అగ్నిపురాణమ్

వరుణః సూర్యనామా చ సహస్రాంశుస్తథాపరః । ధాతా తపనసఞ్జ్ఞశ్చ సవితాథ గభస్తికః

వరుణుడు, సూర్యుడు అనే పేరు కలవాడు, సహస్రాంశు అనే మరొకరు; ధాత, తపన అనే పేరు కలవాడు, సవిత, గభస్తికుడు.

రవిశ్చైవాథ పర్జ్జన్యస్త్వష్టా మిత్రోథ విష్ణుకః। మేషాదిరాశిసంస్థాశ్చ మార్గాదికార్త్తికాన్తకాః

రవిఅను, పర్జన్యుడు, త్వష్ట, మిత్రుడు, విష్ణుకుడు; మేష మొదలైన రాశుల్లో స్థితులై, మార్గశిర నుండి కార్తీకం వరకు ఉన్నవారు.

కృష్ణో రక్తో మనాగ్రక్తః పీతః పాణ్డరకః సితః। కపిలః పీతవర్ణశ్చ శుకాభో ధవలస్తథా

నలుపు, ఎరుపు, కొంచెం ఎరుపు, పసుపు, తెలుపు, పసుపు రంగు, గోధుమ రంగు, పచ్చని రంగు, తెల్లని రంగు ఇలా వరుసగా ఉంటాయి.

ధూమ్రో నీలః క్రమాద్వర్ణాః శక్తయః కేశరాగ్రగాః। ఇడా సుషుమ్ణా విశ్వార్చ్చిరిన్దుసఞ్జ్ఞా ప్రమర్దినీ

ధూళి రంగు, నీలం రంగు—ఇవి వరుసగా; కిరణాల చివర ఉన్న శక్తులు: ఇడా, సుషుమ్న, విశ్వార్చి, ఇందు అనే పేరు కలది, ప్రమర్దిని.

గ్రహర్షణీ మహాకాలీ కపిలా చ ప్రబోధనీ। నీలామ్బరా ఘనాన్తస్థా అమృతాఖ్యా చ శక్తయః

గ్రహర్షిణి, మహాకాళి, కపిల, ప్రబోధిని; నీలాంబర, మేఘాల్లో నివసించే, అమృత అనే పేరు కల శక్తులు.

వరుణాదేశ్చ తద్వర్ణాః కేశరాగ్రేషు విన్యసేత్। తేజశ్చణ్డోమహావక్రో ద్విభుజః పద్మఖడ్గభృత్

వరుణుడు మొదలుకొని వారి రంగులు కిరణాల చివరల్లో ఉంచాలి; తేజస్సు ఉగ్రంగా, మహత్తరంగా, రెండు చేతులతో కమలం, ఖడ్గం పట్టుకుని ఉంటాడు.

కుణ్డికాకజప్యమాలీన్దుః కుజః శక్త్యక్షమాలికః। బుధశ్చాపాక్షపాణిః స్యాజ్జీవః కుణ్డ్యక్షమాలికః

కుండిక, జపమాల, చంద్రుడు; కుజుడు శక్తి, జపమాలతో; బుధుడు విల్లు, జపమాలతో; జీవుడు కుండి, జపమాలతో ఉంటాడు.

శుక్రః కుణ్డ్యక్షమాలీ స్యాత్ కిఙ్కిణీసూత్రవాఞ్ఛనిః । అర్ద్ధచన్ద్రధరో రాహుః కేతుః ఖడ్గీ చ దీపభృత్

శుక్రుడు చిన్న కుండల మాల ధరించి, గంటల దారం వేసుకుని, హారాన్ని కోరుతాడు. రాహువు అర్ధచంద్రాన్ని ధరించి, కేతువు ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని, దీపాన్ని చేతబట్టి ఉంటారు.

అనన్తస్తక్షకః కర్క్కః పద్మో మహాబ్జః శఙ్ఖకః। కులికః సూత్రిణః సర్వే ఫణవక్త్రా మహాప్రభాః ।। ఇన్ద్రో వజ్రీ గజారూఢశ్లాగగోగ్నిశ్చ శక్తిమాన్। యమో దణ్డీ చ మహిషే నైర్ఋతః ఖడ్గవాన్ కరే

అనంతుడు, తక్షకుడు, కర్కటుడు, పద్ముడు, మహాబ్జుడు, శంఖకుడు, కులికుడు — వీరందరూ పువ్వుల దండలు వేసుకుని, పెద్ద ఫణాలు కలిగి, గొప్ప ప్రకాశంతో మెరిసిపోతారు.

మకరే వరుణః పాశీ వాయుర్ధ్వజధరో మృగే। గదీ కువేరో మేషస్థ ఈశానశ్చ జటీ వృషే

మకర రాశిలో వరుణుడు పాశాన్ని పట్టుకుని ఉంటాడు. వాయువు జెండాను ధరించి, మృగ రాశిలో కుబేరుడు గదను పట్టుకుని మేషంపై కూర్చుంటాడు. ఈశానుడు జటలు వేసుకుని వృషభంపై ప్రయాణిస్తాడు.

ద్విబాహవో లోకపాలా విశ్వకర్మ్మాక్షసూత్రభృత్। హనూమాన్ వజ్రహస్తః స్యాత్ పద్భ్యాం సమ్పీడితాశ్రయః

లోకపాలకులు ఇద్దరు చేతులతో ఉంటారు. విశ్వకర్ముడు పాశాక మాలను ధరించి ఉంటాడు. హనుమంతుడు వజ్రాయుధాన్ని చేతబట్టి, తన రెండు పాదాలతో బలంగా నిలబడతాడు.

విణాహస్తాః కిన్నరాః స్యుర్మాలావిద్యాధరాశ్చ ఖే । దుర్బలాఙ్గాః పిశాచాః స్యుర్వేతాలా వికృతాననాః

కిన్నరులు వీణలు పట్టుకుని ఉంటారు. విద్యాధరులు పువ్వుల దండలు వేసుకుని ఆకాశంలో సంచరిస్తారు. పిశాచులు బలహీనమైన అవయవాలతో ఉంటారు. వేతాళులు వంకర ముఖాలతో కనిపిస్తారు.

క్షేత్రపాలాః శూలవన్తః ప్రేతా మహోదరాః కృశాః

క్షేత్రపాలకులు శూలాలను పట్టుకుని ఉంటారు. ప్రేతాలు పెద్ద పొట్టలు, సన్నగా ఉన్న శరీరాలతో కనిపిస్తారు.

భగవానువాచ యోగిన్యష్టాష్టకం వక్ష్యే ఐన్ద్రాదీశాన్తతః క్రమాత్। అక్షోభ్యా రూక్షకర్ణీ చ రాక్షసీ కృపణాక్షయా

భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఇంద్రుని నుండి ఈశానుడు వరకు ఎనిమిది యోగినీ గణాలను వరుసగా వివరించబోతున్నాను. అవి: అక్షోభ్యా, రూక్షకర్ణీ, రాక్షసీ, కృపణాక్షయా.

పిఙ్గాక్షీ చ క్షయా క్షేమా ఇలా లీలాలయా తథా। లోలా లక్తా బలాకేశీ లాలసా విమలా పునః

పింగాక్షీ, క్షయా, క్షేమా, ఇలా, లీలాలయా, లోలా, లక్తా, బలాకేశీ, లాలసా, విమలా ఇవి కూడా ఉన్నాయి.

హుతాశా చ విశాలాక్షీ హుఙ్కారా వడవాముఖీ। మహాక్రూరా క్రోధనా తు భయఙ్కరీ మహాననా

హుతాశా, విశాలాక్షీ, హుం కారా, వడవాముఖీ, మహాక్రూరా, క్రోధనా, భయంకరీ, మహాననా — వీరిని కూడా చెప్పగలను.

సర్వజ్ఞా తలా తారా ఋగ్వేదా తు హయాననా। సారాఖ్యా రుద్రసఙ్గ్రహీ సమ్బరా తాలజఙ్ఘికా

సర్వజ్ఞా, తలా, తారా, ఋగ్వేదా, హయాననా, సారాఖ్యా, రుద్రసంగ్రహీ, సంబరా, తాళజంఘికా — వీరితో కూడి ఉన్నారు.

రక్తాక్షీ సుప్రసిద్ధా తు విద్యుజ్జిహ్వా కారఙ్కిణీ। మేఘనాదా ప్రచణ్డోగ్రా కాలకర్ణీ వరప్రదా

రక్తాక్షీ, సుప్రసిద్ధా, విద్యుజ్జిహ్వా, కారంకిణీ, మేఘనాదా, ప్రచండోగ్రా, కాలకర్ణీ, వరప్రదా — వీరిని కూడా చెప్పగలను.

చన్ద్రా చన్ద్రావలీ చైవ ప్రపఞ్చా ప్రలయాన్తికా। శిశువక్త్రా పిశాచీ చ పిశితాశా చ లోలుపా

చంద్రా, చంద్రావళీ, ప్రపంచా, ప్రళయాంతికా, శిశువక్త్రా, పిశాచీ, పిశితాశా, లోలుపా — వీరిని కూడా చెప్పగలను.

ధమనీ తాపనీ చైవ రాగిణీ వికృతాననా। వాయువేగా బృహత్‌కుక్షిర్వికృతా విశ్వరూపికా

ధమనీ, తాపనీ, రాగిణీ, వికృతాననా, వాయువేగా, బృహత్కుక్షి, వికృతా, విశ్వరూపికా — వీరిని కూడా చెప్పగలను.

యమజిహ్వా జయన్తీ చ దుర్జయా చ జయన్తికా। విడాలీ రేవతీ చైవ పూతనా విజయాన్తికా

యమజిహ్వా, జయంతీ, దుర్జయా, జయంతికా, విడాలి, రేవతీ, పూతనా, విజయాంతికా — వీరిని కూడా చెప్పగలను.

అష్టహస్తాశ్చతుర్హస్తా ఇచ్ఛాస్త్రాః సర్వసిద్ధిదాః। భైరవశ్చార్కహస్తః స్యాత్ కూర్పరాస్యో జటేన్దుభృత్

వాళ్లలో కొందరు ఎనిమిది చేతులతో, మరికొందరు నాలుగు చేతులతో ఉంటారు. వారు కావలసిన ఆయుధాలను ధరించి, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తారు. భైరవుడు తన చేతిలో సూర్యుడిని పట్టుకుని, మోచేతులు నోరుగా, జటల్లో చంద్రుడిని ధరించి ఉంటాడు.

ఖడ్గాఙ్కుశకుఠారేషువిశ్వాభయభృదేకతః। చాపత్రిశూలఖట్‌వాఙ్గపాశకార్ద్ధవరోద్యతః

వారు ఖడ్గాలు, అంకుశాలు, కొడవళ్లు, భయాన్ని తొలగించే ఆయుధాలను ధరిస్తారు. మరికొందరు విల్లు, త్రిశూలం, ఖట్వాంగం, పాశం, అరగడ్డలతో సిద్ధంగా ఉంటారు.

గజచర్మధరో ద్వాభ్యాం కృత్తివాసోహిభూషితః। ప్రేతాశనో మాతృమధ్యే పూజ్యః పఞ్చాననోథవా

రెండు చేతులతో ఏనుగు చర్మాన్ని ధరించి, పాము అలంకారాలతో అలంకరించబడి, ప్రేతాలను భుజించి, మాతృగణాల మధ్య పూజింపబడుతూ, కొన్నిసార్లు అయిదు ముఖాలతో ఉంటాడు.

అవిలోమాగ్నిపర్యన్తం దీర్ఘాష్టకైకభేదితమ్। తత్‌షడఙ్గాని జాత్యన్తైరన్వితం చ క్రమాద్ యజేత్

అవిలోమ నుండి అగ్ని వరకు ఎనిమిది విభాగాలుగా విభజించబడి, వాటికి సంబంధించిన ఆరు భాగాలతో, వాటి వర్గాలతో కూడి, వరుసగా పూజించాలి.

మన్దిరాగ్నిదలారుఢం సువర్ణరసకాన్వితమ్। నాదవిన్ద్విన్దుసంయుక్తంమాతృనాథాఙ్గదీపితమ్

దేవాలయపు అగ్నికట్టపై ప్రతిష్ఠించబడినది, బంగారు తేనెతో అలంకరించబడినది, నాదం, వలయం, బిందువుతో కూడినది, మాతృదేవతలు మరియు ప్రభువు కాంతితో ప్రకాశిస్తోంది.

వీరభద్రో వృషారూఢో మాత్రగ్రే స చతుర్ముఖః। గౌరీ తు ద్విభుజా త్ర్యక్షా శూలినీ దర్పణాన్వితా

వీరభద్రుడు ఎద్దుపై కూర్చుని, మాతృదేవతల ముందు నాలుగు ముఖాలతో ఉన్నాడు. గౌరీ రెండు చేతులతో, మూడు కళ్లతో, త్రిశూలం మరియు కంచుతో అలంకరించబడి ఉంది.

శూలం గలన్తికా* కుణ్డీ వరదా చ చతుర్భుజా। అబ్జస్థా లలితా స్కన్దగణాదర్శశలాకయా

ఆమె చేతుల్లో త్రిశూలం, కుండ, కలశం ఉన్నాయి, వరప్రదాయిని, నాలుగు చేతులతో ఉంది. లలితా పద్మంపై నిలబడి, స్కందుని గణులు అద్దపు దండతో ఉన్నారు.

చణ్డికా దశహస్తా స్యాత్ ఖడ్గశూలారిశక్తిధృక్। దక్షే వామే నాగపాశ చర్మాఙ్కుశకుఠారకమ్

చండికా పది చేతులతో, ఖడ్గం, త్రిశూలం, శత్రువులను సంహరించే శక్తిని ధరించింది. ఎడమవైపు నాగపాశం, చర్మం, అంకుశం, గొడ్డలి ఉన్నాయి.