ఇంట్లో పూజించే లింగం ఒక వేలు నుండి పదిహేను వేళ్ల వరకు ఉండాలి.

ద్వారమానాత్ త్రిసఙ్ఖ్యాకం నవధా గర్భమానతః। నవధా గర్భమానేన లిఙ్గన్ధామ్ని చ పూజయేత్

ద్వారం కొలత ప్రకారం మూడింతలు; గర్భగృహం కొలత ప్రకారం తొమ్మిది రకాలుగా; ఈ తొమ్మిది కొలతలతో లింగాన్ని ఆలయంలో పూజించాలి.

ఏవం లిఙ్గాని షట్‌త్రింశత్ జ్ఞేయాని జ్యేష్ఠమానతః। మధ్యమానేన షట్‌త్రింశత్ షట్‌త్రిశదధమేన చ

ఇలా, పెద్ద కొలత ప్రకారం ముప్పై ఆరు లింగాలు తెలుసుకోవాలి. మధ్యమ కొలతతో ముప్పై ఆరు; చిన్న కొలతతో కూడా ముప్పై ఆరు లింగాలు ఉంటాయి.

ఇత్థమైక్యేన లిఙ్గానాం శతమష్టోత్తరం భవేత్। ఏకాఙ్గులాదిపఞ్చాన్తం కన్యసఞ్చలముచ్యతే

ఈ విధంగా మొత్తం వందతోపాటు ఎనిమిది లింగాలు ఉంటాయి. ఒక వేలు నుండి ఐదు వేళ్ల వరకు చిన్నదైన చలించే లింగంగా చెప్పబడింది.

షడాదిదశపర్యన్తఞ్చలం లిఙ్గఞ్చ మధ్యమమ్। ఏకాదశాఙ్గులాది స్యాత్ జ్యేష్ఠం పఞ్చదశాన్తకమ్

ఆరు నుండి పది వేళ్ల వరకు మధ్యమ చలించే లింగం. పదకొండు నుండి పదిహేను వేళ్ల వరకు పెద్దదైనది.

షడఙ్గులం మహారత్నై రత్నైరన్యైర్న్నవాఙ్గులమ్। రవిభిర్హేమభారోత్థం లిఙ్గం శేషైస్త్రిపఞ్చభిః

ఆరు వేళ్ల వరకు మహారత్న లింగం; ఇతర రత్నాలతో తొమ్మిది వేళ్ల వరకు. సూర్యకిరణాలతో వచ్చిన బంగారు లింగం మిగిలిన మూడు, ఐదు వేళ్లతో ఉంటుంది.

షోడశాంశే చ వేదాంశే యుగం లుప్త్వోర్ధ్వదేశతః। ద్వాత్రింశత్‌షోడశాంశాంశ్చ కోణయోస్తు విలోపయేత్

పదహారు భాగాల్లో, వేద భాగంలో, పై భాగం నుండి ఒక యుగాన్ని తీసివేసి, రెండు మూలల్లో ముప్పై రెండు పదహారు భాగాలను తొలగించాలి.

చతుర్నివేశనాత్ కణ్ఠో వింశతిస్త్రియుగైస్తథా। పార్శ్వాభ్యాం తు విలుప్తాభ్యాం చలలిఙ్గం భవేద్వరమ్

నాలుగు స్థాపనల ద్వారా కంఠం ఇరవై మూడు యుగాలతో కొలవాలి. రెండు ప్రక్కలు తీసివేస్తే, చలించే లింగం ఉత్తమమైనదిగా భావించాలి.

ధామ్నో యుగర్త్తునాగాంశైర్ద్వారం హీనాదితః క్రమాత్। లిఙ్గద్వారోచ్ఛయాదర్వాగ్ భవేత్ పాదోనతః క్రమాత్

ధామానికి యుగం, ఋతువు, నాగ భాగాల కొలతలతో, ద్వారం క్ర‌మంగా అడుగునుంచి తగ్గించాలి. లింగం, ద్వారం ఎత్తుతో, క్ర‌మంగా క్రింద భాగాన్ని ఒక పాదం తక్కువగా చేయాలి.

గర్భార్ద్ధేనాధమ లిఙ్గం భూతాంశైః స్యాత్ త్రిభిర్వరమ్। తయోర్మధ్యే చ సూత్రాణి సప్త సమ్పాతయేత్ సమమ్

అధమ లింగం గర్భం పరిమాణానికి సగం, ఉత్తమమైనది మూడు భూత భాగాలతో ఉంటుంది. ఈ రెండింటి మధ్య ఏడుసార్లు సూత్రాలు సమంగా వేయాలి.

ఏవం స్యుర్నవ సూత్రాణి భూతసూత్రైశ్చ మధ్యమమ్। ద్వ్యన్తరో వామవామశ్చ లిఙ్గనాం దీర్ఘతా నవ

ఇలా తొమ్మిది సూత్రాలు ఉంటాయి. భూత సూత్రాలతో మధ్యమం. రెండు మధ్యలు, ఎడమ, ఎడమ చివర కలిపి లింగం పొడవు తొమ్మిది అవుతుంది.

హస్తాద్వివర్ద్ధతే హస్తో యావత్స్యుర్న్నవ పాణయః। హీనమధ్యోత్తమం లిఙ్గం త్రివిధం త్రివిధాత్మకమ్

చేతి కొలత చేతితో పెరిగి, తొమ్మిది పాదాల వరకూ ఉంటుంది. లింగం మూడు విధాలుగా — అధమ, మధ్య, ఉత్తమ — మూడు రకాల స్వభావంతో ఉంటుంది.