అగ్నిపురాణమ్

దృష్ట్వోత్థితఞ్చ మైనాకం సింహికాం వినిపాత్య చ । లఙ్కాం దృష్ట్వా రాక్షసానాం గృహాణి వనితాగృహే

ఎదురుగా వచ్చిన మైనాక పర్వతాన్ని చూసి, సింహికను సంహరించి, లంకను, రాక్షసుల ఇళ్లను, స్త్రీల గృహాలను చూశాడు.

దశగ్రీవస్య కుమ్భస్య కుమ్భకర్ణస్య రక్షసః। విభీషణస్యేన్ద్రజితో గృహేఽన్యేషాం చ రక్షసామ్

దశగ్రీవుడు, కుంభుడు, కుంభకర్ణుడు, విభీషణుడు, ఇంద్రజిత్తు, ఇంకా ఇతర రాక్షసుల ఇళ్లను చూశాడు.

నాపశ్యత్ పానభూమ్యాదౌ సీతాం చిన్తాపరాయణః। అశోకవనికాం గత్వా దృష్టవాఞ్ఛింశపాతలే

పానశాలల్లో మొదలైన చోట్ల ఎక్కడా సీతను చూడలేదు, ఆలోచనల్లో మునిగిపోయాడు. అశోకవనానికి వెళ్లి, శింశపా చెట్టు కింద సీతను చూశాడు.

రాక్షసీరక్షితాం సీతాం భవ భార్యేతి వాదినమ్। రావణం శిశపాస్థోఽథ నేతి సీతాన్తు వాదినీమ్

రాక్షసీస్త్రీలు కాపలా వహిస్తున్న సీతను, 'నా భార్యవు అవు' అని రావణుడు చెప్పడాన్ని చూశాడు. శింశపా చెట్టు కింద సీత మాత్రం 'కాదు' అని సమాధానం చెప్పింది.

భవ భార్యా రావణస్య రాక్షసీర్వాదినీః కపిః। గతే తు రావణే ప్రాహ రాజా దశరథోఽభవత్

రాక్షసీస్త్రీలు 'రావణుని భార్యవు అవు' అని చెప్పడాన్ని వానరం విన్నాడు. రావణుడు వెళ్లిన తర్వాత, 'దశరథుడు రాజు' అని అన్నాడు.

రామోఽస్య లక్ష్మమః పుత్రౌ వనవాసఙ్గతౌ వరౌ। రామపత్నీ జానకీ త్వం రావణేన హృతా బలాత్

రాముడు, లక్ష్మణుడు అతని కుమారులు, అరణ్యంలో నివసిస్తున్న గొప్పవారు. నీవు జానకీ, రాముని భార్యవు, రావణుడు నిన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్లాడు.

రామః సుగ్రీవమిత్రస్త్వా మార్గయన్ ప్రైషయచ్చ మామ్ । సాభిజ్ఞానఞ్చాంగులీయం రామదత్తం గృహాణ వై

రాముడు, సుగ్రీవుని స్నేహితుడు, నిన్ను వెతకమని నన్ను పంపాడు. ఇది రాముడు ఇచ్చిన ఉంగరం, గుర్తుగా తీసుకో.

సీతాఽఙ్గులీయం జగ్రహ సాఽపశ్యన్మారుతిన్తరౌ। భూయోఽగ్రే చోపవిష్టం తమువాచ యది జీవతి

సీత ఉంగరాన్ని తీసుకుని, వాయుపుత్రుడిని చూసింది. మళ్లీ అతని ఎదుట కూర్చొని, 'అతడు బతికే ఉన్నాడా?' అని అడిగింది.

రామః కథం న నయతి శఙ్కితామబ్రవీత్ కపిః। రామః సీతే న జానీతే జ్ఞాత్వా త్వాం స నయిష్యతి

'రాముడు నన్ను ఎందుకు రక్షించడంలేదు?' అని సీత ఆందోళనతో అడిగింది. వానరం, 'రాముడు నీ సంగతి తెలియదు సీత, తెలుసుకున్నాక తప్పక రక్షిస్తాడు' అని చెప్పాడు.

రావణం రాక్షసం హత్వా సబలం దేవిమాశుచ। సాభిజ్ఞానం దేహి మే త్వం మణిం సీతాఽదదత్కపౌ

రావణుడిని, అతని సైన్యాన్ని సంహరించి, రాణీ, నాకు గుర్తుగా ఏదైనా ఇవ్వు అని అడిగాడు. సీత వానరునికి ఒక మణిని ఇచ్చింది.

ఉవాచ మాం యథా రామో నయేచ్ఛీఘ్రం తథా కురు। కాకాక్షిపాతనకథామ్ప్రతియాహి హి శోకహ

సీత, 'రాముడు నన్ను త్వరగా రక్షించగలిగినట్టు నువ్వూ అలాగే చేయు. కాకాసురుని కథను చెప్పి, నా దుఃఖాన్ని పోగొట్టు' అని చెప్పింది.

మణిం కథాం గృహీత్వాహ హనూమాన్నేష్యతే పతిః । అథవా తే త్వారా కాచిత్ పృష్ఠమారుహ మే శుభే

మణిని, కథను తీసుకుని, హనుమంతుడు, 'నీ భర్త వస్తాడు' అని అన్నాడు. లేకపోతే, ఓ శుభలక్షణా, ఎవరో ఒకరు నా వెనుక ఎక్కవచ్చు.

అద్య త్వాం దర్శయిష్యామి ససుగ్రీవఞ్చ రాఘవమ్ । సీతాఽబ్రవలీద్ధనూమన్తం నయతాం మాం హి రాఘవః

ఈ రోజు నిన్ను, సుగ్రీవునితో పాటు రాఘవునికి చూపిస్తాను. సీత, 'హనుమంతా, నన్ను రాఘవుని దగ్గరకు తీసుకెళ్ళు' అని చెప్పింది.

హనూమాన్ స దశగ్రీవదర్శనోపాయమాకరోత్। వనం బభఞ్చ తత్పాలాన్ హత్వా దన్తనఖాదిభిః

హనుమంతుడు దశగ్రీవుడిని చూడటానికి ఒక మార్గాన్ని ఆలోచించాడు. అటవీని ధ్వంసం చేసి, అక్కడి కాపలాదారులను పళ్లతో, నఖాలతో సంహరించాడు.

హత్వా తు కిఙ్కరాన్ సర్వాన్ సప్త మన్త్రిసుతానపి। పుత్రమక్షం కుమారఞ్చ శక్రజిచ్చబబన్ధ తమ్

అన్ని కింకరులను, ఏడుగురు మంత్రుల కుమారులను చంపి, ఇంద్రుని చేతిలో ఓడిన అక్ష కుమారుని బంధించాడు.

నాగపాశేన పిఙ్గాక్షం దర్శయామాస రావణమ్। ఉవాచ రావణః కస్త్వం మారుతిః ప్రాహ రావణమ్

నాగపాశంతో పింగళమైన కళ్లున్న రావణుడిని చూపించాడు. రావణుడు అడిగాడు: 'నీవెవరు?' అప్పుడు హనుమంతుడు రావణునికి సమాధానం ఇచ్చాడు.

రామదూతో రాఘవాయ సీతాం దేహి మరిష్యసి। రామబాణైర్హతః సార్ద్ధం లఙ్కాస్థై రాక్షసైర్ధ్రువమ్

'నేను రాముని దూతను. సీతను రాఘవునికి అప్పగించు, లేకపోతే నీవు చనిపోతావు. రాముని బాణాలతో నీవు, లంకలోని రాక్షసులతో కలిసి ఖచ్చితంగా నశించిపోతావు.'

రావణో హన్తుముద్యుక్తో విభీషణనివారితః। దీపయామాస లాఙ్గూలం దీప్తపుచ్ఛః స మారుతిః

రావణుడు హనుమంతుడిని చంపడానికి సిద్ధమయ్యాడు, కాని విభీషణుడు అతన్ని ఆపాడు. హనుమంతుని తోకను అగ్నితో కాల్చారు, అప్పుడు అతని తోక మంటలతో మండిపోతుండగా కనిపించాడు.

దగ్ధ్వా లఙ్కాం రాక్షసాశ్చ దృష్ట్వా సీతాం ప్రణమ్య తామ। సముద్రపారమాగమ్య దృష్ట్వా సీతేతి చాబ్రవీత్

లంకను, రాక్షసులను కాల్చిన తరువాత, సీతను చూసి ఆమెకు నమస్కరించి, సముద్రాన్ని దాటి వచ్చి, 'నేను సీతను చూశాను' అని చెప్పాడు.

అఙ్గదాదీనఙ్గదాద్యైః పీత్వా మధువనే మధు। జిత్వా దధిముఖాదీంశ్చ దృష్ట్వా తేఽబ్రవన్

అంగదుడు మొదలైన వానరులు మధువనంలో తేనెను తాగారు. దధిముఖుడు మొదలైన వారిని ఓడించి, వారు ఇలా అన్నారు:

దృష్టా సీతేతి రామోఽపి హృష్టః పప్రచ్ఛ మారుతిమ్। కథం దృష్టా త్వయా సీతా కిమువాచ చ మామ్ప్రతి

'సీతను చూశాం' అని చెప్పగా, రాముడు ఆనందంతో హనుమంతుడిని అడిగాడు: 'నీవు సీతను ఎలా చూశావు? ఆమె నాకు ఏమని చెప్పింది?'

సీతాకథామృతేనైవ సిఞ్చ మాం కామవహ్నిగమ్। హనూమానబ్రవోద్రామం లఙ్ఘయిత్వాఽబ్ధిమాగతః

'సీత కథామృతాన్ని నా మీద జల్లించు, ఆ కోరిక అగ్నిలో పుట్టినది.' హనుమంతుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు: 'నేను సముద్రాన్ని దాటి వచ్చాను.'

సీతాం దృష్ఠ్వా పురీం దగ్ధ్వా సీతామణిం గృహాణ వై। హత్వా త్వం రావణం సీతాం ప్రాస్యసే రామ మా శుచః

'సీతను చూసి, పట్టణాన్ని కాల్చి, ఈ సీతామణిని తీసుకో. రావణుడిని చంపి, సీతను తిరిగి పొందుతావు. రామా, బాధపడవద్దు.'

గృహీత్వా తం మణిం రామో రురోద విరహాతురః । మణిం దృష్ట్వా జానకీ మే దృష్టా సీతా నయస్వ మామ్

ఆ మణిని తీసుకుని, రాముడు విడిపోవడం వల్ల బాధతో ఏడ్చాడు. ఆ మణిని చూసి, 'జానకిని నేను చూశాను. సీతా, నన్ను ఆమె దగ్గరకు తీసుకెళ్ళు' అన్నాడు.

తథా వినా న జీవామి సుగ్రీవాద్యైః ప్రబోధితః। సముద్రతీరం గతవాన్ తత్ర రామం విభీషణః

'ఆమె లేకుండా నేను బ్రతకలేను' అన్నాడు. సుగ్రీవుడు మొదలైన వారు ఓదార్చగా, సముద్రతీరానికి వెళ్లాడు. అక్కడ విభీషణుడు రాముని కలిసాడు.

గతస్తిరస్కృతో భ్రాత్రా రావణేన దురాత్మనా। రామాయ దేహి సీతాం త్వమిత్యుక్తేనాసహాయవాన్

తన అన్న రావణుడు దుర్మార్గుడై తిరస్కరించడంతో విభీషణుడు అక్కడికి వచ్చాడు. 'సీతను రామునికి అప్పగించు' అని చెప్పాడు, కాని అతనికి తోడుగా ఎవరూ లేరు.

రామో విభీషణం మిత్రం లఙ్కైవర్యేఽభ్యషేచయత్। సముద్రం ప్రార్థయన్మార్గం యదా నాయాత్తదా శరైః

రాముడు విభీషణుని తన మిత్రుడిగా చేసుకుని, లంకాధిపతిగా అభిషేకించాడు. సముద్రం దారి ఇవ్వకపోతే, రాముడు తన బాణాలతో దాన్ని ఛేదించాడు.

భేదయామాస రామఞ్చ ఉవాచాబ్ధి సమాగతః। నలేన సేతుం బద్‌ధ్వాబ్ధౌ లఙ్కాం వ్రజ గభీరకః

రాముడు సముద్రాన్ని చీల్చాడు. అప్పుడు సముద్రదేవుడు ప్రత్యక్షమై ఇలా అన్నాడు: 'నలునితో కలిసి సముద్రంపై వంతెన కట్టి, లంకకు వెళ్ళు ఓ మహాసముద్రా.'

అహం త్వయా కృతః పూర్వం రామోఽపి నలసేతునా। కృతేన తరుశైలాద్యైర్గతః పారం మహోదధేః

'నువ్వు నా చేత ముందే సృష్టించబడ్డావు. రాముడు కూడా నలుని వంతెనతో, చెట్లు కొండలతో నిర్మించి, ఈ మహాసముద్రాన్ని దాటి వెళ్లాడు.'