అగ్నిపురాణమ్

నరసింహో వివృత్తాస్యో వామోరుక్షతదానవః । తద్వక్షో దారయన్మాలీ స్ఫురచ్చక్రగదాధరః

నరసింహుడు పెదవులు విప్పి, ఎడమ తొడపై రాక్షసుని ఉంచి, అతని వక్షస్సు చీల్చుతూ, హారాన్ని ధరించి, ప్రకాశించే చక్రం, గదను పట్టుకుని ఉంటాడు.

ఛత్రీ దణ్డీ వామనః స్యాదథవా స్యాచ్చతుర్భుజః। రామశ్చాపేషుహస్తః స్యాత్ ఖడ్గీ పరసునాన్వితః

వామనుడు గొడుగు, దండం పట్టుకుని ఉంటాడు లేదా నలుగురు చేతులతో ఉంటాడు; రాముడు విల్లు, ఖడ్గం, పరశు చేత పట్టుకుని ఉంటాడు.

రామశ్చాపీ శరీ ఖడ్గీ శఙ్ఖీ వా ద్విభూజః స్మృతః। గదాలాఙ్గలధారీ చ రామో వాథ చతుర్భుజః

రాముడు విల్లు, బాణాలు, ఖడ్గం, శంఖం లేదా రెండు చేతులతో గుర్తించబడతాడు; గద, లాంగలాన్ని పట్టుకుని లేదా నలుగురు చేతులతో ఉంటాడు.

వామోర్ధ్వే లాఙ్గలం దద్యాదధః శఙ్ఖం సుశోభనమ్। ముషలం దక్షిణోర్ధ్వే తు చక్రఞ్చాధః సుశోభనమ్

ఎడమపై పైభాగంలో లాంగలాన్ని, కింద భాగంలో అందమైన శంఖాన్ని ఉంచాలి; కుడి పైభాగంలో ముసలును, కింద భాగంలో అందమైన చక్రాన్ని ఉంచాలి.

ధనుస్తృణాన్వితః కల్కీ మ్లేచ్ఛోత్సాదకరోద్విజః। అథవాశ్వస్థితః ఖఙ్గీ శఙ్ఖచక్రశరాన్వితః

కల్కి ధనుస్సు, దర్భతో కూడి, మ్లేచ్ఛులను నాశనం చేసే ద్విజుడు; లేకపోతే, గుర్రంపై కూర్చొని ఖడ్గం, శంఖం, చక్రం, బాణాలు పట్టుకుని ఉంటాడు.

లక్షణం వాసుదేవాదినవకస్య వదామి తే। దక్షిణోర్ధ్వే గదా వామే వామోర్ధ్వే చక్రముత్తమమ్

వాసుదేవుడు మొదలైన తొమ్మిది రూపాల లక్షణాలు చెబుతాను. కుడి పైభాగంలో గద ఉంది, ఎడమ పైభాగంలో అత్యుత్తమమైన చక్రం ఉంటుంది.

బ్రహ్మేశౌ పార్శ్వగౌ నిత్యం వాసుదేవోస్తి పూర్వవత్। శఙ్ఖీ స వరదో వాథ ద్విభుజో వా చతుర్భుజః

బ్రహ్మ మరియు ఈశ్వరులు ఎప్పుడూ రెండు వైపులా ఉంటారు. వాసుదేవుడు మునుపటిలాగే ఉంటాడు. ఆయన చేతిలో శంఖం, వరదముద్ర ఉంటాయి. ఆయనకు రెండు చేతులైనా, నాలుగు చేతులైనా ఉండొచ్చు.

లాఙ్గలీ ముషలీ రామో గదాపద్మధరః స్మృతః। ప్రద్యుమ్నో దక్షిణే వజ్రం శఙ్ఖం వామే ధనుః కరే

రాముడు లాంగలంతో, ముసలంతో గుర్తించబడతాడు. ప్రద్యుమ్నుడు కుడిచేతిలో వజ్రాన్ని, ఎడమచేతిలో శంఖాన్ని, ధనుస్సును ధరించేవాడు.

గదానాభ్యావృతః గ్రీత్యా ప్రద్యుమ్నో వా ధనుః శరీ। చతుర్భుజోనిరుద్ధః స్యాత్తథా నారాయణో విభుః

ప్రద్యుమ్నుని మెడ చుట్టూ గదలు ఉంటాయి లేదా ఆయన చేతిలో ధనుస్సు, బాణం ఉంటాయి. అనిరుద్ధుడు నాలుగు చేతులతో ఉంటాడు. అలాగే నారాయణుడూ మహిమాన్వితుడై నాలుగు చేతులతో ఉంటాడు.

చతుర్ముఖశ్చతుర్వ్వాహుర్బ్బృహజ్జఠరమణ్డలః। లమ్బకూర్చ్చే జటాయుక్తో బ్రహ్మా హంసాగ్రవాహనః

బ్రహ్మకు నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు చేతులు, విస్తారమైన పొట్ట ఉంటుంది. ఆయన జటలు కిందకు వేలాడుతూ ఉంటాయి. బ్రహ్మ హంసపై కూర్చుంటాడు.

దక్షిణే చాక్షసూత్రఞ్చ స్రువో వామే తు కుణ్డికా। ఆజ్యస్థాలీ సరస్వతీ సావిత్రీ వామదక్షిణే

కుడిచేతిలో జపమాల లేదా హోమపు చెంబు, ఎడమచేతిలో కుండిక ఉంటుంది. సరస్వతి, సావిత్రి ఆయన ఎడమ, కుడి వైపులా ఉంటారు.

విష్ణురష్టభుజస్తార్క్షే కరే ఖడ్గస్తు దక్షిణే। గదా శరశ్చ వరదో వామే కార్ముకఖేటకే

విష్ణువు ఎనిమిది చేతులతో గరుత్మంతునిపై కూర్చుంటాడు. కుడిచేతిలో ఖడ్గం, ఎడమచేతిలో గద, బాణం, వరదముద్ర, ధనుస్సు, కవచం ఉంటాయి.

చక్రశఙ్ఖౌ చతుర్బాహుర్న్నరసింహశ్చతుర్భుజః। శఙ్ఖచక్రధరో వాపి విదారితమహాసురః

నరసింహుడు నాలుగు చేతులతో, చక్రం, శంఖం పట్టుకుని ఉంటాడు. లేదా శంఖం, చక్రం ధరించి, మహాసురుణ్ని చీల్చినవాడిగా ఉంటాడు.

చతుర్బాహుర్వరాహస్తు శేషుః పాణితలే ధృతః। ధారయన్ బాహునా పృథ్వీం వామేన కమలాధరః

వరాహుడు నాలుగు చేతులతో, ఒకచేతిలో శేషుని పట్టుకుని, మరో చేతితో భూమిని మోయడం, ఎడమచేతిలో కమలాన్ని పట్టుకుని ఉంటాడు.

పాదలగ్నా ధరా కార్య్యా పదా లక్ష్మీర్వ్యవస్థితా। త్రైలోక్యమోహనస్తార్క్ష్యే అష్టవాహుస్తు దక్షిణే

భూమిని ఆయన పాదానికి దగ్గరగా ఉంచాలి. లక్ష్మీ ఆయన పాదాల వద్ద స్థిరంగా ఉంటుంది. గరుత్మంతునిపై కూర్చున్న ఎనిమిది చేతుల రూపం కుడివైపున ఉంటుంది.

చక్రం ఖడ్గం చ ముషలం అఙ్కుశం వామకే కరే। శఙ్కశార్ఙ్గగదాపాశాన్ పద్మవీణాసమన్వితే

ఎడమచేతిలో చక్రం, ఖడ్గం, ముసలం, అంకుశం ఉంటాయి. అలాగే శంఖం, ధనుస్సు, గద, పాశం, పద్మం, వీణ కూడా ఉంటాయి.

లక్ష్మీః సరస్వతీ కార్య్యే విశ్వరూపోఽథ దక్షిణే। ముద్గరం చ తథా పాశం శక్తిశూలం శరం కరే

లక్ష్మీ, సరస్వతి చిత్రించాలి. విశ్వరూపం కుడివైపున ఉంటుంది. చేతిలో ముద్గరం, పాశం, శక్తి, త్రిశూలం, బాణం ఉంటాయి.

వామే శఙ్ఖఞ్చ శార్ఙ్గఞ్చ గదాం పాశం చ తోమరమ్। లాఙ్గలం పరశుం దణ్డం ఛురికాం చర్మ్మక్షేపణమ్

ఎడమచేతిలో శంఖం, ధనుస్సు, గద, పాశం, తోమరం ఉంటాయి. లాంగలం, పరశు, దండం, కత్తి, కవచం కూడా ఉంటాయి.

వింశద్‌బాహుశ్చతుర్వ్వక్త్రో దక్షిణస్థోథ వామకే। త్రినేత్రో వామపార్శ్వేన శయితో జలశాయ్యపి

ఆయనకు ఇరవై చేతులు, నాలుగు ముఖాలు ఉంటాయి. కుడివైపూ, ఎడమవైపూ నిలబడినవాడిగా ఉంటాడు. ఎడమవైపు మూడు కళ్ళతో, అలాగే జలంపై పడుకున్నవాడిగా కూడా ఉంటాడు.

శ్రియా ధృతైకచరణో విమలాద్యాభిరీడితః। నాభిపద్మచతుర్వక్త్రో హరిశఙ్కరకో హరిః

శ్రీదేవి ఒక పాదాన్ని మోయగా, విమలాదులారా స్తుతించబడుతూ, నాభిలో పద్మంతో, నాలుగు ముఖాలతో ఉన్న హరి, హరిశంకరుడిగా ఉంటాడు.

శూలర్ష్టిధారీ దక్షే చ గదాచక్రధరో పదే। రుద్రకేశవలక్ష్మాఙ్గో గౌరీలక్ష్మీసమన్వితః

కుడివైపున శూలం, అష్టిపత్రం పట్టుకుని, పాదంలో గద, చక్రం ఉంటాయి. రుద్రుని జటలు, లక్ష్మీ లక్షణాలు కలిగి, గౌరీ, లక్ష్మీతో కూడి ఉంటాడు.

శఙ్ఖచక్రగదావేదపాణిశ్చాశ్వశిరా హరిః। వామపాదో ధృతః శేషే దక్షిణః కూర్మ్మపృష్ఠగః

హరి శంఖం, చక్రం, గద, వేదాలను చేతుల్లో, గుర్రం తలతో కలిగి ఉంటాడు. ఎడమపాదం శేషునిపై, కుడిపాదం కూర్మపు వెనుక భాగంపై ఉంటుంది.

దత్తాత్రేయో ద్విబాహుః స్యాద్వామోత్సఙ్గే శ్రియా సహ। విష్వక్‌సేనశ్చక్రగదీ హలీ శఙ్ఖీ హరేర్గణః

దత్తాత్రేయుడు రెండు చేతులతో, ఎడమ మడిలో శ్రీదేవితో ఉంటాడు. విష్వక్సేనుడు చక్రం, గద, లాంగలం, శంఖం పట్టుకుని, హరిదేవుని సేవకుడిగా ఉంటాడు.

భగవానువాచ చణ్డీ వింశతిబాహుః స్యాద్‌బిభ్రతీ దక్షిణైః కరః। శూలాసిశక్తిచక్రాణి పాశం ఖేటాయుధాభయమ్

భగవాన్ ఇలా అన్నాడు: చండీ అమ్మవారు ఇరవై చేతులతో ఉండాలి. ఆమె కుడిచేతుల్లో త్రిశూలం, ఖడ్గం, కేతకం, చక్రం, పాశం, కవచం, ఆయుధం, అభయముద్రను పట్టుకుని ఉండాలి.

డమరుం శక్తికాం వామైర్న్నాగపాశఞ్చ ఖేటకమ్। కుఠారాఙ్కుశచాపాంశ్చ ఘణ్టాధ్వజగదాంస్తథా

ఆమె ఎడమచేతుల్లో డమరువు, శక్తి, నాగపాశం, కవచం, గొడ్డలి, అంకుశం, విల్లు, గంట, జెండా, గదను పట్టుకుని ఉంటారు.

ఆదర్శముద్‌గరాన్ హస్తైశ్చణ్డీ వా దశబాహుకా। తదధో మహిషశ్ఛిన్నమూర్ద్ధా పాతితమస్తకః

చండీ అమ్మవారు పది చేతులతో కూడా, దర్పణం, ముష్టిని పట్టుకుని ఉంటారు. ఆమె కాళ్లక్రింద మహిషాసురుడు తల కోసి పడిపోయి ఉంటాడు.

శస్త్రోద్యతకరః క్రుద్ధస్తద్‌గ్రీవాసమ్భవః పుమాన్। శూలహస్తో వమద్రక్తో రక్తస్రఙ్‌మూర్ద్ధజేక్షణః

ఆ రాక్షసుని మెడ నుంచి కోపంతో ఆయుధాన్ని పైకి ఎత్తిన ఒక పురుషుడు బయటకు వస్తాడు. అతని చేతిలో త్రిశూలం, రక్తం కారుతున్నది, రక్తపుష్పమాల, ఎర్రటి జుట్టు, ఎర్ర కళ్లతో ఉంటాడు.

సిహేనాస్వాద్యమానస్తు పాశబద్ధో గలే భృశమ్। యామ్యాఙ్ఘ్న్యాక్రాన్తసిహా చ సవ్యాఙఘ్నిర్నీచగాసురే

ఆ మహిషుడు సింహం చేతిలో బలిగా తినిపోతూ, గొంతులో పాశంతో బలంగా కట్టబడి ఉన్నాడు. ఆ సింహాన్ని యామ్యా ఎడమ కాలితో తొక్కుతుంది. రాక్షసుడు నేలపై పడివున్నాడు.

చణ్డికేయం త్రినేత్రా చ సశస్త్రా రిపుమర్ద్దనీ। నవపద్మాత్మకే స్థానే పూజ్యా దుర్గా స్వమూర్త్తితః

ఈ చండికా త్రినేత్రంగా, ఆయుధాలతో, శత్రువులను సంహరించేవారిగా, తొమ్మిది దళాల పద్మంలో, దుర్గా స్వరూపంగా పూజించాలి.