అగ్నిపురాణమ్

యక్షిణ్యః స్తబ్ధదీర్ఘాక్షాః శాకిన్యో వక్రదృష్టయః । పిఙ్గాక్షాః స్యుర్మ్మహారమ్యా రూపిణ్యోప్సరసః సదా

యక్షిణులు నిశ్చలంగా పొడవైన కళ్లతో ఉంటారు; శాకినులు వక్రమైన చూపుతో ఉంటారు; పింగళ కళ్లతో, అతి అందంగా, ఎప్పుడూ అప్సరసల్లా కనిపిస్తారు.

సాక్షమాలీ త్రిశూలీ చ నన్దీశో ద్వారపాలకః। thumb|మహాకాల మహాకాలోసిముణ్డీ స్యాచ్ఛూలఖేటకవాంస్తథా

జపమాల, త్రిశూలంతో నంది ద్వారపాలకుడిగా ఉంటాడు; మహాకాళుడు తలకట్టు పట్టుకుని, కఠారి, గదా చేతబట్టి నిలుస్తాడు.

కృశో భృఙ్గీ చ నృత్యన్ వై కూష్మాణ్డస్థూలఖర్వవాన్। గజగోకర్ణవక్త్రాద్యా వీరభద్రాదయో గణాః

సన్నగా ఉన్న భృంగి నృత్యం చేస్తూ, కూష్మాండుడు పొడవుగా, చిన్నగా ఉంటాడు; ఏనుగు, ఆవు, ఇతర జంతువుల ముఖాలతో ఉన్న వీరభద్రుడు మొదలైన గణాలు ఉంటారు.

ఘణ్టాకర్ణోష్టదశదోః పాపరోగం విదారయన్। వజ్రాసిదణ్డచక్రేషుముషలాఙ్కుశముద్గరాన్

ఘంటాలాంటి చెవులు, పది పెదవులు, పది చేతులతో, పాపం, వ్యాధిని చీల్చి పారేస్తూ, వజ్రాలు, ఖడ్గాలు, దండాలు, చక్రాలు, మొగలు, అంకుశాలు, ముద్గరాలు ధరించి ఉంటారు.

దక్షిణే తర్జనీం ఖేటం శక్తిం ముణ్డఞ్చ పాశకమ్। చాపం ఘణ్టా కుఠారశ్చ ద్వాభ్యాఞ్చైవ త్రిశూలకమ్

కుడిచేతిలో బెదిరించే వేలు, కవచం, శక్తి, ముండ, పాశం; విల్లు, ఘంట, కొడవలి; రెండు చేతుల్లో త్రిశూలం పట్టుకుని ఉంటారు.

ఘణ్టామాలాకులో దేవో విస్ఫోటకవిమర్దనః

ఘంటామాలతో అలంకరించబడిన దేవుడు, ఉగ్రశక్తితో నాశనం చేస్తాడు.

భగవానువాచ ససప్తాశ్వే సైకచక్రే రథే సూర్య్యో ద్విపద్మధృక్। మసీభాజనలేఖన్యౌ బిభ్రత్కుణ్డీ తు దక్షిణే

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ఏడు గుర్రాలు, ఒక చక్రంతో కూడిన రథంలో నిలబడి, రెండు కమలాలు పట్టుకుని, మసి పాత్ర, లేఖనిని ధరించి, కుడిచేతిలో కుండి పట్టుకుని సూర్యుడు ఉంటాడు.

వామే తు పిఙ్గలో ద్వారి దణ్డభృత్ స రవేర్గణః। బాలవ్యజనధారిణ్యౌ పార్శ్వే రాజ్ఞీ చ నిష్ప్రభా

ఎడమవైపు ద్వారంలో పింగళుడు దండం పట్టుకుని, సూర్యుని సేవకుడిగా నిలుస్తాడు; రెండు వైపులా బాలవ్యజనాలు పట్టిన ఇద్దరు స్త్రీలు, కాంతి లేని రాణి ఉంటారు.

అథవాశ్వసమారూఢః కార్య్య ఏకస్తు భాస్కరః। వరదా ద్వ్యబ్జినః సర్వే దిక్పాలాస్త్రకరాః క్రమాత్

లేదా, భాస్కరుడు ఒక్కడే గుర్రంపై కూర్చుని ఉంటాడు; అన్ని దిక్పాలకులు ఆయుధాలు పట్టుకుని, రెండు కమలాలతో వరమిచ్చే చేతులతో వరుసగా నిలుస్తారు.

ముద్గరశూలచక్రావ్జభృతోగ్న్యాదివిదిక్‌స్థితాః। సూర్య్యార్యమాదిరక్షోన్తాశ్చతుర్హస్తా ద్విషడ్దలే

దిక్కుల్లో నిలబడి, ముద్గరాలు, త్రిశూలాలు, చక్రాలు, కమలాలు పట్టుకుని, సూర్యుడు, ఆర్యమన్ మొదలైన రక్షకులు నలుగురు చేతులతో పన్నెండు దళాల కమలంపై ఉంటారు.

వరుణః సూర్యనామా చ సహస్రాంశుస్తథాపరః । ధాతా తపనసఞ్జ్ఞశ్చ సవితాథ గభస్తికః

వరుణుడు, సూర్యుడు అనే పేరు కలవాడు, సహస్రాంశు అనే మరొకరు; ధాత, తపన అనే పేరు కలవాడు, సవిత, గభస్తికుడు.

రవిశ్చైవాథ పర్జ్జన్యస్త్వష్టా మిత్రోథ విష్ణుకః। మేషాదిరాశిసంస్థాశ్చ మార్గాదికార్త్తికాన్తకాః

రవిఅను, పర్జన్యుడు, త్వష్ట, మిత్రుడు, విష్ణుకుడు; మేష మొదలైన రాశుల్లో స్థితులై, మార్గశిర నుండి కార్తీకం వరకు ఉన్నవారు.

కృష్ణో రక్తో మనాగ్రక్తః పీతః పాణ్డరకః సితః। కపిలః పీతవర్ణశ్చ శుకాభో ధవలస్తథా

నలుపు, ఎరుపు, కొంచెం ఎరుపు, పసుపు, తెలుపు, పసుపు రంగు, గోధుమ రంగు, పచ్చని రంగు, తెల్లని రంగు ఇలా వరుసగా ఉంటాయి.

ధూమ్రో నీలః క్రమాద్వర్ణాః శక్తయః కేశరాగ్రగాః। ఇడా సుషుమ్ణా విశ్వార్చ్చిరిన్దుసఞ్జ్ఞా ప్రమర్దినీ

ధూళి రంగు, నీలం రంగు—ఇవి వరుసగా; కిరణాల చివర ఉన్న శక్తులు: ఇడా, సుషుమ్న, విశ్వార్చి, ఇందు అనే పేరు కలది, ప్రమర్దిని.

గ్రహర్షణీ మహాకాలీ కపిలా చ ప్రబోధనీ। నీలామ్బరా ఘనాన్తస్థా అమృతాఖ్యా చ శక్తయః

గ్రహర్షిణి, మహాకాళి, కపిల, ప్రబోధిని; నీలాంబర, మేఘాల్లో నివసించే, అమృత అనే పేరు కల శక్తులు.

వరుణాదేశ్చ తద్వర్ణాః కేశరాగ్రేషు విన్యసేత్। తేజశ్చణ్డోమహావక్రో ద్విభుజః పద్మఖడ్గభృత్

వరుణుడు మొదలుకొని వారి రంగులు కిరణాల చివరల్లో ఉంచాలి; తేజస్సు ఉగ్రంగా, మహత్తరంగా, రెండు చేతులతో కమలం, ఖడ్గం పట్టుకుని ఉంటాడు.

కుణ్డికాకజప్యమాలీన్దుః కుజః శక్త్యక్షమాలికః। బుధశ్చాపాక్షపాణిః స్యాజ్జీవః కుణ్డ్యక్షమాలికః

కుండిక, జపమాల, చంద్రుడు; కుజుడు శక్తి, జపమాలతో; బుధుడు విల్లు, జపమాలతో; జీవుడు కుండి, జపమాలతో ఉంటాడు.

శుక్రః కుణ్డ్యక్షమాలీ స్యాత్ కిఙ్కిణీసూత్రవాఞ్ఛనిః । అర్ద్ధచన్ద్రధరో రాహుః కేతుః ఖడ్గీ చ దీపభృత్

శుక్రుడు చిన్న కుండల మాల ధరించి, గంటల దారం వేసుకుని, హారాన్ని కోరుతాడు. రాహువు అర్ధచంద్రాన్ని ధరించి, కేతువు ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని, దీపాన్ని చేతబట్టి ఉంటారు.

అనన్తస్తక్షకః కర్క్కః పద్మో మహాబ్జః శఙ్ఖకః। కులికః సూత్రిణః సర్వే ఫణవక్త్రా మహాప్రభాః ।। ఇన్ద్రో వజ్రీ గజారూఢశ్లాగగోగ్నిశ్చ శక్తిమాన్। యమో దణ్డీ చ మహిషే నైర్ఋతః ఖడ్గవాన్ కరే

అనంతుడు, తక్షకుడు, కర్కటుడు, పద్ముడు, మహాబ్జుడు, శంఖకుడు, కులికుడు — వీరందరూ పువ్వుల దండలు వేసుకుని, పెద్ద ఫణాలు కలిగి, గొప్ప ప్రకాశంతో మెరిసిపోతారు.

మకరే వరుణః పాశీ వాయుర్ధ్వజధరో మృగే। గదీ కువేరో మేషస్థ ఈశానశ్చ జటీ వృషే

మకర రాశిలో వరుణుడు పాశాన్ని పట్టుకుని ఉంటాడు. వాయువు జెండాను ధరించి, మృగ రాశిలో కుబేరుడు గదను పట్టుకుని మేషంపై కూర్చుంటాడు. ఈశానుడు జటలు వేసుకుని వృషభంపై ప్రయాణిస్తాడు.

ద్విబాహవో లోకపాలా విశ్వకర్మ్మాక్షసూత్రభృత్। హనూమాన్ వజ్రహస్తః స్యాత్ పద్భ్యాం సమ్పీడితాశ్రయః

లోకపాలకులు ఇద్దరు చేతులతో ఉంటారు. విశ్వకర్ముడు పాశాక మాలను ధరించి ఉంటాడు. హనుమంతుడు వజ్రాయుధాన్ని చేతబట్టి, తన రెండు పాదాలతో బలంగా నిలబడతాడు.

విణాహస్తాః కిన్నరాః స్యుర్మాలావిద్యాధరాశ్చ ఖే । దుర్బలాఙ్గాః పిశాచాః స్యుర్వేతాలా వికృతాననాః

కిన్నరులు వీణలు పట్టుకుని ఉంటారు. విద్యాధరులు పువ్వుల దండలు వేసుకుని ఆకాశంలో సంచరిస్తారు. పిశాచులు బలహీనమైన అవయవాలతో ఉంటారు. వేతాళులు వంకర ముఖాలతో కనిపిస్తారు.

క్షేత్రపాలాః శూలవన్తః ప్రేతా మహోదరాః కృశాః

క్షేత్రపాలకులు శూలాలను పట్టుకుని ఉంటారు. ప్రేతాలు పెద్ద పొట్టలు, సన్నగా ఉన్న శరీరాలతో కనిపిస్తారు.

భగవానువాచ యోగిన్యష్టాష్టకం వక్ష్యే ఐన్ద్రాదీశాన్తతః క్రమాత్। అక్షోభ్యా రూక్షకర్ణీ చ రాక్షసీ కృపణాక్షయా

భగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఇంద్రుని నుండి ఈశానుడు వరకు ఎనిమిది యోగినీ గణాలను వరుసగా వివరించబోతున్నాను. అవి: అక్షోభ్యా, రూక్షకర్ణీ, రాక్షసీ, కృపణాక్షయా.

పిఙ్గాక్షీ చ క్షయా క్షేమా ఇలా లీలాలయా తథా। లోలా లక్తా బలాకేశీ లాలసా విమలా పునః

పింగాక్షీ, క్షయా, క్షేమా, ఇలా, లీలాలయా, లోలా, లక్తా, బలాకేశీ, లాలసా, విమలా ఇవి కూడా ఉన్నాయి.

హుతాశా చ విశాలాక్షీ హుఙ్కారా వడవాముఖీ। మహాక్రూరా క్రోధనా తు భయఙ్కరీ మహాననా

హుతాశా, విశాలాక్షీ, హుం కారా, వడవాముఖీ, మహాక్రూరా, క్రోధనా, భయంకరీ, మహాననా — వీరిని కూడా చెప్పగలను.

సర్వజ్ఞా తలా తారా ఋగ్వేదా తు హయాననా। సారాఖ్యా రుద్రసఙ్గ్రహీ సమ్బరా తాలజఙ్ఘికా

సర్వజ్ఞా, తలా, తారా, ఋగ్వేదా, హయాననా, సారాఖ్యా, రుద్రసంగ్రహీ, సంబరా, తాళజంఘికా — వీరితో కూడి ఉన్నారు.

రక్తాక్షీ సుప్రసిద్ధా తు విద్యుజ్జిహ్వా కారఙ్కిణీ। మేఘనాదా ప్రచణ్డోగ్రా కాలకర్ణీ వరప్రదా

రక్తాక్షీ, సుప్రసిద్ధా, విద్యుజ్జిహ్వా, కారంకిణీ, మేఘనాదా, ప్రచండోగ్రా, కాలకర్ణీ, వరప్రదా — వీరిని కూడా చెప్పగలను.

చన్ద్రా చన్ద్రావలీ చైవ ప్రపఞ్చా ప్రలయాన్తికా। శిశువక్త్రా పిశాచీ చ పిశితాశా చ లోలుపా

చంద్రా, చంద్రావళీ, ప్రపంచా, ప్రళయాంతికా, శిశువక్త్రా, పిశాచీ, పిశితాశా, లోలుపా — వీరిని కూడా చెప్పగలను.