అగ్నిపురాణమ్

దక్షే శక్తిః కుక్కుటోథ ఏకవక్త్రోథ షణ్ముఖః। షడ్భుజో వా ద్వాదశభిర్గ్రామేరణ్యే ద్విబాహుకః

కుడివైపు శక్తి, కోడిపుంజు ఉంటాయి. ఒక్క ముఖం లేదా ఆరు ముఖాలతో, ఆరు చేతులు, గ్రామంలో పన్నెండు చేతులు, అడవిలో రెండు చేతులతో ఉంటారు.

శక్తీషుపాశనిస్త్రింశతోత్రదోస్తర్జనీయుతః। శక్త్యా దక్షిణహస్తేషు షట్‌సు వామే కరే తథా

శక్తి, బాణం, పాశం, ఖడ్గం, కవచం, హెచ్చరిక ముద్రతో అలంకరించబడి, కుడి చేతుల్లో శక్తి, అలాగే ఆరు ఎడమ చేతుల్లో కూడా శక్తి ఉంటుంది.

శిఖిపిచ్ఛన్ధతుః ఖేటం పతాకాభయకుక్కుటే। కపాలకర్తరీశూలపాశేభృద్యామ్యసౌమ్యయోః

మయూరపు పింఛాలతో అలంకరించి, కవచం, జెండా, అభయ ముద్ర, కోడిపుంజు చేతిలో ఉంటాయి. ఉగ్ర స్వరూపంలో, శాంత స్వరూపంలో, కపాలం, కత్తి, త్రిశూలం, పాశం ధరించి ఉంటారు.

గజచర్మ్మభృదూర్ధ్వాస్యపాదా స్యాద్ రుద్రచర్చికా। సైవ చాష్టభుజా దేవీ శిరోడమరుకాన్వితా

ఏనుగు చర్మం ధరించి, ముఖం, పాదాలు పైకి లేచిన రుద్రచర్చిక. ఈ దేవి ఎనిమిది చేతులతో, తల, నడుము పట్టాతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

తేన సా రుద్రచాముణ్డా నాటేశ్వర్య్యథ నృత్యతీ। ఇయమేవ మహాలక్ష్మీరుపవిష్టా చతుర్ముఖీ

ఆమె రుద్రచాముండగా, నాట్యేశ్వరి రూపంలో నృత్యం చేస్తుంది. ఇదే మహాలక్ష్మి, నాలుగు ముఖాలతో కూర్చుంది.

నృవాజిమహిషేభాంశ్చ ఖాదన్తీ చ కరే స్థితాన్। దశబాహుస్త్రినేత్రా చ శస్త్రాసిడమరుత్రికమ్

ఆమె చేతుల్లో మనుషులు, కుదిరాలు, మహిషాలను పట్టుకుని భక్షిస్తుంది. పది చేతులు, మూడు కళ్ళతో, ఆయుధాలు, ఖడ్గాలు, త్రిశూలం ధరించి ఉంటుంది.

బీభ్రతీ దక్షిణే హస్తే ఘణ్టాం చ ఖేటకమ్। ఖట్‌వాఙ్గం చ త్రిశూలఞ్చ సిద్ధచాముణ్డకాహ్వయా

కుడి చేతిలో ఘంట, కవచం, ఖడ్గం, త్రిశూలం పట్టుకుని ఉంటుంది. ఆమె సిద్ధచాముండగా పిలవబడుతుంది.

సిద్ధయోగేశ్వరీ దేవీ సర్వసిద్ధిప్రదాయికా। ఏతద్రూపా భవేదన్యా పాశాఙ్కుశయుతారుణా

సిద్ధయోగేశ్వరి దేవి, సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించేవారు. మరో రూపం ఎర్రని వర్ణంతో, పాశం, అంకుశంతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

భైరవీ రూపవిద్యా తు భుజైర్ద్వాదశభిర్యుతా। ఏతాః శ్మశానజా రౌద్రా అమ్బాష్టకమిదం స్మృతమ్

భైరవి, జ్ఞానరూపిణి, పన్నెండు చేతులతో ఉంటుంది. ఈ ఎనిమిది ఉగ్రమాతలు శ్మశానంలో జన్మించినవారు అని గుర్తించబడతారు.

క్షమా శివావృతా వృద్ధా ద్విభుజా వివృతాననా। దన్తురా క్షేమకారీ స్యాద్‌భూమౌ జానుకరా స్థితా

క్షమతోటు, మంగళకరమైన అలంకారంతో, వృద్ధురాలిగా, రెండు చేతులతో, తెరిచిన ముఖంతో, పెద్ద పళ్ళతో, శుభాన్ని కలిగించేవారిగా, భూమిపై మోకాళ్లపై చేతులు పెట్టుకుని కూర్చుంటుంది.

యక్షిణ్యః స్తబ్ధదీర్ఘాక్షాః శాకిన్యో వక్రదృష్టయః । పిఙ్గాక్షాః స్యుర్మ్మహారమ్యా రూపిణ్యోప్సరసః సదా

యక్షిణులు నిశ్చలంగా పొడవైన కళ్లతో ఉంటారు; శాకినులు వక్రమైన చూపుతో ఉంటారు; పింగళ కళ్లతో, అతి అందంగా, ఎప్పుడూ అప్సరసల్లా కనిపిస్తారు.

సాక్షమాలీ త్రిశూలీ చ నన్దీశో ద్వారపాలకః। thumb|మహాకాల మహాకాలోసిముణ్డీ స్యాచ్ఛూలఖేటకవాంస్తథా

జపమాల, త్రిశూలంతో నంది ద్వారపాలకుడిగా ఉంటాడు; మహాకాళుడు తలకట్టు పట్టుకుని, కఠారి, గదా చేతబట్టి నిలుస్తాడు.

కృశో భృఙ్గీ చ నృత్యన్ వై కూష్మాణ్డస్థూలఖర్వవాన్। గజగోకర్ణవక్త్రాద్యా వీరభద్రాదయో గణాః

సన్నగా ఉన్న భృంగి నృత్యం చేస్తూ, కూష్మాండుడు పొడవుగా, చిన్నగా ఉంటాడు; ఏనుగు, ఆవు, ఇతర జంతువుల ముఖాలతో ఉన్న వీరభద్రుడు మొదలైన గణాలు ఉంటారు.

ఘణ్టాకర్ణోష్టదశదోః పాపరోగం విదారయన్। వజ్రాసిదణ్డచక్రేషుముషలాఙ్కుశముద్గరాన్

ఘంటాలాంటి చెవులు, పది పెదవులు, పది చేతులతో, పాపం, వ్యాధిని చీల్చి పారేస్తూ, వజ్రాలు, ఖడ్గాలు, దండాలు, చక్రాలు, మొగలు, అంకుశాలు, ముద్గరాలు ధరించి ఉంటారు.

దక్షిణే తర్జనీం ఖేటం శక్తిం ముణ్డఞ్చ పాశకమ్। చాపం ఘణ్టా కుఠారశ్చ ద్వాభ్యాఞ్చైవ త్రిశూలకమ్

కుడిచేతిలో బెదిరించే వేలు, కవచం, శక్తి, ముండ, పాశం; విల్లు, ఘంట, కొడవలి; రెండు చేతుల్లో త్రిశూలం పట్టుకుని ఉంటారు.

ఘణ్టామాలాకులో దేవో విస్ఫోటకవిమర్దనః

ఘంటామాలతో అలంకరించబడిన దేవుడు, ఉగ్రశక్తితో నాశనం చేస్తాడు.

భగవానువాచ ససప్తాశ్వే సైకచక్రే రథే సూర్య్యో ద్విపద్మధృక్। మసీభాజనలేఖన్యౌ బిభ్రత్కుణ్డీ తు దక్షిణే

భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ఏడు గుర్రాలు, ఒక చక్రంతో కూడిన రథంలో నిలబడి, రెండు కమలాలు పట్టుకుని, మసి పాత్ర, లేఖనిని ధరించి, కుడిచేతిలో కుండి పట్టుకుని సూర్యుడు ఉంటాడు.

వామే తు పిఙ్గలో ద్వారి దణ్డభృత్ స రవేర్గణః। బాలవ్యజనధారిణ్యౌ పార్శ్వే రాజ్ఞీ చ నిష్ప్రభా

ఎడమవైపు ద్వారంలో పింగళుడు దండం పట్టుకుని, సూర్యుని సేవకుడిగా నిలుస్తాడు; రెండు వైపులా బాలవ్యజనాలు పట్టిన ఇద్దరు స్త్రీలు, కాంతి లేని రాణి ఉంటారు.

అథవాశ్వసమారూఢః కార్య్య ఏకస్తు భాస్కరః। వరదా ద్వ్యబ్జినః సర్వే దిక్పాలాస్త్రకరాః క్రమాత్

లేదా, భాస్కరుడు ఒక్కడే గుర్రంపై కూర్చుని ఉంటాడు; అన్ని దిక్పాలకులు ఆయుధాలు పట్టుకుని, రెండు కమలాలతో వరమిచ్చే చేతులతో వరుసగా నిలుస్తారు.

ముద్గరశూలచక్రావ్జభృతోగ్న్యాదివిదిక్‌స్థితాః। సూర్య్యార్యమాదిరక్షోన్తాశ్చతుర్హస్తా ద్విషడ్దలే

దిక్కుల్లో నిలబడి, ముద్గరాలు, త్రిశూలాలు, చక్రాలు, కమలాలు పట్టుకుని, సూర్యుడు, ఆర్యమన్ మొదలైన రక్షకులు నలుగురు చేతులతో పన్నెండు దళాల కమలంపై ఉంటారు.

వరుణః సూర్యనామా చ సహస్రాంశుస్తథాపరః । ధాతా తపనసఞ్జ్ఞశ్చ సవితాథ గభస్తికః

వరుణుడు, సూర్యుడు అనే పేరు కలవాడు, సహస్రాంశు అనే మరొకరు; ధాత, తపన అనే పేరు కలవాడు, సవిత, గభస్తికుడు.

రవిశ్చైవాథ పర్జ్జన్యస్త్వష్టా మిత్రోథ విష్ణుకః। మేషాదిరాశిసంస్థాశ్చ మార్గాదికార్త్తికాన్తకాః

రవిఅను, పర్జన్యుడు, త్వష్ట, మిత్రుడు, విష్ణుకుడు; మేష మొదలైన రాశుల్లో స్థితులై, మార్గశిర నుండి కార్తీకం వరకు ఉన్నవారు.

కృష్ణో రక్తో మనాగ్రక్తః పీతః పాణ్డరకః సితః। కపిలః పీతవర్ణశ్చ శుకాభో ధవలస్తథా

నలుపు, ఎరుపు, కొంచెం ఎరుపు, పసుపు, తెలుపు, పసుపు రంగు, గోధుమ రంగు, పచ్చని రంగు, తెల్లని రంగు ఇలా వరుసగా ఉంటాయి.

ధూమ్రో నీలః క్రమాద్వర్ణాః శక్తయః కేశరాగ్రగాః। ఇడా సుషుమ్ణా విశ్వార్చ్చిరిన్దుసఞ్జ్ఞా ప్రమర్దినీ

ధూళి రంగు, నీలం రంగు—ఇవి వరుసగా; కిరణాల చివర ఉన్న శక్తులు: ఇడా, సుషుమ్న, విశ్వార్చి, ఇందు అనే పేరు కలది, ప్రమర్దిని.

గ్రహర్షణీ మహాకాలీ కపిలా చ ప్రబోధనీ। నీలామ్బరా ఘనాన్తస్థా అమృతాఖ్యా చ శక్తయః

గ్రహర్షిణి, మహాకాళి, కపిల, ప్రబోధిని; నీలాంబర, మేఘాల్లో నివసించే, అమృత అనే పేరు కల శక్తులు.

వరుణాదేశ్చ తద్వర్ణాః కేశరాగ్రేషు విన్యసేత్। తేజశ్చణ్డోమహావక్రో ద్విభుజః పద్మఖడ్గభృత్

వరుణుడు మొదలుకొని వారి రంగులు కిరణాల చివరల్లో ఉంచాలి; తేజస్సు ఉగ్రంగా, మహత్తరంగా, రెండు చేతులతో కమలం, ఖడ్గం పట్టుకుని ఉంటాడు.

కుణ్డికాకజప్యమాలీన్దుః కుజః శక్త్యక్షమాలికః। బుధశ్చాపాక్షపాణిః స్యాజ్జీవః కుణ్డ్యక్షమాలికః

కుండిక, జపమాల, చంద్రుడు; కుజుడు శక్తి, జపమాలతో; బుధుడు విల్లు, జపమాలతో; జీవుడు కుండి, జపమాలతో ఉంటాడు.

శుక్రః కుణ్డ్యక్షమాలీ స్యాత్ కిఙ్కిణీసూత్రవాఞ్ఛనిః । అర్ద్ధచన్ద్రధరో రాహుః కేతుః ఖడ్గీ చ దీపభృత్

శుక్రుడు చిన్న కుండల మాల ధరించి, గంటల దారం వేసుకుని, హారాన్ని కోరుతాడు. రాహువు అర్ధచంద్రాన్ని ధరించి, కేతువు ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని, దీపాన్ని చేతబట్టి ఉంటారు.

అనన్తస్తక్షకః కర్క్కః పద్మో మహాబ్జః శఙ్ఖకః। కులికః సూత్రిణః సర్వే ఫణవక్త్రా మహాప్రభాః ।। ఇన్ద్రో వజ్రీ గజారూఢశ్లాగగోగ్నిశ్చ శక్తిమాన్। యమో దణ్డీ చ మహిషే నైర్ఋతః ఖడ్గవాన్ కరే

అనంతుడు, తక్షకుడు, కర్కటుడు, పద్ముడు, మహాబ్జుడు, శంఖకుడు, కులికుడు — వీరందరూ పువ్వుల దండలు వేసుకుని, పెద్ద ఫణాలు కలిగి, గొప్ప ప్రకాశంతో మెరిసిపోతారు.